ସାମଵେଦଃ

ଅତ୍ଯାଯାତମଶ୍ଵିନା ତିରୋ ଵିଶ୍ଵା ଅହଂ ସନା ଦସ୍ରା ହିରଣ୍ଯଵର୍ତ୍ତନୀ ସୁଷୁମ୍ଣା ସିନ୍ଧୁଵାହସା ମାଧ୍ଵୀ ମମ ଶ୍ରୁତଂ ହଵମ୍

ହେ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ସମସ୍ତକୁ ଅଟିକି ଶୀଘ୍ର ଆସ, ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ସୁନା ଚକ୍ରରେ ଥିବା, ସହଜ ଯାତ୍ରାରେ, ନଦୀ ଉପରେ ଆସ; ମୋର ମଧୁର ଆହ୍ୱାନ ଶୁଣ।

ଆ ନୋ ରତ୍ନାନି ବିଭ୍ରତାଵଶ୍ଵିନା ଗଚ୍ଛତଂ ଯୁଵମ୍ ରୁଦ୍ରା ହିରଣ୍ଯଵର୍ତ୍ତନୀ ଜୁଷାଣା ଵାଜିନୀଵସୂ ମାଧ୍ଵୀ ମମ ଶ୍ରୁତଂ ହଵମ୍

ଆମ ପାଇଁ ଧନ ନେଇ, ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ଏକଠା ଆସ, ହେ ରୁଦ୍ର, ସୁନା ଚକ୍ରରେ ଥିବା, ଶକ୍ତିର ଉପହାର ଗ୍ରହଣ କର; ମୋର ମଧୁର ଆହ୍ୱାନ ଶୁଣ।

ଅବୋଧ୍ଯଗ୍ନିଃ ସମିଧା ଜନାନାଂ ପ୍ରତି ଧେନୁମିଵାଯତୀମୁଷାସମ୍ ଯହ୍ଵା ଇଵ ପ୍ର ଵଯାମୁଜ୍ଜିହାନାଃ ପ୍ର ଭାନଵଃ ସସ୍ରତେ ନାକମଚ୍ଛ

ଅଗ୍ନି ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଗାଇଯାଇଛି, ଯେପରି ଗାଈ ତାଙ୍କ ଛୁଆକୁ ଡାକେ; ଉଷାମାନେ ଯୁବତୀମାନେ ପରି ଉଠିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର କିରଣ ଆକାଶକୁ ବିସ୍ତାରିତ।

ଅବୋଧି ହୋତା ଯଜଥାଯ ଦେଵାନୂର୍ଧ୍ଵୋ ଅଗ୍ନିଃ ସୁମନାଃ ପ୍ରାତରସ୍ଥାତ୍ ସମିଦ୍ଧସ୍ଯ ରୁଶଦଦର୍ଶି ପାଜୋ ମହାନ୍ଦେଵସ୍ତମସୋ ନିରମୋଚି

ପୂଜା ପାଇଁ ପୂଜାରୀ ଜଗାଇଯାଇଛନ୍ତି; ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଅଗ୍ନି ଭଲ ମନେ ଉଷାକାଳରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ; ଜଳନ୍ତି ଅଗ୍ନିର ଶକ୍ତି ଦେଖାଗଲା, ବଡ଼ ଦେବତା ଅନ୍ଧକାରରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ।

ଯଦୀଂ ଗଣସ୍ଯ ରଶନାମଜୀଗଃ ଶୁଚିରଙ୍କ୍ତେ ଶୁଚିଭିର୍ଗୋଭିରଗ୍ନିଃ ଆଦ୍ଦକ୍ଷିଣା ଯୁଜ୍ଯତେ ଵାଜଯନ୍ତ୍ଯୁତ୍ତାନାମୂର୍ଧ୍ଵୋ ଅଧଯଜ୍ଜୁହୂଭିଃ

ଯେବେ ତୁମେ ଗୋଷ୍ଠୀର ରଶି ଖୋଲିଲ, ଶୁଦ୍ଧ ଅଗ୍ନି, ଶୁଦ୍ଧ ଗାଈ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ସେବେ ଦକ୍ଷିଣା ଯୋଗ ହେଲା, ଜୟୀ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ହୋଇ ହାତରେ ହୋମ କରିବା ପାତ୍ର ନେଲେ।

ଇଦଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଜ୍ଯୋତିଷାଂ ଜ୍ଯୋତିରାଗାଚ୍ଚିତ୍ରଃ ପ୍ରକେତୋ ଅଜନିଷ୍ଟ ଵିଭ୍ଵା ଯଥା ପ୍ରସୂତା ସଵିତୁଃ ସଵାଯୈଵା ରାତ୍ର୍ଯୁଷସେ ଯୋନିମାରୈକ୍

ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଲୋକ, ସମସ୍ତ ଆଲୋକର ଆଲୋକ, ଉଦୟ ହୋଇଛି; ଅଦ୍ଭୁତ ଦୂରଦର୍ଶୀ ଜ୍ୟୋତି ଅନେକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ପ୍ରେରଣାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି; ଏଭଳି ରାତି ଓ ପ୍ରଭାତ ଏକେ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି।

ରୁଶାଦ୍ଵତ୍ସା ରୁଶତୀ ଶ୍ଵେତ୍ଯାଗାଦାରୈଗୁ କୃଷ୍ଣା ସଦନାନ୍ଯସ୍ଯାଃ ସମାନବନ୍ଧୂ ଅମୃତେ ଅନୂଚୀ ଦ୍ଯାଵା ଵର୍ଣଂ ଚରତ ଆମିନାନେ

ଧଳା ବଛାମାନେ, ଧଳା ଆଲୋକ ନେଇ ଆସିଛନ୍ତି; କଳା ତାଙ୍କର ନିଜ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛି; ସମାନ ବନ୍ଧୁ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅମୃତ ଓ ମରଣଶୀଳ ଏକାଠି ଚଳିଛନ୍ତି, ଦିବା ଓ ପୃଥିବୀ ତାଙ୍କର ରଙ୍ଗ ଦେଖାଉଛନ୍ତି।

ସମାନୋ ଅଧ୍ଵା ସ୍ଵସ୍ରୋରନନ୍ତସ୍ତମନ୍ଯାନ୍ଯା ଚରତୋ ଦେଵଶିଷ୍ଟେ ନ ମେଥେତେ ନ ତସ୍ଥତୁଃ ସୁମେକେ ନକ୍ତୋଷାସା ସମନସା ଵିରୂପେ

ଭଉଣୀମାନେ ଏକେ ରାସ୍ତାରେ ଚାଲନ୍ତି, ସେହି ପଥ ଅନନ୍ତ; ଅନ୍ୟମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଚଳନ୍ତି; ସେମାନେ କେବେ ଝଂପ ମାରନ୍ତି ନାହିଁ, କେବେ ରୁହନ୍ତି ନାହିଁ; ରାତି ଓ ପ୍ରଭାତ ଏକ ମନେ, କିନ୍ତୁ ଭିନ୍ନ ଆକୃତିରେ।

ଆ ଭାତ୍ଯଗ୍ନିରୁଷସାମନୀକମୁଦ୍ଵିପ୍ରାଣାଂ ଦେଵଯା ଵାଚୋ ଅସ୍ଥୁଃ ଅର୍ଵାଞ୍ଚା ନୂନଂ ରଥ୍ଯେହ ଯାତଂ ପୀପିଵାଂସମଶ୍ଵିନା ଘର୍ମମଚ୍ଛ

ଅଗ୍ନି ପ୍ରଭାତର ସହିତ ଆଲୋକିତ ହୁଏ; ପ୍ରେମରେ ଭରିଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ଉପହାର ଦେଉଥିବା ମନ୍ତ୍ରମୁଗ୍ଧ ମନ୍ଦିରର ଶବ୍ଦ ଉପରକୁ ଉଠିଛି; ଏବେ ହେ ଅଶ୍ୱିନୀଦେବତା, ତୁମେ ତୁମର ରଥରେ ଏଠାକୁ ଆସ, ଉଷ୍ଣ ପାନୀୟ ଆଣ।

ନ ସଂସ୍କୃତଂ ପ୍ର ମିମୀତୋ ଗମିଷ୍ଠାନ୍ତି ନୂନମଶ୍ଵିନୋପସ୍ତୁତେହ ଦିଵାଭିପିତ୍ଵେଵସାଗମିଷ୍ଠା ପ୍ରତ୍ଯଵର୍ତ୍ତିଂ ଦାଶୁଷେ ଶମ୍ଭଵିଷ୍ଠା

ପ୍ରସ୍ତୁତ ନିବେଦନକୁ ମାପିବା ଯିଏ ନାହିଁ; ଏବେ ହେ ଅଶ୍ୱିନୀଦେବତା, ଏଠି ଗୀତରେ ପ୍ରଶଂସିତ ହେଉଛ, ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଆସି ଆମ ପାନୀୟ ଗ୍ରହଣ କର; ତୁମେ ଦୟାଳୁ ହୋଇ, ପୂଜାରୀଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ସହିତ ପୁଣି ଫେରିଯାଅ।

ଉତା ଯାତଂ ସଂଗଵେ ପ୍ରାତରହ୍ନୋ ମଧ୍ଯନ୍ଦିନ ଉଦିତା ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଦିଵା ନକ୍ତମଵସା ଶନ୍ତମେନ ନେଦାନୀଂ ପୀତିରଶ୍ଵିନା ତତାନ

ସଂଗ୍ରହ ସମୟରେ, ପ୍ରଭାତରେ, ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ସମୟରେ ଆସ; ଦିନରେ ଓ ରାତିରେ, ଶାନ୍ତ ମନେ ଆସ; ଏବେ ହେ ଅଶ୍ୱିନୀଦେବତା, ତୁମର ପାନୀୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ।

ଏତା ଉ ତ୍ଯା ଉଷସଃ କେତୁମକ୍ରତ ପୂର୍ଵେ ଅର୍ଧେ ରଜସୋ ଭାନୁମଞ୍ଜତେ ନିଷ୍କୃଣ୍ଵାନା ଆଯୁଧାନୀଵ ଧୃଷ୍ଣଵଃ ପ୍ରତି ଗାଵୋ ଽରୁଷୀର୍ଯନ୍ତି ମାତରଃ

ଏହି ପ୍ରଭାତମାନେ ତାଙ୍କର ଚିହ୍ନ ଦେଇଛନ୍ତି; ଆକାଶର ପ୍ରଥମ ଅଂଶରେ ତାଙ୍କୁ ଆଲୋକରେ ଶୋଭିତ କରାଯାଇଛି; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ପରି ତେଜ ଦେଖାଉଥିବା ଲାଲ ଗାଈମାନେ, ମାଆମାନେ, ଅନୁଶାସନ ଅନୁସାରେ ଯାଉଛନ୍ତି।

ଉଦପପ୍ତନ୍ନରୁଣା ଭାନଵୋ ଵୃଥା ସ୍ଵାଯୁଜୋ ଅରୁଷୀର୍ଗା ଅଯୁକ୍ଷତ ଅକ୍ରନ୍ନୁଷାସୋ ଵଯୁନାନି ପୂର୍ଵଥା ରୁଶନ୍ତଂ ଭାନୁମରୁଷୀରଶିଶ୍ରଯୁଃ

ଲାଲ ରେଖାମାନେ ଉପରକୁ ଉଡ଼ିଯାଇଛି, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅବାଧ; ଲାଲ ଗାଈମାନେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି; ପ୍ରଭାତମାନେ ପୁରୁଣା ରାସ୍ତା ଚାଲିଛନ୍ତି; ତେଜ ଆଲୋକ ଲାଲମାନେ ଉପରେ ବସିଛି।

ଅର୍ଚନ୍ତି ନାରୀରପସୋ ନ ଵିଷ୍ଟିଭିଃ ସମାନେନ ଯୋଜନେନା ପରାଵତଃ ଇଷଂ ଵହନ୍ତୀଃ ସୁକୃତେ ସୁଦାନଵେ ଵିଶ୍ଵେଦହ ଯଜମାନାଯ ସୁନ୍ଵତେ

ସ୍ତ୍ରୀମାନେ କାମ କରୁଥିବା ମାନେ, ତାଙ୍କର କଣ୍ଠରେ ଗୀତ ଗାଉଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ବୁନାଇ ନୁହେଁ; ସମାନ ଯୋଗରେ ଏକଠି ଦୂରକୁ ଯାଉଛନ୍ତି, ଭଲ କାମ କରୁଥିବା, ଦାନଶୀଳ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବାଙ୍କ ପାଇଁ ପୋଷଣ ଆଣିଛନ୍ତି।

ଅବୋଧ୍ଯଗ୍ନିର୍ଜ୍ମ ଉଦେତି ସୂର୍ଯୋ ଵ୍ଯୂଷାଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରା ମହ୍ଯାଵୋ ଅର୍ଚିଷା ଆଯୁକ୍ଷାତାମଶ୍ଵିନା ଯାତଵେ ରଥଂ ପ୍ରାସାଵୀଦ୍ଦେଵଃ ସଵିତା ଜଗତ୍ପୃଥକ୍

ଅଗ୍ନି ଜାଗିଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଉଛି; ଚନ୍ଦ୍ରା ପ୍ରଭାତମାନେ ତାଙ୍କର ଆଲୋକ ଛଡ଼ାଇଛନ୍ତି; ଅଶ୍ୱିନୀଦେବତା ଯିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କର ରଥ ଯୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି; ସବିତା ଦେବତା ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଭିନ୍ନ କରିଛନ୍ତି।

ଯଦ୍ଯୁଞ୍ଜାଥେ ଵୃଷଣମଶ୍ଵିନା ରଥଂ ଘୃତେନ ନୋ ମଧୁନା କ୍ଷତ୍ରମୁକ୍ଷତମ୍ ଅସ୍ମାକଂ ବ୍ରହ୍ମ ପୃତନାସୁ ଜିନ୍ଵତଂ ଵଯଂ ଧନା ଶୂରସାତା ଭଜେମହି

ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ତୁମର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥ ଯୁକ୍ତ କର, ହେ ଅଶ୍ୱିନୀଦେବତା, ଘୃତ ଓ ମଧୁ ସହିତ ଆମ ପାଇଁ ଶକ୍ତି ଦିଅ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମ ପ୍ରାର୍ଥନାକୁ ପ୍ରେରିତ କର; ଆମେ ବୀରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଧନ ଜିତିବାକୁ ପାରିବା।

ଅର୍ଵାଙ୍ତ୍ରିଚକ୍ରୋ ମଧୁଵାହନୋ ରଥୋ ଜୀରାଶ୍ଵୋ ଅଶ୍ଵିନୋର୍ଯାତୁ ସୁଷ୍ଟୁତଃ ତ୍ରିଵନ୍ଧୁରୋ ମଘଵା ଵିଶ୍ଵସୌଭଗଃ ଶଂ ନ ଆ ଵକ୍ଷଦ୍ଦ୍ଵିପଦେ ଚତୁଷ୍ପଦେ

ତିନି ଚକା ଥିବା, ମଧୁ ଭରା, ତୀବ୍ର ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଟଣାଯାଉଥିବା, ପ୍ରଶଂସିତ ରଥ ଏଠାକୁ ଅଶ୍ୱିନୀଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆସୁ; ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ଥିବା ଦାନଶୀଳ ଆମକୁ ଦୁଇପା ଓ ଚାରିପା ଜନ୍ତୁମାନେ ପାଇଁ ସୁଖ ଆଣୁନ୍।

ପ୍ର ତେ ଧାରା ଅସଶ୍ଚତୋ ଦିଵୋ ନ ଯନ୍ତି ଵୃଷ୍ଟଯଃ ଅଚ୍ଛା ଵାଜଂ ସହସ୍ରିଣମ୍

ତୁମର ଧାରାମାନେ ଆକାଶର ବର୍ଷା ପରି ବହୁଛି; ସେମାନେ ହଜାର ଫଳର ଦିଗକୁ ଯାଉଛନ୍ତି।

ଅଭି ପ୍ରିଯାଣି କାଵ୍ଯା ଵିଶ୍ଵା ଚକ୍ଷାଣୋ ଅର୍ଷତି ହରିସ୍ତୁଞ୍ଜାନ ଆଯୁଧା

ସେ ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦମୟ ଗୀତ ଦେଖି, ଆଗକୁ ବଢ଼ିଯାଉଛନ୍ତି; ହଳଦିଆ ଏକ, ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଉତ୍ତେଜିତ କରୁଛନ୍ତି।

ସ ମର୍ମୃଜାନ ଆଯୁଭିରିଭୋ ରାଜେଵ ସୁଵ୍ରତଃ ଶ୍ଯେନୋ ନ ଵଂସୁ ଷୀଦତି

ସେ ନିଜ ଅଙ୍ଗରେ ପବିତ୍ରତା ଆଣି, ହାତୀ ପରି, ଭଲ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଥିବା ରାଜା ପରି, ଶ୍ୟେନ ପରି ଡାଳିରେ ବସିଥାନ୍ତି।

ସ ନୋ ଵିଶ୍ଵା ଦିଵୋ ଵସୂତୋ ପୃଥିଵ୍ଯା ଅଧି ପୁନାନ ଇନ୍ଦଵା ଭର

ସେ ଆମ ପାଇଁ ଦିବା ଓ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଧନ ଆଣୁନ୍, ପବିତ୍ର କରି, ହେ ସୋମ, ଏଠାକୁ ଆଣ।

ନଵମ ପ୍ରଥମୋ ଽର୍ଧଃ ପ୍ରାସ୍ଯ ଧାରା ଅକ୍ଷରନ୍ଵୃଷ୍ଣଃ ସୁତସ୍ଯୌଜସା ଦେଵାଂ ଅନୁ ପ୍ରଭୂଷତଃ

ନବମ, ପ୍ରଥମ ଅଂଶ ବହିଯାଇଛି; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚାପି ହୋଇଥିବା ସୋମର ଧାରା ଶକ୍ତି ସହିତ ଦେବତାମାନେ ପଛରେ ପଛରେ ବହୁଛି।

ସପ୍ତିଂ ମୃଜନ୍ତି ଵେଧସୋ ଗୃଣନ୍ତଃ କାରଵୋ ଗିରା ଜ୍ଯୋତିର୍ଜଜ୍ଞାନମୁକ୍ଥ୍ଯମ୍

ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଦଳକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି, ଗୀତ ଗାଇ ଗାଇ; କବିମାନେ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ତେଜସ୍ୱୀ ଆଲୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛନ୍ତି।

ସୁଷହା ସୋମ ତାନି ତେ ପୁନାନାଯ ପ୍ରଭୂଵସୋ ଵର୍ଧା ସମୁଦ୍ରମୁକ୍ଥ୍ଯମ୍

ହେ ସୋମ, ତୁମ ଶକ୍ତି ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ବଢ଼ି ଉଠୁ, ସେଗୁଡ଼ିକ ତୁମର ପ୍ରଭାବରେ ପ୍ରଶଂସାର ସମୁଦ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚୁନ୍ତୁ।

ଏଷ ବ୍ରହ୍ମା ଯ ଋତ୍ଵିଯ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ନାମ ଶ୍ରୁତୋ ଗୃଣେ

ଏହି ହେଉଛି ପବିତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ: ମୁଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନାମର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ଯିଏ ଯଜ୍ଞର ପୁରୋହିତ, ସ୍ତୁତି କରେ।

ତ୍ଵାମିଚ୍ଛଵସସ୍ପତେ ଯନ୍ତି ଗିରୋ ନ ସଂଯତଃ

ହେ ଶକ୍ତିର ସ୍ୱାମୀ, ତୁମ ପାଖକୁ ଆମର କଥାଗୁଡ଼ିକ ଅବରୋଧ ଛାଡ଼ି ଯାଉଛି।

ଵି ସ୍ରୁତଯୋ ଯଥା ପଥା ଇନ୍ଦ୍ର ତ୍ଵଦ୍ଯନ୍ତୁ ରାତଯଃ

ଯେପରି ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ନିଜ ମାର୍ଗରେ ବହେ, ସେପରି ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆଜି ଉପହାରଗୁଡ଼ିକ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସୁ।

ଆ ତ୍ଵା ରଥଂ ଯଥୋତଯେ ସୁମ୍ନାଯ ଵର୍ତ୍ତଯାମସି ତୁଵିକୂର୍ମିମୃତୀଷହମିନ୍ଦ୍ରଂ ଶଵିଷ୍ଠ ସତ୍ପତିମ୍

ତୁମ ଦୟା ପାଇଁ, ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ଆମେ ତୁମ ପାଖକୁ ରଥ ନେଉଛୁ; ହେ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ଧନର ମାଲିକ, ଶତ୍ରୁ ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା।

ତୁଵିଶୁଷ୍ମ ତୁଵିକ୍ରତୋ ଶଚୀଵୋ ଵିଶ୍ଵଯା ମତେ ଆ ପପ୍ରାଥ ମହିତ୍ଵନା

ବିଶାଳ ଶକ୍ତି ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ, ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ତୁମ ବୁଦ୍ଧିରେ, ତୁମେ ମହାନତାରେ ବିସ୍ତାରିତ ହେଉଛ।