ସାମଵେଦଃ

ଅ ସମୁ ରେଭସୋ ଅସ୍ଵରନ୍ନିନ୍ଦ୍ରଂ ସୋମସ୍ଯ ପୀତଯେ ଚ୍ ସ୍ଵଃପତିର୍ଯଦୀ ଵୃଧେ ଧୃତଵ୍ରତୋ ହ୍ଯୋଜସା ସମୂତିଭିଃ

ଗାୟକମାନେ ଏକସাথে ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସୋମ ପିଇବା ପାଇଁ ଡାକିଛନ୍ତି; ଯେତେବେଳେ ସ୍ୱର୍ଗର ମାଲିକ, ନିଶ୍ଚିତ ନୀତିରେ, ତାଙ୍କର ଦଳ ସହିତ ଶକ୍ତିରେ ବଢ଼ିଯାନ୍ତି।

ଅ ଯୋ ରାଜା ଚର୍ଷଣୀନାଂ ଯାତା ରଥେଭିରଧ୍ରିଗୁଃ ଚ୍ ଵିଶ୍ଵାସାଂ ତରୁତା ପୃତନାନାଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ଯୋ ଵୃତ୍ରହା ଗୃଣେ

ଯିଏ ଜନମାନେର ରାଜା, ରଥରେ ଚାଳିଥିବା, ଅକ୍ଳାନ୍ତ, ସମସ୍ତ ଦଳକୁ ନଷ୍ଟ କରିଥିବା, ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ, ବୃତ୍ର ହତ୍ୟାକାରୀ—ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରେ।

ଅ ଇନ୍ଦ୍ରଂ ତଂ ଶୁମ୍ଭ୍ଯ ପୁରୁହନ୍ମନ୍ନଵସେ ଯସ୍ଯ ଦ୍ଵିତା ଵିଧର୍ତ୍ତରି ଚ୍ ହସ୍ତେନ ଵଜ୍ରଃ ପ୍ରତି ଧାଯି ଦର୍ଶତୋ ମହାଂ ଦେଵୋ ନ ସୂର୍ଯଃ

ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର, ଅନେକ ଉପକାରରେ ଧନୀ, ଯାହାର ହାତରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ବଜ୍ର ରଖିଛି; ମହା ଦେବ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା।

ଅ ପରି ପ୍ରିଯା ଦିଵଃ କଵିର୍ଵଯାଂସି ନପ୍ତ୍ଯୋର୍ହିତଃ ଚ୍ ସ୍ଵାନୈର୍ଯାତି କଵିକ୍ରତୁଃ

ସ୍ୱର୍ଗର ପ୍ରିୟ କବି, ସନ୍ତାନମାନେର ଜୀବନପଥରେ ରଖାଯାଇଛି, ନିଜ ଶବ୍ଦରେ ଚଳିଛନ୍ତି, କବିମାନେର ଜ୍ଞାନ ରହିଛି।

ଅ ସ ସୂନୁର୍ମାତରା ଶୁଚିର୍ଜାତୋ ଜାତେ ଅରୋଚଯତ୍ ଚ୍ ମହାନ୍ମହୀ ଋତାଵୃଧା

ସେ, ପବିତ୍ର ପୁତ୍ର, ମାଆମାନେରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଜନ୍ମରେ ଚମକିଉଠି, ବଡ଼ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ନୀତିରେ ବଢ଼ିଛି।

ଅ ପ୍ରପ୍ର କ୍ଷଯାଯ ପନ୍ଯସେ ଜନାଯ ଜୁଷ୍ଟୋ ଅଦ୍ରୁହଃ ଚ୍ ଵୀତ୍ଯର୍ଷ ପନିଷ୍ଟଯେ

ହେ ପ୍ରବଳ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମେ କ୍ଳାନ୍ତିହୀନ ଭାବେ ନିର୍ମଳ ଓ ଦୋଷରହିତ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛ, ସେମାନଙ୍କର ବୃଦ୍ଧି ଓ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ।

ଅ ତ୍ଵଂ ହ୍ଯାଂଙ୍ଗ ଦୈଵ୍ଯା ପଵମାନ ଜନିମାନି ଦ୍ଯୁମତ୍ତମଃ ଚ୍ ଅମୃତତ୍ଵାଯ ଘୋଷଯନ୍

ହେ ପବମାନ, ତୁମେ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଅମରତ୍ୱର ସୂଚନା ଦେଉଛ।

ଅ ଯେନା ନଵଗ୍ଵୋ ଦଧ୍ଯଙ୍ଙପୋର୍ଣୁତେ ଯେନ ଵିପ୍ରାସ ଆପିରେ ଚ୍ ଦେଵାନାଂ ସୁମ୍ନେ ଅମୃତସ୍ଯ ଚାରୁଣୋ ଯେନ ଶ୍ରଵାଂସ୍ଯାଶତ

ଯାହା ଦ୍ୱାରା ନବଗ୍ବ ଓ ଦଧିଞ୍ଚ ତୃପ୍ତି ପାଇଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସଫଳ ହେଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କ ଦୟା ଓ ମଧୁର ଅମୃତ ମିଳିଲା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା କୀର୍ତ୍ତି ଲଭିତ ହେଲା।

ଅ ସୋମଃ ପୁନାନ ଊର୍ମିଣାଵ୍ଯଂ ଵାରଂ ଵି ଧାଵତି ଚ୍ ଅଗ୍ରେ ଵାଚଃ ପଵମାନଃ କନିକ୍ରଦତ୍

ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ସୋମ ତାଙ୍କର ତରଙ୍ଗ ସହିତ ଛାଣି ମାଧ୍ୟମରେ ଦୃତ ଗତିରେ ବହୁଛନ୍ତି, ଏବଂ ପବମାନ ଆଗରେ ଗଜଗମ୍ଭୀର କଣ୍ଠରେ ସ୍ୱର ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଛନ୍ତି।

ଅ ଧୀଭିର୍ମୃଜନ୍ତି ଵାଜିନଂ ଵନେ କ୍ରୀଡନ୍ତମତ୍ଯଵିମ୍ ଚ୍ ଅଭି ତ୍ରିପୃଷ୍ଠଂ ମତଯଃ ସମସ୍ଵରନ୍

ଉପାସନା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ କାଠରେ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ଦୃତ ଘୋଡାମାନେ ଖେଳିବା ପରି; ଏହି ସ୍ତୁତିମାନେ ତିନି ଦିଗରେ ଏକାତ୍ମ ହୋଇ ଗଞ୍ଜିଉଛନ୍ତି।

ଅ ଅସର୍ଜି କଲଶାଂ ଅଭି ମୀଢ୍ଵାନ୍ତ୍ସପ୍ତିର୍ନ ଵାଜଯୁଃ ଚ୍ ପୁନାନୋ ଵାଚଂ ଜନଯନ୍ନସିଷ୍ଯଦତ୍

ଉଦାର ହୃଦୟ ସହିତ ସେ ବଡ଼ ଉତ୍ସାହରେ ଘଡ଼ିକୁ ଘେରି ଚାଲିଛନ୍ତି, ଯେପରି ରଥଚାଳକ ବିଜୟ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ; ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସେ ବାଣୀକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରି ପ୍ରସାରିତ କରିଛନ୍ତି।

ଅ ସୋମଃ ପଵତେ ଜନିତା ମତୀନାଂ ଜନିତା ଦିଵୋ ଜନିତା ପୃଥିଵ୍ଯାଃ ଚ୍ ଜନିତାଗ୍ନେର୍ଜନିତା ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଜନିତେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଜନିତୋତ ଵିଷ୍ଣୋଃ

ଶୁଦ୍ଧ ସୋମ ଭାବନାର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଆକାଶର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପୃଥିବୀର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା।

ଅ ବ୍ରହ୍ମା ଦେଵାନାଂ ପଦଵୀଃ କଵୀନାଂ ଋଷିର୍ଵିପ୍ରାଣାଂ ମହିଷୋମୃଗାଣାମ୍ ଚ୍ ଶ୍ଯେନୋ ଗୃଧ୍ରାଣାଂ ସ୍ଵଧିତିର୍ଵନାନାଂ ସୋମଃ ପଵିତ୍ରମତ୍ଯେତି ରେଭନ୍

ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁରୋହିତ, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ପଥ, ପ୍ରେରିତମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟା, ପଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷ, ଗୃଧ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ୟେନ, ଅରଣ୍ୟର ରକ୍ଷକ—ସୋମ ଗଞ୍ଜିଉଥିବା ସ୍ୱରେ ଛାଣି ମାଧ୍ୟମରେ ଯାଉଛନ୍ତି।

ଅ ପ୍ରାଵୀଵିପଦ୍ଵାଚ ଊର୍ମିଂ ନ ସିନ୍ଧୁର୍ଗିର ସ୍ତୋମାନ୍ପଵମାନୋ ମନୀଷାଃ ଚ୍ ଅନ୍ତଃ ପଶ୍ଯନ୍ଵୃଜନେମାଵରାଣ୍ଯା ତିଷ୍ଠତି ଵୃଷଭୋ ଗୋଷୁ ଜାନନ୍

ସେ ବାଣୀ ସହିତ, ତରଙ୍ଗ ପରି, ନଦୀ ପରି, ସ୍ତୁତି ଓ ଚିନ୍ତା ସହିତ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଛନ୍ତି; ଭିତରେ ଦେଖି, ସେ ବୃଷ ଗାଁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଛନ୍ତି, ତଳସ୍ଥଳ ଜାଣିଛନ୍ତି।

ଅ ଅଗ୍ନିଂ ଵୋ ଵୃଧନ୍ତମଧ୍ଵରାଣାଂ ପୁରୂତମମ୍ ଚ୍ ଅଚ୍ଛା ନପ୍ତ୍ରେ ସହସ୍ଵତେ

ଅଗ୍ନି, ଯିଏ ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କର ବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତି, ସବୁଠାରୁ ଦାତା, ଶକ୍ତିର ବଂଶଜ, ତାଙ୍କୁ ଆମେ ମନ ଦେଉଛୁ।

ଅ ଅଯଂ ଯଥା ନ ଆଭୁଵତ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା ରୂପେଵ ତକ୍ଷ୍ଯା ଚ୍ ଅସ୍ଯ କ୍ରତ୍ଵା ଯଶସ୍ଵତଃ

ଯେପରି ତ୍ୱଷ୍ଟା ସେଉଁଠି ଏହାକୁ ଗଢ଼ିଛନ୍ତି, ଯେପରି କୌଶଳୀ ଆକୃତି ତିଆରି କରେ, ସେପରି ଏହି ପ୍ରଶଂସିତ ଜନଙ୍କର ମହିମା ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛାରେ ହୁଏ।

ଅ ଅଯଂ ଵିଶ୍ଵା ଅଭି ଶ୍ରିଯୋ ଽଗ୍ନିର୍ଦେଵେଷୁ ପତ୍ଯତେ ଚ୍ ଆ ଵାଜୈରୁପ ନୋ ଗମତ୍

ଏହି ଅଗ୍ନି ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି; ସେ ବିଜୟ ସହିତ ଆମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ।

ଅ ଇମମିନ୍ଦ୍ର ସୁତଂ ପିବ ଜ୍ଯେଷ୍ଠମମର୍ତ୍ଯଂ ମଦମ୍ ଚ୍ ଶୁକ୍ରସ୍ଯ ତ୍ଵାଭ୍ଯକ୍ଷରନ୍ଧାରା ଋତସ୍ଯ ସାଦନେ

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ଚାପିଥିବା ସୋମରସ ପିଉ, ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅମର ଆନନ୍ଦ; ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଧାରା ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି ନ୍ୟାୟର ଆସନରେ।

ଅ ନ କିଷ୍ଟ୍ଵଦ୍ରଥୀତରୋ ହରୀ ଯଦିନ୍ଦ୍ର ଯଚ୍ଛସେ ଚ୍ ନ କିଷ୍ଟ୍ଵାନୁ ମଜ୍ମନା ନ କିଃ ସ୍ଵଶ୍ଵ ଆନଶେ

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ତୁମ ଦୁଇ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଉଛ, କୌଣସି ରଥଚାଳକ ତୁମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବେନାହିଁ; କୌଣସି ମାର୍ଗରେ, କୌଣସି ନିଜ ଘୋଡ଼ାରେ ତୁମ ସମକ୍ଷ ପହଞ୍ଚିପାରିବେନାହିଁ।

ଅ ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ନୂନମର୍ଚତୋକ୍ଥାନି ଚ ବ୍ରଵୀତନ ଚ୍ ସୁତା ଅମତ୍ସୁରିନ୍ଦଵୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ନମସ୍ଯତା ସହଃ

ଏବେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କର, ସ୍ତୁତି କର; ଚାପିଥିବା ସୋମ ଉତ୍ସାହରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତିକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି—ତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ସହିତ ନମସ୍କାର କର।

ଅ ଇନ୍ଦ୍ର ଜୁଷସ୍ଵ ପ୍ର ଵହା ଯାହି ଶୂର ହରିହ ଚ୍ ପିବା ସୁତସ୍ଯ ମତିର୍ନ ମଧୋଶ୍ଚକାନଶ୍ଚାରୁର୍ମଦାଯ

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଗ୍ରହଣ କର, ଆଣ, ଆସ, ବୀର, ତୁମ ଦୁଇ ଘୋଡ଼ା ସହିତ; ଚାପିଥିବା ସୋମ ପିଉ, ମଧୁର ଚିନ୍ତା ପରି, ଆନନ୍ଦ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଲଗି ରୁଚିର ମଦରେ ଲୀନ ହୁଅ।

ଅ ଇନ୍ଦ୍ର ଜଠରଂ ନଵ୍ଯଂ ନ ପୃଣସ୍ଵ ମଧୋର୍ଦିଵୋ ନ ଚ୍ ଅସ୍ଯ ସୁତସ୍ଯ ସ୍ଵାର୍ନୋପ ତ୍ଵା ମଦାଃ ସୁଵାଚୋ ଅସ୍ଥୁଃ

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ନୂତନ ପେଟକୁ ଦିବ୍ୟ ମଧୁ ପରି, ଏହି ଚାପିଥିବା ସୋମ ପରି ପୂରଣ କର; ଆନନ୍ଦ ଓ ମିଷ୍ଟ ମଦ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି।

ଅ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ତୁରାଷାଣ୍ମିତ୍ରୋ ନ ଜଘାନ ଵୃତ୍ରଂ ଯତିର୍ନ ଚ୍ ବିଭେଦ ଵଲଂ ଭୃଗୁର୍ନ ସସାହେ ଶତ୍ରୂନ୍ମଦେ ସୋମସ୍ଯ

ଇନ୍ଦ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମିତ୍ର ପରି ବୃତ୍ରକୁ ବଧ କଲେ; ପୁରୋହିତ ପରି ବଳକୁ ଭାଙ୍ଗିଲେ; ଭୃଗୁ ପରି ସୋମର ଆନନ୍ଦରେ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ସହିଲେ।

ତୃତୀଯ ଦ୍ଵିତୀଯୋ ଽର୍ଧଃ ଅ ଗୋଵିତ୍ପଵସ୍ଵ ଵସୁଵିଦ୍ଧିରଣ୍ଯଵିଦ୍ରେତୋଧା ଇନ୍ଦୋ ଭୁଵନେଷ୍ଵର୍ପିତଃ ଚ୍ ତ୍ଵଂ ସୁଵୀରୋ ଅସି ସୋମ ଵିଶ୍ଵଵିତ୍ତଂ ତ୍ଵା ନର ଉପ ଗିରେମ ଆସତେ

ତୁମେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ତୃତୀୟ ଅଂଶ ହେଉଛ, ହେ ସୋମ, ଗାଁ ଦେବାକୁ, ଧନ ଓ ସୁନା ଚିହ୍ନିବାକୁ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ। ଏଇ ଜଗତରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇ ବହିଯାଅ, ହେ ଇନ୍ଦୁ। ତୁମେ ସାହସୀ, ସବୁ କିଛି ଜାଣିଥିବା, ଏହିପାଇଁ ଲୋକେ ତୁମକୁ ଗୀତ ଗାଇ ଡାକି ଆସନ୍ତି।

ଅ ତ୍ଵଂ ନୃଚକ୍ଷା ଅସି ସୋମ ଵିଶ୍ଵତଃ ପଵମାନ ଵୃଷଭ ତା ଵି ଧାଵସି ଚ୍ ସ ନଃ ପଵସ୍ଵ ଵସୁମଦ୍ଧିରଣ୍ଯଵଦ୍ଵଯଂ ସ୍ଯାମ ଭୁଵନେଷୁ ଜୀଵସେ

ହେ ପବିତ୍ର ସୋମ, ତୁମେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁକିଛି ଦେଖୁଥିବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷ, ସମସ୍ତଠାରେ ଦୌଡ଼ୁଛ। ଏହିପରି ଆମ ପାଇଁ ଧନ ଓ ସୁନାରେ ପ୍ରଚୁର ହୋଇ ବହ, ଯାହାରୁ ଆମେ ଏହି ଜଗତରେ ଜୀବନ୍ତ ରୁହିପାରିବା।

ଅ ଈଶାନ ଇମା ଭୁଵନାନି ଈଯସେ ଯୁଜାନ ଇନ୍ଦୋ ହରିତଃ ସୁପର୍ଣ୍ଯଃ ଚ୍ ତାସ୍ତେ କ୍ଷରନ୍ତୁ ମଧୁମଦ୍ଘୃତଂ ପଯସ୍ତଵ ଵ୍ରତେ ସୋମ ତିଷ୍ଠନ୍ତୁ କୃଷ୍ଟଯଃ

ହେ ଇନ୍ଦୁ, ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର ଅଧିପତି, ତୁମର ହରିତ ପଖିରେ ଚଢ଼ି ଚାଲିଯାଉଛ। ସେମାନେ ମଧୁର ଘୃତ ଓ ଦୁଧ ଝରାନ୍ତୁ, ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ, ସୋମ, ଲୋକମାନେ ଦୃଢ଼ ରୁହନ୍ତୁ।

ଅ ପଵମାନସ୍ଯ ଵିଶ୍ଵଵିତ୍ପ୍ର ତେ ସର୍ଗା ଅସୃକ୍ଷତ ଚ୍ ସୂର୍ଯସ୍ଯେଵ ନ ରଶ୍ମଯଃ

ହେ ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା ପବିତ୍ର ସୋମ, ତୁମର ଧାରା ଏମିତି ବହିଯାଉଛି, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ।

ଅ କେତୁଂ କୃଣ୍ଵଂ ଦିଵସ୍ପରି ଵିଶ୍ଵା ରୂପାଭ୍ଯର୍ଷସି ଚ୍ ସମୁଦ୍ରଃ ସୋମ ପିନ୍ଵସେ

ତୁମେ ଆକାଶରେ ଚିହ୍ନ ତିଆରି କରୁଛ, ସମସ୍ତ ରୂପ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଉଛ, ସମୁଦ୍ର ପରି, ସୋମ, ତୁମେ ପ୍ରସ୍ତାରିତ ହେଉଛ।

ଅ ଜଜ୍ଞାନୋ ଵାଚମିଷ୍ଯସି ପଵମାନ ଵିଧର୍ମଣି ଚ୍ କ୍ରନ୍ଦଂ ଦେଵୋ ନ ସୂର୍ଯଃ

ଜନ୍ମ ନେଇ, ତୁମେ ନିଜ ଗତିରେ ବାଣୀକୁ ଖୋଜ, ହେ ପବିତ୍ର, ତୁମର ଚିତ୍କାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବତା ପରି ଶୁଣାଯାଏ।