ସାମଵେଦଃ

ପ୍ର ଵୋ ମହେ ମତଯୋ ଯନ୍ତୁ ଵିଷ୍ଣଵେ ମରୁତ୍ଵତେ ଗିରିଜା ଏଵଯାମରୁତ୍ ପ୍ର ଶର୍ଧାଯ ପ୍ର ଯଜ୍ଯଵେ ସୁଖାଦଯେ ତଵସେ ଭନ୍ଦଦିଷ୍ଟଯେ ଧୁନିଵ୍ରତାଯ ଶଵସେ

ଆମର ଭାବନା ବିଶାଳ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ପର୍ବତରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ମାରୁତମାନେ, ମାରୁତମାନେ ତାଙ୍କ ଦଳ ପାଇଁ, ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ, ସହଜ ଦାନ ପାଇଁ, ଶକ୍ତି ପାଇଁ, ଭଲ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଁ, ନିଷ୍ଠାଶୀଳୀ, ପ୍ରବଳଙ୍କୁ ଯାଉ ।

ଅଯା ରୁଚା ହରିଣ୍ଯା ପୁନାନୋ ଵିଶ୍ଵା ଦ୍ଵେଷାଂସି ତରତି ସଯୁଗ୍ଵଭିଃ ସୂରୋ ନ ସଯୁଗ୍ଵଭିଃ ଧାରା ପୃଷ୍ଠସ୍ଯ ରୋଚତେ ପୁନାନୋ ଅରୁଷୋ ହରିଃ ଵିଶ୍ଵା ଯଦ୍ରୂପା ପରିଯାସ୍ଯୃକ୍ଵଭିଃ ସପ୍ତାସ୍ଯେଭିରୃକ୍ଵଭିଃ

ଏହି ସୁନା ଚମକରେ, ପବିତ୍ର ହୋଇ, ସେ ତାଙ୍କ ଦଳ ସହିତ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱେଷକୁ ଜିତିଯାଉଛନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ଦଳ ସହିତ ଯେପରି; ତାଙ୍କ ପିଠିର ଝରଣା ଚମକେ, ପବିତ୍ର ହୋଇ, ଲାଲ ଓ ସୁନା ରଙ୍ଗର, ସେ ସପ୍ତ ଗୀତ, ସପ୍ତ ମୁଖ ସହିତ ସମସ୍ତ ରୂପ ମାଧ୍ୟମରେ ଚାଲିଯାନ୍ତି ।

ଅଭି ତ୍ଯଂ ଦେଵଂ ସଵିତାରମୋଣ୍ଯୋଃ କଵିକ୍ରତୁମର୍ଚାମି ସତ୍ଯସଵଂ ରତ୍ନଧାମଭି ପ୍ରିଯଂ ମତିମ୍ ଊର୍ଧ୍ଵା ଯସ୍ଯାମତିର୍ଭା ଅଦିଦ୍ଯୁତତ୍ସଵୀମନି ହିରଣ୍ଯପାଣିରମିମୀତ ସୁକ୍ରତୁଃ କୃପା ସ୍ଵଃ

ମୁଁ ସେହି ଦେବତା ସବିତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ, ପ୍ରବଳ, ପ୍ରଜ୍ଞାଶୀଳ କାର୍ଯ୍ୟର, ସତ୍ୟ ପ୍ରେରଣାର, ଧନର ଧାରକ, ପ୍ରିୟ ଚିନ୍ତାର; ଯାଙ୍କର ଚିନ୍ତା ଉଚ୍ଚ, ପ୍ରେରଣା ଚମକୁଛି; ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ସୁନା ହାତର, ଭଲ କାର୍ଯ୍ୟର, ସ୍ୱୟଂ-ପ୍ରଭାଶାଳୀ ଆକାଶକୁ ମାପିଥିଲେ ।

ଅଗ୍ନିଂ ହୋତାରଂ ମନ୍ଯେ ଦାସ୍ଵନ୍ତଂ ଵସୋଃ ସୂନୁଂ ସହସୋ ଜାତଵେଦସଂ ଵିପ୍ରଂ ନ ଜାତଵେଦସମ୍ ଯ ଊର୍ଧ୍ଵଯା ସ୍ଵଧ୍ଵରୋ ଦେଵୋ ଦେଵାଚ୍ଯା କୃପା ଘୃତସ୍ଯ ଵିଭ୍ରାଷ୍ଟିମନୁ ଶୁକ୍ରଶୋଚିଷ ଆଜୁହ୍ଵାନସ୍ଯ ସର୍ପିଷଃ

ମୁଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ହୋତା ଭାବେ ଭାବେ, ଦାନଶୀଳ, ଶକ୍ତିର ପୁତ୍ର, ସମସ୍ତ ଜନ୍ମର ଜ୍ଞାତା, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ଭାବେ ମନେ କରେ; ଯିଏ ଉଚ୍ଚ ଆଚାରରେ, ଦେବତାଙ୍କ ଦୟାଶୀଳ, ଘୃତ ବିସ୍ତାରକ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶିଖାର, ଯିଏ ଘୃତ ଡାକେ ।

ତଵ ତ୍ଯନ୍ନର୍ଯଂ ନୃତୋ ଽପ ଇନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଥମଂ ପୂର୍ଵ୍ଯଂ ଦିଵି ପ୍ରଵାଚ୍ଯଂ କୃତମ୍ ଯୋ ଦେଵସ୍ଯ ଶଵସା ପ୍ରାରିଣା ଅସୁ ରିଣନ୍ନପଃ ଭୁଵୋ ଵିଶ୍ଵମଭ୍ଯଦେଵମୋଜସା ଵିଦେଦୂର୍ଜଂ ଶତକ୍ରତୁର୍ଵିଦେଦିଷମ୍

ହେ ବୀର ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମର ସେହି ପ୍ରଥମ, ପୁରୁଣା କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗରେ କହିବାଯୋଗ୍ୟ; ଯାହା ଦେବତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ତୁମେ କରିଥିଲ, ଜଳକୁ ଖୋଲିଥିଲ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଶକ୍ତିରେ ପୁରିଦେଲ, ଶତଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମେ ପୋଷଣ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦେଲ ।

ଇତ୍ଯୈନ୍ଦ୍ରଂ ପର୍ଵ .. ପାଵମାନ ଉଚ୍ଚା ତେ ଜାତମନ୍ଧସୋ ଦିଵି ସଦ୍ଭୂମ୍ଯା ଦଦେ ଉଗ୍ରଂ ଶର୍ମ ମହି ଶ୍ରଵଃ

ଏପରି ଉତ୍ସବରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ... ହେ ପବମାନ, ତୁମେ ଚାପି ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇ, ତୁମର ଆସନ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀରେ ରଖିଛ; ବଡ଼ ରକ୍ଷା, ବଡ଼ ଖ୍ୟାତି ।

ସ୍ଵାଦିଷ୍ଠଯା ମଦିଷ୍ଠଯା ପଵସ୍ଵ ସୋମ ଧାରଯା ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ପାତଵେ ସୁତଃ

ସବୁଠାରୁ ମଧୁର, ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଧାରାରେ, ହେ ସୋମ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ପିଇବାକୁ ଚାପି ହୋଇ ବହ ।

ଵୃଷା ପଵସ୍ଵ ଧାରଯା ମରୁତ୍ଵତେ ଚ ମତ୍ସରଃ ଵିଶ୍ଵା ଦଧାନ ଓଜସା

ଓଜସ୍ବୀ ହେ, ତୁମ ଧାରାରେ ଶକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ; ମରୁତମାନେ ପାଇଁ ଶକ୍ତି ଦେଇ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରି, ଉତ୍ସାହରେ ଆଗେ ବଢ଼।

ଯସ୍ତେ ମଦୋ ଵରେଣ୍ଯସ୍ତେନା ପଵସ୍ଵାନ୍ଧସା ଦେଵାଵୀରଘଶଂସହା

ତୁମର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉତ୍ସାହ ସହିତ, ପବିତ୍ର ପାନୀୟ ନେଇ, ଦେବତା, ବୀର, ଅପବାଦ ନାଶ କରି, ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ।

ତିସ୍ରୋ ଵାଚ ଉଦୀରତେ ଗାଵୋ ମିମନ୍ତି ଧେନଵଃ ହରିରେତି କନିକ୍ରଦତ୍

ତିନିଟି ସ୍ୱର ଉପରକୁ ଉଠିଛି; ଗାଁମାନେ ରମ୍ବା କରୁଛନ୍ତି, ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗାଁମାନେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଡାକୁଛନ୍ତି; ପିତଳ ରଙ୍ଗର ଏହି ଜଳ ଗର୍ଜନ କରି ଆସୁଛି।

ଇନ୍ଦ୍ରାଯେନ୍ଦୋ ମରୁତ୍ଵତେ ପଵସ୍ଵ ମଧୁମତ୍ତମଃ ଅର୍କସ୍ଯ ଯୋନିମାସଦମ୍

ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ମରୁତମାନେ ପାଇଁ, ସବୁଠୁ ମିଠା, ଗୀତର ଗଭୀର ଭିତରେ ବସି, ସୋମ ଜଳ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ।

ଅସାଵ୍ଯଂଶୁର୍ମଦାଯାପ୍ସୁ ଦକ୍ଷୋ ଗିରିଷ୍ଠାଃ ଶ୍ଯେନୋ ନ ଯୋନିମାସଦତ୍

ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିବା ତିନି, ଉତ୍ସାହ ପାଇଁ, ଦକ୍ଷତା ସହିତ, ପାଣିରେ ବସିଛି; ପାହାଡ଼ରେ ଅଗ୍ର ନେଇଥିବା ଗୃହରେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରଖିଥିବା ଶ୍ୟେନ ପରି।

ପଵସ୍ଵ ଦକ୍ଷସାଧନୋ ଦେଵେଭ୍ଯଃ ପୀତଯେ ହରେ ମରୁଦ୍ଭ୍ଯୋ ଵାଯଵେ ମଦଃ

ଦେବମାନେ ପାଇଁ ପିବା ପାଇଁ, ଦକ୍ଷତା ସହିତ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ; ପିତଳ ରଙ୍ଗର ଏହି ଉତ୍ସାହ ମରୁତମାନେ ଓ ବାୟୁ ପାଇଁ।

ପରି ସ୍ଵାନୋ ଗିରିଷ୍ଠାଃ ପଵିତ୍ରେ ସୋମୋ ଅକ୍ଷରତ୍ ମଦେଷୁ ସର୍ଵଧା ଅସି

ପାହାଡ଼ରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ସୋମ, ଚାନ୍ନା ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଲା; ଉତ୍ସାହରେ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଠାରେ ବ୍ୟାପିତ।

ପରି ପ୍ରିଯା ଦିଵଃ କଵିର୍ଵଯାଂସି ନପ୍ତ୍ଯୋର୍ହିତଃ ସ୍ଵାନୈର୍ଯାତି କଵିକ୍ରତୁଃ

ଆକାଶର ପ୍ରିୟ ଋଷି, ସନ୍ତାନମାନେ ଭିତରେ ବସି, ଗର୍ଜନ ଶବ୍ଦ ସହିତ ଚାଲିଯାଉଛି; ଜ୍ଞାନୀ, ପ୍ରେରଣା ସହିତ, ଆଗେ ବଢ଼ିଯାଉଛି।

ପ୍ର ସୋମାସୋ ମଦଚ୍ଯୁତଃ ଶ୍ରଵସେ ନୋ ମଘୋନଃ ସୁତା ଵିଦଥେ ଅକ୍ରମୁଃ

ଉତ୍ସାହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୋମ ରସ, ଆମର ଖ୍ୟାତି ପାଇଁ, ଦାନଶୀଳ ହେ, ସଭାରେ ଆଗେ ବଢ଼ିଯାଇଛି।

ପ୍ର ସୋମାସୋ ଵିପଶ୍ଚିତୋ ଽପୋ ନଯନ୍ତ ଊର୍ମଯଃ ଵନାନି ମହିଷା ଇଵ

ବୁଦ୍ଧିମାନ ସୋମ ରସ, ମହିଷ ପରି, ଜଳକୁ ତରଙ୍ଗ ଭାବେ ନେଇଯାଉଛି; ଜଙ୍ଗଲକୁ ଭଙ୍ଗ କରି।

ପଵସ୍ଵେନ୍ଦୋ ଵୃଷା ସୁତଃ କୃଧୀ ନୋ ଯଶସୋ ଜନେ ଵିଶ୍ଵା ଅପ ଦ୍ଵିଷୋ ଜହି

ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପିଟିଥିବା ସୋମ ରସ, ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ; ଆମକୁ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଖ୍ୟାତିଶୀଳ କର; ସମସ୍ତ ଦ୍ୱେଷକୁ ଦୂର କର।

ଵୃଷା ହ୍ଯସି ଭାନୁନା ଦ୍ଯୁମନ୍ତଂ ତ୍ଵା ହଵାମହେ ପଵମାନ ସ୍ଵର୍ଦୃଶମ୍

ତୁମେ ତଥାପି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଆମେ ତୁମକୁ ଡାକୁଛୁ, ପବିତ୍ର ହେ, ଆଲୋକରେ ଚମକୁଥିବା, ଯିଏ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଦେଖାଇଥାଏ।

ଇନ୍ଦୁଃ ପଵିଷ୍ଟ ଚେତନଃ ପ୍ରିଯଃ କଵୀନାଂ ମତିଃ ସୃଜଦଶ୍ଵଂ ରଥୀରିଵ

ଫିଲ୍ଟର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ଏହି ତିନି, ସଚେତନ, କବିମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ, ଚିନ୍ତାକୁ ରଥୀ ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ା ପରି ଆଗେ ବଢ଼ାଏ।

ଅସୃକ୍ଷତ ପ୍ର ଵାଜିନୋ ଗଵ୍ଯା ସୋମାସୋ ଅଶ୍ଵଯା ଶୁକ୍ରାସୋ ଵୀରଯାଶଵଃ

ତ୍ୱରିତ, ଗାଁ ଜିତିଥିବା, ଘୋଡ଼ା ଜିତିଥିବା, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବଳଶାଳୀ ସୋମ ରସ, ବୀରତା ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ପ୍ରବାହିତ ହେଲା।

ପଵସ୍ଵ ଦେଵ ଆଯୁଷଗିନ୍ଦ୍ରଂ ଗଚ୍ଛତୁ ତେ ମଦଃ ଵାଯୁମା ରୋହ ଧର୍ମଣା

ଦେବତା, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ; ତୁମର ଉତ୍ସାହ ଇନ୍ଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚୁ; ଠିକ୍ ପଥରେ ବାୟୁ ପରି ଉପରକୁ ଯାଉ।

ପଵମାନୋ ଅଜୀଜନଦ୍ଦିଵଶ୍ଚିତ୍ରଂ ନ ତନ୍ଯତୁମ୍ ଜ୍ଯୋତିର୍ଵୈଶ୍ଵାନରଂ ବୃହତ୍

ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ଏହି ତିନି, ଅଦ୍ଭୁତ ଆକାଶକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି, ବିଜୁଳି ପରି; ବଡ଼ ବିଶ୍ୱ ଆଲୋକ।

ପରି ସ୍ଵାନାସ ଇନ୍ଦଵୋ ମଦାଯ ବର୍ହଣା ଗିରା ମଧୋ ଅର୍ଷନ୍ତି ଧାରଯା

ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ତିନିମାନେ, ଉତ୍ସାହ ପାଇଁ, ତାଙ୍କ ଚମକ ଓ ମିଠା ଶବ୍ଦ ସହିତ, ଧାରାରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛନ୍ତି।

ପରି ପ୍ରାସିଷ୍ଯଦତ୍କଵିଃ ସିନ୍ଧୋରୂର୍ମାଵଧି ଶ୍ରିତଃ କାରୁଂ ବିଭ୍ରତ୍ପୁରୁସ୍ପୃହମ୍

ଋଷି, ନଦୀର ତରଙ୍ଗକୁ ପ୍ରସାରିଛି, ନିଜ ସ୍ଥାନ ନେଇ, କବିକୁ ଧାରଣ କରି, ବହୁ ଇଚ୍ଛା ରଖି, ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଧରିଛି।

ଷଷ୍ଠ ପ୍ରଥମୋ ଽର୍ଧଃ ଉପୋ ଷୁ ଜାତମପ୍ତୁରଂ ଗୋଭିର୍ଭଙ୍ଗଂ ପରିଷ୍କୃତମ୍ ଇନ୍ଦୁଂ ଦେଵା ଅଯାସିଷୁଃ

ଅଷ୍ଟମ ପ୍ରସ୍ତରଣର ପ୍ରଥମ ଅଂଶ, ସକାଳେ ଜନ୍ମିତ, ଗାଁ ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧିତ ଏବଂ ଚାନ୍ଦ୍ରମା ଭଳି ସୁନ୍ଦର, ଦେବତାମାନେ ସୋମର ସନ୍ଧାନ କରିଛନ୍ତି।

ପୁନାନୋ ଅକ୍ରମୀଦଭି ଵିଶ୍ଵା ମୃଧୋ ଵିଚର୍ଷଣିଃ ଶୁମ୍ଭନ୍ତି ଵିପ୍ରଂ ଧୀତିଭିଃ

ସୋମ ନିଜକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରି, ସମସ୍ତ ବିରୋଧକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି; ବିଦ୍ୱାନମାନେ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଗୀତରେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି।

ଆଵିଶନ୍କଲଶଂ ସୁତୋ ଵିଶ୍ଵା ଅର୍ଷନ୍ନଭି ଶ୍ରିଯଃ ଇନ୍ଦୁରିନ୍ଦ୍ରାଯ ଧୀଯତେ

ଚାପି ହୋଇଥିବା ସୋମ ମଣ୍ଡ ଭାଣ୍ଡରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ସମସ୍ତ ଶ୍ରୀରେ ବହିଯାଉଛି; ସୋମକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ଅର୍ପଣ କରାଯାଉଛି।

ଅସର୍ଜି ରଥ୍ଯୋ ଯଥା ପଵିତ୍ରେ ଚମ୍ଵୋଃ ସୁତଃ କାର୍ଷ୍ମନ୍ଵାଜୀ ନ୍ଯକ୍ରମୀତ୍

ରଥିର ଭଳି, ଚାପି ହୋଇଥିବା ସୋମ ପ୍ରସ୍ତର ଚାପିର ଶୁଧ୍ଧି ମାଧ୍ୟମରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆଗେ ବଢ଼ିଲା।