ସାମଵେଦଃ

ଐଭିର୍ଦଦେ ଵୃଷ୍ଣ୍ଯା ପୌଂସ୍ଯାନି ଯେଭିରୌକ୍ଷଦ୍ଵୃତ୍ରହତ୍ଯାଯ ଵଜ୍ରୀ ଯେ କର୍ମଣଃ କ୍ରିଯମାଣସ୍ଯ ମହ୍ନ ଋତେକର୍ମମୁଦଜାଯନ୍ତ ଦେଵାଃ

ଏହାଦ୍ୱାରା ସେ ପୁରୁଷତ୍ୱ ଓ ବୀରତା ଦେଲେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ବଜ୍ରଧାରୀ ବୃତ୍ରକୁ ବିନାଶ କଲେ; ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଦେବତାମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, କିନ୍ତୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଠାରୁ ଅଲଗା।

ଅସ୍ତି ସୋମୋ ଅଯଂ ସୁତଃ ପିବନ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ମରୁତଃ ଉତ ସ୍ଵରାଜୋ ଅଶ୍ଵିନା

ଏହି ସୋମ ରସ ଚାପି ହୋଇଛି; ମରୁତମାନେ ଏହାକୁ ପିଉଛନ୍ତି, ଏହି ଆଲୋକମୟ ଅଶ୍ୱିନ ଦ୍ଵୟ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ପିଉଛନ୍ତି।

ପିବନ୍ତି ମିତ୍ରୋ ଅର୍ଯମା ତନା ପୂତସ୍ଯ ଵରୁଣଃ ତ୍ରିଷଧସ୍ଥସ୍ଯ ଜାଵତଃ

ମିତ୍ର, ଅର୍ୟମା ଓ ବରୁଣ ଶୁଦ୍ଧ ସୋମ ରସକୁ ତାଙ୍କର ଅଂଶ ଅନୁଯାୟୀ ତିନି ଭାଗ ବାଟି ଥିବା ପାତ୍ରରୁ ପିଉଛନ୍ତି।

ଉତୋ ନ୍ଵସ୍ଯ ଜୋଷମା ଇନ୍ଦ୍ରଃ ସୁତସ୍ଯ ଗୋମତଃ ପ୍ରାତର୍ହୋତେଵ ମତ୍ସତି

ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଗୋଧନ୍ୟ ସୋମ ରସର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି, ପ୍ରଭାତ ପୂଜାରୀ ପରି ତାହାର ରସ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।

ବଣ୍ମହାଂ ଅସି ସୂର୍ଯ ବଡାଦିତ୍ଯ ମହାଂ ଅସି ମହସ୍ତେ ସତୋ ମହିମା ପନିଷ୍ତମ ମହ୍ନା ଦେଵ ମହାଂ ଅସି

ତୁମେ ବଡ଼, ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟ; ତୁମେ ବଡ଼ ଆଦିତ୍ୟ। ତୁମର ମହିମା ସମସ୍ତ ବଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତୁମର ବିଶାଳତାରେ, ହେ ଦେବତା, ତୁମେ ସତ୍ୟରେ ବଡ଼।

ବଟ୍ ସୂର୍ଯ ଶ୍ରଵସା ମହାଂ ଅସି ସତ୍ରା ଦେଵ ମହାଂ ଅସି ମହ୍ନା ଦେଵାନାମସୁର୍ଯଃ ପୁରୋହିତୋ ଵିଭୁ ଜ୍ଯୋତିରଦାଭ୍ଯମ୍

ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତୁମର କୀର୍ତିରେ ତୁମେ ବଡ଼; ଶକ୍ତିରେ ଦେବତା ଭାବେ ତୁମେ ବଡ଼। ବିଶାଳତାରେ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ପ୍ରଥମ; ହେ ଅସୂର୍ୟ, ପୁରୋହିତ ଭାବେ, ସମସ୍ତେ ଛାଇଥିବା ଅଜୟ ଆଲୋକ।

ଉପ ନୋ ହରିଭିଃ ସୁତଂ ଯାହି ମଦାନାଂ ପତେ ଉପ ନୋ ହରିଭିଃ ସୁତମ୍

ହେ ଆନନ୍ଦର ନାଥ, ତୁମର ହରି ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଚାପି ହୋଇଥିବା ସୋମ ରସ ପାଇଁ ଆମ ପାଖକୁ ଆସ; ହରି ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଆମ ପାଖକୁ ଆସ।

ଦ୍ଵିତା ଯୋ ଵୃତ୍ରହନ୍ତମୋ ଵିଦ ଇନ୍ଦ୍ରଃ ଶତକ୍ରତୁଃ ଉପ ନୋ ହରିଭିଃ ସୁତମ୍

ହେ ବୃତ୍ର ନାଶକ, ଶତଶକ୍ତି ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମର ହରି ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଚାପି ହୋଇଥିବା ସୋମ ରସ ପାଇଁ ଆମ ପାଖକୁ ଆସ।

ତ୍ଵଂ ହି ଵୃତ୍ରହନ୍ନେଷାଂ ପାତା ସୋମାନାମସି ଉପ ନୋ ହରିଭିଃ ସୁତମ୍

ହେ ବୃତ୍ର ନାଶକ, ଏହି ସୋମ ରସର ରକ୍ଷକ ତୁମେ; ହରି ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଚାପି ହୋଇଥିବା ସୋମ ରସ ପାଇଁ ଆମ ପାଖକୁ ଆସ।

ପ୍ର ଵୋ ମହେ ମହେଵୃଧେ ଭରଧ୍ଵଂ ପ୍ରଚେତସେ ପ୍ର ସୁମତିଂ କୃଣୁଧ୍ଵମ୍ ଵିଶଃ ପୂର୍ଵୀଃ ପ୍ର ଚର ଚର୍ଷଣିପ୍ରାଃ

ବଡ଼, ବଡ଼ ହେଉଥିବା, ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କର; ଭଲ ଇଚ୍ଛା ଉତ୍ପନ୍ନ କର। ପୁରୁଣା ଜନମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତୁ, ହେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ନେତା।

ଉରୁଵ୍ଯଚସେ ମହିନେ ସୁଵୃକ୍ତିମିନ୍ଦ୍ରାଯ ବ୍ରହ୍ମ ଜନଯନ୍ତ ଵିପ୍ରାଃ ତସ୍ଯ ଵ୍ରତାନି ନ ମିନନ୍ତି ଧୀରାଃ

ବିଶାଳ ମନ ଓ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ପଣ୍ଡିତମାନେ ସୁନ୍ଦର ସ୍ତୁତି ରଚନ୍ତି। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞାକୁ କଦାପି ଉଲ୍ଲଂଘନ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

ଇନ୍ଦ୍ରଂ ଵାଣୀରନୁତ୍ତମନ୍ଯୁମେଵ ସତ୍ରା ରାଜାନଂ ଦଧିରେ ସହଧ୍ଯୈ ହର୍ଯଶ୍ଵାଯ ବର୍ହଯା ସମାପୀନ୍

ସ୍ତୁତିମାନେ ଅଜୟ ମନ ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ସହିତ ସାଙ୍ଗତି ପାଇଁ, ହରି ଘୋଡ଼ା ଥିବା ଉତ୍ସବରେ, ଦର୍ବା ଉପରେ ଏକତାରେ ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି।

ଯଦିନ୍ଦ୍ର ଯାଵତସ୍ତ୍ଵମେତାଵଦହମୀଶୀଯ ସ୍ତୋତାରମିଦ୍ଦଧିଷେ ରଦାଵସୋ ନ ପାପତ୍ଵାଯ ରଂସିଷମ୍

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଯେଉଁଠାରେ ଅଛ, ସେଉଁଠାରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉ। ମୁଁ ଗାୟକଙ୍କୁ ତୁମର ଦୟାରେ ରଖିଛି, ଦୁଃଖ ପାଇଁ ନୁହେଁ।

ଶିକ୍ଷେଯମିନ୍ମହଯତେ ଦିଵେଦିଵେ ରାଯ ଆ କୁହଚିଦ୍ଵିଦେ ନ ହି ତ୍ଵଦନ୍ଯନ୍ମଘଵନ୍ନ ଆପ୍ଯଂ ଵସ୍ଯୋ ଅସ୍ତି ପିତା ଚ ନ

ମୁଁ ପ୍ରତିଦିନ ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଶିଖିବି, ହେ ଦାନବୀର, ଯେଉଁଠି ରହିବି। ମଘବନ୍, ତୁମକୁ ଛଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଧନର ଉତ୍ସ ନାହିଁ, ପିତା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।

ଶ୍ରୁଧୀ ହଵଂ ଵିପିପାନସ୍ଯାଦ୍ରେର୍ବୋଧା ଵିପ୍ରସ୍ଯାର୍ଚତୋ ମନୀଷାମ୍ କୃଷ୍ଵା ଦୁଵାଂସ୍ଯନ୍ତମା ସଚେମା

ହେ ପାହାଡ଼ ନିବାସୀ, ଚାପି ଦେବା ଜଣଙ୍କର ଡାକକୁ ଶୁଣ; ଅର୍ପଣ କରୁଥିବା ପଣ୍ଡିତଙ୍କର ଚିନ୍ତାକୁ ଅନୁଭବ କର। ଆମକୁ ଦୟା ଦିଅ, ଯେପରି ଆମେ ତୁମ ସହିତ ଏକତା ପାଇପାରିବା।

ନ ତେ ଗିରୋ ଅପି ମୃଷ୍ଯେ ତୁରସ୍ଯ ନ ସୁଷ୍ଟୁତିମସୁର୍ଯସ୍ଯ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ସଦା ତେ ନାମ ସ୍ଵଯଶୋ ଵିଵକ୍ମି

ମୁଁ ତୁମର କଥାକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରେନି, ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସୁରର ସ୍ତୁତିକୁ ଜ୍ଞାନୀ ଭାବେ ଅସ୍ୱୀକାର କରେନି। ମୁଁ ସଦା ତୁମର ନାମ ଓ ତୁମର ମହିମା ପ୍ରକାଶ କରେ।

ଭୂରି ହି ତେ ସଵନା ମାନୁଷେଷୁ ଭୂରି ମନୀଷୀ ହଵତେ ତ୍ଵାମିତ୍ ମାରେ ଅସ୍ମନ୍ମଘଵଞ୍ଜ୍ଯୋକ୍କଃ

ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମର ପ୍ରଚୁର ଅର୍ପଣ ଅଛି; ଅନେକ ପଣ୍ଡିତ ତୁମକୁ ଡାକନ୍ତି। ମଘବନ୍, ଆମେ ତୁମର କୃପାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେବା ଦିଅନାହିଁ।

ପ୍ରୋ ଷ୍ଵସ୍ମୈ ପୁରୋରଥମିନ୍ଦ୍ରାଯ ଶୂଷମର୍ଚତ ଅଭୀକେ ଚିଦୁ ଲୋକକୃତ୍ସଙ୍ଗେ ସମତ୍ସୁ ଵୃତ୍ରହ ଅସ୍ମାକଂ ବୋଧି ଚୋଦିତା ନଭନ୍ତାମନ୍ଯକେଷାଂ ଜ୍ଯାକା ଅଧି ଧନ୍ଵସୁ

ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରଥମ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲାସ କର; ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଭା ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଂଘର୍ଷରେ, ହେ ବୃତ୍ର ନାଶକ, ଆମକୁ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଭୁଲନି। ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଧନୁ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଉ।

ତ୍ଵଂ ସିନ୍ଧୂଂରଵାସୃଜୋ ଽଧରାଚୋ ଅହନ୍ନହିମ୍ ଅଶତ୍ରୁରିନ୍ଦ୍ର ଜଜ୍ଞିଷେ ଵିଶ୍ଵଂ ପୁଷ୍ଯସି ଵାର୍ଯମ୍ ତଂ ତ୍ଵା ପରି ଷ୍ଵଜାମହେ ନଭନ୍ତାମନ୍ଯକେଷାଂ ଜ୍ଯାକା ଅଧି ଧନ୍ଵସୁ

ତୁମେ ନଦୀମାନେକୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲା, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତଳ ଥିବାମାନେକୁ ନଷ୍ଟ କରିଥିଲା; ତୁମେ ହିମକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲା। ଅଜୟ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଜୟ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇଛ; ତୁମେ ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ଦିଅ। ଆମେ ତୁମକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରୁଛୁ; ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଧନୁ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଉ।

ଵି ଷୁ ଵିଶ୍ଵା ଅରାତଯୋ ଽର୍ଯୋ ନଶନ୍ତ ନୋ ଧିଯଃ ଅସ୍ତାସି ଶତ୍ରଵେ ଵଧଂ ଯୋ ନ ଇନ୍ଦ୍ର ଜିଘାଂସତି ଯା ତେ ରାତିର୍ଦଦିଵସୁ ନଭନ୍ତାମନ୍ଯକେଷାଂ ଜ୍ଯାକା ଅଧି ଧନ୍ଵସୁ

ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁ ଶକ୍ତି ଦୂରେ ହଟିଯାଉ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଯେପରି ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାନ୍ତି, ଆମର ଚିନ୍ତା ଦୃଢ଼ ରହୁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଯେଉଁ ଶତ୍ରୁ ଆମକୁ କ୍ଷତି କରିବାକୁ ଚାହେ, ସେଠାରେ ତୁମେ ନାଶ ଆଣ। ହେ ଦାନବୀର, ତୁମର ଦାନ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହେଉ; ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତୁମର ଧନୁର ତାର ଭଲଭାବେ ଟାଣିଯାଉ।

ରେଵାଂ ଇଦ୍ରେଵତ ସ୍ତୋତା ସ୍ଯାତ୍ତ୍ଵାଵତୋ ମଘୋନଃ ପ୍ରେଦୁ ହରିଵଃ ସୁତସ୍ଯ

ହେ ଦାନବୀର ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ଦୟାରେ ଗାୟକ ଧନୀ ହେଉ, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଆସ, ମଧୁର ସୋମ ପାନ କର।

ଉକ୍ଥଂ ଚ ନ ଶସ୍ଯମାନଂ ନାଗୋ ରଯିରା ଚିକେତ ନ ଗାଯତ୍ରଂ ଗୀଯମାନମ୍

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଗାଉଥିବା ସ୍ତୋତ୍ର, ପ୍ରଶଂସିତ ଧନ, ଗାଉଥିବା ଗୀତ — କିଛି ମଧ୍ୟ ତୁମ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଚୁକିଯାଏ ନାହିଁ।

ମା ନ ଇନ୍ଦ୍ର ପୀଯତ୍ନଵେ ମା ପରା ଦାଃ ଶିକ୍ଷା ଶଚୀଵଃ ଶଚୀଭିଃ

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମକୁ ଦୁର୍ବଳତାରେ ପକାଇ ଦିଅନାହିଁ, ଆମକୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ହାତରେ ଦିଅନାହିଁ; ତୁମ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ଶକ୍ତି ଦିଅ।

ଏନ୍ଦ୍ର ଯାହି ହରିଭିରୁପ କଣ୍ଵସ୍ଯ ସୁଷ୍ଟୁତିମ୍ ଦିଵୋ ଅମୁଷ୍ଯ ଶାସତୋ ଦିଵଂ ଯଯ ଦିଵାଵସୋ

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ଦୁଇ ଘୋଡ଼ା ସହ ଆସ, କଣ୍ବର ସ୍ତୁତି ଗ୍ରହଣ କର; ଯେଉଁ ଦିନ ଆକାଶରେ ତୁମେ ବାସ କର, ସେ ଦିନ ତୁମେ ଉପରକୁ ଯାଉ।

ଅତ୍ରା ଵି ନେମିରେଷାମୁରାଂ ନ ଧୂନୁତେ ଵୃକଃ ଦିଵୋ ଅମୁଷ୍ଯ ଶାସତୋ ଦିଵଂ ଯଯ ଦିଵାଵସୋ

ଏଠାରେ ତାଙ୍କର ରଥର ଚକ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ ନାହିଁ, ଓ ଭଲୁଆ ତାଙ୍କୁ ହଲାଇପାରେ ନାହିଁ; ଯେଉଁ ଦିନ ଆକାଶରେ ତୁମେ ବାସ କର, ସେ ଦିନ ତୁମେ ଉପରକୁ ଯାଉ।

ଆ ତ୍ଵା ଗ୍ରାଵା ଵଦନୀହ ସୋମୀ ଘୋଷେଣ ଵକ୍ଷତୁ ଦିଵୋ ଅମୁଷ୍ଯ ଶାସତୋ ଦିଵଂ ଯଯ ଦିଵାଵସୋ

ଏଠାରେ, ହେ ସୋମପାନୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ପାଥର ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ କଥା କହୁ, ତାହା ଶବ୍ଦରେ ତୁମକୁ ଡାକୁ; ଯେଉଁ ଦିନ ଆକାଶରେ ତୁମେ ବାସ କର, ସେ ଦିନ ତୁମେ ଉପରକୁ ଯାଉ।

ପଵସ୍ଵ ସୋମ ମନ୍ଦଯନ୍ନିନ୍ଦ୍ରାଯ ମଧୁମତ୍ତମଃ

ହେ ସୋମ, ମଧୁରତମ ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ, ଝରିବାରେ ଆରମ୍ଭ କର।

ତେ ସୁତାସୋ ଵିପଶ୍ଚିତଃ ଶୁକ୍ରା ଵାଯୁମସୃକ୍ଷତ

ସେ ସୋମ ରସଗୁଡ଼ିକ, ଜ୍ଞାନପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବାୟୁଙ୍କୁ ଝରିଯାଇଛି।

ଅସୃଗ୍ରଂ ଦେଵଵୀତଯେ ଵାଜଯନ୍ତୋ ରଥା ଇଵ

ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ ଝରିଯାନ୍ତି, ରଥର ପରି ଦୃତ ଗତିରେ।