ਸਾਮਵੇਦਃ

ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵਤਾ! ਤੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਅਰਪਣ ਦੀ ਮੱਧਮ ਪਾਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹ। ਤੂੰ, ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਨਾਲ, ਪਾਤ੍ਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਹੋਏ ਸੋਮੇ ਨੂੰ ਉਚਾਰ—ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਕੁਲ ਦੇ ਸਵਾਮੀ! ਸੋਮਾ, ਤੂੰ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਵਰਖਾ ਵਾਂਗ ਵਹਿ, ਗਊਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੇ ਗਿਆਨ ਲਈ ਧਾਰਾ ਲਿਆ। ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਤਿ ਦੀ ਚਮਕ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਅ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਨੂੰ ਇਕਠੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਤ੍ਰਿਤਾ ਦੇ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜਦ ਤੈਨੂੰ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸਥਾਨ ਮਿਲਿਆ। ਤੂੰ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇ ਸੱਤ ਆਸਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਿਅ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਤ੍ਰਿਤਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਆਧਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਪਿੱਠਾਂ ਉੱਤੇ ਚੱਲਿਆ, ਤੂੰ ਪੂਰਾ ਰਸਤਾ ਮਾਪ ਲਿਆ; ਉਸਦੇ ਜੋੜੇ ਚੰਗੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਤਾਕਤ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਛਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਸੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਹੈਂ; ਸੋਮਾ, ਤੂੰ ਮਧੁਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਇੰਦ੍ਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹੈਂ। ਸੋਮੇ, ਤੂੰ ਚਿੰਤਨ ਰਾਹੀਂ ਸੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਛਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਛਲ ਦੇ; ਜਿਵੇਂ ਮਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਜਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ 'ਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਬਲ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਲੈ ਲਿਆ; ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮਹਾਤਮ ਨਾਲ ਢੱਕਣ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ। ਉਤਸ਼ਾਹ ਦਿੰਦਾ ਰਸ, ਜੋ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਗਊਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਚੁਰ ਹੈ; ਸੋਮਾ ਇੰਦ੍ਰ ਲਈ, ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਲਈ; ਉਹ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਵੈਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਮਧੁ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਛਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਸੁੱਧ ਹੋਇਆ ਰਸ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪੱਥਰ ਤੋਂ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ; ਉਤਸ਼ਾਹ ਦਿੰਦਾ ਸੋਮਾ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਮਗਨ, ਦੇਵਤਾ ਲਈ ਦੇਵਤਾ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਸੋਮਾ ਵ੍ਰਤਾਂ ਨਾਲ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੂਪ ਨਾਲ ਭਰਦਾ ਹੈ; ਸਤਿ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦਸ ਉਂਗਲੀਆਂ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਡੋਲ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ। ਹੇ ਅੱਗਨੀ! ਅਸੀਂ ਤੇਨੂੰ ਅਮਰ, ਚਮਕਦਾਰ ਦੇਵਤਾ ਵਜੋਂ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਾਂ; ਤੇਰੀ ਮਹਾਨ ਜੰਗ ਚਮਕੇ, ਜਦ ਤੂੰ ਪ੍ਰਜਲਿਤ ਹੋ, ਗਾਇਕਾਂ ਲਈ ਅਸਮਾਨੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਆ। ਹੇ ਅੱਗਨੀ! ਭਜਨ ਤੇ ਹੋਮ ਨਾਲ, ਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਅਦਭੁਤ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਹੇ ਹਵਨ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ ਤੇਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ; ਗਾਇਕਾਂ ਲਈ ਪੋਸ਼ਣ ਲਿਆ। ਦੋਵੇਂ ਕੱਪ, ਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਲੋਕਪਤੀ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ; ਸਾਡੀਆਂ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ, ਹੇ ਸ਼ਕਤੀਪਤੀ; ਗਾਇਕਾਂ ਲਈ ਪੋਸ਼ਣ ਲਿਆ। ਇੰਦ੍ਰ ਲਈ ਸਾਮ ਗਾਉ, ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਮਹਾਨ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਲਈ; ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦੇ ਰਚੈਤਾ, ਗਿਆਨੀ, ਸਤਿਕਾਰੀ ਲਈ। ਹੇ ਇੰਦ੍ਰ! ਤੂੰ ਸਭ ਉਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਚਮਕਾਇਆ; ਤੂੰ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਰਚਣ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ ਹੈਂ। ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ; ਅਤੇ ਤੂੰ, ਇੰਦ੍ਰ, ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਸੋਮਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਿਚੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਇੰਦ੍ਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ; ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਆ; ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ, ਹੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਨਾਸ਼ਕ, ਤੇਰੇ ਦੋ ਘੋੜੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨਾਲ ਜੋਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਪੱਥਰ, ਆਪਣੀ ਅੱਗ ਨਾਲ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਸਾਡੇ ਵਲ ਵਧਾਏ। ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਦੋ ਘੋੜੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਤੁਤੀਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਯਜਨਾਂ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ, ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਿਅ, ਮਿੱਠਾ, ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ—ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਧਨ ਦਾ ਰਚੈਤਾ। ਉਹ ਵਡਿਆਈਯੋਗ, ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਦਿੰਦਾ, ਤਾਕਤ ਦਾ ਸਰੂਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ, ਤਾਕਤਵਾਨ, ਸੋਮਾ ਪਾਤ੍ਰ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ, ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਸੌ-ਧਾਰਾ, ਵਿਵੇਕਸ਼ੀਲ। ਪੀਲਾ ਸੋਮਾ ਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਸੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਨਦੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਡ ਵਾਂਗ। ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਸੋਮਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ, ਗਊਆਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ। ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ, ਵੱਡਾ ਧਨ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈਂ, ਸੋਮਾ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਨਿਚੋੜਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ। ਤੇਜ਼, ਤਾਕਤਵਾਨ, ਸਾਂਡ ਵਾਂਗ ਸੋਮੇ ਧਨ, ਘੋੜਿਆਂ, ਚਮਕਦੇ, ਵੀਰਤਾ ਨਾਲ ਵਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਚਮਕਦਾਰ, ਸੱਚੇ ਜੀਵਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸੁੱਧ ਹੋਏ, ਦੋ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਧੋਏ, ਉਹ ਅਟੱਲ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਵਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾਈ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ, ਹੇ ਸੋਮੇ, ਉਪਾਸਕ ਲਈ ਵਹਿਣ; ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਾਲੇ ਵੀ ਵਹਿਣ। ਸੋਮੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦਿਵਿਆ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਛਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ, ਹੇ ਮਨੋਹਰ; ਹੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬੂੰਦ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ। ਬੋਲ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਪ੍ਰਚੁਰ, ਸਾਂਡ ਸੋਮਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਯਸ਼ਸਵੀ; ਆਪਣੇ ਨਿਯਤ ਸਥਾਨ, ਆਪਣੇ ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਆ। ਪਿਆਰਾ ਮਿੱਠਾ ਰਸ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ, ਨਿਚੋੜੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ; ਜਲ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਹਿਣ। ਵੱਡੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਵਹਿਣ, ਹੇ ਸੋਮੇ, ਜਦ ਤੂੰ ਗਊਆਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ। ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਆਧਾਰ, ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਨੀਂਹ; ਸੋਮਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਹੈ। ਤਾਕਤਵਾਨ, ਪੀਲਾ ਸੋਮਾ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ, ਵੱਡਾ, ਅਦਭੁਤ ਮਿਤ੍ਰ ਵਾਂਗ; ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਇੰਦ੍ਰ! ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਗੀਤ ਸੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਦੂਰ-ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈਂ। ਤੇਰੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹਾਂ, ਤੇਜ਼, ਸੰਸਾਰ ਰਚਣ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੀ ਵੱਡੀ ਸਤੁਤੀ ਲਈ। ਹੇ ਇੰਦੁ! ਤੂੰ ਗਊਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈਂ; ਅਤੇ ਤੂੰ ਯਜਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਆਤਮਾ ਵੀ ਹੈਂ। ਹੇ ਇੰਦੁ! ਸਾਡੀ ਖਾਤਰ ਆਪਣੀ ਉਤਸ਼ਾਹਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਗਾ, ਮਿੱਠਾਸ ਨਾਲ, ਵਰਖਾ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬਦਲ ਵਾਂਗ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਸੋਮੇ, ਤੇ ਤ੍ਰਿਉਂਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸਾਨੂੰ ਵੱਡਾ ਯਸ਼ ਦੇ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਾਨੂੰ ਸੁਖ-ਸਮਪੱਤੀ ਬਖ਼ਸ਼। ਸਦਾ ਚਿਰਸਥਾਈ ਜੋਤ, ਸਦਾ ਚਮਕ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲਾਭ, ਹੇ ਸੋਮੇ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਾਨੂੰ ਸੁਖ-ਸਮਪੱਤੀ ਦੇ। ਸਦਾ ਕਲਾ ਤੇ ਗਿਆਨ, ਹੇ ਸੋਮੇ, ਸਾਡੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੂਰ ਕਰ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਾਨੂੰ ਸੁਖ-ਸਮਪੱਤੀ ਦੇ। ਛਾਣਨ ਵਾਲੇ ਸੋਮੇ ਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਸੁਖ-ਸਮਪੱਤੀ ਮਿਲੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੋਮਾ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ, ਤਾਕਤ, ਪਿਆਰ, ਅਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀ ਰਾਹੀਂ, ਇੰਦ੍ਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਅੱਗਨੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਸਭ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ, ਗਿਆਨ, ਯਸ਼ ਅਤੇ ਸੁਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।