ଅନ୍ତଶ୍ଚରତି ରୋଚନାସ୍ଯ ପ୍ରାଣାଦପାନତୀ ଵ୍ଯଖ୍ଯନ୍ମହିଷୋ ଦିଵମ୍
ସେ ଅନ୍ତରେ ଚଳିଥାଏ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ଶ୍ୱାସ ନେଇ ଏବଂ ଛାଡ଼ିଦେଇ; ଏହି ବଡ଼ ମହିଷ ଦିବକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଛି।
ତ୍ରିଂଷଦ୍ଧାମ ଵି ରାଜତି ଵାକ୍ପତଙ୍ଗାଯ ଧୀଯତେ ପ୍ରତି ଵସ୍ତୋରହ ଦ୍ଯୁଭିଃ
ତିରିଶଟି ଗୃହରେ ସେ ଚମକେ; ଉଡ଼ୁଥିବା ବାକ୍ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ଥାନରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ରଖାଯାଇଛି।
ଅପ ତ୍ଯେ ତାଯଵୋ ଯଥା ନକ୍ଷତ୍ରା ଯନ୍ତ୍ଯକ୍ତୁଭିଃ ସୂରାଯ ଵିଶ୍ଵଚକ୍ଷସେ
ପକ୍ଷୀମାନେ ଯେପରି ଉଡ଼ିଯାନ୍ତି, ଏହି କିରଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ଚାଲିଯାନ୍ତି; ତାରାମାନେ ରାତି ସହିତ ଯାଉଥିବା ପରି, ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଯାଉଛନ୍ତି।
ଅଦୃଶ୍ରନ୍ନସ୍ଯ କେତଵୋ ଵି ରଶ୍ମଯୋ ଜନାଂ ଅନୁ ଭ୍ରାଜନ୍ତୋ ଅଗ୍ନଯୋ ଯଥା
ତାଙ୍କର ଚିହ୍ନଗୁଡିକ ଦୃଶ୍ୟମାନ ନୁହେଁ, ତାଙ୍କର କିରଣମାନେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସାରିତ, ଅଗ୍ନିମାନେ ଯେପରି ଚମକେ, ସେମିତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ତରଣିର୍ଵିଶ୍ଵଦର୍ଶତୋ ଜ୍ଯୋତିଷ୍କୃଦସି ସୂର୍ଯ ଵିଶ୍ଵମାଭାସି ରୋଚନମ୍
ତୁମେ ତୁରନ୍ତ, ସମସ୍ତକୁ ଦେଖୁଥିବା, ଆଲୋକ ଦେଇଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ; ତୁମେ ସମସ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲୋକକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଛ।
ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ ଦେଵାନାଂ ଵିଶଃ ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ଙୁଦେଷି ମାନୁଷାନ୍ ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ ଵିଶ୍ଵଂ ସ୍ଵର୍ଦୃଶେ
ତୁମେ ଦେବମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ପଛେଇଦେଉଛ, ମାନବମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ପଛେଇଦେଉଛ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିବା ପାଇଁ ପଛେଇଦେଉଛ।
ଯେନା ପାଵକ ଚକ୍ଷସା ଭୁରଣ୍ଯନ୍ତଂ ଜନାଂ ଅନୁ ତ୍ଵଂ ଵରୁଣ ପଶ୍ଯସି
ଏହି ପବିତ୍ର ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା, ହେ ବରୁଣ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଚଳାଚଳ ଦେଖୁଥାଅ।
ଉଦ୍ଦ୍ଯାମେଷି ରଜଃ ପୃଥ୍ଵହା ମିମାନୋ ଅକ୍ତୁଭିଃ ପଶ୍ଯଞ୍ଜନ୍ମାନି ସୂର୍ଯ
ତୁମେ ଉଠିବା ସମୟରେ, ତୁମ କିରଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ବିଶାଳ ଆକାଶକୁ ମାପୁଥାଅ, ଜନ୍ମମାନେ ଦେଖୁଥାଅ, ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟ।
ଅଯୁକ୍ତ ସପ୍ତ ଶୁନ୍ଧ୍ଯୁଵଃ ସୂରୋ ରଥସ୍ଯ ନପ୍ତ୍ର୍ଯଃ ତାଭିର୍ଯାତି ସ୍ଵଯୁକ୍ତିଭିଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ସାତି ତୁରନ୍ତ ଘୋଡ଼ା, ରଥର ଝିଅମାନେ, ଯୋଗ କରିଛନ୍ତି; ସେମାନେ ସ୍ୱୟଂ ଯୋଗ ହୋଇ, ସେ ଯାଉଛନ୍ତି।
ସପ୍ତ ତ୍ଵା ହରିତୋ ରଥେ ଵହନ୍ତି ଦେଵ ସୂର୍ଯ ଶୋଚିଷ୍କେଶଂ ଵିଚକ୍ଷଣ
ସାତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଘୋଡ଼ା ତୁମକୁ ରଥରେ ଉଠାଇ ନେଉଛନ୍ତି, ହେ ଦେବ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଜ୍ୱାଳା ଦେଖାଉଥିବା କେଶ ଓ ସମସ୍ତକୁ ଦେଖୁଥିବା।
ଇତ୍ଯାରଣ୍ଯଂ ପର୍ଵ .. ମହାନାମ୍ନ୍ଯ ଵିଦା ମଘଵନ୍ ଵିଦା ଗାତୁମନୁଶଂସିଷୋ ଦିଶଃ ଶିକ୍ଷା ଶଚୀନାଂ ପତେ ପୂର୍ଵୀଣାଂ ପୁରୂଵସୋ
ଏପରି ଅରଣ୍ୟ ପାହାଡ଼କୁ... ବଡ଼ମାନଙ୍କୁ ଜଣା; ହେ ଦୟାଳୁ, ପ୍ରଶଂସାର ପଥକୁ ଜଣା; ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଦିଶା ଦେଉ, ପୂର୍ବ ଏବଂ ଅନେକ ଇଚ୍ଛା ଥିବା ପୂରୁବସୁ।
ଆଭିଷ୍ଟ୍ଵମଭିଷ୍ଟିଭିଃ ସ୍ଵା ଽର୍ନ୍ନାଂଶୁଃ ପ୍ରଚେତନ ପ୍ରଚେତଯେନ୍ଦ୍ର ଦ୍ଯୁମ୍ନାଯ ନ ଇଷେ
ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ମଧୁର ଖାଦ୍ୟ ସହିତ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଇନ୍ଦ୍ର ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଜଣା ହୋଇଛନ୍ତି, ଅଭାବ ପାଇଁ ନୁହେଁ।
ଏଵା ହି ଶକ୍ରୋ ରାଯେ ଵାଜାଯ ଵଜ୍ରିଵଃ ଶଵିଷ୍ଠ ଵଜ୍ରିନ୍ନୃଞ୍ଜସେ ମଂହିଷ୍ଠ ଵଜ୍ରିନ୍ନୃଞ୍ଜସ ଆ ଯାହି ପିବ ମତ୍ସ୍ଵ
ଏହିପରି, ହେ ଶକ୍ର, ଧନ ଓ ଶକ୍ତି ପାଇଁ, ବଜ୍ରଧାରୀ, ସବୁଠୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆସ, ପିଉ, ଆନନ୍ଦ କର, ବଜ୍ରଧାରୀ, ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସବୁଠୁ ଦୟାଳୁ।
ଵିଦା ରାଯେ ସୁଵୀର୍ଯଂ ଭଵୋ ଵାଜାନାଂ ପତିର୍ଵଶାଂ ଅନୁ ମଂହିଷ୍ଠ ଵଜ୍ରିନ୍ନୃଞ୍ଜସେ ଯଃ ଶଵିଷ୍ଠଃ ଶୂରାଣାମ୍
ଧନ ପାଇଁ ଭଲ ପ୍ରତାପକୁ ଜଣା; ଶକ୍ତିର ମାଲିକ ହେଉ, ଧନର ମାଲିକ ହେଉ, ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସବୁଠୁ ଦୟାଳୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ଯୋ ମଂହିଷ୍ଠୋ ମଘୋନାମ୍ଂଶୁର୍ନ୍ନ ଶୋଚିଃ ଚିକିତ୍ଵୋ ଅଭି ନୋ ନଯେଂଦ୍ରୋ ଵିଦେ ତମୁ ସ୍ତୁହି
ଯିଏ ଦୟାଳୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ଦୟାଳୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଇନ୍ଦ୍ର ଆମକୁ ନେଇଯାନ୍ତୁ; ଜଣାଥିବା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କର।
ଈଶେ ହି ଶକ୍ରସ୍ତମୂତଯେ ହଵାମହେ ଜେତାରମପରାଜିତମ୍ ସ ନଃ ସ୍ଵର୍ଷଦତି ଦ୍ଵିଷଃ ଋତଂ ବୃହତ୍
ଏହି ଶକ୍ର ଶକ୍ତିର ମାଲିକ; ଆମେ ଅଜୟ ଜିତାକୁ ଡାକୁଛୁ। ସେ ଆମର ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତୁ, ବଡ଼ ଓ ସତ୍ୟ।
ଇନ୍ଦ୍ରଂ ଧନସ୍ଯ ସାତଯେ ହଵାମହେ ଜେତାରମପରାଜିତମ୍ ସ ନଃ ସ୍ଵର୍ଷଦତି ଦ୍ଵିଷଃ ସ ନଃ ସ୍ଵର୍ଷଦତି ଦ୍ଵିଷଃ
ଧନ ଲାଗି ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଡାକୁଛୁ, ଅଜୟ ଜିତା; ସେ ଆମର ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତୁ, ସେ ଆମର ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତୁ।
ପୂର୍ଵସ୍ଯ ଯତ୍ତେ ଅଦ୍ରିଵୋଂ ଽଶୁର୍ମଦାଯ ସୁମ୍ନ ଆ ଧେହି ନୋ ଵସୋ ପୂର୍ତିଃ ଶଵିଷ୍ଠ ଶସ୍ଯତେ ଵଶୀ ହି ଶକ୍ରୋ ନୂନଂ ତନ୍ନଵ୍ଯଂ ସଂନ୍ଯସେ
ତୁମ ପୂର୍ବ ଚାପିଥିବା ସୋମ ପାଇଁ, ହେ ପାଥର ହାତ ଧରିଥିବା, ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ, ଆମେ ତୁମ ଦୟା ଆଶା କରୁଛୁ, ହେ କୃପାଳୁ। ପୂର୍ତି ପ୍ରଶଂସା ହୁଏ, ସବୁଠୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଏବେ ଶକ୍ର ଏହି ନୂତନ ଦାନକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି।
ପ୍ରଭୋ ଜନସ୍ଯ ଵୃତ୍ରହନ୍ତ୍ସମର୍ଯେଷୁ ବ୍ରଵାଵହୈ ଶୂରୋ ଯୋ ଗୋଷୁ ଗଚ୍ଛତି ସଖା ସୁଶେଵୋ ଅଦ୍ଵଯୁଃ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ସେହି ବୀରଙ୍କ କଥା କହିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ଯିଏ ବୃତ୍ରକୁ ହତ୍ୟା କରି, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥାଏ, ଗାଁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯାଏ, ସେ ମିତ୍ର, ଦୟାଳୁ ଏବଂ କୌଣସି ଦ୍ୱେଷ ନଥିବା।
ଅଥ ପଞ୍ଚ ପୁରୀଷପଦାନି ଏଵାହ୍ଯୋ ଽ ଽ ଽଵା ଏଵା ହ୍ଯଗ୍ନେ ଏଵାହୀନ୍ଦ୍ର ଏଵା ହି ପୂଷନ୍ ଏଵା ହି ଦେଵାଃ ଓଁ ଏଵାହି ଦେଵାଃ
ଏବେ ପାଞ୍ଚଟି ପୁରୀଷ ପଦ: ନିଶ୍ଚୟ, ହେ ଅଗ୍ନି; ନିଶ୍ଚୟ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର; ନିଶ୍ଚୟ, ହେ ପୂଷଣ; ନିଶ୍ଚୟ, ହେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ। ଓଁ, ନିଶ୍ଚୟ, ହେ ଦେବତାମାନେ।
ଇତି ପଞ୍ଚ ପୁରୀଷପଦାନି .. .. ଇତି .. ଉତ୍ତର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଥମୋ ଽର୍ଧଃ ଅସିତଃ କାଶ୍ଯପୋ ଦେଵଲୋ ଵା. ଗାଯତ୍ରୀ. ପଵମାନଃ ସୋମଃ. ଅ ଉପାସ୍ମୈ ଗାଯତା ନରଃ ପଵମାନାଯେନ୍ଦଵେ ଚ୍ ଅଭି ଦେଵାଂ ଇଯକ୍ଷତେ
ଏହିପରି ହେଉଛି ପାଞ୍ଚଟି ପୁରୀଷ ପଦ... ଏହିପରି... ପ୍ରଥମ ଉତ୍ତରର ପ୍ରଥମ ଅର୍ଧ: ଅସିତ, କାଶ୍ୟପ କିମ୍ବା ଦେବଳ। ଗାୟତ୍ରୀ। ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ସୋମ। ହେ ପୁରୁଷମାନେ, ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ସୋମଙ୍କୁ ଏବଂ ଇନ୍ଦୁଙ୍କୁ ଗାନ କର; ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଯାଉଛନ୍ତି।
ଅ ଅଭି ତେ ମଧୁନା ପଯୋ ଽଥର୍ଵାଣୋ ଅଶିଶ୍ରଯୁଃ ଚ୍ ଦେଵଂ ଦେଵାଯ ଦେଵଯୁ
ଅଥର୍ବାଣମାନେ ମଧୁର ଦୁଧ ନେଇ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛନ୍ତି; ଦେବତା ପାଇଁ, ଦେବତାଙ୍କୁ।
ଅ ସ ନଃ ପଵସ୍ଵ ଶଂ ଗଵେ ଶଂ ଜନାଯ ଶମର୍ଵତେ ଚ୍ ଶଂ ରାଜନ୍ନୋଷଧୀଭ୍ଯଃ
ଆମ ପାଇଁ ପବିତ୍ର କର, ଗାଁ, ଲୋକ, ରଥଚାଳକ, ରାଜା ଏବଂ ଔଷଧୀମାନେ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ଆଣ।
କଶ୍ଯପୋ ମାରୀଚଃ. ଗାଯତ୍ରୀ. ପଵମାନଃ ସୋମଃ. ଅ ଦଵିଦ୍ଯୁତତ୍ଯା ରୁଚା ପରିଷ୍ଟୋଭନ୍ତ୍ଯା କୃପା ଚ୍ ସୋମାଃ ଶୁକ୍ରା ଗଵାଶିରଃ
କାଶ୍ୟପ, ମାରୀଚିଙ୍କ ପୁତ୍ର। ଗାୟତ୍ରୀ। ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ସୋମ। ଚମକୁଥିବା ଆଲୋକରେ, ଗଞ୍ଜାଇଥିବା ଆଲୋକରେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୋମମାନେ, ଗାଁମୁଣ୍ଡି ଥିବା, ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛନ୍ତି।
ଅ ହିନ୍ଵାନୋ ହେତୃଭିର୍ହିତ ଆ ଵାଜଂ ଵାଜ୍ଯକ୍ରମୀତ୍ ଚ୍ ସୀଦନ୍ତୋ ଵନୁଷୋ ଯଥା
ଋତ୍ୱିକମାନେ ଉତ୍ସାହିତ କରିବାରୁ, ଶକ୍ତିଦାୟକ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ଆଗକୁ ବଢ଼େ, ଯେପରି ବିଜୟୀ ପୁରୁଷମାନେ ନିଜ ଅସନରେ ବସନ୍ତି।
ଅ ଋଧକ୍ସୋମ ସ୍ଵସ୍ତଯେ ସଂଜଗ୍ମାନୋ ଦିଵା କଵେ ଚ୍ ପଵସ୍ଵ ସୂର୍ଯୋ ଦୃଶେ
ଉନ୍ନତି ପାଇଥିବା ସୋମ ଆମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହେଉ, ହେ ଜ୍ଞାନୀ; ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ତୁମେ ପବିତ୍ର ହେଉ।
ଶତଂ ଵୈଖାନସାଃ, ଗାଯତ୍ରୀ, ପଵମାନଃ ସୋମଃ. ଅ ପଵମାନସ୍ଯ ତେ କଵେ ଵାଜିନ୍ତ୍ସର୍ଗା ଅସୃକ୍ଷତେ ଚ୍ ଅର୍ଵନ୍ତୋ ନ ଶ୍ରଵସ୍ଯଵଃ
ଶତ ଟି ବୈଖାନସ ଋଷି, ଗାୟତ୍ରୀ, ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ସୋମ। ହେ ଜ୍ଞାନୀ, ତୁମ ପାଇଁ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ଶକ୍ତିର ଧାରା ଚଳିଛି, ଯେପରି ତ୍ୱରିତ ଘୋଡ଼ାମାନେ କୀର୍ତି ଚାହାନ୍ତି।
ଅ ଅଚ୍ଛା କୋଶଂ ମଧୁଶ୍ଚୁତମସୃଗ୍ରଂ ଵାରେ ଅଵ୍ଯଯେ ଚ୍ ଅଵାଵଶନ୍ତ ଧୀତଯଃ
ମଧୁ ଝରୁଥିବା ପାତ୍ର ପାଖକୁ, ଅକ୍ଷୟ ଜଳ ପାଖକୁ, ସ୍ତୁତିମାନେ ଦୌଡ଼ିଯାଇଛନ୍ତି।
ଅ ଅଚ୍ଛା ସମୁଦ୍ରମିନ୍ଦଵୋ ଽସ୍ତଂ ଗାଵୋ ନ ଧେନଵଃ ଚ୍ ଅଗ୍ମନ୍ନୃତସ୍ଯ ଯୋନିମା
ସମୁଦ୍ର ପାଖକୁ ଇନ୍ଦୁମାନେ ଗଲେ, ଯେପରି ଗାଁମାନେ ନିଜ ଗୋଥାରେ ଯାଆନ୍ତି; ସେମାନେ ସତ୍ୟର ଗର୍ଭକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଭରଦ୍ଵାଜୋ ବାର୍ହସ୍ପତ୍ଯଃ, ଗାଯତ୍ରୀ, ଅଗ୍ନିଃ. ଅ ଅଗ୍ନ ଆ ଯାହି ଵୀତଯେ ଗୃଣାନୋ ହଵ୍ଯଦାତଯେ ଚ୍ ନି ହୋତା ସତ୍ସି ବର୍ହିଷି
ଭରଦ୍ୱାଜ, ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପୁତ୍ର। ଗାୟତ୍ରୀ। ଅଗ୍ନି। ହେ ଅଗ୍ନି, ଆସ, ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, ହବି ଗ୍ରହଣ କର; ହୋତା ଭାବେ ବର୍ହିରେ ବସ।