ਸਾਮਵੇਦਃ

ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਯੋਗੀਆਂ ਅਤੇ ਸਤਪੁਰਖਾਂ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਹੀਂ, ਲੱਖਾਂ ਦਾਤਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਬੇਅੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਜਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਦਿ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਿਵਸਥਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੋਮ—ਉਹ ਮਹਾਂ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਬਲਦ—ਚਿੱਟੇ ਢਲਾਣ ਤੇ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ, ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਵਧਿਆ, ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਦੀ ਧੁਨੀ ਗੂੰਜੀ। ਸੋਮ ਦੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ੁੱਧ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਲੋਕ ਵਾਯੂ ਦੇ ਅਸੀਸ ਅਤੇ ਦਾਤਾਂ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਸੱਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ। ਮਾਰੁਤਾਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ, ਤੇ ਸੋਮ ਜੀ, ਸਾਰੇ ਸਾਡੀ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੋ। ਇਹੀ ਮਹਾਨ ਸੋਮ, ਜਦ ਉਸਨੇ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਬੀਜ ਬਣਾਇਆ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਬਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਅਮਰ ਸੋਮ, ਫੈਲਦੀ ਟਾਹਣੀ ਵਾਂਗ, ਪਿਆਲੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਿਆ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ, ਇਹ ਦੇਵਤਾ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਪਾਸਕ ਨੂੰ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਪਾਵਮਾਨਾ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਹਰ ਇਛਿਤ ਵਸਤੂ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਥ ਉਤੇ ਸਵਾਰ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਦਾ, ਆਪਣੀ ਅਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਧੁਨੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਰਿਤ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਵਿਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇਹ ਪੀਲਾ ਸੋਮ ਇਨਾਮ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਵਮਾਨਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਅਜੇਤ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਮ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਧੂੜ ਭਰੇ ਵਿਅਕਾਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ, ਧੁਨੀਆਂ ਕਰਦਾ, ਵਿਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ। ਉਸਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਅਸਪ੍ਰਸ਼ਟ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਧੂੜ ਭਰੇ ਵਿਅਕਾਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਵਾਲਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਨਿਚੋੜਿਆ ਗਿਆ, ਇਹ ਪੀਲਾ ਸੋਮ ਵਿਸ਼ੁੱਧਕ ਰਾਹੀਂ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਨੇਕ ਯਜਨਾਂ ਵਾਲਾ, ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਨਿਚੋੜਿਆ ਗਿਆ, ਆਪਣੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੋਮ, ਸੋਚ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਸੁਖਮ, ਤੇਜ਼ ਰਥਾਂ ਵਾਲਾ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤਿਆਂ ਵਲੋਂ, ਮਹਾਨ ਦਿਵਿਆ ਯਜਨ ਲਈ, ਸੋਚ ਨਾਲ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਅਮਰ ਲੋਕ ਬੈਠਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੋਮ, ਨਿਚੋੜਨ ਵਾਲੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ, ਪਿਆਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੜੀ ਦੌਲਤ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਜਦ ਰੋਲਰ ਉਸਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਘੋੜਾ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸਿੰਗ ਹਿਲਾਉਂਦਾ, ਨੌਜਵਾਨ ਝੁੰਡ ਦਾ ਬਲਦ, ਮਰਦਾਨਾ ਤਾਕਤ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਮ, ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਥੱਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਰਾਮ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਸ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਇਹ ਪੀਲਾ ਸੋਮ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਨਿਚੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਕ, ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ। ਇਸਦਾ ਬਲਦ-ਰਥ ਢੱਕਣਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਇਨਾਮਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਤਾ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇਸ ਪੀਲੇ ਸੋਮ ਨੂੰ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਚੋੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਇੰਦਰ ਲਈ ਬੂੰਦ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸੋਮ ਬਾਜ ਵਾਂਗ ਵੱਸਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੇਮੀ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਦਕ ਰਸ, ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਢੱਕਣ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੁੱਧ ਪੀਲਾ ਸੋਮ ਪੀਣ ਲਈ ਦੌੜਦਾ, ਗੂੰਜਦਾ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਠਿਕਾਣੇ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦਸ ਚਮਕਦਾਰ ਹਥਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਉਤਸ਼ਾਹ ਲਈ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਘੋੜਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਸਭ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਮਨਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣੇ ਟੀਚੇ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਨਿਚੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੋਮ, ਵਿਸ਼ੁੱਧਕ ਰਾਹੀਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵਹਿੰਦਾ, ਹਰੇਕ ਥਾਂ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਵਤਾ, ਆਪਣੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਅਮਰ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਿਅ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਨ, ਗੂੰਜਦਾ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਦਸ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ, ਪਿਆਲਿਆਂ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ। ਪਾਵਮਾਨਾ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਚਮਕਾਇਆ; ਵਿਸ਼ੁੱਧਕ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਉਠਦੀ ਹੈ। ਰੌਸ਼ਣ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਵਿਵਸਵਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਬੋਲਣ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਅਜੇਤ ਹੈ। ਇਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੁੱਧ, ਵਿਸ਼ੁੱਧਕ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋਤ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸੋਮ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਲਈ ਨਿਚੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਵਿਸ਼ੁੱਧਕ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੋਮ, ਬਲਦ ਅਤੇ ਨਿਚੋੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦਾ, ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਮੁਖ ਹੈ। ਪਾਵਮਾਨਾ, ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ, ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਸੋਨੇ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਇੰਦੁ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ, ਵਿਸ਼ੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਵਧਿਆ; ਇੰਦੁ, ਵਿਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਲੱਭਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਵਿਸ਼ੁੱਧ ਸੋਮ, ਅਜੇਤ, ਦੇਵਤਾਈ, ਬੀਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮੰਦੇ ਬੋਲ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ।