ସାମଵେଦଃ

ତମୋଷଧୀର୍ଦଧିରେ ଗର୍ଭମୃତ୍ଵିଯଂ ତମାପୋ ଅଗ୍ନିଂ ଜନଯନ୍ତ ମାତରଃ ତମିତ୍ସମାନଂ ଵନିନଶ୍ଚ ଵୀରୁଧୋ ଽନ୍ତର୍ଵତୀଶ୍ଚ ସୁଵତେ ଚ ଵିଶ୍ଵହା

ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ବିଦିପ୍ତ ଅଗ୍ନିର ଅଣ୍ଡାକୁ ରଖିଛନ୍ତି; ଜଳମାନେ, ମାତା ଭଳି, ଅଗ୍ନିକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛନ୍ତି; ଗଛ ଏବଂ ଔଷଧୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଭିତରେ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରବାହିତ, ସମସ୍ତେ ଏକସାଥି ଏହି ବିଶ୍ୱ ଅଗ୍ନିକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛନ୍ତି।

ଅଗ୍ନିରିନ୍ଦ୍ରାଯ ପଵତେ ଦିଵି ଶୁକ୍ରୋ ଵି ରାଜତି ମହିଷୀଵ ଵି ଜାଯତେ

ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି; ଆକାଶରେ ତିନି ଚମକୁଛନ୍ତି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହସ୍ତି ଭଳି ଜନ୍ମ ନେଉଛନ୍ତି।

ଯୋ ଜାଗାର ତମୃଚଃ କାମଯନ୍ତେ ଯୋ ଜାଗାର ତମୁ ସାମାନି ଯନ୍ତି ଯୋ ଜାଗାର ତମଯଂ ସୋମ ଆହ ତଵାହମସ୍ମି ସଖ୍ଯେ ନ୍ଯୋକାଃ

ଯିଏ ଜାଗି ରହିଛି, ତାଙ୍କୁ ଶ୍ଲୋକମାନେ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି; ଯିଏ ଜାଗି ରହିଛି, ତାଙ୍କୁ ସାମଗାନ ଯାଉଛି; ଯିଏ ଜାଗି ରହିଛି, ସୋମ ତାଙ୍କୁ କହେ—'ମୁଁ ତୁମର ମିତ୍ର, ତୁମ ସହିତ ରହିଛି।'

ଅଗ୍ନିର୍ଜାଗାର ତମୃଚଃ କାମଯନ୍ତେଗ୍ନିର୍ଜାଗାର ତମୁ ସାମାନି ଯନ୍ତି ଅଗ୍ନିର୍ଜାଗାର ତମଯଂ ସୋମ ଆହ ତଵାହମସ୍ମି ସଖ୍ଯେ ନ୍ଯୋକାଃ

ଅଗ୍ନି ଜାଗି ରହିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଶ୍ଲୋକମାନେ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି; ଅଗ୍ନି ଜାଗି ରହିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ସାମଗାନ ଯାଉଛି; ଅଗ୍ନି ଜାଗି ରହିଛନ୍ତି, ସୋମ ତାଙ୍କୁ କହେ—'ମୁଁ ତୁମର ମିତ୍ର, ତୁମ ସହିତ ରହିଛି।'

ନମଃ ସଖିଭ୍ଯଃ ପୂର୍ଵସଦ୍ଭ୍ଯୋ ନମଃ ସାକନ୍ନିଷେଭ୍ଯଃ ଯୁଞ୍ଜେ ଵାଚଂ ଶତପଦୀମ୍

ପୂର୍ବରୁ ବସିଥିବା ସଂଗୀମାନେ ପାଇଁ ନମସ୍କାର, ଏବଂ ଏବେ ସଂଗେ ବସିଥିବାମାନେ ପାଇଁ ନମସ୍କାର; ମୁଁ ଶତପଥ ଅନୁସରି ମୋ ଶବ୍ଦକୁ ଯୋଡିଛି।

ଯୁଞ୍ଜେ ଵାଚଂ ଶତପଦୀଂ ଗାଯେ ସହସ୍ରଵର୍ତ୍ତନି ଗାଯତ୍ରଂ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁଭଂ ଜଗତ୍

ମୁଁ ଶତପଥ ଅନୁସରି ଶବ୍ଦକୁ ଯୋଡିଛି, ହଜାର ମୋଡରେ ଗୀତ ଗାଉଛି, ଗାୟତ୍ରୀ, ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍, ଜଗତ ଛନ୍ଦ।

ଗାଯତ୍ରଂ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁଭଂ ଜଗଦ୍ଵିଶ୍ଵା ରୂପାଣି ସମ୍ଭୃତା ଦେଵା ଓକାଂସି ଚକ୍ରିରେ

ଗାୟତ୍ରୀ, ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍, ଜଗତ—ଏହି ରୂପଗୁଡିକୁ ଦେବତାମାନେ ଏକସାଥି କରିଛନ୍ତି; ସେମାନେ ତାଙ୍କର ନିବାସ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି।

ଅଗ୍ନିର୍ଜ୍ଯୋତିର୍ଜ୍ଯୋତିରଗ୍ନିରିନ୍ଦ୍ରୋ ଜ୍ଯୋତିର୍ଜ୍ଯୋତିରିନ୍ଦ୍ରଃ ସୂର୍ଯୋ ଜ୍ଯୋତିର୍ଜ୍ଯୋତିଃ ସୂର୍ଯଃ

ଅଗ୍ନି ହେଉଛି ଆଲୋକ, ଆଲୋକ ଅଗ୍ନି; ଇନ୍ଦ୍ର ହେଉଛି ଆଲୋକ, ଆଲୋକ ଇନ୍ଦ୍ର; ସୂର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ଆଲୋକ, ଆଲୋକ ସୂର୍ଯ୍ୟ।

ପୁନରୂର୍ଜା ନି ଵର୍ତ୍ତସ୍ଵ ପୁନରଗ୍ନ ଇଷାଯୁଷା ପୁନର୍ନଃ ପାହ୍ଯଂହସଃ

ପୁନି ଉର୍ଜା ସହିତ ଫେରିଆସ, ପୁନି ଅଗ୍ନି ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ଜୀବନ ସହିତ ଫେରିଆସ; ପୁନି ଆମକୁ ଅପମାଦରୁ ରକ୍ଷା କର।

ସହ ରଯ୍ଯା ନି ଵର୍ତସ୍ଵାଗ୍ନେ ପିନ୍ଵସ୍ଵ ଧାରଯା ଵିଶ୍ଵପ୍ସ୍ନ୍ଯା ଵିଶ୍ଵତସ୍ପରି

ଧନ ସହିତ ଫେରିଆସ, ଅଗ୍ନି; ସମୃଦ୍ଧିରେ ଫୁଲିଉଠ, ସବୁ ଦିଗରେ ପ୍ରସାରିତ ଜୀବନ ଦେଇ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିସ୍ତାର କର।

ଯଦିନ୍ଦ୍ରାହଂ ଯଥା ତ୍ଵମୀଶୀଯ ଵସ୍ଵ ଏକ ଇତ୍ ସ୍ତୋତା ମେ ଗୋସଖା ସ୍ଯାତ୍

ଯଦି ମୁଁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଯେପରି ଧନର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିଥାନ୍ତି, ତେବେ ମୋର ସ୍ତୁତି ଏକାଅଏକ ହେଉ; ମୋର ମିତ୍ର ଗୋଦାନ କରୁ।

ଶିକ୍ଷେଯମସ୍ମୈ ଦିତ୍ସେଯଂ ଶଚୀପତେ ମନୀଷିଣେ ଯଦହଂ ଗୋପତିଃ ସ୍ଯାମ୍

ମୁଁ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶିଖିବି, ତାଙ୍କୁ ଦେବି, ଶକ୍ତିର ନାଥ, ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କୁ; ଯଦି ମୁଁ ଗୋପତି ହେବି।

ଧେନୁଷ୍ଟ ଇନ୍ଦ୍ର ସୂନୃତା ଯଜମାନାଯ ସୁନ୍ଵତେ ଗାମଶ୍ଵଂ ପିପ୍ଯୁଷୀ ଦୁହେ

ଇନ୍ଦ୍ର, ମିଠା କଥା କହୁଥିବା ଗାଈ, ଯଜ୍ନ କରୁଥିବା ଏବଂ ସୋମ ଚାପିଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ, ପୋଷକ ଦୁଧ, ଗାଁ ଏବଂ ଘୋଡା ଦୁହେ।

ଆପୋ ହି ଷ୍ଠା ମଯୋଭୁଵସ୍ତା ନ ଊର୍ଜେ ଦଧାତନ ମହେ ରଣାଯ ଚକ୍ଷସେ

ଜଳମାନେ, ଆସ, ଆନନ୍ଦ ଦେ; ଆମ ପାଇଁ ଶକ୍ତି ଦିଅ, ମହା ଦୃଷ୍ଟି ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ।

ଯୋ ଵଃ ଶିଵତମୋ ରସସ୍ତସ୍ଯ ଭାଜଯତେହ ନଃ ଉଶତୀରିଵ ମାତରଃ

ତୁମର ସବୁଠାରୁ ଭଲ ରସ, ଆମ ସହିତ ଏଠାରେ ବଣ୍ଟନ କର; ମାଆମାନେ ଯେପରି ନିଜ ଶିଶୁକୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି।

ତସ୍ମା ଅରଂ ଗମାମ ଵୋ ଯସ୍ଯ କ୍ଷଯାଯ ଜିନ୍ଵଥ ଆପୋ ଜନଯଥା ଚ ନଃ

ତେଣୁ, ଆମେ ସେଉଁଠି ଯିବା, ଯାହା ପାଇଁ ଆପଣମାନେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଛନ୍ତି; ଓ ଜଳ, ଆମକୁ ଜନ୍ମ ଦିଅ ଏବଂ ପୋଷଣ କର।

ଵାତ ଆ ଵାତୁ ବେଷଜଂ ଶମ୍ଭୁ ମଯୋଭୁ ନୋ ହୃଦେ ପ୍ର ନ ଅଯୂଂଷି ତାରିଷତ୍

ବାୟୁ ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁ, ଚିକିତ୍ସା ନେଇଆସୁ, ଆମ ହୃଦୟକୁ ଆନନ୍ଦ ଏବଂ ସୁଖ ଦିଅ; ଆମକୁ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ ପାଇଁ ଉପକୂଳକୁ ପହଞ୍ଚାଅ।

ଉତ ଵାତ ପିତାସି ନ ଉତ ଭ୍ରାତୋତ ନଃ ସଖା ସ ନୋ ଜୀଵାତଵେ କୃଧି

ବାୟୁ, ଆପଣ ଆମର ପିତା, ଆପଣ ଆମର ଭାଇ, ଆପଣ ଆମର ସଖା; ଆମକୁ ଜୀବନ ଦିଅ।

ଯଦଦୋ ଵାତ ତେ ଗୃହେ ଽମୃତଂ ନିହିତଂ ଗୁହା ତସ୍ଯୋ ନୋ ଦେହି ଜୀଵସେ

ବାୟୁ, ଆପଣଙ୍କ ଘରରେ ଯେଉଁ ଅମୃତ ଗୁପ୍ତ ଅଛି, ଗୁହାରେ ଲୁଚିଛି, ସେଉଁଠିରୁ ଆମକୁ ଜୀବନ ପାଇଁ ଦିଅ।

ଅଭି ଵାଜୀ ଵିଶ୍ଵରୂପୋ ଜନିତ୍ରଂ ହିରଣ୍ଯଯଂ ବିଭ୍ରଦତ୍କଂ ସୁପର୍ଣଃ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଭାନୁମୃତୁଥା ଵସାନଃ ପରି ସ୍ଵଯଂ ମେଧମୃଜ୍ରୋ ଜଜାନ

ସେ ଶୀଘ୍ର ଚଳିଥିବା, ସମସ୍ତ ଆକୃତିର ଧାରକ, ସୁନା ଡିଂଗା ଉଠାଇଥିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ମୁଡିଥିବା ମହାପକ୍ଷୀ, ନିୟମିତ ଭାବରେ ଚଳିଥିବା, ସ୍ୱୟଂ ଜନ୍ମା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଜ୍ଞାନ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛି।

ଅପ୍ସୁ ରେତଃ ଶିଶ୍ରିଯେ ଵିଶ୍ଵରୂପଂ ତେଜଃ ପୃଥିଵ୍ଯାମଧି ଯତ୍ସମ୍ବଭୂଵ ଅନ୍ତରିକ୍ଷେ ସ୍ଵଂ ମହିମାନଂ ମିମାନଃ କନିକ୍ରନ୍ତି ଵୃଷ୍ଣୋ ଅଶ୍ଵସ୍ଯ ରେତଃ

ଜଳରେ ବୀଜ ବିଛିତ, ସମସ୍ତ ଆକୃତିର, ପୃଥିବୀରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା; ମଧ୍ୟ ଆକାଶରେ ନିଜ ମହିମା ମାପି, ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଶ୍ୱର ବୀଜ।

ଅଯଂ ସହସ୍ରା ପରି ଯୁକ୍ତା ଵସାନଃ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଭାନୁଂ ଯଜ୍ଞୋ ଦାଧାର ସହସ୍ରଦାଃ ଶତଦା ଭୂରିଦାଵା ଧର୍ତ୍ତା ଦିଵୋ ଭୁଵନସ୍ଯ ଵିଶ୍ପତିଃ

ଏହି ଜଣେ, ହଜାର ଶୋଭାରେ ସଜିତ, କିରଣରେ ମୁଡିଥିବା, ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାକୁ ଧାରଣ କରିଛି; ହଜାର ଦେଇଥିବା, ଶତ ଦେଇଥିବା, ବହୁ ଦେଇଥିବା, ଦିବାର ଧାରକ, ବିଶ୍ୱର ସ୍ୱାମୀ।

ନାକେ ସୁପର୍ଣମୁପ ଯତ୍ପତନ୍ତଂ ହୃଦା ଵେନନ୍ତୋ ଅଭ୍ଯଚକ୍ଷତ ତ୍ଵା ହିରଣ୍ଯପକ୍ଷଂ ଵରୁଣସ୍ଯ ଦୂତଂ ଯମସ୍ଯ ଯୋନୌ ଶକୁନଂ ଭୁରଣ୍ଯୁମ୍

ଆକାଶରେ, ସୁନା ପକ୍ଷ ଥିବା ପକ୍ଷୀ ଉଡ଼ିବାବେଳେ, ଲୋକମାନେ ହୃଦୟରେ ତାକୁ ଦେଖନ୍ତି; ଆପଣ, ଭରୁଣଙ୍କ ଦୂତ, ଯମଙ୍କ ଲୋକର ପକ୍ଷୀ, ଚମକୁଥିବା ଜଣେ।

ଊର୍ଧ୍ଵୋ ଗନ୍ଧର୍ଵୋ ଅଧି ନାକେ ଅସ୍ଥାତ୍ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚିତ୍ରା ବିଭ୍ରଦସ୍ଯାଯୁଧାନି ଵସାନୋ ଅତ୍କଂ ସୁରଭିଂ ଦୃଶେ କଂ ସ୍ଵର୍ଣ ନାମ ଜନତ ପ୍ରିଯାଣି

ଗନ୍ଧର୍ବ ଆକାଶରେ ସିଧା ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ସୁଗନ୍ଧରେ ମୁଡିଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ପାଇଁ; ସେ ସୁନା ନାମ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ, ପ୍ରିୟ ବସ୍ତୁ।

ଦ୍ରପ୍ସଃ ସମୁଦ୍ରମଭି ଯଜ୍ଜିଗାତି ପଶ୍ଯନ୍ଗୃଧ୍ରସ୍ଯ ଚକ୍ଷସା ଵିଧର୍ମନ୍ ଭାନୁଃ ଶୁକ୍ରେଣ ଶୋଚିଷା ଚକାନସ୍ତୃତୀଯେ ଚକ୍ରେ ରଜସି ପ୍ରିଯାଣି

ଫୁଟି ଥିବା ତିଆଁ ସମୁଦ୍ର ପାଇଁ ଚଳିଯାଏ, ଗୃଧ୍ରର ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖି, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ପୂରଣ କରେ; ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଶୁଦ୍ଧ ଅଗ୍ନିରେ ଚମକେ, ତୃତୀୟ ଲୋକରେ ପ୍ରିୟ ବସ୍ତୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ।

ନଵମ ତୃତୀଯୋ ଽର୍ଧଃ ଆଶୁଃ ଶିଶାନୋ ଵୃଷଭୋ ନ ଭୀମୋ ଘନାଘନଃ କ୍ଷୋଭଣଶ୍ଚର୍ଷଣୀନାମ୍ ସଙ୍କ୍ରନ୍ଦନୋ ଽନିମିଷ ଏକଵୀରଃ ଶତଂ ସେନା ଅଜଯତ୍ସାକମିନ୍ଦ୍ରଃ

ନବମ, ତୃତୀୟ ଅଂଶ, ଶୀଘ୍ର, ଚମକୁଥିବା, ଭୟଙ୍କର ବଳଦ ଭଳି, ଗଜ୍ଜନ କରୁଥିବା, ଲୋକମାନେ ଉତ୍ତେଜିତ କରୁଥିବା, ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବା, ଅନିମିଷ, ଏକା ନାୟକ; ଇନ୍ଦ୍ର ଏକସାଥି ଶତ ସେନାକୁ ଜିତିଲେ।

ସଙ୍କ୍ରନ୍ଦନେନାନିମିଷେଣ ଜିଷ୍ଣୁନା ଯୁତ୍କାରେଣ ଦୁଶ୍ଚ୍ଯଵନେନ ଧୃଷ୍ଣୁନା ତଦିନ୍ଦ୍ରେଣ ଜଯତ ତତ୍ସହଧ୍ଵଂ ଯୁଧୋ ନର ଇଷୁହସ୍ତେନ ଵୃଷ୍ଣା

ଉତ୍ତେଜିତ, ଅନିମିଷ, ବିଜୟୀ, ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଦୁର୍ବଳାନ୍ତ, ଦୃଢ଼ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ, ଜିତିବା ପାଇଁ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକସାଥି ଦଢ଼ି ରୁହ, ଓ ନରମାନେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧାରୀ ସହିତ।

ସ ଇଷୁହସ୍ତୈଃ ସ ନିଷଙ୍ଗିଭିର୍ଵଶୀ ସଂସ୍ରଷ୍ଟା ସ ଯୁଧ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଗଣେନ ସଂ ସୃଷ୍ଟଜିତ୍ସୋମପା ବାହୁଶର୍ଧ୍ଯୂଗ୍ରଧନ୍ଵା ପ୍ରତିହିତାଭିରସ୍ତା

ଏହି ଜଣେ, ତୀରଧାରୀ, କୁଇଭର ଧାରଣ କରୁଥିବା, ନିୟନ୍ତା, ଯୁଦ୍ଧର ନେତା, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଦଳ ସହିତ, ବିଜୟୀ, ସୋମପାନୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ, ଭୟଙ୍କର ଧନୁ, ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆଘାତ କରେ।

ବୃହସ୍ପତେ ପରି ଦୀଯା ରଥେନ ରକ୍ଷୋହାମିତ୍ରାଂ ଅପବାଧମାନଃ ପ୍ରଭଞ୍ଜନ୍ସେନାଃ ପ୍ରମୃଣୋ ଯୁଧା ଜଯନ୍ନସ୍ମାକମେଧ୍ଯଵିତା ରଥାନାମ୍

ବୃହସ୍ପତି, ଆପଣଙ୍କ ରଥରେ ଚାଲିବା, ରାକ୍ଷସ ଏବଂ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଦୂର କର, ସେନାକୁ ଭଙ୍ଗ କର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦମନ କର, ଜିତିବା, ଆମକୁ ରଥମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ କର।