ସାମଵେଦଃ

ଅନୁ ପ୍ରତ୍ନାସ ଆଯଵଃ ପଦଂ ନଵୀଯୋ ଅକ୍ରମୁଃ ରୁଚେ ଜନନ୍ତ ସୂର୍ଯମ୍

ପୁରୁଣା ପଥଗୁଡ଼ିକୁ ନବ ଭାବରେ ଅତିକ୍ରମ କରାଯାଇଛି; ତାଙ୍କର ଚମକରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।

ଅର୍ଷା ସୋମ ଦ୍ଯୁମତ୍ତମୋ ଽଭି ଦ୍ରୋଣାନି ରୋରୁଵତ୍ ସୀଦନ୍ଯୋନୌ ଯୋନେଷ୍ଵା

ବହ, ହେ ସୋମ, ସବୁଠୁ ଚମକୁଥିବା, ଭାଣ୍ଡରେ ଶବ୍ଦ କରି; ଦୁଇ ଆସନରେ, ଗର୍ଭରେ ବସିଯାଉ।

ଵୃଷା ସୋମ ଦ୍ଯୁମାଂ ଅସି ଵୃଷା ଦେଵ ଵୃଷଵ୍ରତଃ ଵୃଷା ଧର୍ମାଣି ଦଧ୍ରିଷେ

ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ହେ ସୋମ, ଚମକୁଥିବା; ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦେବତା, ଦୃଢ଼ ନିୟମର; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧର୍ମକୁ ଧାରଣ କରିଛ।

ଇଷେ ପଵସ୍ଵ ଧାରଯା ମୃଜ୍ଯମାନୋ ମନୀଷିଭିଃ ଇନ୍ଦୋ ରୁଚାଭି ଗା ଇହି

ଓ ସୋମ, ତୁମର ଶକ୍ତିର ଝରଣା ଭଳି ପବିତ୍ର ହେଇ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତୁମକୁ ଶୁଧ କରିଛନ୍ତି। ଇନ୍ଦୁ, ତୁମର ଚମକୁଥିବା କିରଣ ସହିତ ଗାଁକୁ ଆସ।

ମନ୍ଦ୍ରଯା ସୋମ ଧାରଯା ଵୃଷା ପଵସ୍ଵ ଦେଵଯୁଃ ଅଵ୍ଯୋ ଵାରେଭିରସ୍ମଯୁଃ

ମନୋହର ଝରଣା ସହିତ, ଓ ସୋମ, ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଦୃଢ଼ ବଳି ଭଳି ପ୍ରବାହିତ ହେଉ। ଅପରାଜିତ ଓ ସଦା ଯୁବା, ଜଳର ଆବରଣ ରେ ଥିବା।

ଅଯା ସୋମ ସୁକୃତ୍ଯପା ହିନ୍ଦାନ ଇଦ୍ଵୃଷାଯସେ

ଏହି ଭଲ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ଓ ସୋମ, ପିଷାଣ ତୁମକୁ ବୀର ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ କରିଛି।

ଅଯଂ ଵିଚର୍ଷଣିର୍ହିତଃ ପଵମାନଃ ସ ଚେତତି ହିନ୍ଵାନ ଆପ୍ଯଂ ବୃହତ୍

ଏହି ପବମାନ, ଚତୁର, ଚଳିତ ହୋଇ, ନିଜେ ଉତ୍ସାହିତ ହୁଅନ୍ତି। ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ, ସେ ପ୍ରାଚୀନ ବଡ଼ ସ୍ଥାନକୁ ଖୋଜିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି।

ପ୍ର ଣ ଇନ୍ଦୋ ମହେ ତୁ ନ ଊର୍ମିଂ ନ ବିଭ୍ରଦର୍ଷସି ଅଭି ଦେଵାଂ ଅଯାସ୍ଯଃ

ଓ ଇନ୍ଦୁ, ଆମ ପାଇଁ ବଡ଼ତ୍ୱ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ। ତୁମେ ଝରଣାକୁ ବୋହି ଆସ, କେବେ ବି ଅସଫଳ ହେଉନାହିଁ, ଦେବମାନଙ୍କୁ ଆସି ପହଞ୍ଚ, ତୁମେ ତ୍ୱରିତ।

ଅପଘ୍ନନ୍ପଵତେ ମୃଧୋ ଽପ ସୋମୋ ଅରାଵ୍ଣଃ ଗଚ୍ଛନ୍ନିନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ନିଷ୍କୃତମ୍

ସୋମ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦୂର କରି, ଶତ୍ରୁଦ୍ୱେଷୀମାନଙ୍କୁ ରୋକି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଚୟିତ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଉଛି।

ପୁନାନଃ ସୋମ ଧାରଯାପୋ ଵସାନୋ ଅର୍ଷସି ଆ ରତ୍ନଧା ଯୋନିମୃତସ୍ଯ ସୀଦସ୍ଯୁତ୍ସୋ ଦେଵୋ ହିରଣ୍ଯଯଃ

ପବିତ୍ର ହେଉଥିବା ସୋମ, ତୁମର ଝରଣା ସହିତ ଜଳରେ ବସି ପ୍ରବାହିତ ହେଉ। ସତ୍ୟର ଗଭୀର ସ୍ଥାନରେ, ଧନର ଧାରଣ କରୁଥିବା ଗର୍ଭରେ ବସ, ଦିବ୍ୟ ହିରାଣ୍ୟମୟ।

ପରୀତୋ ଷିଞ୍ଚତା ସୁତଂ ସୋମୋ ଯ ଉତ୍ତମଂ ହଵିଃ ଦଧନ୍ଵାଂ ଯୋ ନର୍ଯୋ ଅପ୍ସ୍ଵାନ୍ତରା ସୁଷାଵ ସୋମମଦ୍ରିଭିଃ

ଚାରିପାଖରେ ଚିପି ନିଆଯାଇଥିବା ସୋମକୁ ଢେଳାଯାଉ, ଯିଏ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅର୍ପଣକୁ ଧାରଣ କରିଛି। ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା, ପିଷାଣ ସହିତ ସୋମକୁ ଚିପିଛି।

ଆ ସୋମ ସ୍ଵାନୋ ଅଦ୍ରିଭିସ୍ତିରୋ ଵାରାଣ୍ଯଵ୍ଯଯା ଜନୋ ନ ପୁରି ଚମ୍ଵୋର୍ଵିଶଦ୍ଧରିଃ ସଦୋ ଵନେଷୁ ଦଧ୍ରିଷେ

ଓ ସୋମ, ଧ୍ୱନିତ ହେଉଥିବା, ପିଷାଣ ସହିତ, ତୁମେ ବାଧା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅଟୁଟ ରହି ପାର କରୁଛ। ଏକ ନଗରରେ ଲୋକ ଭଳି, ଚମକୁଥିବା, ଜଙ୍ଗଲରେ ତୁମେ ନିଜ ସ୍ଥାନ ନେଇଛ।

ପ୍ର ସୋମ ଦେଵଵୀତଯେ ସିନ୍ଧୁର୍ନ ପିପ୍ଯେ ଅର୍ଣସା ଅଂଶୋଃ ପଯସା ମଦିରୋ ନ ଜାଗୃଵିରଚ୍ଛା କୋଶଂ ମଧୁଶ୍ଚୁତମ୍

ଦେବମାନଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ, ସୋମ ନଦୀର ତରଙ୍ଗ ଭଳି ଉତ୍ସାହିତ ହେଉଛି। ଗଛର ରସରେ, ଆନନ୍ଦ ଦେଇ, ସଦା ଜାଗ୍ରତ ରହି, ମଧୁ ଝରିଥିବା ପାତ୍ରକୁ ଆସିପହଞ୍ଚିଛି।

ସୋମ ଉ ଷ୍ଵାଣଃ ସୋତୃଭିରଧି ଷ୍ଣୁଭିରଵୀନାମ୍ ଅଶ୍ଵଯେଵ ହରିତା ଯାତି ଧାରଯା ମନ୍ଦ୍ରଯା ଯାତି ଧାରଯା

ସୋମ, ଧ୍ୱନିତ ହେଉଥିବା, ଚିପିବା ଲୋକମାନେ ଓ ତ୍ୱରିତମାନେ ସହିତ ଆସୁଛି। ସୁନା ଅଳଙ୍କାର ଥିବା ଘୋଡ଼ା ଭଳି, ମନୋହର ଝରଣା ସହିତ ଚଳିଛି, ମନୋହର ଝରଣା ସହିତ ଚଳିଛି।

ତଵାହଂ ସୋମ ରାରଣ ସଖ୍ଯ ଇନ୍ଦୋ ଦିଵେଦିଵେ ପୁରୂଣି ବଭ୍ରୋ ନି ଚରନ୍ତି ମାମଵ ପରିଧୀଂରତି ତାଂ ଇହି

ସୋମ, ଦିନକୁ ଦିନ ମୁଁ ତୁମର ସାଖ୍ୟ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛି, ଇନ୍ଦୁ। ବହୁତ ଜଣେ, ଓ ପିଙ୍ଗଳ, ମୋତେ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି—ମୋତେ ଘେରି ଆସୁଥିବା ଶତ୍ରୁଠାରୁ ରକ୍ଷା କର, ମୋ ପାଖକୁ ଆସ।

ମୃଜ୍ଯମାନଃ ସୁହସ୍ତ୍ଯା ସମୁଦ୍ରେ ଵାଚମିନ୍ଵସି ରଯିଂ ପିଶଙ୍ଗଂ ବହୁଲଂ ପୁରୁସ୍ପୃହଂ ପଵମାନାଭ୍ଯର୍ଷସି

ଶୁଭ୍ର ହାତରେ ସମୁଦ୍ରରେ ପବିତ୍ର ହେଉଥିବା, ଓ ସୋମ, ତୁମେ ବାଣୀକୁ ଜାଗ୍ରତ କର। ବହୁ ରଙ୍ଗର, ଅନେକ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଧନ ସହିତ, ପବମାନ ଭଳି ପ୍ରବାହିତ ହେଉ।

ଅଭି ସୋମାସ ଆଯଵଃ ପଵନ୍ତେ ମଦ୍ଯଂ ମଦମ୍ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯାଧି ଵିଷ୍ଟପେ ମନୀଷିଣୋ ମତ୍ସରାସୋ ମଦଚ୍ଯୁତଃ

ଚିପି ନିଆଯାଇଥିବା ସୋମମାନେ, ତ୍ୱରିତମାନେ, ଆନନ୍ଦ ଓ ମଦ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛନ୍ତି। ସମୁଦ୍ରର ବିସ୍ତୃତ ଉପରେ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଉତ୍ସୁକ୍ତିମାନେ, ଉତ୍ସାହ ଦେଇଥିବା ସୋମକୁ ଝରିବାକୁ ଦେଉଛନ୍ତି।

ପୁନାନଃ ସୋମ ଜାଗୃଵିରଵ୍ଯା ଵାରୈଃ ପରି ପ୍ରିଯଃ ତ୍ଵଂ ଵିପ୍ରୋ ଅଭଵୋ ଽଙ୍ଗିରସ୍ତମ ମଧ୍ଵା ଯଜ୍ଞଂ ମିମିକ୍ଷ ଣଃ

ପବିତ୍ର ହେଉଥିବା ସୋମ, ସଦା ଜାଗ୍ରତ ଓ ଆବରଣରେ ଘେରା ରହି, ତୁମେ ପ୍ରିୟ। ତୁମେ ଜ୍ଞାନୀ ହେଇଛ, ଅଙ୍ଗିରସମାନ। ମଧୁରତା ସହିତ, ଆମ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର।

ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ପଵତେ ମଦଃ ସୋମୋ ମରୁତ୍ଵତେ ସୁତଃ ସହସ୍ରଧାରୋ ଅତ୍ଯଵ୍ଯମର୍ଷତି ତମୀ ମୃଜନ୍ତ୍ଯାଯଵଃ

ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଉତ୍ସାହ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି, ସୋମ ମରୁତମାନେ ପାଇଁ ଚିପି ନିଆଯାଇଛି, ହଜାର ଝରଣା ସହିତ, ସବୁକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି। ତ୍ୱରିତମାନେ ତାକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି।

ପଵସ୍ଵ ଵାଜସାତମୋ ଽଭି ଵିଶ୍ଵାନି ଵାର୍ଯା ତ୍ଵଂ ସମୁଦ୍ରଃ ପ୍ରଥମେ ଵିଧର୍ମଂ ଦେଵେଭ୍ଯଂ ସୋମ ମତ୍ସରଃ

ଶକ୍ତି ଦେଇଥିବା, ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ଜିନିଷ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ। ଓ ସୋମ, ତୁମେ ସମୁଦ୍ର, ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ଆଧାର, ଉତ୍ସାହ ଦେଇଥିବା।

ପଵମାନା ଅସୃକ୍ଷତ ପଵିତ୍ରମତି ଧାରଯା ମରୁତ୍ଵନ୍ତୋ ମତ୍ସରା ଇନ୍ଦ୍ରିଯା ହଯା ମେଧାମଭି ପ୍ରଯାଂସି ଚ

ପବମାନ ସୋମମାନେ ଝରଣା ସହିତ ପବିତ୍ର ଚାନା ମାନେ ମାନେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛନ୍ତି। ଉତ୍ସାହ ଦେଇଥିବା, ମରୁତମାନେ ସହିତ, ଶକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନ ସହିତ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗତି ସହିତ।

ପ୍ର ତୁ ଦ୍ରଵ ପରି କୋଶଂ ନି ଷୀଦ ନୃଭିଃ ପୁନାନୋ ଅଭି ଵାଜମର୍ଷ ଅଶ୍ଵଂ ନ ତ୍ଵା ଵାଜିନଂ ମର୍ଜଯନ୍ତୋ ଽଚ୍ଛା ବର୍ହୀ ରଶନାଭିର୍ନଯନ୍ତି

ତୁମେ ଦ୍ରୁତ ଚାଲି, ପାତ୍ରକୁ ଘେରି, ବସିଯାଅ। ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସହିତ ପବିତ୍ର ହେଇ, ପୁରସ୍କାରକୁ ନିକଟ ହେଉ। ଦ୍ରୁତ ଘୋଡାକୁ ସାଜାଇବା ପରି, ତୁମକୁ ରଶି ଦ୍ୱାରା ବର୍ହୀରେ ନେଇଯାନ୍ତି।

ପ୍ର କାଵ୍ଯମୁଶନେଵ ବ୍ରୁଵାଣୋ ଦେଵୋ ଦେଵାନାଂ ଜନିମା ଵିଵକ୍ତି ମହିଵ୍ରତଃ ଶୁଚିବନ୍ଧୁଃ ପାଵକଃ ପଦା ଵରାହୋ ଅଭ୍ଯେତି ରେଭନ୍

ଉଶନା ପରି ଜ୍ଞାନ କୁହୁଛି, ଦେବତା ଦେବମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ଦେଖାଉଛି। ବଡ଼ ପ୍ରତିଜ୍ଞା, ପବିତ୍ର ବନ୍ଧୁ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେବତା, ବରାହ ପରି ପଦ ରେ ଧ୍ୱନି କରି ଆସୁଛି।

ତିସ୍ରୋ ଵାଚ ଈରଯତି ପ୍ର ଵହ୍ନିରୃତସ୍ଯ ଧୀତିଂ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ମନୀଷାମ୍ ଗାଵୋ ଯନ୍ତି ଗୋପତିଂ ପୃଚ୍ଛମାନାଃ ସୋମଂ ଯନ୍ତି ମତଯୋ ଵାଵଶାନାଃ

ତିନିଟି କଥା ଉତ୍ତେଜିତ କରେ; ଅଗ୍ନି ଆଗକୁ ବଢ଼େ, ସତ୍ୟର ଅନୁପ୍ରେରଣା, ପୁରୋହିତର ଚିନ୍ତା। ଗାଁମାନେ ତାଙ୍କର ମାଳିକକୁ ଖୋଜି, ନିକଟ ଯାନ୍ତି; ଉତ୍ସାହିତ ଚିନ୍ତାମାନେ ସୋମକୁ ଯାନ୍ତି।

ଅସ୍ଯ ପ୍ରେଷା ହେମନା ପୂଯମାନୋ ଦେଵୋ ଦେଵେଭିଃ ସମପୃକ୍ତ ରସମ୍ ସୁତଃ ପଵିତ୍ରଂ ପର୍ଯେତି ରେଭନ୍ମିତେଵ ସଦ୍ମ ପଶୁମନ୍ତି ହୋତା

ତାଙ୍କର ଦ୍ରୁତ ଧାରା, ସୁବৰ্ণ ରଙ୍ଗର, ପବିତ୍ର ହେଉଛି; ଦେବତା ଦେବମାନେ ସହିତ ମିଶିଯାଉଛି। ଚାପି ରସ ପବିତ୍ରକୁ ଘେରି, ଧ୍ୱନି କରେ; ମାପିତ ଘର ପରି, ହୋତା ଗୋମାନେ ସହିତ ଅଛି।

ସୋମଃ ପଵତେ ଜନିତା ମତୀନାଂ ଜନିତା ଦିଵୋ ଜନିତା ପୃଥିଵ୍ଯାଃ ଜନିତାଗ୍ନେର୍ଜନିତା ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଜନିତେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଜନିତୋତ ଵିଷ୍ଣୋଃ

ସୋମ ପବିତ୍ର ହେଉଛି, ଚିନ୍ତାର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରୀ, ଆକାଶର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରୀ, ପୃଥିବୀର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରୀ, ଅଗ୍ନିର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରୀ, ଇନ୍ଦ୍ରର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରୀ, ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରୀ।

ଅଭି ତ୍ରିପୃଷ୍ଠଂ ଵୃଷଣଂ ଵଯୋଧାମାଙ୍ଗୋଷିଣମଵାଵଶନ୍ତ ଵାଣୀଃ ଵନା ଵସାନୋ ଵରୁଣୋ ନ ସିନ୍ଧୂର୍ଵି ରତ୍ନଧା ଦଯତେ ଵାର୍ଯାଣି

ତିନି ଭାଗର ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯୁବ, ଦ୍ରୁତ ବହିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଛନ୍ତି। ଜଙ୍ଗଲରେ ପରିଧାନ କରି, ସିନ୍ଧୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବରୁଣ ପରି, ଧନ ଦେଇଥିବା ଦେବତା ଧନ ଦେଇଥାଏ।

ଅକ୍ରାନ୍ତ୍ସମୁଦ୍ରଃ ପ୍ରଥମେ ଵିଧର୍ମଂ ଜନଯନ୍ପ୍ରଜା ଭୁଵନସ୍ଯ ଗୋପାଃ ଵୃଷା ପଵିତ୍ରେ ଅଧି ସାନୋ ଅଵ୍ଯେ ବୃହତ୍ସୋମୋ ଵାଵୃଧେ ସ୍ଵାନୋ ଅଦ୍ରିଃ

ସମୁଦ୍ରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ପ୍ରଥମ ନୀତି ନିର୍ମାଣ କରି, ସଂସ୍କାର ଉତ୍ପନ୍ନ କରି, ଜୀବମାନଙ୍କର ରକ୍ଷା କରେ। ପବିତ୍ରରେ, ଅଚଳ ଶିଖରରେ, ବଡ଼ ସୋମ ବଢ଼ିଛି, ପାଥର ଧ୍ୱନି କରେ।

କନିକ୍ରନ୍ତି ହରିରା ସୃଜ୍ଯମାନଃ ସୀଦନ୍ଵନସ୍ଯ ଜଠରେ ପୁନାନଃ ନୃଭିର୍ଯତଃ କୃଣୁତେ ନିର୍ଣିଜଂ ଗାମତୋ ମତିଂ ଜନଯତ ସ୍ଵଧାଭିଃ

ପିତଳ ରଙ୍ଗର ଦେବତା ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି, ଜଳର ଗର୍ଭରେ ବସି, ପବିତ୍ର ହେଉଛି। ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଚାପିଲେ, ସ୍ପଷ୍ଟ ପଥ ତିଆରି କରେ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଚିନ୍ତା ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ।