ସାମଵେଦଃ

ଅ ସୁତାସୋ ମଧୁମତ୍ତମାଃ ସୋମା ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ମନ୍ଦିନଃ ଚ୍ ପଵିତ୍ରଵନ୍ତୋ ଅକ୍ଷରଂ ଦେଵାନ୍ଗଚ୍ଛନ୍ତୁ ଵୋ ମଦାଃ

ସବୁଠୁ ମଝିଆ, ଚାପି ନିଆଯାଇଥିବା ସୋମ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ଚାନା ମାନେ, ତୁମର ମଦ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ଦେବମାନେ ପାଉ।

ଅ ଇନ୍ଦୁରିନ୍ଦ୍ରାଯ ପଵତ ଇତି ଦେଵାସୋ ଅବ୍ରୁଵନ୍ ଚ୍ ଵାଚସ୍ପତିର୍ମଖସ୍ଯତେ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯେଶାନ ଓଜସାଃ

‘ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ସୋମ ଚାପି ଯାଉଛି’, ଏହିପରି ଦେବମାନେ କହିଛନ୍ତି; ବାକ୍ ପତି ଯଜ୍ଞରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ନାୟକ।

ଅ ସହସ୍ରଧାରଃ ପଵତେ ସମୁଦ୍ରୋ ଵାଚମୀଙ୍ଖଯଃ ଚ୍ ସୋମସ୍ପତୀ ରଯୀଣାଂ ସଖେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଦିଵେଦିଵେ

ହଜାର ଧାରାରେ ସମୁଦ୍ର ବହି ଯାଉଛି, ବାକ୍ ଖୋଜୁଛି; ସୋମ, ଧନର ନାୟକ, ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ମିତ୍ର, ପ୍ରତିଦିନ।

ଅ ପଵିତ୍ରଂ ତେ ଵିତତଂ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତେ ପ୍ରଭୁର୍ଗାତ୍ରାଣି ପର୍ଯେଷି ଵିଶ୍ଵତଃ ଚ୍ ଅତପ୍ତତନୂର୍ନ ତଦାମୋ ଅଶ୍ନୁତେ ଶୃତାସ ଇଦ୍ଵହନ୍ତଃ ସଂ ତଦାଶତ

ତୁମର ଚାନା ବିଛାଇ ଯାଇଛି, ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି; ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦେହକୁ ମାଲିକ ଭାବେ ଘୁଞ୍ଚି ଚାଲୁଛ; ଯାହାର ଦେହ ଅତି ଶୀତ, ଦୁର୍ବଳ ତାହାକୁ ପାଇପାରେନି; ଶୁଧ ହୋଇଥିବା, ନିବେଦନ ବହି ଆସିଥିବା ମାନେ ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।

ଅ ତପୋଷ୍ପଵିତ୍ରଂ ଵିତତଂ ଦିଵସ୍ପଦେ ଽର୍ଚନ୍ତୋ ଅସ୍ଯ ତନ୍ତଵୋ ଵ୍ଯସ୍ଥିରନ୍ ଚ୍ ଅଵନ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ପଵୀତାରମାଶଵୋ ଦିଵଃ ପୃଷ୍ଠମଧି ରୋହନ୍ତି ତେଜସା

ତାପର ଚାନା ଦିବ୍ୟ ଆସନରେ ବିଛାଇ ଯାଇଛି; ତାହାର ତନ୍ତୁ, ଦୀପ୍ତିମାନ, ଚାଲିଛି; ତାହାର ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନିମାନେ ଚାନା ଭାବେ, ଦିବ୍ୟ ପୃଷ୍ଠରେ ତେଜରେ ଉପରକୁ ଯାଉଛନ୍ତି।

ଅ ଅରୂରୁଚଦୁଷସଃ ପୃଶ୍ନିରଗ୍ରିଯ ଉକ୍ଷା ମିମେତି ଭୁଵନେଷୁ ଵାଜଯୁଃ ଚ୍ ମାଯାଵିନୋ ମମିରେ ଅସ୍ଯ ମାଯଯା ନୃଚକ୍ଷସଃ ପିତରୋ ଗର୍ଭମା ଦଧୁଃ

ପ୍ରିଶ୍ନିର ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମ ବୃଷ୍ଣ ପ୍ରଭାତରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା, ଜଗତରେ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଗୁଞ୍ଜି ଉଠିଲା; ମାୟାବୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ମାୟାରେ ମାପିଲେ; ମନୁଷ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିର ଋଷିମାନେ ଗର୍ଭ ରଖିଲେ।

ଅ ପ୍ର ମଂହିଷ୍ଠାଯ ଗାଯତ ଋତାଵ୍ନେ ବୃହତେ ଶୁକ୍ରଶୋଚିଷେ ଚ୍ ଉପସ୍ତୁତାସୋ ଅଗ୍ନଯେ

ସବୁଠୁ ବଡ, ଅତି ମହିମାଶାଳୀ, ନ୍ୟାୟର ରକ୍ଷକ, ଦୀପ୍ତିମାନ, ପ୍ରବଳଙ୍କୁ ଗାନ କର; ପ୍ରଶଂସିତ ମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଯାଉଛନ୍ତି।

ଅ ଆ ଵଂସତେ ମଘଵା ଵୀରଵଦ୍ଯଶଃ ସମିଦ୍ଧୋ ଦ୍ଯୁମ୍ନ୍ଯାହୁତଃ ଚ୍ କୁଵିନ୍ନୋ ଅସ୍ଯ ସୁମତିର୍ଭଵୀଯସ୍ଯଚ୍ଛା ଵାଜେଭିରାଗମତ୍

ମଘବନ୍, ବୀରମାନେ ପାଇଁ ଖ୍ୟାତି, ଦୀପ୍ତିରେ ଆହ୍ୱାନ ହୋଇ ଜଳି ଉଠିଛି; ତାଙ୍କର ଦୟା ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁ, ସେ ପୁରସ୍କାର ସହିତ ଆସନ୍ତୁ।

ଅ ତଂ ତେ ମଦଂ ଗୃଣୀମସି ଵୃଷଣଂ ପୃକ୍ଷୁ ସାସହିମ୍ ଚ୍ ଉ ଲୋକକୃତ୍ନୁମଦ୍ରିଵୋ ହରିଶ୍ରିଯମ୍

ତୁମର ମଦକୁ ଆମେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛୁ, ଓ ପ୍ରବଳ, ଚାପି ନିଆଯାଇଥିବା, ବିଜୟୀ, ଜଗତ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପାଷାଣ ହସ୍ତୀ, ସୁନା ରଙ୍ଗର।

ଅ ଯେନ ଜ୍ଯୋତୀଂଷ୍ଯାଯଵେ ମନଵେ ଚ ଵିଵେଦିଥ ଚ୍ ମନ୍ଦାନୋ ଅସ୍ଯ ବର୍ହିଷୋ ଵି ରାଜସି

ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଆୟୁ ଓ ମନୁ ପାଇଁ ଆଲୋକକୁ ଚିହ୍ନିଛ; ଏହି ଆସନରେ ଆନନ୍ଦ ରେ ତୁମେ ଦୀପ୍ତିରେ ଚମକୁଛ।

ଅ ତଦଦ୍ଯା ଚିତ୍ତ ଉକ୍ଥିନୋ ଽନୁ ଷ୍ଟୁଵନ୍ତି ପୂର୍ଵଥା ଚ୍ ଵୃଷପତ୍ନୀରପୋ ଜଯା ଦିଵେଦିଵେ

ଏହିପରି, ଆଜି, ଚିନ୍ତାଶୀଳ ଗାୟକମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରୁଛନ୍ତି; ଜଳମାନେ, ପ୍ରବଳଙ୍କ ଜୀବନୀ, ପ୍ରତିଦିନ ଜିତିଥାନ୍ତି।

ଅ ଶ୍ରୁଧୀ ହଵଂ ତିରଶ୍ଚ୍ଯା ଇନ୍ଦ୍ର ଯସ୍ତ୍ଵା ସପର୍ଯତି ଚ୍ ସୁଵୀର୍ଯସ୍ଯ ଗୋମତୋ ରାଯସ୍ପୂର୍ଧି ମହାଂ ଅସି

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମର ଅନୁରୋଧ ଶୁଣ, ଯେଉଁଠି ତୁମକୁ ପୂଜା କରାଯାଉଛି; ତୁମେ ବଡ଼, ଆମକୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଶକ୍ତି ଓ ଗୋଧନର ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ।

ଅ ଯସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର ନଵୀଯସୀଂ ଗିରଂ ମନ୍ଦ୍ରାମଜୀଜନତ୍ ଚ୍ ଚିକିତ୍ଵିନ୍ମନସଂ ଧିଯଂ ପ୍ରତ୍ନାମୃତସ୍ଯ ପିପ୍ଯୁଷୀମ୍

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯେଉଁଠି ନୂତନ ଏବଂ ମଧୁର ଗୀତ ରଚିତ ହେଉଛି, ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ପ୍ରାଚୀନ, ପୋଷକ ଚିନ୍ତା ତଥା ସତ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛନ୍ତି—

ଅ ତମୁ ଷ୍ଟଵାମ ଯଂ ଗିର ଇନ୍ଦ୍ରମୁକ୍ଥାନି ଵାଵୃଧୁଃ ଚ୍ ପୁରୂଣ୍ଯସ୍ଯ ନୌଂସ୍ଯା ସିଷାସନ୍ତୋ ଵନାମହେ

ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆମେ ପ୍ରଶଂସା କରିବା; ଯିଏ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଅନେକ ଦାନ ଆଶା କରି, ତାଙ୍କର କୃପା ପାଇଁ ଆମେ ଚେଷ୍ଟା କରିବା।

ତୃତୀଯ ପ୍ରଥମୋ ଽର୍ଧଃ ଅ ପ୍ର ତ ଆଶ୍ଵିନୀଃ ପଵମାନ ଧେନଵୋ ଦିଵ୍ଯା ଅସୃଗ୍ରନ୍ପଯସା ଧରୀମଣି ଚ୍ ପ୍ରାନ୍ତରିକ୍ଷାତ୍ସ୍ଥାଵିରୀସ୍ତେ ଅସୃକ୍ଷତ ଯେ ତ୍ଵା ମୃଜନ୍ତ୍ଯୃଷିଷାଣ ଵେଧସଃ

ହେ ପବମାନ, ଦେବତା ଆଶ୍ୱିନଙ୍କର ଗାଈଁମାନେ ଧରୀରେ ଦୁଧ ଭରି ଝରିଛନ୍ତି; ଆକାଶରୁ ପ୍ରାଚୀନ ଗାଈଁମାନେ ଝରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏବଂ ଦକ୍ଷ ଲୋକେ ତୁମକୁ ପରିଶ୍ଉଦ୍ଧ କରନ୍ତି।

ଅ ଉଭଯତଃ ପଵମାନସ୍ଯ ରଶ୍ମଯୋ ଧ୍ରୁଵସ୍ଯ ସତଃ ପରି ଯନ୍ତି କେତଵଃ ଚ୍ ଯଦୀ ପଵିତ୍ରେ ଅଧି ମୃଜ୍ଯତେ ହରିଃ ସତ୍ତା ନି ଯୋନୌ କଲଶେଷୁ ସୀଦତି

ପବମାନଙ୍କର ଦୁଇପାର୍ଶ୍ୱରେ ତାଙ୍କର ରେଖାମାନେ, ଦୃଢ଼ ଝଣ୍ଡା ଭଳି, ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛନ୍ତି; ଯେତେବେଳେ ହଳଦିଆ ଦ୍ରବ୍ୟ ପବିତ୍ର ହେଉଛି, ସେ ଗଭିର ଗର୍ଭରେ, କଳଶମାନେ ଭିତରେ ବସିଛନ୍ତି।

ଅ ଵିଶ୍ଵା ଧାମାନି ଵିଶ୍ଵଚକ୍ଷ ଋଭ୍ଵସଃ ପ୍ରଭୋଷ୍ଟେ ସତଃ ପରି ଯନ୍ତି କେତଵଃ ଚ୍ ଵ୍ଯାନଶୀ ପଵସେ ସୋମ ଧର୍ମଣା ପତିର୍ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଭୁଵନସ୍ଯ ରାଜସି

ସମସ୍ତ ନିବାସ, ସମସ୍ତ ଦେଖିବାକୁ ସକ୍ଷମ, ଦକ୍ଷ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀଙ୍କର ଝଣ୍ଡାମାନେ ଦୃଢ଼ ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି; ହେ ସୋମ, ତୁମେ ନିଜ ନିୟମରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ବହୁଛ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ନାୟକ, ତୁମେ ବିଶ୍ୱର ରାଜା।

ଅ ପଵମାନୋ ଅଜୀଜନଦ୍ଦିଵଶ୍ଚିତ୍ରଂ ନ ତନ୍ଯତୁମ୍ ଚ୍ ଜ୍ଯୋତିର୍ଵୈଶ୍ଵାନରଂ ବୃହତ୍

ପବମାନ ଆକାଶରୁ ଅଦ୍ଭୁତ, ତୁରୁଣ୍ତ ଧ୍ୱନି ଏବଂ ବଡ଼, ସାର୍ବଜନୀନ ଆଲୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛନ୍ତି।

ଅ ପଵମାନ ରସସ୍ତଵ ମଦୋ ରାଜନ୍ନଦୁଚ୍ଛୁନଃ ଚ୍ ଵି ଵାରମଵ୍ଯମର୍ଷତି

ହେ ପବମାନ, ତୁମର ରସ, ତୁମର ଆନନ୍ଦ, ହେ ରାଜା, କୌଣସି ବାଧା ନଥିବା, ସମସ୍ତ ଅଟକା ଉପରେ ଦୂର୍ଗମ ଭାବେ ବହୁଛି।

ଅ ପଵମାନସ୍ଯ ତେ ରସୋ ଦକ୍ଷୋ ଵି ରାଜତି ଦ୍ଯୁମାନ୍ ଚ୍ ଜ୍ଯୋତିର୍ଵିଶ୍ଵଂ ସ୍ଵର୍ଦୃଶେ

ହେ ପବମାନ, ତୁମର ରସ ଦକ୍ଷତାରେ ଚମକୁଛି, ଆଲୋକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ; ସେଇ ଆଲୋକ ସମସ୍ତକୁ ଦେଖିପାରିବା, ସ୍ୱର୍ଗର ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଁ।

ଅ ପ୍ର ଯଦ୍ଗାଵୋ ନ ଭୂର୍ଣଯସ୍ତ୍ଵେଷା ଅଯାସୋ ଅକ୍ରମୁଃ ଚ୍ ଘ୍ନନ୍ତଃ କୃଷ୍ଣାମପ ତ୍ଵଚମ୍

ଯେତେବେଳେ ଉତ୍ସୁକ ଗାଈଁମାନେ ଭଳି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ତେଜସ୍ୱୀମାନେ ଦୂର୍ଗମ ଭାବେ ଏଗିଯାନ୍ତି, କଳା ଚମଡ଼କୁ ଉଖି ଦେଇଥାନ୍ତି।

ଅ ସୁଵିତସ୍ଯ ମନାମହେ ଽତି ସେତୁଂ ଦୁରାଯ୍ଯମ୍ ଚ୍ ସାହ୍ଯାମ ଦସ୍ଯୁମଵ୍ରତମ୍

ଆମେ ଭଲ ଦାନକାରୀଙ୍କର କୃପା ଚାହୁଁଛୁ, କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ଅଟକାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ; ଅନ୍ୟାୟ କରୁଥିବା ଶତ୍ରୁକୁ ଆମେ ଜୟ କରିପାରିବା।

ଅ ଶୃଣ୍ଵେ ଵୃଷ୍ଟେରିଵ ସ୍ଵନଃ ପଵମାନସ୍ଯ ଶୁଷ୍ମିଣଃ ଚ୍ ଚରନ୍ତି ଵିଦ୍ଯୁତୋ ଦିଵି

ପବମାନଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧ୍ୱନି ବର୍ଷାର ଗର୍ଜନ ଭଳି ଶୁଣାଯାଉଛି; ଆକାଶରେ ଅଜାନା ବିଦ୍ୟୁତ ଚଳିଯାଉଛି।

ଅ ଆ ପଵସ୍ଵ ମହୀମିଷଂ ଗୋମଦିନ୍ଦୋ ହିରଣ୍ଯଵତ୍ ଚ୍ ଅଶ୍ଵଵତ୍ସୋମ ଵୀରଵତ୍

ହେ ସୋମ, ଆମ ପାଇଁ ବହ, ବଡ଼ ଧନ, ଗୋଧନ, ସୁନା, ଅଶ୍ୱ ଓ ବୀରମାନେ ସହିତ।

ଅ ପଵସ୍ଵ ଵିଶ୍ଵଚର୍ଷଣ ଆ ମହୀ ରୋଦସୀ ପୃଣ ଚ୍ ଉଷାଃ ସୂର୍ଯୋ ନ ରଶ୍ମିଭିଃ

ହେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରୁଥିବା, ବହ; ବଡ଼ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ପୂରଣ କର; ତୁମର କିରଣରେ ଉଷା ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଚମକ।

ଅ ପରି ନଃ ଶର୍ମଯନ୍ତ୍ଯା ଧାରଯା ସୋମ ଵିଶ୍ଵତଃ ଚ୍ ସରା ରସେଵ ଵିଷ୍ଟପମ୍

ହେ ସୋମ, ତୁମର ସମସ୍ତକୁ ଘେରି ରଖିବା ଧାରାରେ, ଆମକୁ ଆଶ୍ରୟ ଦିଅ; ରସ ଭଳି ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ବହିଯାଉ।

ଅ ଆଶୁରର୍ଷ ବୃହନ୍ମତେ ପରି ପ୍ରିଯେଣ ଧାମ୍ନା ଚ୍ ଯତ୍ର ଦେଵା ଇତି ବ୍ରୁଵନ୍

ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଉଚ୍ଚ ମନସ୍କୁ ସହିତ ଦୂତି କର; ପ୍ରିୟ ନିବାସରେ ଘେରି ରଖ, ଯେଉଁଠି ଦେବମାନେ ବସନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।

ଅ ପରିଷ୍କୃଣ୍ଵନ୍ନନିଷ୍କୃତଂ ଜନାଯ ଯାତଯନ୍ନିଷଃ ଚ୍ ଵୃଷ୍ଟିଂ ଦିଵଃ ପରି ସ୍ରଵ

ଅଶୁଦ୍ଧକୁ ପରିଶ୍ଉଦ୍ଧ କରି, ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଖରାପକୁ ଦୂର କର, ଆକାଶରୁ ବର୍ଷା ଝରାଉ।

ଅ ଅଯଂ ସ ଯୋ ଦିଵସ୍ପରି ରଘୁଯାମା ପଵିତ୍ର ଆ ଚ୍ ସିନ୍ଧୋରୂର୍ମା ଵ୍ଯକ୍ଷରତ୍

ଏହି ହେଉଛି ସେ, ଯେଉଁଠି ପବିତ୍ର ଚାନ୍ନା ଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ର ଆକାଶକୁ ଘେରି ବହୁଛି; ନଦୀର ତରଙ୍ଗ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଛି।