ਸਾਮਵੇਦਃ

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ ਆਪਣੇ ਯਜਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਆਦਿਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਾਡੇ ਯਜਨ, ਸਾਡੀ ਦੇਹ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਇੰਦ੍ਰ, ਆਦਿਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਬਖ਼ਸ਼ਣ। ਫਿਰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਇੰਦ੍ਰ ਜੋ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸਤਿਕਾਰ ਪਿਆਰਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਮਰੁਤ, ਜੋ ਚਾਨਣ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਭੀ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਨੌਜਵਾਨ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਆਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਮਿੱਠਾਸ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂ ਅਤੇ ਧਨ, ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ। ਇੰਦ੍ਰ, ਜੋ ਉਸ਼ਨਸ ਵਾਂਗ ਗਿਆਨ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਵਰਤ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਚਮਕਦਾਰ ਜਾਨਵਰ, ਸੂਰ ਵਾਂਗ ਗਰਜਦਿਆਂ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ। ਹੰਸ, ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਪੇ ਹੋਏ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਬਲਦਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਦੋਸਤ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ, ਅਜੇਤੂ, ਗਰਜਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਦੇ ਰਸਤੇ ‘ਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮੌਜ ਮਾਪ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀਆਂ; ਨੁਕੀਲੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ, ਚੱਕਰ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੋ ਧੁਨੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇਜ਼ ਰਥਾਂ ਵਾਂਗ, ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ; ਸੋਮ ਧਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਥਾਂ ਵਾਂਗ ਜੋਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਲਾਵੰਤਾਂ ਵਾਂਗ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਮਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਯਜਨ ਨੂੰ ਸੱਤ ਵਿਧਾਤਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਧੁਨੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ, ਆਨੰਦ ਲਈ, ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਗੀਤ ਦੇ ਨਾਲ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਗਣ ਨਾਲ ਸ਼ਹਦ ਵਰਗਾ ਮਿੱਠਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਉਸ਼ਾ ਦੇ ਧਨ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਤਾਕਤਵਰ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਚੁਰਤਾ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਤਨ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ, ਜੋ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹਨ, ਖੁਲਦੇ ਹਨ; ਤੇਜ਼ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਬਲਦ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਸੱਤ ਜਨਮੇ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਇਕੋ ਰਸਤੇ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਕੋ ਪੰਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਨਾਭੀ ਵਿੱਚ ਨਾਭੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦਾ ਹਾਂ। ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਸੀਟ, ਜੋ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੇ ਲੁਕਾਈ, ਉਥੇ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਬੂੰਦਾਂ ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਰਸਤੇ ‘ਤੇ, ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ, ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਉਸਦੇ ਜੋੜ ਹਨ। ਸ਼ਹਦ ਦੀ ਮਹਾਨ ਧਾਰ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਮ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਯਜਨ, ਹੋਰ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਜੋਗ ਹੈ। ਬਲਦ, ਜੋ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਹੈ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਗਰਜਦਾ ਹੈ; ਸੱਚਾ ਯਜਨ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਵਿਦਵਾਨ ਉਸਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਿਆਰਾ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ, ਅਟੱਲ ਧਾਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੈ; ਗਰਜਣ ਵਾਲਾ ਸੋਚ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਵਾ, ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਨਾਲ, ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ, ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਿਤ੍ਰਾ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਭਾਗਾ ਵੱਲ, ਸ਼ਹਦ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੋਹਾਂ ਸੰਸਾਰਾਂ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਧਨ, ਮਿੱਠਾਸ, ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਤਾਕਤ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਦੌਲਤਾਂ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਅੱਗ, ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਰੋਤ, ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਰੱਖਵਾਲਾ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਦੂਰ ਤੱਕ ਜਾਂਦਾ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ। ਤੈਨੂੰ, ਨਰਮ, ਯੋਗ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਸੋਚਵਾਨ, ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਰੱਖਵਾਲਾ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਦੂਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ। ਤੈਨੂੰ, ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਚੰਗੀ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਕਰਮ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਰੱਖਵਾਲਾ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਦੂਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਸਾਰਵਭੌਮ ਹੈ, ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਰਿਸ਼ੀ, ਰਾਜਾ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਹਿਮਾਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੇੜੇ, ਹੋਮ ਦਾ ਪਾਤ੍ਰ। ਸਾਰੇ ਅਮਰ ਦੇਵਤੇ, ਨਵੇਂ ਜਨਮੇ, ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ, ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੋ ਮਾਪਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸਰਵਭੌਮ ਨੂੰ ਯਜਨਾਂ ਦੀ ਨਾਭੀ, ਧਨ ਦੀ ਸੀਟ, ਮਹਾਨ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਉਸ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਰਥਵਾਹਕ, ਯਜਨ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ। ਮਿਤ੍ਰਾ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਣਾਤਮਕ ਗੀਤ ਨਾਲ ਗਾਉ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਸੋਹਣੀ ਹਕੂਮਤ ਲਈ। ਉਹ ਦੋ ਰਾਜੇ, ਮਿਤ੍ਰਾ ਅਤੇ ਵਰੁਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਘੀ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੀ ਤਾਕਤ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਹਾਨ ਹੋਵੇ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਹਕੂਮਤ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਇੰਦ੍ਰਾ, ਆਪਣੇ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਆ, ਇਹ ਨਚੋੜੇ ਹੋਏ ਪਾਨੀ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਛੋਟੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ। ਇੰਦ੍ਰਾ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਨਚੋੜੇ ਸੋਮ, ਗਾਇਕਾਂ ਦੇ ਭਜਨਾਂ ਵੱਲ ਆ। ਇੰਦ੍ਰਾ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਹੇ ਕਪਿਲਾ, ਗੀਤਾਂ ਵੱਲ ਆ; ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਨਚੋੜਿਆ ਸੋਮ ਸਾਡੀ ਥਾਂ ਰੱਖ। ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਜਵਾਲਾ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਜੀਭ ਨਾਲ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਚਾਨਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ, ਜੋ ਜਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਮਹਾਨ ਜਲ-ਧਾਰਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਤੇਜ਼, ਇਨਾਮ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਤੇ ਸਾਡੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਲੈ ਜਾਵਣ; ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ, ਸਾਡੇ ਯਾਤਰਾ ਲਈ।