ସାମଵେଦଃ

ଇଦଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵି ଚକ୍ରମେ ତ୍ରେଧା ନି ଦଧେ ପଦମ୍ ସମୂଢମସ୍ଯ ପାଂସୁଲେ

ବିଷ୍ଣୁ ବିଶାଳ ପଦକ୍ଷେପ ଦେଲେ; ସେ ତିନିଥର ପଦ ରଖିଲେ, ଧୂଳିରେ ଏହାକୁ ଦୃଢ଼ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ।

ଅତୀହି ମନ୍ଯୁଷାଵିଣଂ ସୁଷୁଵାଂସମୁପେରଯ ଅସ୍ଯ ରାତୌ ସୁତଂ ପିବ

ତୁମର ଉତ୍ସାହରେ ଆସ, ଭଲଭାବରେ ପିସାଯାଇଥିବାକୁ ଉପରେ ଉଠା; ଏହି ଦାନରେ, ସୋମରସ ପିଉ।

କଦୁ ପ୍ରଚେତସେ ମହେ ଵଚୋ ଦେଵାଯ ଶସ୍ଯତେ ତଦିଧ୍ଯସ୍ଯ

କେଉଁ ଶବ୍ଦ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଓ ମହାନ୍ ଦେବତା ପାଇଁ ପ୍ରଶଂସିତ? ସେହି ଏକମାନେ ତାଙ୍କର।

ଉକ୍ଥଂ ଚ ନ ଶସ୍ଯମାନଂ ନାଗୋ ରଯିରା ଚିକେତ ନ ଗାଯତ୍ରଂ ଗୀଯମାନମ୍

ପ୍ରଶଂସିତ ହେଉଥିବା ଗୀତକୁ କିମ୍ବା ଧନକୁ କେହି ଧ୍ୟାନ ଦେଉନାହାନ୍ତି; ଗାଉଥିବା ଗୀତକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନାହିଁ।

ଇନ୍ଦ୍ର ଉକ୍ଥେଭିର୍ମନ୍ଦିଷ୍ଠୋ ଵାଜାନାଂ ଚ ଵାଜପତିଃ ହରିଵାନ୍ତ୍ସୁତାନାଂ ସଖା

ଇନ୍ଦ୍ର ଗୀତରେ ସବୁଠାରୁ ଆନନ୍ଦିତ; ସେ ପୁରସ୍କାରର ନାୟକ ଓ ସୋମ ପିସାଯାଇଥିବାଙ୍କର ସଙ୍ଗୀ, ହଳଦିଆ ଘୋଡ଼ାର ସ୍ୱାମୀ।

ଆ ଯାହ୍ଯୁପ ନଃ ସୁତଂ ଵାଜେଭିର୍ମା ହୃଣୀଯଥାଃ ମହାଂ ଇଵ ଯୁଵଜାନିଃ

ଆମ ପାଖକୁ ଆସ, ଆମ ସୋମ ପାଖକୁ ପୁରସ୍କାର ସହିତ ଆସ; ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୁବକ ପରି ଦୂରେ ହଟିଯେଉନାହା।

କଦା ଵସୋ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ହର୍ଯତ ଆ ଅଵ ଶ୍ମଶା ରୁଧଦ୍ଵାଃ ଦୀର୍ଘଂ ସୁତମ୍ ଵାତାପ୍ଯାଯ

ହେ ଦୟାଳୁ, କେବେ ପ୍ରଶଂସିତ ଗୀତ ତୁମକୁ ଖୁସି କରିବ? ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପିସାଯାଇଥିବା ସୋମ ପାଇଁ, ହେ ରୁଧଦ୍ୱାହ, ଆମ ପାଖକୁ ଆସ, ଶିତଳତା ଦିଅ।

ବ୍ରାହ୍ମଣାଦିନ୍ଦ୍ର ରାଧସଃ ପିବା ସୋମମୃତୂଂ ରନୁ ତଵେଦଂ ସଖ୍ଯମସ୍ତୃତମ୍

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଦାନ ପାଇଁ ସୋମ ପିଉ; ଋତୁକୁ ଅନୁସର; ତୁମର ଏହି ସଖ୍ୟ ଅଟୁଟ।

ଵଯଂ ଘା ତେ ଅପି ସ୍ମସି ସ୍ତୋତାର ଇନ୍ଦ୍ର ଗିର୍ଵଣଃ ତ୍ଵଂ ନୋ ଜିନ୍ଵ ସୋମପାଃ

ଆମେ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମର ଗାୟକ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଗୀତ ପ୍ରେମୀ; ତୁମେ, ହେ ସୋମପାନୀ, ଆମ ପାଇଁ ବିଜୟ ଦିଅ।

ଏନ୍ଦ୍ର ପୃକ୍ଷୁ କାସୁ ଚିନ୍ନୃମ୍ଣଂ ତନୂଷୁ ଧେହି ନଃ ସତ୍ରାଜିଦୁଗ୍ର ପୌଂସ୍ଯମ୍

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁ ପରିବାର ରହୁଛି, ସେଠି ଆମ ଦେହରେ ପ୍ରଭୁତା ଦିଅ; ଆମକୁ ସତ୍ରାଜିତଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦିଅ।

ଏଵା ହ୍ଯସି ଵୀରଯୁରେଵା ଶୂର ଉତ ସ୍ଥିରଃ ଏଵା ତେ ରାଧ୍ଯଂ ମନଃ

ତୁମେ ଏପରି ଶୂର, ଏପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏପରି ଦାନଶୀଳ; ତୁମର ମନ ଦାନ ପାଇଁ ସଦା ଉତ୍ସୁକ।

ଅଭି ତ୍ଵା ଶୂର ନୋନୁମୋ ଽଦୁଗ୍ଧା ଇଵ ଧେନଵଃ ଈଶାନମସ୍ଯ ଜଗତଃ ସ୍ଵର୍ଦୃଶମୀଶାନମିନ୍ଦ୍ର ତସ୍ଥୁଷଃ

ଆମେ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛୁ, ହେ ଶୂର, ଯେପରି ଗାଈ ଅଦୁହା ଗାଈକୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ; ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ଜଗତର ନାୟକ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟଦର୍ଶୀ।

ତ୍ଵାମିଦ୍ଧି ହଵାମହେ ସାତୌ ଵାଜସ୍ଯ କାର୍ଵଃ ତ୍ଵାଂ ଵୃତ୍ରେଷ୍ଵିନ୍ଦ୍ର ସତ୍ପତିଂ ନରସ୍ତ୍ଵାଂ କାଷ୍ଠାସ୍ଵର୍ଵତଃ

ଆମେ ତୁମକୁ ଡାକୁଛୁ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ, ଲୋକଙ୍କର ନେତା; ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ସତ୍ୟ ସ୍ୱାମୀ; ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତ ସୀମାରେ ତୁମକୁ ଡାକନ୍ତି, ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟଧାରୀ।

ଅଭି ପ୍ର ଵଃ ସୁରାଧସମିନ୍ଦ୍ରମର୍ଚ ଯଥା ଵିଦେ ଯୋ ଜରିତୃଭ୍ଯୋ ମଘଵା ପୁରୂଵସୁଃ ସହସ୍ରେଣେଵ ଶିକ୍ଷତି

ଏବେ ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ଦେବତାଙ୍କ ଦାନଦାତା, ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସା କରିବା। ସେ ଗୀତଗାୟକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଦାନଶୀଳ ମଘବାନ୍, ଯିଏ ହଜାର ହଜାର ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ତଂ ଵୋ ଦସ୍ମମୃତୀଷହଂ ଵସୋର୍ମନ୍ଦାନମନ୍ଧସଃ ଅଭି ଵତ୍ସଂ ନ ସ୍ଵସରେଷୁ ଧେନଵ ଇନ୍ଦ୍ରଂ ଗୀର୍ଭିର୍ନଵାମହେ

ସେଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କ୍ଷୟ ନ ହେଉଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ଦାନଶୀଳଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ଓ ହର୍ଷ ଆଣୁଥିବା, ଆମେ ଡାକୁଛୁ। ଗୋମାନେ ଯେପରି ଗୋଶାଳାରେ ତାଙ୍କର ବଛାକୁ ଡାକନ୍ତି, ସେପରି ଆମେ ଗୀତରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବା।

ତରୋଭିର୍ଵୋ ଵିଦଦ୍ଵସୁମିନ୍ଦ୍ରଂ ସବାଧ ଊତଯେ ବୃହଦ୍ଗାଯନ୍ତଃ ସୁତସୋମେ ଅଧ୍ଵରେ ହୁଵେ ଭରଂ ନ କାରିଣମ୍

ତୁମେ ମାନେ ଗୀତରେ ଧନଦାତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ସମୟରେ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ଡାକ, ସୋମ ଚାପିବା ବେଳେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଗାଉଛି, ମୁଁ ସେଇ ଭାର ବୋହିଥିବାକୁ ଡାକୁଛି, ଯେପରି କାମକର୍ତ୍ତା ତାଙ୍କର ମଜୁରି ପାଇଁ ଡାକେ।

ତରଣିରିତ୍ସିଷାସତି ଵାଜଂ ପୁରନ୍ଧ୍ଯା ଯୁଜା ଆ ଵ ଇନ୍ଦ୍ରଂ ପୁରୁହୂତଂ ନମେ ଗିରା ନେମିଂ ତଷ୍ଟେଵ ସୁଦ୍ରୁଵମ୍

ଦ୍ରୁତ ଚଳିଥିବା ଜଣେ ପୁରନ୍ଧୀ ସହିତ ବିଜୟ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି; ମୁଁ ଗୀତରେ ଅନେକବାର ଡାକାଯାଉଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି, ଯେପରି ଭଲ ଗଢ଼ା ଚକ୍ର ଦୃଢ଼ ରହିଥାଏ।

ପିବା ସୁତସ୍ଯ ରସିନୋ ମତ୍ସ୍ଵା ନ ଇନ୍ଦ୍ର ଗୋମତଃ ଆପିର୍ନୋ ବୋଧି ସଧମାଦ୍ଯେ ଵୃଧେ ଽସ୍ମାଂ ଅଵନ୍ତୁ ତେ ଧିଯଃ

ସୋମର ଚାପା ରସ ପିଉ, ଏହାର ଆନନ୍ଦ ଉଠା, ଗୋଧନର ମାଲିକ ଇନ୍ଦ୍ର; ସାଧାରଣ ଭୋଜନରେ ଆମ ସହଯୋଗୀ ହେଉ, ତୁମ ଚିନ୍ତା ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ ଓ ବୃଦ୍ଧି କରୁନ୍ତୁ।

ତ୍ଵଂ ହ୍ଯେହି ଚେରଵେ ଵିଦା ଭଗଂ ଵସୁତ୍ତଯେ ଉଦ୍ଵାଵୃଷସ୍ଵ ମଘଵନ୍ଗଵିଷ୍ଟଯ ଉଦିନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଵମିଷ୍ଟଯେ

ତୁମେ ଏଠାକୁ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ପାଇଁ ଆସ, ଆମକୁ ଧନର ଅଂଶ ଦିଅ; ମଘବାନ୍, ଗୋଧନ ଲାଗି ଉଠ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଶ୍ୱ ଲାଗି ଉଠ।

ନ ହି ଵଶ୍ଚରମଂ ଚ ନ ଵସିଷ୍ଠଃ ପରିମଂସ୍ତେ ଅସ୍ମାକମଦ୍ଯ ମରୁତଃ ସୁତେ ସଚା ଵିଶ୍ଵେ ପିବନ୍ତୁ କାମିନଃ

ନା ପଛର, ନା ଆଗର, ନା ବସିଷ୍ଠ ଆମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବେ; ଆଜି, ମାରୁତମାନେ, ସୋମ ଚାପିବା ବେଳେ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବାମାନେ ଏକାସাথে ପିଉନ୍ତୁ।

ମା ଚିଦନ୍ଯଦ୍ଵି ଶଂସତ ସଖାଯୋ ମା ରିଷଣ୍ଯତ ଇନ୍ଦ୍ରମିତ୍ସ୍ତୋତା ଵୃଷଣଂ ସଚା ସୁତେ ମୁହୁରୁକ୍ଥା ଚ ଶଂସତ

ବନ୍ଧୁମାନେ, ଅନ୍ୟ କିଛି କହିବେ ନାହିଁ, ଭ୍ରମିତ ହେବେ ନାହିଁ; ସୋମ ଚାପିବା ବେଳେ କେବଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କର, ପୁନିପୁନି ତାଙ୍କର ଗୁଣଗାନ କର।

ତୃତୀଯ ଦ୍ଵିତୀଯୋ ଽର୍ଧଃ ନ କିଷ୍ଟଂ କର୍ମଣା ନଶଦ୍ଯଶ୍ଚକାର ସଦାଵୃଧମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଂ ନ ଯଜ୍ଞୈର୍ଵିଶ୍ଵଗୂର୍ତମୃଭ୍ଵସମଧୃଷ୍ଟଂ ଧୃଷ୍ଣୁମୋଜସା

ତୃତୀୟ କିମ୍ବା ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଂଶ କାମର ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ; ସେ ସଦା ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସାଧନ କରିଛନ୍ତି। ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତଠାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଅଜୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ।

ଯ ଋତେ ଚିଦଭିଶ୍ରିଷଃ ପୁରା ଜତ୍ରୁଭ୍ଯ ଆତୃଦଃ ସନ୍ଧାତା ସନ୍ଧିଂ ମଘଵା ପୁରୂଵସୁର୍ନିଷ୍କର୍ତା ଵିହ୍ରୁତଂ ପୁନଃ

ଅନ୍ୟମାନେ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପୂର୍ବରୁ ସେଉଁଠି ସମର୍ଥକ ଥିଲେ, ଶରୀରକୁ ଶକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ; ଦାନଶୀଳ ମଘବାନ୍, ଯୋଗ ଦେଇଥିବା, ହାରାଇଥିବାକୁ ପୁନି ଫେରାଇ ଦେଇଥିବା।

ଆ ତ୍ଵା ସହସ୍ରମା ଶତଂ ଯୁକ୍ତା ରଥେ ହିରଣ୍ଯଯେ ବ୍ରହ୍ମଯୁଜୋ ହରଯ ଇନ୍ଦ୍ର କେଶିନୋ ଵହନ୍ତୁ ସୋମପୀତଯେ

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ପାଇଁ ହଜାର ଏବଂ ଶତ ଟି ସୁନାର ଯୁଗାଳ ଲମ୍ବା କେଶ ଘୋଡ଼ା, ପ୍ରାର୍ଥନା ଦ୍ୱାରା ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ରଥରେ ତୁମକୁ ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଆଣନ୍ତୁ।

ଆ ମନ୍ଦ୍ରୈରିନ୍ଦ୍ର ହରିଭିର୍ଯାହି ମଯୂରରୋମଭିଃ ମା ତ୍ଵା କେ ଚିନ୍ନି ଯେମୁରିନ୍ନ ପାଶିନୋ ଽତି ଧନ୍ଵେଵ ତାଂ ଇହି

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମର ମନୋହର, ମୟୂର କେଶ ଥିବା ଘୋଡ଼ା ସହ ଆସ; କେହି ତୁମକୁ ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯେଉଁମାନେ ଫାନ୍ଦ ନେଇଛନ୍ତି ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ—ତୀର ଯେପରି ସିଧା ଚାଲିଯାଏ, ସେପରି ଏଠାକୁ ଆସ।

ତ୍ଵମଙ୍ଗ ପ୍ର ଶଂସିଷୋ ଦେଵଃ ଶଵିଷ୍ଠ ମର୍ତ୍ଯମ୍ ନ ତ୍ଵଦନ୍ଯୋ ମଘଵନ୍ନସ୍ତି ମର୍ଡିତେନ୍ଦ୍ର ବ୍ରଵୀମି ତେ ଵଚଃ

ତୁମେ ଏକମାତ୍ର ପ୍ରଶଂସିତ, ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ; ତୁମ ପରି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସାହାଯ୍ୟକାରୀ ନାହିଁ, ମଘବାନ୍—ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି।

ତ୍ଵମିନ୍ଦ୍ର ଯଶା ଅସ୍ଯୃଜୀଷୀ ଶଵସସ୍ପତିଃ ତ୍ଵଂ ଵୃତ୍ରାଣି ହଂସ୍ଯପ୍ରତୀନ୍ଯେକ ଇତ୍ପୁର୍ଵନୁତ୍ତଶ୍ଚର୍ଷଣୀଧୃତିଃ

ତୁମେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଯଶସ୍ୱୀ ଓ ଶକ୍ତିର ମାଲିକ; ତୁମେ ଏକାକି ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବିନାଶ କର, ସଦା ପ୍ରଥମ, ଅପରିମିତ ଶକ୍ତିରେ ଲୋକମାନେ ଉପରେ ରକ୍ଷା କର।

ଇନ୍ଦ୍ରମିଦ୍ଦେଵତାତଯ ଇନ୍ଦ୍ରଂ ପ୍ରଯତ୍ଯଧ୍ଵରେ ଇନ୍ଦ୍ରଂ ସମୀକେ ଵନିନୋ ହଵାମହ ଇନ୍ଦ୍ରଂ ଧନସ୍ଯ ସାତଯେ

ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯଜ୍ଞରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଭାରେ, ଆମେ କେବଳ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ; ଧନ ଲାଗି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆମେ ନିବେଦନ କରୁଛୁ।

ଇମା ଉ ତ୍ଵା ପୁରୂଵସୋ ଗିରୋ ଯା ମମ ପାଵକଵର୍ଣାଃ ଶୁଚଯୋ ଵିପଶ୍ଚିତୋ ଽଭି ସ୍ତୋମୈରନୂଷତ

ହେ ଦାନଶୀଳ, ଏହି ମୋର ଗୀତମାନେ, ଏହି ପ୍ରଭାମୟ, ଶୁଭ୍ର ଓ ଜ୍ଞାନମୟ ସ୍ତୁତିଗୁଡ଼ିକ, ପ୍ରଶଂସାର ଆଲୋକରେ ତୁମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଛି।