ସାମଵେଦଃ

ଯଦି ଵୀରୋ ଅନୁ ଷ୍ଯାଦଗ୍ନିମିନ୍ଧୀତ ମର୍ତ୍ଯଃ ଆଜୁହ୍ଵଦ୍ଧଵ୍ଯମାନୁଷକ୍ଶର୍ମ ଭକ୍ଷୀତ ଦୈଵ୍ଯମ୍

ଯଦି କୌଣସି ବୀର ଜନ୍ମ ନେଉଛି, ତେବେ ମନୁଷ୍ୟ ଅଗ୍ନିକୁ ଜଳାଉନ୍ତୁ; ସେ ମନୁଷ୍ୟ ବଳି ଦିଅନ୍ତୁ, ଦେବତାଙ୍କର ରକ୍ଷା ଉପଭୋଗ କରନ୍ତୁ।

ତ୍ଵେଷସ୍ତେ ଧୂମ ଋଣ୍ଵତି ଦିଵି ସଂ ଚ୍ଛୁକ୍ର ଆତତଃ ସୂରୋ ନ ହି ଦ୍ଯୁତା ତ୍ଵଂ କୃପା ପାଵକ ରୋଚସେ

ତୁମର ଧୂଆଁ, ହେ ତୀବ୍ର, ଆକାଶକୁ ଉଠିଯାଏ; ତୁମର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକ ଛିଟିଯାଏ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଭଳି। ହେ ପବିତ୍ରକର୍ତ୍ତା, ତୁମେ ତୁମର ଆଲୋକରେ ଚମକୁଛ।

ତ୍ଵଂ ହି କ୍ଷୈତଵଦ୍ଯଶୋ ଽଗ୍ନେ ମିତ୍ରୋ ନ ପତ୍ଯସେ ତ୍ଵଂ ଵିଚର୍ଷଣେ ଶ୍ରଵୋ ଵସୋ ପୁଷ୍ଟିଂ ନ ପୁଷ୍ଯସି

ତୁମେ ଅଗ୍ନି, ଅଧିପତି ସମ୍ମାନ ଧାରଣ କରିଛ; ମିତ୍ରଙ୍କ ଭଳି ତୁମେ ପ୍ରଭୁ। ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ତୁମେ ଲୋକଙ୍କୁ ମହିମା ଦେଉଛ, ପୋଷଣ ଭଳି ସମୃଦ୍ଧିକୁ ବଢ଼ାଉଛ।

ପ୍ରାତରଗ୍ନିଃ ପୁରୁପ୍ରିଯୋ ଵିଷ ସ୍ତଵେତାତିଥିଃ ଵିଶ୍ଵେ ଯସ୍ମିନ୍ନମର୍ତ୍ଯେ ହଵ୍ଯଂ ମର୍ତାସ ଇନ୍ଧତେ

ପ୍ରଭାତରେ, ଅନେକଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅତିଥିର ଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଉ। ସେଠି, ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ତାଙ୍କର ବଳି ରଖନ୍ତି, ସେଇ ଅମରଙ୍କୁ।

ଯଦ୍ଵାହିଷ୍ଠଂ ତଦଗ୍ନଯେ ବୃହଦର୍ଚ ଵିଭାଵସୋ ମହିଷୀଵ ତ୍ଵଦ୍ରଯିସ୍ତ୍ଵଦ୍ଵାଜା ଉଦୀରତେ

ଯାହା ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ, ତାହା ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ହେଉ, ବଡ଼ ପ୍ରଶଂସା ସହିତ, ହେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗାଈ ଭଳି, ତୁମର ଧନ ଓ ବଳ ତୁମଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

ଵିଶୋଵିଶୋ ଵୋ ଅତିଥିଂ ଵାଜଯନ୍ତଃ ପୁରୁପ୍ରିଯମ୍ ଅଗ୍ନିଂ ଵୋ ଦୁର୍ଯଂ ଵଚଃ ସ୍ତୁଷେ ଶୂଷସ୍ଯ ମନ୍ମଭିଃ

ଘରେ ଘରେ, ପ୍ରିୟ ଅତିଥି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଏହି କଥା କହୁଛି, ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମୋ ଆକାଂକ୍ଷାର ଗୀତ ଦ୍ୱାରା।

ବୃହଦ୍ଵଯୋ ହି ଭାନଵେ ଽର୍ଚା ଦେଵାଯାଗ୍ନଯେ ଯଂ ମିତ୍ରଂ ନ ପ୍ରଶସ୍ତଯେ ମର୍ତାସୋ ଦଧିରେ ପୁରଃ

ବଡ଼ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଶଂସା ଦେଇଛନ୍ତି; ମିତ୍ରଙ୍କ ଭଳି, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ମହିମା ପାଇଁ ସମ୍ମାନରେ ରଖିଛନ୍ତି।

ଅଗନ୍ମ ଵୃତ୍ରହନ୍ତମଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠମଗ୍ନିମାନଵମ୍ ଯ ସ୍ମ ଶ୍ରୁତର୍ଵନ୍ନାର୍କ୍ଷେ ବୃହଦନୀକ ଇଧ୍ଯତେ

ଆମେ ଆସିଛୁ ଭୃତ୍ର ନାଶକ, ବଡ଼, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପାଖକୁ; ଯିଏ ଦାନରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ବଡ଼ ମୁହଁ ନେଇ ଜଳାଯାଉଛନ୍ତି।

ଜାତଃ ପରେଣ ଧର୍ମଣା ଯତ୍ସଵୃଦ୍ଭିଃ ସହାଭୁଵଃ ପିତା ଯତ୍କଶ୍ଯପସ୍ଯାଗ୍ନିଃ ଶ୍ରଦ୍ଧା ମାତା ମନୁଃ କଵିଃ

ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନୀତି ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ନେଇ, ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନଙ୍କ ସହ ଦୃଢ଼ ହେଇଛ। ଅଗ୍ନି କଶ୍ୟପଙ୍କ ପିତା, ଶ୍ରଦ୍ଧା ମାଆ, ମନୁ ରୁଷି।

ସୋମଂ ରାଜାନଂ ଵରୁଣମଗ୍ନିମନ୍ଵାରଭାମହେ ଆଦିତ୍ଯଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ସୂର୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମାନଂ ଚ ବୃହସ୍ପତିମ୍

ଆମେ ସୋମ ରାଜା, ବରୁଣ, ଅଗ୍ନି, ଆଦିତ୍ୟ, ବିଷ୍ଣୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ ।

ଇତ ଏତ ଉଦାରୁହନ୍ଦିଵଃ ପୃଷ୍ଠାନ୍ଯା ରୁହନ୍ ପ୍ର ଭୂର୍ଜଯୋ ଯଥା ପଥୋଦ୍ଯାମଙ୍ଗିରସୋ ଯଯୁଃ

ଏଠାରୁ ସେମାନେ ଉଚ୍ଚତାକୁ ଚାଲିଯାନ୍ତି, ଦିଗନ୍ତରେ ଉଠିଯାନ୍ତି; ସେମାନେ ଜୟୀ ହୋଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତି, ଯେପରି ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ଆଲୋକର ପଥରେ ଯାଇଥିଲେ ।

ରାଯେ ଅଗ୍ନେ ମହେ ତ୍ଵା ଦାନାଯ ସମିଧୀମହି ଈଡିଷ୍ଵା ହି ମହେ ଵୃଷଂ ଦ୍ଯାଵା ହୋତ୍ରାଯ ପୃଥିଵୀ

ଏ ଅଗ୍ନି, ଧନ ଓ ମହତ୍ତ୍ୱ ପାଇଁ ଆମେ ତୁମକୁ ଆହୁରି କରୁଛୁ; କାରଣ ତୁମେ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଦିନ ଓ ମାଟି ତୁମର ପୂଜାରୀ ହେଉଛନ୍ତି ।

ଦଧନ୍ଵେ ଵା ଯଦୀମନୁ ଵୋଚଦ୍ବ୍ରହ୍ମେତି ଵେରୁ ତତ୍ ପରି ଵିଶ୍ଵାନି କାଵ୍ଯା ନେମିଶ୍ଚକ୍ରମିଵାଭୁଵତ୍

ଏଠି ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନୀ 'ବ୍ରହ୍ମ' ବୋଲି କହିଥିଲେ, ସେହି ଜ୍ଞାନ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଘେରି ରହିଛି, ଯେପରି ଚକ୍ରର ନେମି ସମସ୍ତ ଚକ୍ରକୁ ଘେରିଥାଏ ।

ପ୍ରତ୍ଯଗ୍ନେ ହରସା ହରଃ ଶୃଣାହି ଵିଶ୍ଵତସ୍ପରି ଯାତୁଧାନସ୍ଯ ରକ୍ଷସୋ ବଲଂ ନ୍ଯୁବ୍ଜଵୀର୍ଯମ୍

ଏ ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆମ କଥା ଶୁଣ; ଯାତୁଧାନ ଓ ରାକ୍ଷସଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ଚତୁରତାକୁ ଦମନ କର ।

ତ୍ଵମଗ୍ନେ ଵସୂଂରିହ ରୁଦ୍ରାଂ ଆଦିତ୍ଯାଂ ଉତ ଯଜା ସ୍ଵଧ୍ଵରଂ ଜନଂ ମନୁଜାତଂ ଘୃତପ୍ରୁଷମ୍

ଏଠି ଅଗ୍ନି, ବସୁ, ରୁଦ୍ର ଓ ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କର; ନ୍ୟାୟପରାୟଣ ଲୋକମାନେ, ମାନବମାନେ ଓ ଘୃତ ଛିଟାଯାଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କର ।

ଦ୍ଵିତୀଯ ପ୍ରଥମୋ ଽର୍ଧଃ ପୁରୁ ତ୍ଵା ଦାଶିଵାଂ ଵୋଚେ ଽରିରଗ୍ନେ ତଵ ସ୍ଵିଦା ତୋଦସ୍ଯେଵ ଶରଣ ଆ ମହସ୍ଯ

ଦ୍ୱିତୀୟ, ପ୍ରଥମ ଅର୍ଦ୍ଧ—ଏଠି ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିରେ କହିବି; ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଶତ୍ରୁ କିଏ? ମୁଁ ତୁମ ମହତ୍ତ୍ୱର ଶରଣକୁ ଶର ଭଳି ଆସୁଛି ।

ପ୍ର ହୋତ୍ରେ ପୂର୍ଵ୍ଯଂ ଵଚୋ ଽଗ୍ନଯେ ଭରତା ବୃହତ୍ ଵିପାଂ ଜ୍ଯୋତୀଂଷି ବିଭ୍ରତେ ନ ଵେଧସେ

ପୂର୍ବତନ ବାଣୀକୁ ପୂଜାରୀ, ଅଗ୍ନି, ବୃହତ୍ ଭୃଗୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଦିଅ ।

ଅଗ୍ନେ ଵାଜସ୍ଯ ଗୋମତ ଈଶାନଃ ସହସୋ ଯହୋ ଅସ୍ମେ ଧେହି ଜାତଵେଦୋ ମହି ଶ୍ରଵଃ

ଅଗ୍ନି, ଶକ୍ତି ଓ ଧନର ଠାକୁର, ଶୂରତା ଓ ପ୍ରଭାବର ଅଧିପତି, ଆମକୁ, ଜାତବେଦ, ବଡ଼ ଖ୍ୟାତି ଦିଅ ।

ଅଗ୍ନେ ଯଜିଷ୍ଠୋ ଅଧ୍ଵରେ ଦେଵାଂ ଦେଵଯତେ ଯଜ ହୋତା ମନ୍ଦ୍ରୋ ଵି ରାଜସ୍ଯତି ସ୍ରିଧଃ

ଅଗ୍ନି, ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, ପୂଜାରୀ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କର; ଆନନ୍ଦମୟ ପୂଜାରୀ ଭାବେ ତୁମେ ଚମକିଉଠ, ବାଧାକୁ ଦୂର କର ।

ଜଜ୍ଞାନଃ ସପ୍ତ ମାତୃଭିର୍ମେଧାମାଶାସତ ଶ୍ରିଯେ ଅଯଂ ଧ୍ରୁଵୋ ରଯୀଣାଂ ଚିକେତଦା

ସାତ ଜଣ ମାଆଁରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସେ, ମହିମା ପାଇଁ ଜ୍ଞାନ ଚାହିଲେ; ଏହି ଅଟୁଟ ଲୋକ ଧନ ଚିହ୍ନିପାରେ ।

ଉତ ସ୍ଯା ନୋ ଦିଵା ମତିରଦିତିରୂତ୍ଯାଗମତ୍ ସା ଶନ୍ତାତା ମଯସ୍କରଦପ ସ୍ରିଧଃ

ଏହି ଭାବନା ଦିନେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁ, ଅଦିତିର କୃପା ଭଳି, ଶାନ୍ତି ଓ ସୁଖ ଆଣ, ବାଧାକୁ ଦୂର କର ।

ଈଡିଷ୍ଵା ହି ପ୍ରତୀଵ୍ଯାଂ ଯଜସ୍ଵ ଜାତଵେଦସମ୍ ଚରିଷ୍ଣୁଧୂମମଗୃଭୀତଶୋଚିଷମ୍

ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରଶଂସିତ ହେଉ; ଜାତବେଦସ୍‌ଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ କର, ଯାହାଙ୍କ ଧୂଆଁ ଚଳିତ ଓ ଅଧରିତ, ତାଙ୍କ ଆଗୁନି ଧରାଯାଏ ନାହିଁ ।

ନ ତସ୍ଯ ମାଯଯା ଚ ନ ରିପୁରୀଶୀତ ମର୍ତ୍ଯଃ ଯୋ ଅଗ୍ନଯେ ଦଦାଶ ହଵ୍ଯଦାତଯେ

ଯିଏ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ହବି ଦେଇଛି, ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ମାୟା ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ମଣିଷ ଶତ୍ରୁ ଶାସନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ ।

ଅପ ତ୍ଯଂ ଵୃଜିନଂ ରିପୁଂ ସ୍ତେନମଗ୍ନେ ଦୁରାଧ୍ଯମ୍ ଦଵିଷ୍ଠମସ୍ଯ ସତ୍ପତେ କୃଧୀ ସୁଗମ୍

ଅଗ୍ନି, ସେହି ପାପୀ, ଶତ୍ରୁ, ଚୋରକୁ ଏଠାରୁ ଦୂରେ ହଟାଅ; ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ଠାକୁର, ତାଙ୍କର ପଥ ସହଜ କର ।

ଶ୍ରୁଷ୍ଟ୍ଯଗ୍ନେ ନଵସ୍ଯ ମେ ସ୍ତୋମସ୍ଯ ଵୀର ଵିଶ୍ପତେ ନି ମାଯିନସ୍ତପସା ରକ୍ଷସୋ ଦହ

ଅଗ୍ନି, ମୋ ନୂତନ ସ୍ତୁତି ଶୁଣ, ଶୂର, ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାକୁର; ତୁମ ତାପରେ ମାୟାବୀ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେଙ୍କୁ ପୁଡ଼ିଦିଅ ।

ପ୍ର ମଂହିଷ୍ଠାଯ ଗାଯତ ଋତାଵ୍ନେ ବୃହତେ ଶୁକ୍ରଶୋଚିଷେ ଉପସ୍ତୁତାସୋ ଅଗ୍ନଯେ

ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ, ମହାନ, ସତ୍ୟର ଧାରକ, ଚମକୁଥିବା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସମସ୍ତେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତୁ ।

ପ୍ର ସୋ ଅଗ୍ନେ ତଵୋତିଭିଃ ସୁଵୀରାଭିସ୍ତରତି ଵାଜକର୍ମଭିଃ ଯସ୍ଯ ତ୍ଵଂ ସଖ୍ଯମାଵିଥ

ଅଗ୍ନି, ତୁମର ସାହାଯ୍ୟ ଓ ବୀରତାରେ, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ଦେଉଛ, ସେ ଶକ୍ତିର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ ।

ତଂ ଗୂର୍ଧଯା ସ୍ଵର୍ଣରଂ ଦେଵାସୋ ଦେଵମରତିଂ ଦଧନ୍ଵିରେ ଦେଵତ୍ରା ହଵ୍ଯମୂହିଷେ

ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ଗୀତରେ ସୁନା ପରି ଉଜ୍ୱଳ, ଅମର ଦେବତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହବି ନେଇଯିବା ଭାବେ ବସାଇଛନ୍ତି।

ମା ନୋ ହୃଣୀଥା ଅତିଥିଂ ଵସୁରଗ୍ନିଃ ପୁରୁପ୍ରଶସ୍ତ ଏଶଃ ଯଃ ସୁହୋତା ସ୍ଵଧ୍ଵରଃ

ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମ ପାଖରୁ ମୁହଁ ଫେରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଆପଣ ଆମ ଅତିଥି ଓ ଉପକାରୀ, ଅନେକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ, ଭଲ ବଳିଦାନକାରୀ ଓ ନିଖୁଟ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା।