ਸਾਮਵੇਦਃ

ਅਗਨਿ ਦੇ ਵੱਡੇ ਜਲਾਲ ਅਤੇ ਕਰੁਣਾਮਈ ਰੂਪ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਂਦੇ ਹੋਏ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬੜੀ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਆਹਰਵਣ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ। ਉਹ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, “ਹੇ ਅਗਨਿ! ਤੂੰ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੋ, ਸਾਡੀ ਆਹੁਤੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆ, ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ ਵਜੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਸ਼ ਆਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠ।” ਅਗਨਿ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹੋਤਰ ਹੈ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਯਜਮਾਨ ਉਸਨੂੰ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਚੁਣਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ। ਅਗਨਿ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਵਾਘਾਂ ਨੂੰ ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਦਾਤਾ ਹੈ, ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੋ ਕੇ ਸਦਾ ਸੱਦੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੋਸਤ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰਾ, ਅਤੇ ਯਗਿਆ-ਵੇਦਿਕਾ 'ਤੇ ਸਜਣ ਵਾਲੇ ਰਥ ਵਾਂਗ ਮਹਾਨ। ਯਚਕ ਅਗਨਿ ਤੋਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, “ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹਰ ਵੈਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਤੋਂ ਬਚਾ।” ਉਹ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਸੱਦੇ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, “ਆ, ਮੈਂ ਇਹ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਤੇਰੇ ਲਈ ਆਖਦਾ ਹਾਂ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਸੋਮ ਰਸ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਵਧਾਵਾਂ।” ਉਹ ਅਗਨਿ ਵੱਲ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਵੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਲਾਲਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਥਰਵਣ ਨੇ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਕਮਲ ਵਿਚੋਂ, ਸਭ ਆਹੁਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ। ਅਗਨਿ, ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਵਿਵਸਵਤ ਦੀ ਦੌਲਤ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਦੇ ਬਲ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਲੋਕ ਉਸਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਨਿਰਦੈਤਾ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰੇ। ਉਹ ਅਮਰ ਦੂਤ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਯੋਗ ਆਹੁਤੀ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਗਨਿ ਲਈ, ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਇਸਤਰੀਆਂ ਆਪਣੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਰੋਜ਼, ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ, ਅਗਨਿ ਕੋਲ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਚਿੰਤਨ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ ਨਮਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਅਤੇ ਹਰ ਭਗਤ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸੁਣਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਸੋਹਣੇ ਯਗ ਨੂੰ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ ਸੱਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਗਨਿ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਔਰਵ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਵਾਂਗ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਤਨ ਬੀਜ ਤੋਂ, ਲੋਕ ਦਿਨ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਤੱਕ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਅਗਨਿ, ਜੋ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਦਾਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਤਾਕਤ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਤੀਖੀ ਲਪਟ ਨਾਲ, ਅਗਨਿ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਦੌਲਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਵੱਡੀ ਸਭਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਆਹੁਤੀ ਦੀ ਥਾਂ ਤੱਕ ਲੈ ਚੱਲੇ। “ਸਾਨੂੰ ਹਾਨੀ ਤੋਂ ਬਚਾ, ਹੇ ਅਗਨਿ! ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੋਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ, ਆਪਣੀਆਂ ਤੀਖੀਆਂ ਅਣਮਿਟ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇ।” ਉਹਦੇ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ, ਜੋ ਆਹੁਤੀਆਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰਜਲਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਭਗਤ ਉਸਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਵਿਰਤਾ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਗਨਿ ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਤਾਜ, ਚੋਟੀ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਜਲਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਸਤੁਤੀ, ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਸਾਥੀ ਬਣ ਕੇ ਉਚਾਰੇ। ਗੋਆਲੇ ਦੇ ਬਚਨ ਨਾਲ, ਅਗਨਿ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਬੇਨਤੀ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ। ਧਨ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਅਗਨਿ, ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇ ਗੇੜ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਖਜ਼ਾਨੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਾਤਵੇਦਸ ਦੇਵਤਾ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਭ ਦੇਖ ਸਕਣ। ਯਜ ਵਿੱਚ, ਸੱਚੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਪਾਲਣਹਾਰ ਅਗਨਿ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬੁਰਾਈ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਗਤ, ਦੇਵੀਆਂ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਰਪਾ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵਗਦੀਆਂ ਰਹਿਣ। ਉਹ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, “ਹੇ ਅਗਨਿ! ਤੂੰ ਕਿਸ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਕਿਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਤੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਕੌਣ ਤੇਰੀਆਂ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ?” ਯਜ ਪਿੱਛੋਂ ਯਜ, ਗੀਤ ਪਿੱਛੋਂ ਗੀਤ, ਅਮਰ ਜਾਤਵੇਦਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਿੱਤਰ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। “ਅਗਨਿ! ਇੱਕ ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਬਚਾ, ਦੂਜੀ ਨਾਲ ਵੀ, ਤੀਜੀ ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ, ਹੇ ਤਾਕਤ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ, ਸਾਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖ।” ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਮਹਾਨ ਤੇ ਉਜਲੀ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜਗਾਇਆ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵਾਂ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਸ਼ੁਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਟ ਹੋਵੇ। ਅਗਨਿ ਵਿੱਚ, ਉੱਚ ਜਾਤ ਵਾਲੇ, ਦਾਨੀ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੌਲਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਾਲ ਚਰਾਗਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਿਆਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਗਨਿ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਗਾਇਕ, ਭਿਆਨਕ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਘਰ ਦਾ ਨੀਂਦ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰੱਖਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਹੈ, ਘਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਅਮਰ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅੱਜ ਭਗਤ ਨੂੰ ਵਿਵਸਵਤ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਦੌਲਤ ਲਿਆ ਕੇ ਦੇਵੇ, ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਗਨਿ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਸਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਦਾਤਾ ਰੂਪ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਅਰਦਾਸਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।