ଇତି ପଞ୍ଚ ପୁରୀଷପଦାନି .. .. ଇତି .. ଉତ୍ତର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଥମୋ ଽର୍ଧଃ ଅସିତଃ କାଶ୍ଯପୋ ଦେଵଲୋ ଵା. ଗାଯତ୍ରୀ. ପଵମାନଃ ସୋମଃ. ଅ ଉପାସ୍ମୈ ଗାଯତା ନରଃ ପଵମାନାଯେନ୍ଦଵେ ଚ୍ ଅଭି ଦେଵାଂ ଇଯକ୍ଷତେ
ଏହିପରି ହେଉଛି ପାଞ୍ଚଟି ପୁରୀଷ ପଦ... ଏହିପରି... ପ୍ରଥମ ଉତ୍ତରର ପ୍ରଥମ ଅର୍ଧ: ଅସିତ, କାଶ୍ୟପ କିମ୍ବା ଦେବଳ। ଗାୟତ୍ରୀ। ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ସୋମ। ହେ ପୁରୁଷମାନେ, ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ସୋମଙ୍କୁ ଏବଂ ଇନ୍ଦୁଙ୍କୁ ଗାନ କର; ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଯାଉଛନ୍ତି।
ଅ ଅଭି ତେ ମଧୁନା ପଯୋ ଽଥର୍ଵାଣୋ ଅଶିଶ୍ରଯୁଃ ଚ୍ ଦେଵଂ ଦେଵାଯ ଦେଵଯୁ
ଅଥର୍ବାଣମାନେ ମଧୁର ଦୁଧ ନେଇ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛନ୍ତି; ଦେବତା ପାଇଁ, ଦେବତାଙ୍କୁ।
ଅ ସ ନଃ ପଵସ୍ଵ ଶଂ ଗଵେ ଶଂ ଜନାଯ ଶମର୍ଵତେ ଚ୍ ଶଂ ରାଜନ୍ନୋଷଧୀଭ୍ଯଃ
ଆମ ପାଇଁ ପବିତ୍ର କର, ଗାଁ, ଲୋକ, ରଥଚାଳକ, ରାଜା ଏବଂ ଔଷଧୀମାନେ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ଆଣ।
କଶ୍ଯପୋ ମାରୀଚଃ. ଗାଯତ୍ରୀ. ପଵମାନଃ ସୋମଃ. ଅ ଦଵିଦ୍ଯୁତତ୍ଯା ରୁଚା ପରିଷ୍ଟୋଭନ୍ତ୍ଯା କୃପା ଚ୍ ସୋମାଃ ଶୁକ୍ରା ଗଵାଶିରଃ
କାଶ୍ୟପ, ମାରୀଚିଙ୍କ ପୁତ୍ର। ଗାୟତ୍ରୀ। ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ସୋମ। ଚମକୁଥିବା ଆଲୋକରେ, ଗଞ୍ଜାଇଥିବା ଆଲୋକରେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୋମମାନେ, ଗାଁମୁଣ୍ଡି ଥିବା, ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛନ୍ତି।
ଅ ହିନ୍ଵାନୋ ହେତୃଭିର୍ହିତ ଆ ଵାଜଂ ଵାଜ୍ଯକ୍ରମୀତ୍ ଚ୍ ସୀଦନ୍ତୋ ଵନୁଷୋ ଯଥା
ଋତ୍ୱିକମାନେ ଉତ୍ସାହିତ କରିବାରୁ, ଶକ୍ତିଦାୟକ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ଆଗକୁ ବଢ଼େ, ଯେପରି ବିଜୟୀ ପୁରୁଷମାନେ ନିଜ ଅସନରେ ବସନ୍ତି।
ଅ ଋଧକ୍ସୋମ ସ୍ଵସ୍ତଯେ ସଂଜଗ୍ମାନୋ ଦିଵା କଵେ ଚ୍ ପଵସ୍ଵ ସୂର୍ଯୋ ଦୃଶେ
ଉନ୍ନତି ପାଇଥିବା ସୋମ ଆମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହେଉ, ହେ ଜ୍ଞାନୀ; ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ତୁମେ ପବିତ୍ର ହେଉ।
ଶତଂ ଵୈଖାନସାଃ, ଗାଯତ୍ରୀ, ପଵମାନଃ ସୋମଃ. ଅ ପଵମାନସ୍ଯ ତେ କଵେ ଵାଜିନ୍ତ୍ସର୍ଗା ଅସୃକ୍ଷତେ ଚ୍ ଅର୍ଵନ୍ତୋ ନ ଶ୍ରଵସ୍ଯଵଃ
ଶତ ଟି ବୈଖାନସ ଋଷି, ଗାୟତ୍ରୀ, ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ସୋମ। ହେ ଜ୍ଞାନୀ, ତୁମ ପାଇଁ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ଶକ୍ତିର ଧାରା ଚଳିଛି, ଯେପରି ତ୍ୱରିତ ଘୋଡ଼ାମାନେ କୀର୍ତି ଚାହାନ୍ତି।
ଅ ଅଚ୍ଛା କୋଶଂ ମଧୁଶ୍ଚୁତମସୃଗ୍ରଂ ଵାରେ ଅଵ୍ଯଯେ ଚ୍ ଅଵାଵଶନ୍ତ ଧୀତଯଃ
ମଧୁ ଝରୁଥିବା ପାତ୍ର ପାଖକୁ, ଅକ୍ଷୟ ଜଳ ପାଖକୁ, ସ୍ତୁତିମାନେ ଦୌଡ଼ିଯାଇଛନ୍ତି।
ଅ ଅଚ୍ଛା ସମୁଦ୍ରମିନ୍ଦଵୋ ଽସ୍ତଂ ଗାଵୋ ନ ଧେନଵଃ ଚ୍ ଅଗ୍ମନ୍ନୃତସ୍ଯ ଯୋନିମା
ସମୁଦ୍ର ପାଖକୁ ଇନ୍ଦୁମାନେ ଗଲେ, ଯେପରି ଗାଁମାନେ ନିଜ ଗୋଥାରେ ଯାଆନ୍ତି; ସେମାନେ ସତ୍ୟର ଗର୍ଭକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଭରଦ୍ଵାଜୋ ବାର୍ହସ୍ପତ୍ଯଃ, ଗାଯତ୍ରୀ, ଅଗ୍ନିଃ. ଅ ଅଗ୍ନ ଆ ଯାହି ଵୀତଯେ ଗୃଣାନୋ ହଵ୍ଯଦାତଯେ ଚ୍ ନି ହୋତା ସତ୍ସି ବର୍ହିଷି
ଭରଦ୍ୱାଜ, ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପୁତ୍ର। ଗାୟତ୍ରୀ। ଅଗ୍ନି। ହେ ଅଗ୍ନି, ଆସ, ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, ହବି ଗ୍ରହଣ କର; ହୋତା ଭାବେ ବର୍ହିରେ ବସ।
ଅ ତଂ ତ୍ଵା ସମିଦ୍ଭିରଙ୍ଗିରୋ ଘୃତେନ ଚ୍ ବୃହଚ୍ଛୋଚା ଯଵିଷ୍ଠ୍ଯ
ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ତୁମକୁ ସମିଧ ଏବଂ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରନ୍ତି, ହେ ସବୁଠାରୁ ଅପର, ବଡ଼ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ଅ ସ ନଃ ପୃଥୁ ଶ୍ରଵାଯ୍ଯମଚ୍ଛା ଦେଵ ଵିଵାସସି ଚ୍ ବୃହଦଗ୍ନେ ସୁଵୀର୍ଯମ୍
ହେ ଦେବତା, ତୁମେ ଆମକୁ ବିଶାଳ କୀର୍ତି ଦିଅ; ହେ ବଡ଼ ଅଗ୍ନି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରାକ୍ରମ ଦିଅ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ଗାଥିନଃ ଜମଦଗ୍ନିର୍ଵା, ଗାଯତ୍ରୀ, ମିତ୍ରାଵରୁଣୌ. ଅ ଆ ନୋ ମିତ୍ରାଵରୁଣା ଘୃତୈର୍ଗଵ୍ଯୂତିମୁକ୍ଷତମ୍ ଚ୍ ମଧ୍ଵା ରଜାଂସି ସୁକ୍ରତୂ
ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଗାଥିନଙ୍କ ପୁତ୍ର କିମ୍ବା ଜମଦଗ୍ନି। ଗାୟତ୍ରୀ। ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ। ହେ ମିତ୍ର ବରୁଣ, ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ଗାଁର ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ, ମଧୁ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ଦିଅ।
ଅ ଉରୁଶଂସା ନମୋଵୃଧା ମହ୍ନା ଦକ୍ଷସ୍ଯ ରାଜଥଃ ଚ୍ ଦ୍ରାଘିଷ୍ଠାଭିଃ ଶୁଚିଵ୍ରତା
ବିଶାଳ କୀର୍ତି, ନମସ୍କାର ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମେ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଦକ୍ଷତାରେ ଶାସନ କର; ସବୁଠାରୁ ଦୀର୍ଘ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ବ୍ରତ ରଖ।
ଅ ଗୃଣାନା ଜମଦଗ୍ନିନା ଯୋନାଵୃତସ୍ଯ ସୀଦତମ୍ ଚ୍ ପାତଂ ସୋମମୃତାଵୃଧା
ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ସହିତ ସ୍ତୁତି କରି, ସତ୍ୟର ଗର୍ଭରେ ବସ; ସତ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ସୋମ ପିଉ।
ଇରୀମ୍ବିଠିଃ କାଣ୍ଵଃ. ଗାଯତ୍ରୀ. ଇନ୍ଦ୍ରଃ. ଅ ଆ ଯାହି ସୁଷୁମା ହି ତ ଇନ୍ଦ୍ର ସୋମଂ ପିବା ଇମମ୍ ଚ୍ ଏଦଂ ବର୍ହିଃ ସଦୋ ମମ
ଇରୀମ୍ବିଠି, କାଣ୍ବଙ୍କ ପୁତ୍ର। ଗାୟତ୍ରୀ। ଇନ୍ଦ୍ର। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଆସ, ଏହି ସୋମ ପିଉ; ଏହି ବର୍ହି ମୋ ଅସନ।
ଅ ଆ ତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଯୁଜା ହରୀ ଵହତାମିନ୍ଦ୍ର କେଶିନା ଚ୍ ଉପ ବ୍ରହ୍ମାଣି ନଃ ଶୃଣୁ
ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ପ୍ରାର୍ଥନାର ଶକ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ ଦୁଇଟି ପିତଳା ଘୋଡ଼ାରେ ଆସ, ଆମ ପ୍ରାର୍ଥନାକୁ ଶୁଣ।
ଅ ବ୍ରହ୍ମାଣସ୍ତ୍ଵା ଯୁଜା ଵଯଂ ସୋମପାମିନ୍ଦ୍ର ସୋମିନଃ ଚ୍ ସୁତାଵନ୍ତୋ ହଵାମହେ
ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ସୋମ ପାନ କରୁଥିବା, ଆମେ ସୋମ ଉତ୍ସର୍ଗ କରୁଥିବା ଲୋକେ ପ୍ରାର୍ଥନାର ଶକ୍ତିରେ ତୁମକୁ ଡାକୁଛୁ, ଯେତେବେଳେ ସୋମ ଚାପାଯାଏ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ଗାଥିନଃ. ଗାଯତ୍ରୀ. ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ. ଅ ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ଆ ଗତଂ ସୁତଂ ଗୀର୍ଭିର୍ନଭୋ ଵରେଣ୍ଯମ୍ ଚ୍ ଅସ୍ଯ ପାତଂ ଧିଯେଷିତା
ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଆମର ଶବ୍ଦରେ ଚାପାଯାଇଥିବା ସୋମ ପାଇଁ ଆସ, ଯାହା ଆକାଶରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ; ଏହି ଉତ୍ସର୍ଗକୁ ରକ୍ଷା କର, ଚିନ୍ତାରେ ପ୍ରେରିତ।
ଅ ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ଜରିତୁଃ ସଚା ଯଜ୍ଞୋ ଜିଗାତି ଚେତନଃ ଚ୍ ଅଯା ପାତମିମଂ ସୁତମ୍
ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଗାୟକ ସହିତ, ଜାଗୃତ ଯଜ୍ଞ ଆଗେ ବଢ଼ୁଛି; ଏହି ସୋମ ସହ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।
ଅ ଇନ୍ଦ୍ରମଗ୍ନିଂ କଵିଚ୍ଛଦା ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଜୂତ୍ଯା ଵୃଣେ ଚ୍ ତା ସୋମସ୍ଯେହ ତୃମ୍ପତାମ୍
ଯଜ୍ଞର କୃପାରେ ଜ୍ଞାନରେ ଆବୃତ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ଚୟନ କରିଛି; ସେମାନେ ଏଠାରେ ଏହି ସୋମର ଆନନ୍ଦ ଉଠାନ୍ତୁ।
ଅମହୀଯୁରାଙ୍ଗିରସଃ. ଗାଯତ୍ରୀ. ପଵମାନଃ ସୋମଃ. ଅ ଉଚ୍ଚା ତେ ଜାତମନ୍ଧସୋ ଦିଵି ସଦ୍ଭୂମ୍ଯା ଦଦେ ଚ୍ ଉଗ୍ରଂ ଶର୍ମ ମହି ଶ୍ରଵଃ
ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ। ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ସୋମ, ତୁମର ଉତ୍ସାହଦାୟକ ଜନ୍ମକୁ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ରଖିଛି; ଆମକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୁରକ୍ଷା ଓ ବଡ଼ ଖ୍ୟାତି ଦିଅ।
ଅ ସ ନ ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ଯଜ୍ଯଵେ ଵରୁଣାଯ ମରୁଦ୍ଭ୍ଯଃ ଚ୍ ଵରିଵୋଵିତ୍ପରି ସ୍ରଵ
ଯଜ୍ଞର ଯୋଗ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ର, ଭାରୁଣ ଓ ମାରୁତମାନେ ପାଇଁ, ଏହି ଧାରା ବିସ୍ତୃତ ସ୍ଥାନ ଦେଇ ବହିଯାଉ।
ଅ ଏନା ଵିଶ୍ଵାନ୍ଯର୍ଯ ଆ ଦ୍ଯୁମ୍ନାନି ମାନୁଷାଣାମ୍ ଚ୍ ସିଷାସନ୍ତୋ ଵନାମହେ
ଏହି ସହିତ, ମାନବମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ମହିମା ଜିତିବାକୁ ଆମେ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛୁ।
ଅ ପୁନାନଃ ସୋମ ଧାରଯାପୋ ଵସାନୋ ଅର୍ଷସି ଚ୍ ଆ ରତ୍ନଧା ଯୋନିମୃତସ୍ଯ ସୀଦସ୍ଯୁତ୍ସୋ ଦେଵୋ ହିରଣ୍ଯଯଃ
ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ସୋମ, ଶକ୍ତିରେ ବହୁଥିବା, ଜଳରେ ଆବୃତ ହୋଇ ଚଳିଯାଉଛି; ତୁମେ ସତ୍ୟର ଧନର ଗର୍ଭରେ ବସ, ଦିବ୍ୟ ସୁନା ଉତ୍ସ।
ଅ ଦୁହାନ ଊଧର୍ଦିଵ୍ଯଂ ମଧୁ ପ୍ରିଯଂ ପ୍ରତ୍ନଂ ସଧସ୍ଥମାସଦତ୍ ଚ୍ ଆପୃଚ୍ଛ୍ଯଂ ଧରୁଣଂ ଵାଜ୍ଯର୍ଷସି ନୃଭିର୍ଧୌତୋ ଵିଚକ୍ଷଣଃ
ଦିବ୍ୟ ଦୁଧ ଦେଇ, ତୁମେ ପ୍ରାଚୀନ ଓ ପ୍ରିୟ ମଧୁର ସ୍ଥାନକୁ ଆସିଛ; ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଦେଉଥିବା ଆଧାରକୁ ଚଳିଯାଉଛ, ଲୋକମାନେ ପବିତ୍ର କରିଛନ୍ତି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଶକ୍ତି ଚାହିଁ।
ଅ ପ୍ର ତୁ ଦ୍ରଵ ପରି କୋଶଂ ନି ଷୀଦ ନୃଭିଃ ପୁନାନୋ ଅଭି ଵାଜମର୍ଷ ଚ୍ ଅଶ୍ଵଂ ନ ତ୍ଵା ଵାଜିନଂ ମର୍ଜଯନ୍ତୋ ଽଚ୍ଛା ବର୍ହୀ ରଶନାଭିର୍ନଯନ୍ତି
ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଦୌଡ଼, ମଣିଷମାନେ ସହିତ ପାତ୍ରକୁ ଘେରି ବସ, ଓ ପବିତ୍ର କରିବା ପ୍ରତିଫଳ ପାଉ; ଘୋଡ଼ା ପରି, ଦ୍ରୁତ ଲୋକେ ତୁମକୁ ଶୁଧ କରି, ରଶି ଦେଇ ପବିତ୍ର କୁଶରେ ନେଇଯାନ୍ତି।
ଅ ସ୍ଵାଯୁଧଃ ପଵତେ ଦେଵ ଇନ୍ଦୁରଶସ୍ତିହା ଵୃଜନା ରକ୍ଷମାଣଃ ଚ୍ ପିତା ଦେଵାନାଂ ଜନିତା ସୁଦକ୍ଷୋ ଵିଷ୍ଟମ୍ଭୋ ଦିଵୋ ଧରୁଣଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଃ
ସ୍ୱ ଅସ୍ତ୍ରରେ ସଜିତ ଦେବତା ଶୁଦ୍ଧ ହେଉଛି, ଅପଶକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଛି, ଲୋକମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ କରୁଛି; ଦେବମାନଙ୍କର ପିତା, କୁଶଳ ନିର୍ମାତା, ଆକାଶର ଆଧାର ଓ ପୃଥିବୀର ନିମ୍ନ।
ଅ ଋଷିର୍ଵିପ୍ରଃ ପୁରଏତା ଜନାନାମୃଭୁର୍ଧୀର ଉଶନା କାଵ୍ଯେନ ଚ୍ ସ ଚିଦ୍ଵିଵେଦ ନିହିତଂ ଯଦାସାମପୀଚ୍ଯାଂ ଗୁହ୍ଯଂ ନାମ ଗୋନାମ୍
ଋଷି, ପ୍ରେରିତ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଲୋକମାନଙ୍କର ଅଗ୍ରଣୀ, ଧୀର, ଉଶନା ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଖୋଜିଲେ ଯାହା ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚିଥିଲା, ଦୂର ସ୍ଥାନରେ ଗାଁମାନଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ନାମ।
ଅ ଅଭି ତ୍ଵା ଶୂର ନୋନୁମୋ ଽଦୁଗ୍ଧା ଇଵ ଧେନଵଃ ଚ୍ ଈଶାନମସ୍ଯ ଜଗତଃ ସ୍ଵର୍ଦୃଶମୀଶାନମିନ୍ଦ୍ର ତସ୍ଥୁଷଃ
ଓ ବୀର, ଅମ୍ଧା ଗାଁମାନଙ୍କ ପରି ଆମେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରୁଛୁ; ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ଚଳିଥିବା ଓ ଅଚଳ ଜଗତର ନାୟକ, ଆଲୋକ ଦେଖିବାର ଶକ୍ତିର ନାୟକ।