ਸਾਮਵੇਦਃ

ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਜੋਬਾ ਪੀਲੀਆਂ ਰੰਗ ਦਾ, ਜੋ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਔਖੇ-ਕਠਿਨ ਰਸਤੇ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਆਰਾਮ ਦੀ ਥਾਂ ਵੱਲ ਵਧ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਦਸ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨੇ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਦਬਾਇਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਕ ਰਸ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਬਲਦ-ਰਥ ਨੂੰ ਕਵਰਿੰਗਾਂ ਰੱਖ ਕੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਇਨਾਮਾਂ ਵੱਲ ਚਲਿਆ। ਪੀਲੀਆਂ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਇਹ ਰਸ, ਤ੍ਰਿਤਾ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਦਬਾ ਕੇ ਇੰਦ੍ਰਾ ਲਈ ਪਿਆਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਇੰਦ੍ਰਾ ਪੀ ਸਕੇ। ਇਹ ਰਸ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ, ਬਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਬੈਠਦਾ, ਤੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ। ਇਹ ਮਦ-ਭਰਿਆ ਰਸ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਕਵਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਦਬਾਇਆ ਹੋਇਆ ਪੀਲੀਆਂ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਇਹ ਰਸ ਪੀਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਘਰ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦਸ ਚਮਕਦਾਰ ਜਣੇ ਇਸ ਪੀਲੀਆਂ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਰਸ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਉਤਸ਼ਾਹ ਲਈ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਸ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਸਭ-ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਮਨਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਕਸਦ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ। ਸੋਮਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਦਬਾਇਆ ਗਿਆ, ਨਿਰੰਤਰ ਚਲਦਾ ਹੋਇਆ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਥਾਂ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਵਤਾ, ਆਪਣੀ ਜਨਨੀ ਵਿੱਚ ਅਮਰ ਹੈ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ। ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਗੂੰਜਦਾ, ਆਪਣੇ ਸਗੇ ਵੱਲੋਂ ਦਸ ਵਾਰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪਿਆਲਿਆਂ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ। ਪਵਮਾਨਾ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ; ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਉਭਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ, ਰੋਸ਼ਨ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਵਿਵਸਵਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਬੋਲੀ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਅਜਿੱਤ। ਇਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰ, ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਦਾ ਤੇ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ, ਇੰਦ੍ਰਾ ਤੇ ਵਾਯੂ ਲਈ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਵਿੱਚ ਕੌਸ਼ਲ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੋਮਾ, ਬਲਦ ਤੇ ਦਬਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ; ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ, ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਮੁਖ। ਪਵਮਾਨਾ, ਗਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ, ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਸੋਨੇ ਰੰਗ ਦਾ ਇੰਦੂ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਵਿਤ੍ਰ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਸੋਨੇ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਮੱਧ-ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਭਰ ਆਇਆ; ਇੰਦੂ, ਸਾਫ ਕਰਦਾ, ਇੰਦ੍ਰਾ ਨੂੰ ਲੱਭਦਾ। ਸੋਮਾ, ਪਵਿਤ੍ਰ, ਅਜਿੱਤ ਲਈ ਉਭਰਦਾ ਹੈ; ਦੇਵਤਾਈ, ਵਿਰੋਧੀ ਬੋਲ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਵੀਰ। ਦਬਾਇਆ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੋਮਾ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੀਣ ਲਈ ਵਗਦਾ ਹੈ; ਦੇਵਤਾਈ, ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ। ਸੂਝਵਾਨ, ਸੋਨੇ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਵਿੱਚ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਗੂੰਜਦਾ, ਆਪਣੀ ਜਨਨੀ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ। ਪਵਮਾਨਾ, ਘੋੜਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਆਕਾਸ਼ੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੌੜਦਾ; ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ, ਅਟੱਲ ਮਕਸਦ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ। ਪਵਮਾਨਾ, ਤ੍ਰਿਤਾ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਆਪਣੇ ਸਗੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ। ਸੋਮਾ, ਬਲਦ ਤੇ ਦਬਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ, ਅਜਿੱਤ ਨੂੰ ਵਿਅਪਕ ਥਾਂ ਦਿੰਦਾ, ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਦੌੜਦਾ। ਇਹ ਦੇਵਤਾ, ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਪਿਆਲਿਆਂ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ; ਇੰਦੂ, ਇੰਦ੍ਰਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ। ਜਿਹੜਾ ਪਵਮਾਨੀ ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਾ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਤੇ ਸੁਆਦਲੇ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦਾ, ਜੀਵਨ-ਸ਼ਵਾਸ ਰਾਹੀਂ ਆਨੰਦ ਪਾਉਂਦਾ। ਜਿਹੜਾ ਪਵਮਾਨੀ ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਾ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਸਵਤੀ ਆਪ ਦੁੱਧ, ਘੀ, ਸ਼ਹਦ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਵਮਾਨੀ ਸੂਤਰ, ਭਲਾਈ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਪਜਾਉ, ਘੀ ਨਾਲ ਵਗਦੇ, ਇਹ ਸਰਵੋਤਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰਤਾ ਵਜੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਪਵਮਾਨੀ ਸੂਤਰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਲੋਕ ਤੇ ਅਗਲਾ ਲੋਕ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ, ਇਹ ਦੇਵੀਆਂ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲਾਈਆਂ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਦੇ, ਉਸ ਹਜ਼ਾਰ-ਧਾਰਾ ਵਾਲੀ ਵਹਾਵ ਨਾਲ, ਪਵਮਾਨੀ ਸੂਤਰ ਸਾਨੂੰ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਣ। ਪਵਮਾਨੀ ਸੂਤਰ, ਭਲਾਈ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਉਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਨੰਦ ਮਿਲਦਾ, ਸੁਭਾਗ ਭੋਜਨ ਖਾਓ, ਤੇ ਅਮਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ। ਅਸੀਂ ਵੱਡੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਨੌਜਵਾਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ, ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚਕਾਰ ਰੋਸ਼ਨ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸੱਦਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਕੋਲ ਆਏ ਹਾਂ। ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਰਾਹੀਂ, ਅਗਨੀ, ਸੱਦੇ ਵਾਲਾ, ਘਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਹਰ ਨੁਕਸ ਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਬਚਾਏ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਾਨੂੰ ਦਾਤਾਂ ਦੇਵੇ। ਤੂੰ, ਵਰਨਾ ਅਤੇ ਮਿਤ੍ਰਾ, ਅਗਨੀ, ਵਸਿਸ਼ਠਾ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਤੇਰੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਆਦਲੇ ਹੋਣ; ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਸਾਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੋ। ਇੰਦ੍ਰਾ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਹੀਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਮੀਂਹ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ; ਸਤਿਕਾਰ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਬੱਝੇ ਵਾਂਗ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਕਨਵਿਆਂ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰਾ ਨੂੰ ਯਜਨਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣਾਇਆ, ਆਪਣੇ ਸੂਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਤੂੰ, ਸਗੇ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ। ਜਦੋਂ ਅਗਨੀਆਂ, ਅਮਰਤਾ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਸੰਤਾਨ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀਆਂ, ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਜਣੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਆਰਡਰ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਵਾਲਾ, ਵੱਜਣ ਵਾਲਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਗਦੀਆਂ; ਪੁਰਾਣੀਆਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ-ਤਾਜ਼ਾ ਅੱਗ ਨਾਲ। ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਥ-ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਸੋਨੇ-ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਮਾਰੁਤਾਂ ਦੀ ਫੌਜ।