ସାମଵେଦଃ

ରେଵାଂ ଇଦ୍ରେଵତ ସ୍ତୋତା ସ୍ଯାତ୍ତ୍ଵାଵତୋ ମଘୋନଃ ପ୍ରେଦୁ ହରିଵଃ ସୁତସ୍ଯ

ହେ ଦାନବୀର ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ଦୟାରେ ଗାୟକ ଧନୀ ହେଉ, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଆସ, ମଧୁର ସୋମ ପାନ କର।

ଉକ୍ଥଂ ଚ ନ ଶସ୍ଯମାନଂ ନାଗୋ ରଯିରା ଚିକେତ ନ ଗାଯତ୍ରଂ ଗୀଯମାନମ୍

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଗାଉଥିବା ସ୍ତୋତ୍ର, ପ୍ରଶଂସିତ ଧନ, ଗାଉଥିବା ଗୀତ — କିଛି ମଧ୍ୟ ତୁମ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଚୁକିଯାଏ ନାହିଁ।

ମା ନ ଇନ୍ଦ୍ର ପୀଯତ୍ନଵେ ମା ପରା ଦାଃ ଶିକ୍ଷା ଶଚୀଵଃ ଶଚୀଭିଃ

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମକୁ ଦୁର୍ବଳତାରେ ପକାଇ ଦିଅନାହିଁ, ଆମକୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ହାତରେ ଦିଅନାହିଁ; ତୁମ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ଶକ୍ତି ଦିଅ।

ଏନ୍ଦ୍ର ଯାହି ହରିଭିରୁପ କଣ୍ଵସ୍ଯ ସୁଷ୍ଟୁତିମ୍ ଦିଵୋ ଅମୁଷ୍ଯ ଶାସତୋ ଦିଵଂ ଯଯ ଦିଵାଵସୋ

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ଦୁଇ ଘୋଡ଼ା ସହ ଆସ, କଣ୍ବର ସ୍ତୁତି ଗ୍ରହଣ କର; ଯେଉଁ ଦିନ ଆକାଶରେ ତୁମେ ବାସ କର, ସେ ଦିନ ତୁମେ ଉପରକୁ ଯାଉ।

ଅତ୍ରା ଵି ନେମିରେଷାମୁରାଂ ନ ଧୂନୁତେ ଵୃକଃ ଦିଵୋ ଅମୁଷ୍ଯ ଶାସତୋ ଦିଵଂ ଯଯ ଦିଵାଵସୋ

ଏଠାରେ ତାଙ୍କର ରଥର ଚକ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ ନାହିଁ, ଓ ଭଲୁଆ ତାଙ୍କୁ ହଲାଇପାରେ ନାହିଁ; ଯେଉଁ ଦିନ ଆକାଶରେ ତୁମେ ବାସ କର, ସେ ଦିନ ତୁମେ ଉପରକୁ ଯାଉ।

ଆ ତ୍ଵା ଗ୍ରାଵା ଵଦନୀହ ସୋମୀ ଘୋଷେଣ ଵକ୍ଷତୁ ଦିଵୋ ଅମୁଷ୍ଯ ଶାସତୋ ଦିଵଂ ଯଯ ଦିଵାଵସୋ

ଏଠାରେ, ହେ ସୋମପାନୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ପାଥର ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ କଥା କହୁ, ତାହା ଶବ୍ଦରେ ତୁମକୁ ଡାକୁ; ଯେଉଁ ଦିନ ଆକାଶରେ ତୁମେ ବାସ କର, ସେ ଦିନ ତୁମେ ଉପରକୁ ଯାଉ।

ପଵସ୍ଵ ସୋମ ମନ୍ଦଯନ୍ନିନ୍ଦ୍ରାଯ ମଧୁମତ୍ତମଃ

ହେ ସୋମ, ମଧୁରତମ ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ, ଝରିବାରେ ଆରମ୍ଭ କର।

ତେ ସୁତାସୋ ଵିପଶ୍ଚିତଃ ଶୁକ୍ରା ଵାଯୁମସୃକ୍ଷତ

ସେ ସୋମ ରସଗୁଡ଼ିକ, ଜ୍ଞାନପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବାୟୁଙ୍କୁ ଝରିଯାଇଛି।

ଅସୃଗ୍ରଂ ଦେଵଵୀତଯେ ଵାଜଯନ୍ତୋ ରଥା ଇଵ

ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ ଝରିଯାନ୍ତି, ରଥର ପରି ଦୃତ ଗତିରେ।

ଅଗ୍ନିଂ ହୋତାରଂ ମନ୍ଯେ ଦାସ୍ଵନ୍ତଂ ଵସୋଃ ସୂନୁଂ ସହସୋ ଜାତଵେଦସଂ ଵିପ୍ରଂ ନ ଜାତଵେଦସମ୍ ଯ ଊର୍ଧ୍ଵରୋ ସ୍ଵଧ୍ଵରୋ ଦେଵୋ ଦେଵାଚ୍ଯା କୃପା ଘୃତସ୍ଯ ଵିଭ୍ରାଷ୍ଟିମନୁ ଶୁକ୍ରଶୋଚିଷ ଆଜୁହ୍ଵାନସ୍ଯ ସର୍ପିଷଃ

ମୁଁ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋତାର ଭାବରେ ଭାବି, ଦାନଶୀଳ, ଶକ୍ତିର ପୁତ୍ର, ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା, ପ୍ରେରିତ, ସବୁଜଣା; ସେ ଉପରକୁ ଉଠିଥିବା, ନିଜେ ନିଜକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିବା, ପୂଜନୀୟ ଦେବତା, ଘୃତ ଧାରାକୁ ଅନୁସରି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶିଖା ସହିତ, ଘିଅ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା।

ଯଜିଷ୍ଠଂ ତ୍ଵା ଯଜମାନା ହୁଵେମ ଜ୍ଯେଷ୍ଠମଙ୍ଗିରସାଂ ଵିପ୍ର ମନ୍ମଭିର୍ଵିପ୍ରେଭିଃ ଶୁକ୍ରମନ୍ମଭିଃ ପରିଜ୍ମାନମିଵ ଦ୍ଯାଂ ହୋତାରଂ ଚର୍ଷଣୀନାମ୍ ଶୋଚିଷ୍କେଶଂ ଵୃଷଣଂ ଯମିମା ଵିଶଃ ପ୍ରାଵନ୍ତୁ ଜୂତଯେ ଵିଶଃ

ତୁମେ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ବଡ଼, ଆମର ଚିନ୍ତା ଓ ପ୍ରେରିତମାନଙ୍କର ଚିନ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଡାକୁଛୁ; ଆକାଶ ଭଳି ସବୁକୁ ଆବୃତ କରି, ଲୋକମାନଙ୍କର ହୋତାର, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କେଶ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯାହାକୁ ଗୋଷ୍ଠୀମାନେ ନେତୃତ୍ୱ ପାଇଁ ସମର୍ଥନ କରନ୍ତି।

ସ ହି ପୁରୂ ଚିଦୋଜସା ଵିରୁକ୍ମତା ଦୀଦ୍ଯାନୋ ଭଵତି ଦ୍ରୁହନ୍ତରଃ ପରଶୁର୍ନ ଦ୍ରୁହନ୍ତରଃ ଵୀଡୁ ଚିଦ୍ଯସ୍ଯ ସମୃତୌ ଶ୍ରୁଵଦ୍ଵନେଵ ଯତ୍ସ୍ଥିରମ୍ ନିଷ୍ଷହମାଣୋ ଯମତେ ନାଯତେ ଧନ୍ଵାସହା ନାଯତେ

ସେ ବହୁତ ଶକ୍ତି ସହିତ ମଧ୍ୟ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ଚମକେ, ଚତୁର୍ତ୍ଥ ଦୂର ରହିଥାଏ, ଦୁର୍ବୃତ୍ତିରୁ ଦୂର ରହିଥାଏ; ତାଙ୍କର ସଭାରେ ଯାହା ଦୃଢ଼, ସେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଶୁଣିଥିବା ପରି ଶୁଣିଥାଏ, ଧୈର୍ୟ ଧରି, ମାପି ଓ ନେତୃତ୍ୱ କରିଥାଏ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ।

ନଵମ ଦ୍ଵିତୀଯୋ ଽର୍ଧଃ ଅଗ୍ନେ ତଵ ଶ୍ରଵୋ ଵଯୋ ମହି ଭ୍ରାଜନ୍ତେ ଅର୍ଚଯୋ ଵିଭାଵସୋ ବୃହଦ୍ଭାନୋ ଶଵସା ଵାଜମୁକ୍ଥ୍ଯଂ ଦଧାସି ଦାଶୁଷେ କଵେ

ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମର କୀର୍ତି ଓ ଶକ୍ତି ସଦା ନୂତନ ଓ ବଡ଼; ତୁମ ଦୀପ୍ତିମାନ ଶିଖା ଚମକେ, ହେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ; ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ତୁମେ ପୂଜାର୍ଥୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ ଫଳ ଦିଅ, ହେ ଋଷି।

ପାଵକଵର୍ଚାଃ ଶୁକ୍ରଵର୍ଚା ଅନୂନଵର୍ଚା ଉଦିଯର୍ଷି ଭାନୁନା ପୁତ୍ରୋ ମାତରା ଵିଚରନ୍ନୁପାଵସି ପୃଣକ୍ଷି ରୋଦସୀ ଉଭେ

ତୁମେ ଦୀପ୍ତିରେ ଚମକିଥିବା, ଶୁଦ୍ଧ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ, ଆଲୋକରେ କେବେ ଅଭାବ ନାହିଁ, ତୁମେ ତୁମ ରଶ୍ମିରେ ଉଠିଯାଉ; ପୁତ୍ର ମାତା-ପିତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚଳିଥିବା ପରି, ତୁମେ ଦୁଇ ଜଗତକୁ ପୂରଣ କର।

ଊର୍ଜୋ ନପାଜ୍ଜାତଵେଦଃ ସୁଶସ୍ତିଭିର୍ମନ୍ଦସ୍ଵ ଧୀତିଭିର୍ହିତଃ ତ୍ଵେ ଇଷଃ ସଂ ଦଧୁର୍ଭୂରିଵର୍ପସଶ୍ଚିତ୍ରୋତଯୋ ଵାମଜାତାଃ

ହେ ଜାତବେଦ, ଶକ୍ତିର ସନ୍ତାନ, ଆମର ଶୁଭେଚ୍ଛାରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉ; ଆମର ଚିନ୍ତା ଦ୍ୱାରା ନିବେଶିତ, ସେମାନେ ତୁମକୁ ବଡ଼ ଆକାରର ଅନେକ ଧନ ଦେଇଛନ୍ତି, ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବରେ ଜନ୍ମିଥିବା।

ଇରଜ୍ଯନ୍ନଗ୍ନେ ପ୍ରଥଯସ୍ଵ ଜନ୍ତୁଭିରସ୍ମେ ରାଯୋ ଅମର୍ତ୍ଯ ସ ଦର୍ଶତସ୍ଯ ଵପୁଷୋ ଵି ରାଜସି ପୃଣକ୍ଷି ଦର୍ଶତଂ କ୍ରତୁମ୍

ଚମକିଥିବା ଅଗ୍ନି, ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଜକୁ ପ୍ରକାଶ କର; ହେ ଅମର, ଆମକୁ ଧନ ଦିଅ। ଦୃଶ୍ୟ ରୂପରେ ତୁମେ ଚମକୁଛ, ଆମକୁ ଦୃଶ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ ପୂରଣ କର।

ଇଷ୍କର୍ତ୍ତାରମଧ୍ଵରସ୍ଯ ପ୍ରଚେତସଂ କ୍ଷଯନ୍ତଂ ରାଧସୋ ମହଃ ରାତିଂ ଵାମସ୍ଯ ସୁଭଗାଂ ମହୀମିଷଂ ଦଧାସି ସାନସିଂ ରଯିମ୍

ତୁମେ ଯଜ୍ଞର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଜ୍ଞାନୀ, ବଡ଼ ଦାନର ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା; ଦାନଶୀଳ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଦାନ, ବହୁତ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଧନ ଦିଅ।

ଋତାଵାନଂ ମହିଷଂ ଵିଶ୍ଵଦର୍ଶତମଗ୍ନିଂ ସୁମ୍ନାଯ ଦଧିରେ ପୁରୋ ଜନାଃ ଶ୍ରୁତ୍କର୍ଣଂ ସପ୍ରଥସ୍ତମଂ ତ୍ଵା ଗିରା ଦୈଵ୍ଯଂ ମାନୁଷା ଯୁଗା

ପୁରୁଣା ଲୋକମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ, ଯିଏ ସବୁକିଛି ଦେଖିପାରନ୍ତି, ଏବଂ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହସ୍ତି ଭଳି, ମିଳିତ ଭାବରେ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥିଲେ; ତୁମେ, ଅଗ୍ନି, ସବୁଠାରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶଂସିତ, ଦେବତା ଭଳି, ମାନବ ଯୁଗରେ ସବୁ ଲୋକ ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦରେ ତୁମକୁ ବନ୍ଦନା କରିଛନ୍ତି।

ପ୍ର ସୋ ଅଗ୍ନେ ତଵୋତିଭିଃ ସୁଵିରାଭିସ୍ତରତି ଵାଜକର୍ମଭିଃ ଯସ୍ଯ ତ୍ଵଂ ସଖ୍ଯମାଵିଥ

ଅଗ୍ନି, ତୁମର ସାହାଯ୍ୟ ଏବଂ ବୀରତା ଦ୍ୱାରା, ଲୋକେ ସାହସିକ କାମ କରି ସଫଳତା ପାଇଥାନ୍ତି; ତୁମେ ତାଙ୍କ ସହିତ ମିତ୍ରତା ଗଢିଛ।

ତଵ ଦ୍ରପ୍ସୋ ନୀଲଵାନ୍ଵାଶ ଋତ୍ଵିଯ ଇନ୍ଧାନଃ ସିଷ୍ଣଵା ଦଦେ ତ୍ଵଂ ମହୀନାମୁଷସାମସି ପ୍ରିଯଃ କ୍ଷପୋ ଵସ୍ତୁଷୁ ରାଜସି

ଅଗ୍ନି, ତୁମର କଳା ଆକୃତି ପୂଜାରୀ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିରେ ଜଳାଯାଏ; ତୁମେ ଉଷାମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ରାତିରେ ମଧୁର, ଘର ଘରରେ ରାଜା ଭଳି ରହିଛ।

ତମୋଷଧୀର୍ଦଧିରେ ଗର୍ଭମୃତ୍ଵିଯଂ ତମାପୋ ଅଗ୍ନିଂ ଜନଯନ୍ତ ମାତରଃ ତମିତ୍ସମାନଂ ଵନିନଶ୍ଚ ଵୀରୁଧୋ ଽନ୍ତର୍ଵତୀଶ୍ଚ ସୁଵତେ ଚ ଵିଶ୍ଵହା

ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ବିଦିପ୍ତ ଅଗ୍ନିର ଅଣ୍ଡାକୁ ରଖିଛନ୍ତି; ଜଳମାନେ, ମାତା ଭଳି, ଅଗ୍ନିକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛନ୍ତି; ଗଛ ଏବଂ ଔଷଧୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଭିତରେ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରବାହିତ, ସମସ୍ତେ ଏକସାଥି ଏହି ବିଶ୍ୱ ଅଗ୍ନିକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛନ୍ତି।

ଅଗ୍ନିରିନ୍ଦ୍ରାଯ ପଵତେ ଦିଵି ଶୁକ୍ରୋ ଵି ରାଜତି ମହିଷୀଵ ଵି ଜାଯତେ

ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି; ଆକାଶରେ ତିନି ଚମକୁଛନ୍ତି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହସ୍ତି ଭଳି ଜନ୍ମ ନେଉଛନ୍ତି।

ଯୋ ଜାଗାର ତମୃଚଃ କାମଯନ୍ତେ ଯୋ ଜାଗାର ତମୁ ସାମାନି ଯନ୍ତି ଯୋ ଜାଗାର ତମଯଂ ସୋମ ଆହ ତଵାହମସ୍ମି ସଖ୍ଯେ ନ୍ଯୋକାଃ

ଯିଏ ଜାଗି ରହିଛି, ତାଙ୍କୁ ଶ୍ଲୋକମାନେ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି; ଯିଏ ଜାଗି ରହିଛି, ତାଙ୍କୁ ସାମଗାନ ଯାଉଛି; ଯିଏ ଜାଗି ରହିଛି, ସୋମ ତାଙ୍କୁ କହେ—'ମୁଁ ତୁମର ମିତ୍ର, ତୁମ ସହିତ ରହିଛି।'

ଅଗ୍ନିର୍ଜାଗାର ତମୃଚଃ କାମଯନ୍ତେଗ୍ନିର୍ଜାଗାର ତମୁ ସାମାନି ଯନ୍ତି ଅଗ୍ନିର୍ଜାଗାର ତମଯଂ ସୋମ ଆହ ତଵାହମସ୍ମି ସଖ୍ଯେ ନ୍ଯୋକାଃ

ଅଗ୍ନି ଜାଗି ରହିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଶ୍ଲୋକମାନେ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି; ଅଗ୍ନି ଜାଗି ରହିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ସାମଗାନ ଯାଉଛି; ଅଗ୍ନି ଜାଗି ରହିଛନ୍ତି, ସୋମ ତାଙ୍କୁ କହେ—'ମୁଁ ତୁମର ମିତ୍ର, ତୁମ ସହିତ ରହିଛି।'

ନମଃ ସଖିଭ୍ଯଃ ପୂର୍ଵସଦ୍ଭ୍ଯୋ ନମଃ ସାକନ୍ନିଷେଭ୍ଯଃ ଯୁଞ୍ଜେ ଵାଚଂ ଶତପଦୀମ୍

ପୂର୍ବରୁ ବସିଥିବା ସଂଗୀମାନେ ପାଇଁ ନମସ୍କାର, ଏବଂ ଏବେ ସଂଗେ ବସିଥିବାମାନେ ପାଇଁ ନମସ୍କାର; ମୁଁ ଶତପଥ ଅନୁସରି ମୋ ଶବ୍ଦକୁ ଯୋଡିଛି।

ଯୁଞ୍ଜେ ଵାଚଂ ଶତପଦୀଂ ଗାଯେ ସହସ୍ରଵର୍ତ୍ତନି ଗାଯତ୍ରଂ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁଭଂ ଜଗତ୍

ମୁଁ ଶତପଥ ଅନୁସରି ଶବ୍ଦକୁ ଯୋଡିଛି, ହଜାର ମୋଡରେ ଗୀତ ଗାଉଛି, ଗାୟତ୍ରୀ, ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍, ଜଗତ ଛନ୍ଦ।

ଗାଯତ୍ରଂ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁଭଂ ଜଗଦ୍ଵିଶ୍ଵା ରୂପାଣି ସମ୍ଭୃତା ଦେଵା ଓକାଂସି ଚକ୍ରିରେ

ଗାୟତ୍ରୀ, ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍, ଜଗତ—ଏହି ରୂପଗୁଡିକୁ ଦେବତାମାନେ ଏକସାଥି କରିଛନ୍ତି; ସେମାନେ ତାଙ୍କର ନିବାସ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି।

ଅଗ୍ନିର୍ଜ୍ଯୋତିର୍ଜ୍ଯୋତିରଗ୍ନିରିନ୍ଦ୍ରୋ ଜ୍ଯୋତିର୍ଜ୍ଯୋତିରିନ୍ଦ୍ରଃ ସୂର୍ଯୋ ଜ୍ଯୋତିର୍ଜ୍ଯୋତିଃ ସୂର୍ଯଃ

ଅଗ୍ନି ହେଉଛି ଆଲୋକ, ଆଲୋକ ଅଗ୍ନି; ଇନ୍ଦ୍ର ହେଉଛି ଆଲୋକ, ଆଲୋକ ଇନ୍ଦ୍ର; ସୂର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ଆଲୋକ, ଆଲୋକ ସୂର୍ଯ୍ୟ।

ପୁନରୂର୍ଜା ନି ଵର୍ତ୍ତସ୍ଵ ପୁନରଗ୍ନ ଇଷାଯୁଷା ପୁନର୍ନଃ ପାହ୍ଯଂହସଃ

ପୁନି ଉର୍ଜା ସହିତ ଫେରିଆସ, ପୁନି ଅଗ୍ନି ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ଜୀବନ ସହିତ ଫେରିଆସ; ପୁନି ଆମକୁ ଅପମାଦରୁ ରକ୍ଷା କର।