ସାମଵେଦଃ

ଇତ ଏତ ଉଦାରୁହନ୍ଦିଵଃ ପୃଷ୍ଠାନ୍ଯା ରୁହନ୍ ପ୍ର ଭୂର୍ଜଯୋ ଯଥା ପଥୋଦ୍ଯାମଙ୍ଗିରସୋ ଯଯୁଃ

ଏଠାରୁ ସେମାନେ ଉଚ୍ଚତାକୁ ଚାଲିଯାନ୍ତି, ଦିଗନ୍ତରେ ଉଠିଯାନ୍ତି; ସେମାନେ ଜୟୀ ହୋଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତି, ଯେପରି ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ଆଲୋକର ପଥରେ ଯାଇଥିଲେ ।

ରାଯେ ଅଗ୍ନେ ମହେ ତ୍ଵା ଦାନାଯ ସମିଧୀମହି ଈଡିଷ୍ଵା ହି ମହେ ଵୃଷଂ ଦ୍ଯାଵା ହୋତ୍ରାଯ ପୃଥିଵୀ

ଏ ଅଗ୍ନି, ଧନ ଓ ମହତ୍ତ୍ୱ ପାଇଁ ଆମେ ତୁମକୁ ଆହୁରି କରୁଛୁ; କାରଣ ତୁମେ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଦିନ ଓ ମାଟି ତୁମର ପୂଜାରୀ ହେଉଛନ୍ତି ।

ଦଧନ୍ଵେ ଵା ଯଦୀମନୁ ଵୋଚଦ୍ବ୍ରହ୍ମେତି ଵେରୁ ତତ୍ ପରି ଵିଶ୍ଵାନି କାଵ୍ଯା ନେମିଶ୍ଚକ୍ରମିଵାଭୁଵତ୍

ଏଠି ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନୀ 'ବ୍ରହ୍ମ' ବୋଲି କହିଥିଲେ, ସେହି ଜ୍ଞାନ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଘେରି ରହିଛି, ଯେପରି ଚକ୍ରର ନେମି ସମସ୍ତ ଚକ୍ରକୁ ଘେରିଥାଏ ।

ପ୍ରତ୍ଯଗ୍ନେ ହରସା ହରଃ ଶୃଣାହି ଵିଶ୍ଵତସ୍ପରି ଯାତୁଧାନସ୍ଯ ରକ୍ଷସୋ ବଲଂ ନ୍ଯୁବ୍ଜଵୀର୍ଯମ୍

ଏ ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆମ କଥା ଶୁଣ; ଯାତୁଧାନ ଓ ରାକ୍ଷସଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ଚତୁରତାକୁ ଦମନ କର ।

ତ୍ଵମଗ୍ନେ ଵସୂଂରିହ ରୁଦ୍ରାଂ ଆଦିତ୍ଯାଂ ଉତ ଯଜା ସ୍ଵଧ୍ଵରଂ ଜନଂ ମନୁଜାତଂ ଘୃତପ୍ରୁଷମ୍

ଏଠି ଅଗ୍ନି, ବସୁ, ରୁଦ୍ର ଓ ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କର; ନ୍ୟାୟପରାୟଣ ଲୋକମାନେ, ମାନବମାନେ ଓ ଘୃତ ଛିଟାଯାଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କର ।

ଦ୍ଵିତୀଯ ପ୍ରଥମୋ ଽର୍ଧଃ ପୁରୁ ତ୍ଵା ଦାଶିଵାଂ ଵୋଚେ ଽରିରଗ୍ନେ ତଵ ସ୍ଵିଦା ତୋଦସ୍ଯେଵ ଶରଣ ଆ ମହସ୍ଯ

ଦ୍ୱିତୀୟ, ପ୍ରଥମ ଅର୍ଦ୍ଧ—ଏଠି ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିରେ କହିବି; ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଶତ୍ରୁ କିଏ? ମୁଁ ତୁମ ମହତ୍ତ୍ୱର ଶରଣକୁ ଶର ଭଳି ଆସୁଛି ।

ପ୍ର ହୋତ୍ରେ ପୂର୍ଵ୍ଯଂ ଵଚୋ ଽଗ୍ନଯେ ଭରତା ବୃହତ୍ ଵିପାଂ ଜ୍ଯୋତୀଂଷି ବିଭ୍ରତେ ନ ଵେଧସେ

ପୂର୍ବତନ ବାଣୀକୁ ପୂଜାରୀ, ଅଗ୍ନି, ବୃହତ୍ ଭୃଗୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଦିଅ ।

ଅଗ୍ନେ ଵାଜସ୍ଯ ଗୋମତ ଈଶାନଃ ସହସୋ ଯହୋ ଅସ୍ମେ ଧେହି ଜାତଵେଦୋ ମହି ଶ୍ରଵଃ

ଅଗ୍ନି, ଶକ୍ତି ଓ ଧନର ଠାକୁର, ଶୂରତା ଓ ପ୍ରଭାବର ଅଧିପତି, ଆମକୁ, ଜାତବେଦ, ବଡ଼ ଖ୍ୟାତି ଦିଅ ।

ଅଗ୍ନେ ଯଜିଷ୍ଠୋ ଅଧ୍ଵରେ ଦେଵାଂ ଦେଵଯତେ ଯଜ ହୋତା ମନ୍ଦ୍ରୋ ଵି ରାଜସ୍ଯତି ସ୍ରିଧଃ

ଅଗ୍ନି, ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, ପୂଜାରୀ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କର; ଆନନ୍ଦମୟ ପୂଜାରୀ ଭାବେ ତୁମେ ଚମକିଉଠ, ବାଧାକୁ ଦୂର କର ।

ଜଜ୍ଞାନଃ ସପ୍ତ ମାତୃଭିର୍ମେଧାମାଶାସତ ଶ୍ରିଯେ ଅଯଂ ଧ୍ରୁଵୋ ରଯୀଣାଂ ଚିକେତଦା

ସାତ ଜଣ ମାଆଁରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସେ, ମହିମା ପାଇଁ ଜ୍ଞାନ ଚାହିଲେ; ଏହି ଅଟୁଟ ଲୋକ ଧନ ଚିହ୍ନିପାରେ ।

ଉତ ସ୍ଯା ନୋ ଦିଵା ମତିରଦିତିରୂତ୍ଯାଗମତ୍ ସା ଶନ୍ତାତା ମଯସ୍କରଦପ ସ୍ରିଧଃ

ଏହି ଭାବନା ଦିନେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁ, ଅଦିତିର କୃପା ଭଳି, ଶାନ୍ତି ଓ ସୁଖ ଆଣ, ବାଧାକୁ ଦୂର କର ।

ଈଡିଷ୍ଵା ହି ପ୍ରତୀଵ୍ଯାଂ ଯଜସ୍ଵ ଜାତଵେଦସମ୍ ଚରିଷ୍ଣୁଧୂମମଗୃଭୀତଶୋଚିଷମ୍

ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରଶଂସିତ ହେଉ; ଜାତବେଦସ୍‌ଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ କର, ଯାହାଙ୍କ ଧୂଆଁ ଚଳିତ ଓ ଅଧରିତ, ତାଙ୍କ ଆଗୁନି ଧରାଯାଏ ନାହିଁ ।

ନ ତସ୍ଯ ମାଯଯା ଚ ନ ରିପୁରୀଶୀତ ମର୍ତ୍ଯଃ ଯୋ ଅଗ୍ନଯେ ଦଦାଶ ହଵ୍ଯଦାତଯେ

ଯିଏ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ହବି ଦେଇଛି, ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ମାୟା ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ମଣିଷ ଶତ୍ରୁ ଶାସନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ ।

ଅପ ତ୍ଯଂ ଵୃଜିନଂ ରିପୁଂ ସ୍ତେନମଗ୍ନେ ଦୁରାଧ୍ଯମ୍ ଦଵିଷ୍ଠମସ୍ଯ ସତ୍ପତେ କୃଧୀ ସୁଗମ୍

ଅଗ୍ନି, ସେହି ପାପୀ, ଶତ୍ରୁ, ଚୋରକୁ ଏଠାରୁ ଦୂରେ ହଟାଅ; ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ଠାକୁର, ତାଙ୍କର ପଥ ସହଜ କର ।

ଶ୍ରୁଷ୍ଟ୍ଯଗ୍ନେ ନଵସ୍ଯ ମେ ସ୍ତୋମସ୍ଯ ଵୀର ଵିଶ୍ପତେ ନି ମାଯିନସ୍ତପସା ରକ୍ଷସୋ ଦହ

ଅଗ୍ନି, ମୋ ନୂତନ ସ୍ତୁତି ଶୁଣ, ଶୂର, ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାକୁର; ତୁମ ତାପରେ ମାୟାବୀ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେଙ୍କୁ ପୁଡ଼ିଦିଅ ।

ପ୍ର ମଂହିଷ୍ଠାଯ ଗାଯତ ଋତାଵ୍ନେ ବୃହତେ ଶୁକ୍ରଶୋଚିଷେ ଉପସ୍ତୁତାସୋ ଅଗ୍ନଯେ

ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ, ମହାନ, ସତ୍ୟର ଧାରକ, ଚମକୁଥିବା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସମସ୍ତେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତୁ ।

ପ୍ର ସୋ ଅଗ୍ନେ ତଵୋତିଭିଃ ସୁଵୀରାଭିସ୍ତରତି ଵାଜକର୍ମଭିଃ ଯସ୍ଯ ତ୍ଵଂ ସଖ୍ଯମାଵିଥ

ଅଗ୍ନି, ତୁମର ସାହାଯ୍ୟ ଓ ବୀରତାରେ, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ଦେଉଛ, ସେ ଶକ୍ତିର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ ।

ତଂ ଗୂର୍ଧଯା ସ୍ଵର୍ଣରଂ ଦେଵାସୋ ଦେଵମରତିଂ ଦଧନ୍ଵିରେ ଦେଵତ୍ରା ହଵ୍ଯମୂହିଷେ

ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ଗୀତରେ ସୁନା ପରି ଉଜ୍ୱଳ, ଅମର ଦେବତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହବି ନେଇଯିବା ଭାବେ ବସାଇଛନ୍ତି।

ମା ନୋ ହୃଣୀଥା ଅତିଥିଂ ଵସୁରଗ୍ନିଃ ପୁରୁପ୍ରଶସ୍ତ ଏଶଃ ଯଃ ସୁହୋତା ସ୍ଵଧ୍ଵରଃ

ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମ ପାଖରୁ ମୁହଁ ଫେରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଆପଣ ଆମ ଅତିଥି ଓ ଉପକାରୀ, ଅନେକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ, ଭଲ ବଳିଦାନକାରୀ ଓ ନିଖୁଟ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା।

ଭଦ୍ରୋ ନୋ ଅଗ୍ନିରାହୁତୋ ଭଦ୍ରା ରାତିଃ ସୁଭଗ ଭଦ୍ରୋ ଅଧ୍ଵରଃ ଭଦ୍ରା ଉତ ପ୍ରଶସ୍ତଯଃ

ଯେତେବେଳେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ, ସେ ଆମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉନ୍ତୁ; ଦାନ ଶୁଭ ହେଉ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଅଗ୍ନି, ଯଜ୍ଞ ଶୁଭ ହେଉ, ଏବଂ ପ୍ରଶଂସାମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ହେଉ।

ଯଜିଷ୍ଠଂ ତ୍ଵା ଵଵୃମହେ ଦେଵଂ ଦେଵତ୍ରା ହୋତାରମମର୍ତ୍ଯମ୍ ଅସ୍ଯ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ସୁକ୍ରତୁମ୍

ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ବାଛୁଛୁ, ଯିଏ ସବୁଠାରୁ ଯଜ୍ଞର ଯୋଗ୍ୟ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତା, ଅମର ପୂଜାରୀ, ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ପ୍ରଜ୍ଞାନ୍ବିତ।

ତଦଗ୍ନେ ଦ୍ଯୁମ୍ନମା ଭର ଯତ୍ସାସାହା ସଦନେ କଂ ଚିଦତ୍ରିଣମ୍ ମନ୍ଯୁଂ ଜନସ୍ଯ ଦୂଢ୍ଯମ୍

ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ସେଇ ମହିମା ଦିଅ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆପଣ ସଭାରେ ସମସ୍ତ ବିରୋଧୀ ଭାବକୁ ଓ ଲୋକଙ୍କ ରୋଷକୁ ଜୟ କରନ୍ତି।

ଯଦ୍ଵା ଉ ଵିଶ୍ପତିଃ ଶିତଃ ସୁପ୍ରୀତୋ ମନୁଷୋ ଵିଶେ ଵିଶ୍ଵେଦଗ୍ନିଃ ପ୍ରତି ରକ୍ଷାଂସି ସେଧତି

ଯେତେବେଳେ ଲୋକଙ୍କ ନାଥ, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଲୋକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତିକୁ ଦୂର କରନ୍ତି।

ଇତ୍ଯାଗ୍ନେଯ ପର୍ଵଂ .. ଐନ୍ଦ୍ର ତଦ୍ଵୋ ଗାଯ ସୁତେ ସଚା ପୁରୁହୂତାଯ ସତ୍ଵନେ ଶଂ ଯଦ୍ଗଵେ ନ ଶାକିନେ

ଏହା ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଅଂଶ; ଏବେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅଂଶ: ସମସ୍ତେ ଏକାସାଥିରେ ସୋମ ଚାପିବାବେଳେ, ବହୁବାର ଡାକାଯାଉଥିବା, ଶକ୍ତି ଓ ଶୁଭ ପାଇଁ, ଗାଈ ପାଇଁ, ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ପାଇଁ ଗୀତ ଗାଅ।

ଯସ୍ତେ ନୂନଂ ଶତକ୍ରତଵିନ୍ଦ୍ର ଦ୍ଯୁମ୍ନିତମୋ ମଦଃ ତେନ ନୂନଂ ମଦେ ମଦେଃ

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଶତଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆପଣଙ୍କ ସେଇ ସବୁଠାରୁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ମଦ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ପୁନିପୁନି ଆନନ୍ଦିତ ହେଉ।

ଗାଵ ଉପ ଵଦାଵଟେ ମହି ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ରପ୍ସୁଦା ଉଭା କର୍ଣା ହିରଣ୍ଯଯା

ଗାଈମାନେ ଜଳପାନ ସ୍ଥାନକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ଯଜ୍ଞର ରସରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦୁଇ କାନ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ।

ଅରମଶ୍ଵାଯ ଗାଯତ ଶ୍ରୁତକକ୍ଷାରଂ ଗଵେ ଅରମିନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଧାମ୍ନେ

ତୀବ୍ର ଘୋଡ଼ା ପାଇଁ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅସ୍ତବାଡ଼ା ପାଇଁ, ଗାଈ ପାଇଁ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିବାସ ପାଇଁ ଗୀତ ଗାଅ।

ତମିନ୍ଦ୍ରଂ ଵାଜଯାମସି ମହେ ଵୃତ୍ରାଯ ହନ୍ତଵେ ସ ଵୃଷା ଵୃଷଭୋ ଭୁଵତ୍

ଆମେ ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା କରୁଛୁ, ବଡ଼ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବା ପାଇଁ; ସେ ସବୁ ମଧ୍ୟରେ ସକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭ ହେଉନ୍ତୁ।

ତ୍ଵମିନ୍ଦ୍ର ବଲାଦଧି ସହସୋ ଜାତ ଓଜସଃ ତ୍ଵଂ ସନ୍ଵୃଷନ୍ଵୃଷେଦସି

ତୁମେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଶକ୍ତିରୁ ଶକ୍ତି ନେଇଛ; ତୁମେ ଶକ୍ତିରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛ; ବୃଷଭ ହୋଇ, ସଦା ବୃଷଭ ରହିଛ।