ਸਾਮਵੇਦਃ

ਸੋਮਾ, ਮਹਾਨ ਵਿਦਿਆ ਵਾਲੇ, ਦੌੜ ਪਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜੋਤਿਆ ਹੋਇਆ ਘੋੜਾ ਜੋ ਧਨ ਦਾ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਨਿਚੋੜਣ ਵਾਲੇ ਉਸਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੇ ਮਹਾਨ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਨਵਜੰਮੇ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਸੋਮਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਬੂੰਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਦੈ ਹੋਈ ਭੋਰ ਦੇ ਵੇਲੇ, ਦੇਵਤੇ ਨਵਜੰਮੇ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਸੋਮਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਗਾਈਆਂ ਨਾਲ ਨਿਚੋੜਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੀਆਂ ਭਜਨਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਗਾਈਆਂ ਆਪਣੇ ਬਛੜੇ ਵੱਲ ਦੌੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਜੋ ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਸੋਮਾ, ਸਾਡੇ ਲਈ, ਅਸੀਸ ਤੇ ਗਾਈਆਂ ਲਈ, ਵਗ; ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਪੈਦਾ ਕਰ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਵਧਾ। ਉਹ ਜੋ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਯਥਾ-ਕ੍ਰਮ ਕੁਸ਼ਾ ਵਿਛਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੰਦ੍ਰ ਨੌਜਵਾਨ ਮਿੱਤਰ ਵਾਂਗ ਹੈ—ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਵੱਡੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਅਪਕ ਹੈ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੰਦ੍ਰ ਅਪਰਾਜਿਤ ਨੌਜਵਾਨ ਮਿੱਤਰ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹਾਰਣ ਵਾਲੇ, ਯੋਧਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਚੁਣੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇੰਦ੍ਰ ਯੁਵਕ ਮਿੱਤਰ ਬਣ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ, ਹੇ ਇੰਦ੍ਰ, ਉਸਨੂੰ ਤੇਰੀ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਕਦੋਂ ਇੰਦ੍ਰ, ਨਿਆਇਕ, ਅਸੱਤ ਮਾਨਵ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਡੱਲੇ ਨੂੰ ਕੁਚਲਦਾ, ਨਸ਼ਟ ਕਰੇਗਾ? ਕਦੋਂ ਉਹ ਸਾਡੀਆਂ ਭਜਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣੇਗਾ? ਗਾਇਕ ਤੇਰੀ ਸਿਫ਼ਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਰਚਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪੁਰੋਹਿਤ, ਹੇ ਸੌ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਜੋਤਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈਂ, ਅਨੇਕ ਅਚੰਭੇ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਇੰਦ੍ਰ ਲਕੜੀ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਟੋਲੇ ਨਾਲ ਲਕੜੀ ਵਾਂਗ ਚਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਲਕੜੀ ਵਾਂਗ ਉਦੇਸ਼ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਇੰਦ੍ਰ, ਆਪਣੇ ਸੁਨਹਿਰੀ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋਤ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ, ਹੇ ਸੋਮਾ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ ਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਭਜਨਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ। ਹੇ ਅੱਗ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਲ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਥੇ ਲਿਆ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਤਰ, ਹਵਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ। ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਲਈ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ, ਸਰੀਰ ਲਈ ਮਿੱਠਾ ਯਜਨਾ ਕਰ। ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਨਰਾਸ਼ੰਸਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਇਸ ਯਜਨਾ ਤੇ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਮਿੱਠੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਵਾਲੇ, ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਭੇਟ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਅੱਗ, ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਖਦਾਈ ਰਥ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਥੇ ਲਿਆ; ਤੂੰ ਮਨੂ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਤ ਹੋਤਰ ਹੈਂ। ਜਦੋਂ ਅੱਜ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਿਆਂ, ਮਿਤ੍ਰ, ਅਰਯਮਨ, ਸਵਿਤਾ ਤੇ ਭਗਾ, ਜੋ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਨਾਸ਼, ਹੇ ਦਾਨੀ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਮਹਾਨ ਹੋਵੇ; ਜੋ ਸਾਡੀ ਪੀੜਾ ਤੋਂ ਪਾਰ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰੁਕ ਜਾਣ। ਅਦਿਤੀ, ਜੋ ਰੋਸ਼ਨ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਣੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ, ਤੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਜੋ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਸੋਮਾ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇ; ਹੇ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਤੇ ਜੋ ਧਰਮ ਵਿਰੋਧੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ। ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਕਰੀਹਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ; ਕੋਈ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਤੂੰ ਨਿਚੋੜੀ ਹੋਈਆਂ ਤੇ ਨਾ-ਨਿਚੋੜੀ ਹੋਈਆਂ ਭੇਟਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈਂ, ਹੇ ਇੰਦ੍ਰ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਸਚੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਲਈ ਜਾਗ; ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ ਸੋਮਾ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੰਡਿਤ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਨਾਲ, ਉਸਨੂੰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਜੋੜੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ ਸੋਮਾ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਿਆਰੇ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਨੇਕ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਧਨ ਨਹੀਂ ਰੋਕਦੇ। ਉਹ ਸੋਮਾ, ਜੋ ਵਧ ਰਿਹਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਰਿਹਾ, ਦਾਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਾਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇਵੇ—ਜਿੱਥੇ ਸਾਡੇ ਪੂਰਵਜ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਰਾਹ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਪੱਥਰ ਪਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਹੇ ਦੋਸਤੋ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲੋ, ਨਾ ਹੀ ਥੱਕੋ; ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ, ਸੋਮਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਓ, ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਭਜਨ ਉਚਾਰੋ। ਜਿਵੇਂ ਨੌਜਵਾਨ ਸਾਂਡ, ਜੋ ਗਾਈਆਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਅਪਰਾਜਿਤ, ਵੈਰ ਭੁਲਾ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ, ਦੋਹਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਿੱਠੀਆਂ ਭਜਨਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ, ਜੋ ਅਮਰ, ਧਨ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਦੀਆਂ ਰਥਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਨਵਾਂ, ਭਰਗੂਆਂ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਸਭ ਨੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ। ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਭਜਨਾਂ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ; ਪ੍ਰਿਯਮੇਧਾਂ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ। ਹੇ ਸੋਮਾ, ਤੂੰ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮ, ਤਾਕਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰ; ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਕਰਜ਼ਦਾਰ ਕਰਜ਼ ਉਤਾਰਦਾ, ਦੂਰ ਕਰ। ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਏ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਤੇ ਦੂਧ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ; ਤੂੰ ਗਾਈਆਂ ਤੇ ਪੁਰੰਧੀ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈਂ। ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਨਿਚੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮਾ, ਜੰਗ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਾਜੀ ਹੋ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਏ, ਇਨਾਮ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਮਿੱਠੇ ਸੋਮਾ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਗ, ਇੰਦ੍ਰ, ਮਿਤ੍ਰ, ਪੁਸ਼ਣ ਤੇ ਭਗਾ ਲਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਮਰ ਲਈ, ਮਹਾਨ ਨਿਵਾਸ ਲਈ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ, ਆਕਾਸ਼ੀ, ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲਾ ਧਾਰਾ ਵਗਣ ਦਿਓ। ਹੇ ਇੰਦ੍ਰ, ਇਹ ਨਿਚੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮਾ, ਤੇਰੇ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਲਈ ਪੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਫੈਲਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ੁਕ ਹਨ, ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਉਪਜਦੀਆਂ ਤੇ ਇਕਠੀਆਂ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ; ਧਾਗੇ ਬੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਘੇਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਪ੍ਰਾਣ-ਵਾਇਰਗਿਆ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ। ਵਿਚਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਠਾ ਸ਼ਹਦ, ਨਿਕਲਦਾ ਤੇ ਵਗਦਾ ਹੈ; ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਅੰਦਰ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵਜ੍ਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੋਮਾ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਨਿਚੋੜਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਤੇ ਢੱਕਣ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।