ਸਾਮਵੇਦਃ

ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਰਸ ਵਾਲਾ ਪਾਵਨ ਪਦਾਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ, ਧੂੜ ਭਰੇ ਮੰਡਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਗੂੰਜਦਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਵਨ ਤੱਤ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਅਸਪਸ਼ਟ ਤੇ ਸੁਤੰਤਰ, ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਤੇ ਅਡਿੱਠ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਸ, ਜੋ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਦੇਵਤਾ ਵਲੋਂ ਨਿਚੋੜਿਆ ਗਿਆ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਵਿੱਚੋਂ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਨੇਕ ਯਜਨਾਂ ਵਾਲਾ ਜਦ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਨਵੀਂ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਨਿਚੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਚ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਕਸ਼ਮ, ਤਿੱਖੀ ਰਫਤਾਰ ਵਾਲੇ ਰਥਾਂ ਵਾਲਾ ਵੀਰ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਵੱਡੀ ਦਿਵਿਆ ਯਜਨਾ ਲਈ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਚਿੰਤਨ ਨਾਲ ਸੱਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਅਮਰ ਲੋਕ ਬੈਠਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਾਵਨ ਪਦਾਰਥ, ਜੋ ਨਿਚੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਇਸ ਨੂੰ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਰੋਲਰ ਇਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਘੋੜਾ ਬਣ ਕੇ, ਇਹ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਸੀੰਗ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਝੁੰਡ ਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਸਾਂਡ, ਮਰਦਾਨਗੀ ਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਧਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਔਖੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਰਾਮ ਦੇ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਰਸ ਨੂੰ ਦਸ ਉਂਗਲਾਂ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਨਿਚੋੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਆਪਣਾ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ। ਇਸ ਦੀ ਸਾਂਡ-ਰਥੀ ਨੂੰ ਕਵਚਾਂ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਇਨਾਮਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਤਾ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇਸ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰਸ ਨੂੰ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਚੋੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਇੰਦਰ ਲਈ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਬੂੰਦ ਹੈ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਬਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਬਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੇਮੀ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਸਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਸ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਕਵਚ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਬੂੰਦ ਹੈ। ਨਿਚੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰਸ ਪੀਣ ਲਈ ਦੌੜਦਾ ਹੈ, ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਆਵਾਸ ਵੱਲ ਲੱਭਦਾ ਹੈ। ਦਸ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋ ਕੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਘੋੜਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਮਨਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਆਪਣੇ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਨਿਚੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੋਮਾ, ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਥਾਂ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਸ, ਆਪਣੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਅਮਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ, ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਨ, ਗੂੰਜਦਾ, ਆਪਣੇ ਸੱਜਣਾਂ ਵਲੋਂ ਦਸ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਤ, ਪਾਤਰਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ। ਪਵਮਾਨਾ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਚਮਕਾਇਆ; ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਭਰਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਰਸ, ਰੋਸ਼ਨ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਵਿਵਸਵਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਬੋਲੀ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਅਟੱਲ। ਇਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਹੜਾ ਸਲਾਹੀ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਫਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਤੇ ਵਾਯੂ ਲਈ ਢਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੋਮਾ, ਸਾਂਡ ਤੇ ਨਿਚੋੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ, ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਮੁਖ ਹੈ। ਪਵਮਾਨਾ, ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ, ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਇੰਦੂ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਢਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਮੱਧ-ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋਇਆ; ਇੰਦੂ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਲੱਭਦਾ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ ਸੋਮਾ ਅਟੱਲ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ; ਦਿਵਿਆ, ਵੀਰ, ਮੰਦੇ ਬੋਲਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਨਿਚੋੜਿਆ, ਮਹਾਨ ਸੋਮਾ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੀਣ ਲਈ ਵਗਦਾ ਹੈ; ਦੈਵੀ, ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਇਹ ਵਿਚਾਰਸ਼ੀਲ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ, ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਵਿੱਚ ਵਗਦਾ, ਗੂੰਜਦਾ, ਆਪਣੇ ਗਰਭ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਘੋੜਾ, ਪਵਮਾਨਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਅਕਾਸ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੌੜਦਾ ਹੈ; ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ, ਅਟੱਲ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਪਵਮਾਨਾ, ਤ੍ਰਿਤਾ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਆਪਣੇ ਸੱਜਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਮਾ, ਸਾਂਡ ਤੇ ਨਿਚੋੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ, ਅਟੱਲ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਥਾਂ ਦਿੰਦਾ, ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਦੌੜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਵਤਾ, ਰਿਸ਼ੀ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਪਾਤਰਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ, ਇੰਦੂ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਪਵਮਾਨੀ ਸੂਕਤਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਰ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਪਵਿਤ੍ਰ, ਆਨੰਦਦਾਇਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਣ-ਵਾਯੂ ਰਾਹੀਂ ਮਿੱਠਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪਵਮਾਨੀ ਸੂਕਤਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਸਵਤੀ ਆਪ ਦੁੱਧ, ਘਿਉ, ਸ਼ਹਦ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਵਮਾਨੀ ਸੂਕਤ, ਭਲਾਈ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਫਲਦਾਇਕ, ਘਿਉ ਨਾਲ ਵਗਦੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇਹ ਸਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰਤਾ ਵਾਂਗ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਵਮਾਨੀ ਸੂਕਤ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ, ਇਹ ਦਿਵੀਆਂ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਸਦਾ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ।