ସାମଵେଦଃ

ଅମହୀଯୁରାଙ୍ଗିରସଃ. ଗାଯତ୍ରୀ. ପଵମାନଃ ସୋମଃ. ଅ ଉଚ୍ଚା ତେ ଜାତମନ୍ଧସୋ ଦିଵି ସଦ୍ଭୂମ୍ଯା ଦଦେ ଚ୍ ଉଗ୍ରଂ ଶର୍ମ ମହି ଶ୍ରଵଃ

ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ। ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ସୋମ, ତୁମର ଉତ୍ସାହଦାୟକ ଜନ୍ମକୁ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ରଖିଛି; ଆମକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୁରକ୍ଷା ଓ ବଡ଼ ଖ୍ୟାତି ଦିଅ।

ଅ ସ ନ ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ଯଜ୍ଯଵେ ଵରୁଣାଯ ମରୁଦ୍ଭ୍ଯଃ ଚ୍ ଵରିଵୋଵିତ୍ପରି ସ୍ରଵ

ଯଜ୍ଞର ଯୋଗ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ର, ଭାରୁଣ ଓ ମାରୁତମାନେ ପାଇଁ, ଏହି ଧାରା ବିସ୍ତୃତ ସ୍ଥାନ ଦେଇ ବହିଯାଉ।

ଅ ଏନା ଵିଶ୍ଵାନ୍ଯର୍ଯ ଆ ଦ୍ଯୁମ୍ନାନି ମାନୁଷାଣାମ୍ ଚ୍ ସିଷାସନ୍ତୋ ଵନାମହେ

ଏହି ସହିତ, ମାନବମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ମହିମା ଜିତିବାକୁ ଆମେ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛୁ।

ଅ ପୁନାନଃ ସୋମ ଧାରଯାପୋ ଵସାନୋ ଅର୍ଷସି ଚ୍ ଆ ରତ୍ନଧା ଯୋନିମୃତସ୍ଯ ସୀଦସ୍ଯୁତ୍ସୋ ଦେଵୋ ହିରଣ୍ଯଯଃ

ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ସୋମ, ଶକ୍ତିରେ ବହୁଥିବା, ଜଳରେ ଆବୃତ ହୋଇ ଚଳିଯାଉଛି; ତୁମେ ସତ୍ୟର ଧନର ଗର୍ଭରେ ବସ, ଦିବ୍ୟ ସୁନା ଉତ୍ସ।

ଅ ଦୁହାନ ଊଧର୍ଦିଵ୍ଯଂ ମଧୁ ପ୍ରିଯଂ ପ୍ରତ୍ନଂ ସଧସ୍ଥମାସଦତ୍ ଚ୍ ଆପୃଚ୍ଛ୍ଯଂ ଧରୁଣଂ ଵାଜ୍ଯର୍ଷସି ନୃଭିର୍ଧୌତୋ ଵିଚକ୍ଷଣଃ

ଦିବ୍ୟ ଦୁଧ ଦେଇ, ତୁମେ ପ୍ରାଚୀନ ଓ ପ୍ରିୟ ମଧୁର ସ୍ଥାନକୁ ଆସିଛ; ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଦେଉଥିବା ଆଧାରକୁ ଚଳିଯାଉଛ, ଲୋକମାନେ ପବିତ୍ର କରିଛନ୍ତି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଶକ୍ତି ଚାହିଁ।

ଅ ପ୍ର ତୁ ଦ୍ରଵ ପରି କୋଶଂ ନି ଷୀଦ ନୃଭିଃ ପୁନାନୋ ଅଭି ଵାଜମର୍ଷ ଚ୍ ଅଶ୍ଵଂ ନ ତ୍ଵା ଵାଜିନଂ ମର୍ଜଯନ୍ତୋ ଽଚ୍ଛା ବର୍ହୀ ରଶନାଭିର୍ନଯନ୍ତି

ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଦୌଡ଼, ମଣିଷମାନେ ସହିତ ପାତ୍ରକୁ ଘେରି ବସ, ଓ ପବିତ୍ର କରିବା ପ୍ରତିଫଳ ପାଉ; ଘୋଡ଼ା ପରି, ଦ୍ରୁତ ଲୋକେ ତୁମକୁ ଶୁଧ କରି, ରଶି ଦେଇ ପବିତ୍ର କୁଶରେ ନେଇଯାନ୍ତି।

ଅ ସ୍ଵାଯୁଧଃ ପଵତେ ଦେଵ ଇନ୍ଦୁରଶସ୍ତିହା ଵୃଜନା ରକ୍ଷମାଣଃ ଚ୍ ପିତା ଦେଵାନାଂ ଜନିତା ସୁଦକ୍ଷୋ ଵିଷ୍ଟମ୍ଭୋ ଦିଵୋ ଧରୁଣଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଃ

ସ୍ୱ ଅସ୍ତ୍ରରେ ସଜିତ ଦେବତା ଶୁଦ୍ଧ ହେଉଛି, ଅପଶକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଛି, ଲୋକମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ କରୁଛି; ଦେବମାନଙ୍କର ପିତା, କୁଶଳ ନିର୍ମାତା, ଆକାଶର ଆଧାର ଓ ପୃଥିବୀର ନିମ୍ନ।

ଅ ଋଷିର୍ଵିପ୍ରଃ ପୁରଏତା ଜନାନାମୃଭୁର୍ଧୀର ଉଶନା କାଵ୍ଯେନ ଚ୍ ସ ଚିଦ୍ଵିଵେଦ ନିହିତଂ ଯଦାସାମପୀଚ୍ଯାଂ ଗୁହ୍ଯଂ ନାମ ଗୋନାମ୍

ଋଷି, ପ୍ରେରିତ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଲୋକମାନଙ୍କର ଅଗ୍ରଣୀ, ଧୀର, ଉଶନା ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଖୋଜିଲେ ଯାହା ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚିଥିଲା, ଦୂର ସ୍ଥାନରେ ଗାଁମାନଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ନାମ।

ଅ ଅଭି ତ୍ଵା ଶୂର ନୋନୁମୋ ଽଦୁଗ୍ଧା ଇଵ ଧେନଵଃ ଚ୍ ଈଶାନମସ୍ଯ ଜଗତଃ ସ୍ଵର୍ଦୃଶମୀଶାନମିନ୍ଦ୍ର ତସ୍ଥୁଷଃ

ଓ ବୀର, ଅମ୍ଧା ଗାଁମାନଙ୍କ ପରି ଆମେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରୁଛୁ; ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ଚଳିଥିବା ଓ ଅଚଳ ଜଗତର ନାୟକ, ଆଲୋକ ଦେଖିବାର ଶକ୍ତିର ନାୟକ।

ଅ ନ ତ୍ଵାଵାଂ ଅନ୍ଯୋ ଦିଵ୍ଯୋ ନ ପାର୍ଥିଵୋ ନ ଜାତୋ ନ ଜନିଷ୍ଯତେ ଚ୍ ଅଶ୍ଵାଯନ୍ତୋ ମଘଵନ୍ନିନ୍ଦ୍ର ଵାଜିନୋ ଗଵ୍ଯନ୍ତସ୍ତ୍ଵା ହଵାମହେ

ତୁମେ ପରି ଅନ୍ୟ କେହି ଦିବ୍ୟ କିମ୍ବା ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି, ନ ଜନ୍ମିବେ; ଓ ଦାନବୀର ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ଘୋଡ଼ା ଓ ଗାଁ ଚାହିଁ ତୁମକୁ ଡାକୁଛୁ।

ଅ କଯା ନଶ୍ଚିତ୍ର ଆ ଭୁଵଦୂତୀ ସଦାଵୃଧଃ ସଖା ଚ୍ କଯା ଶଚିଷ୍ଠଯା ଵୃତା

କେମିତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ରକ୍ଷାରେ ଆମର ସଦା ବଢ଼ୁଥିବା ମିତ୍ର ଆମର ଦୂତ ହେଲେ? କେମିତି ତୁମେ ଚୟନ କରିଥିବା ସବୁଠୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସାହାଯ୍ୟରେ?

ଅ କସ୍ତ୍ଵା ସତ୍ଯୋ ମଦାନାଂ ମଂହିଷ୍ଠୋ ମତ୍ସଦନ୍ଧସଃ ଚ୍ ଦୃଢା ଚିଦାରୁଜେ ଵସୁ

ତୁମର ମଦର ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଏ ସବୁଠୁ ସତ୍ୟ, ସବୁଠୁ ବଡ଼ ସୋମ ଉତ୍ସବରେ? ଏକାଧିକ ଦୃଢ଼ ଜିନିଷକୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଭଙ୍ଗ କର, ଓ ଧନ ଦେଇଥିବା।

ଅ ଅଭୀ ଷୁ ଣଃ ସଖୀନାମଵିତା ଜରିତ୍ର୍^ଈଣାମ୍ ଚ୍ ଶତଂ ଭଵାସ୍ଯୂତଯେ

ଆମର ମିତ୍ରମାନେ ଓ ଗାୟକମାନଙ୍କର ରକ୍ଷାକାରୀ ହେଉ; ଆମ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ତୁମେ ଶତଗୁଣ ହେଉ।

ଅ ତଂ ଵୋ ଦସ୍ମମୃତୀଷହଂ ଵସୋର୍ମନ୍ଦାନମନ୍ଧସଃ ଚ୍ ଅଭି ଵତ୍ସଂ ନ ସ୍ଵସରେଷୁ ଧେନଵ ଇନ୍ଦ୍ରଂ ଗୀର୍ଭିର୍ନଵାମହେ

ସମ୍ବେଦନାର ସୁନିତିରେ, ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛୁ — ସେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜୟ କରିଥିବା, ଦାନଶୀଳ, ସୋମର ଆନନ୍ଦ ଭରା। ଯେପରି ଗୋମାନେ ତାଙ୍କର ଛୁଆକୁ ଗୋଶାଳାରେ ଡାକିଥାନ୍ତି, ତେଣୁ ଆମେ ଗୀତରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚରଣ କରୁଛୁ।

ଅ ଦ୍ଯୁକ୍ଷଂ ସୁଦାନୁଂ ତଵିଷୀଭିରାଵୃତଂ ଗିରିଂ ନ ପୁରୁଭୋଜସମ୍ ଚ୍ କ୍ଷୁମନ୍ତଂ ଵାଜଂ ଶତିନଂ ସହସ୍ରିଣଂ ମକ୍ଷୂ ଗୋମନ୍ତମୀମହେ

ଆମେ ଦୟାଳୁ ଦାତା, ଶକ୍ତିରେ ଆବୃତ, ଦିଗନ୍ତର ଉପହାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବତ ପରି, ଭୋଜନରେ ପ୍ରଚୁର, ହଜାର ଗୋମାନେ ଦେଇଥିବା, ଶୀଘ୍ର ଗୋ ଆଣିଥିବା ସ୍ୱର୍ଗର ବୃଷବକୁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରୁଛୁ।

ଅ ତରୋଭିର୍ଵୋ ଵିଦଦ୍ଵସୁମିନ୍ଦ୍ରଂ ସବାଧ ଊତଯେ ଚ୍ ବୃହଦ୍ଗାଯନ୍ତଃ ସୁତସୋମେ ଅଧ୍ଵରେ ହୁଵେ ଭରଂ ନ କାରିଣମ୍

ତୁମର ପ୍ରଶଂସାରେ, ଆମେ ଧନର ଦାତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସଂଗ୍ରାମରେ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଡାକୁଛୁ। ସୋମ ଚାପିବାରେ ଉଚ୍ଚରଣ କରି, ଦାନଶୀଳକୁ ଡାକୁଛି, କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ତାଙ୍କର ଦେୟ ପାଇଁ ଡାକିଥିବା ପରି।

ଅ ନ ଯଂ ଦୁଧ୍ରା ଵରନ୍ତେ ନ ସ୍ଥିରା ମୁରୋ ମଦେଷୁ ଶିପ୍ରମନ୍ଧସଃ ଚ୍ ଯ ଆଦୃତ୍ଯା ଶଶମାନାଯ ସୁନ୍ଵତେ ଦାତା ଜରିତ୍ର ଉକ୍ଥ୍ଯମ୍

କୌଣସି ଲୋଭୀ କିମ୍ବା ଦୁର୍ବଳ ଶତ୍ରୁ ତେଜସ୍ୱୀ, ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ। ଯେ, ଦୟାରେ, ସୋମ ଚାପିଥିବା ଗାୟକକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଉପହାର ଦେଇଥାନ୍ତି।

ଅ ସ୍ଵାଦିଷ୍ଠଯା ମଦିଷ୍ଠଯା ପଵସ୍ଵ ସୋମ ଧାରଯା ଚ୍ ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ପାତଵେ ସୁତଃ

ସୋମ, ସବୁଠୁ ମିଠା ଓ ଆନନ୍ଦ ଭରା ଧାରାରେ ବହିବା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଚାପିଯାଇଥିବା ପାନ ପାଇଁ।

ଅ ରକ୍ଷୋହା ଵିଶ୍ଵଚର୍ଷଣିରଭି ଯୋନିମଯୋହତେ ଚ୍ ଦ୍ରୋଣେ ସଧସ୍ଥମାସଦତ୍

ଭୟଙ୍କର ଦେମନ୍‌ମାନେକୁ ନଷ୍ଟ କରିଥିବା, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିବା, ସେ ତାଙ୍କର ଆସନକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି; ଡ୍ରୋଣରେ, ତାଙ୍କର ବିଶ୍ରାମ ସ୍ଥାନରେ ବସିଛନ୍ତି।

ଅ ଵରିଵୋଧାତମୋ ଭୁଵୋ ମଂହିଷ୍ଠୋ ଵୃତ୍ରହନ୍ତମଃ ଚ୍ ପର୍ଷି ରାଧୋ ମଘୋନାମ୍

ତୁମେ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରିଥିବା, ସବୁଠୁ ବଡ଼, ବୃତ୍ରକୁ ହତ୍ୟା କରିଥିବା; ଦାନଶୀଳମାନେକୁ ତୁମର କୃପା ଦିଅ।

ଅ ପଵସ୍ଵ ମଧୁମତ୍ତମ ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ସୋମ କ୍ରତୁଵିତ୍ତମୋ ମଦଃ ଚ୍ ମହି ଦ୍ଯୁକ୍ଷତମୋ ମଦଃ

ସୋମ, ସବୁଠୁ ମିଠା, ସବୁଠୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆନନ୍ଦ ନେଇ ବହିବା; ସବୁଠୁ ବଡ଼, ଦିବ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ନେଇ।

ଅ ଯସ୍ଯ ତେ ପୀତ୍ଵା ଵୃଷଭୋ ଵୃଷାଯତେ ଽସ୍ଯ ପୀତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଵିଦଃ ଚ୍ ସ ସୁପ୍ରକେତୋ ଅଭ୍ଯକ୍ରମୀଦିଷୋ ଽଚ୍ଛା ଵାଜଂ ନୈତଶଃ

ତୁମେ ପିଇଲେ, ବୃଷବ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ; ତୁମେ ପିଇଲେ, ଲୋକମାନେ ଆଲୋକ ପାଆନ୍ତି; ସ୍ପଷ୍ଟ ବୁଦ୍ଧିରେ, ସେ ଶୀଘ୍ର ଉପଲବ୍ଧି ପାଇଁ ଆଗେ ବଢ଼େ, ପ୍ରତିଯୋଗୀ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ଦୌଡ଼ିଥିବା ପରି।

ଅ ଇନ୍ଦ୍ରମଚ୍ଛ ସୁତା ଇମେ ଵୃଷଣଂ ଯନ୍ତୁ ହରଯଃ ଚ୍ ଶ୍ରୁଷ୍ଟେ ଜାତାସ ଇନ୍ଦଵଃ ସ୍ଵର୍ଵିଦଃ

ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ଏହି ଚାପିଯାଇଥିବା ଆନନ୍ଦ ଭରା ତିପ୍ତି ଯାଉ; ଶୀଘ୍ର ଧାରାମାନେ, ଶୁଣିବା ପାଇଁ ଜନ୍ମିଥିବା, ଆଲୋକ ଜାଣିଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତୁ।

ଅ ଅଯଂ ଭରାଯ ସାନସିରିନ୍ଦ୍ରାଯ ପଵତେ ସୁତଃ ଚ୍ ସୋମୋ ଜୈତ୍ରସ୍ଯ ଚେତତି ଯଥା ଵିଦେ

ଏହି ଚାପିଯାଇଥିବା ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମର୍ଥନ ପାଇଁ ବହୁଛି; ବିଜୟୀ ସୋମ ଜଣେ ଜଣେ ଜାଣିଥିବା ପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।

ଅ ଅସ୍ଯେଦିନ୍ଦ୍ରୋ ମଦେଷ୍ଵା ଗ୍ରାଭଂ ଗୃଭ୍ଣାତି ସାନସିମ୍ ଚ୍ ଵଜ୍ରଂ ଚ ଵୃଷଣଂ ଭରତ୍ସମପ୍ସୁଜିତ୍

ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ଆନନ୍ଦରେ, ପୁରସ୍କାର, ସମର୍ଥନ ଧରିନେ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପୁରୁଷ ତ୍ରାଣୀ ବଜ୍ରକୁ ଉଠାଇନେ, ଜଳରେ ବିଜୟୀ।

ଅ ପୁରୋଜିତୀ ଵୋ ଅନ୍ଧସଃ ସୁତାଯ ମାଦଯିତ୍ନଵେ ଚ୍ ଅପ ଶ୍ଵାନଂ ଶ୍ନଥିଷ୍ଟନ ସଖାଯୋ ଦୀର୍ଘଜିହ୍ଵ୍ଯମ୍

ତୁମ ପାଇଁ, ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ଚାପିଯାଇଥିବା ସୋମ ପାଇଁ, ଖୁସି ପାଇଁ, ସଖାମାନେ, ଦୀର୍ଘ ଜିହ୍ୱା କୁକୁରକୁ ଦୂର କର।

ଅ ଯୋ ଧାରଯା ପାଵକଯା ପରିପ୍ରସ୍ଯନ୍ଦତେ ସୁତଃ ଚ୍ ଇନ୍ଦୁରଶ୍ଵୋ ନ କୃତ୍ଵ୍ଯଃ

ଯେ, ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ଚମକୁଥିବା ଧାରାରେ ଚାପିଯାଇ ବହିଥାଏ, ସୋମ, କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଘୋଡ଼ା ପରି।

ଅ ତଂ ଦୁରୋଷମଭୀ ନରଃ ସୋମଂ ଵିଶ୍ଵାଚ୍ଯା ଧିଯା ଚ୍ ଯଜ୍ଞାଯ ସନ୍ତ୍ଵଦ୍ରଯଃ

ସେହି କ୍ରୋଧ ନଥିବା ସୋମ ପାଇଁ, ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତ ଚିନ୍ତାରେ ଆସନ୍ତୁ; ଧାରାମାନେ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହନ୍ତୁ।

ଅ ଅଭି ପ୍ରିଯାଣି ପଵତେ ଚନୋହିତୋ ନାମାନି ଯହ୍ଵୋ ଅଧି ଯେଷୁ ଚ୍ ଆ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ବୃହତୋ ବୃହନ୍ନଧି ରଥଂ ଵିଷ୍ଵଞ୍ଚମରୁହଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ

ପ୍ରିୟ, ଶୀଘ୍ର ବହୁଥିବା, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏହି ଶୁଧ୍ଧ ହେଉଛି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାମ ଧାରି; ଯାହାପରେ, ବଡ଼ ସୂର୍ଯ୍ୟରୁ, ଦୂରଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ଜଣେ ସମସ୍ତକୁ ପହଞ୍ଚିବା ରଥକୁ ଚଢ଼ିଥାନ୍ତି।