ସାମଵେଦଃ

ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ନଵତିଂ ପୁରୋ ଦାସପତ୍ନୀରଧୂନୁତମ୍ ସାକମେକେନ କର୍ମଣା

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଏକାଠି ଏକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦାସୀମାନଙ୍କର ନବତିଟି ଦୁର୍ଗକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲ।

ଉପ ତ୍ଵା ରଣ୍ଵସନ୍ଦୃଶଂ ପ୍ରଯସ୍ଵନ୍ତଃ ସହସ୍କୃତ ଅଗ୍ନେ ସସୃଜ୍ମହେ ଗିରଃ

ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମର ରୂପ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଆମେ ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୀତ ତୁମ ପାଖକୁ ପଠାଉଛୁ।

ଉପ ଚ୍ଛାଯାମିଵ ଘୃଣେରଗନ୍ମ ଶର୍ମ ତେ ଵଯମ୍ ଅଗ୍ନେ ହିରଣ୍ଯସନ୍ଦୃଶଃ

ହେ ଅଗ୍ନି, ସୁନା ରୂପୀ, ଆମେ ତୁମ ଛାୟାରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଛାୟା ପରି, ତୁମର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆସିଛୁ।

ଯ ଉଗ୍ର ଇଵ ଶର୍ଯହା ତିଗ୍ମଶୃଙ୍ଗୋ ନ ଵଂସଗଃ ଅଗ୍ନେ ପୁରୋ ରୁରୋଜିଥ

ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଭୟଙ୍କର ଧନୁର୍ଧର ପରି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିଙ୍ଗ ଥିବା ବୃଷଭ ପରି, ଦୁର୍ଗଗୁଡିକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲ।

ଋତାଵାନଂ ଵୈଶ୍ଵାନରମୃତସ୍ଯ ଜ୍ଯୋତିଷସ୍ପତିମ୍ ଅଜସ୍ରଂ ଘର୍ମମୀମହେ

ଆମେ ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଆଲୋକର ନାଥ, ଅବିରତ ତାପ ଦେଉଥିବା ବୈଶ୍ୱାନର ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଏହି ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ।

ଯ ଇଦଂ ପ୍ରତିପପ୍ରଥେ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ସ୍ଵରୁତ୍ତିରନ୍ ଋତୂନୁତ୍ସୃଜତେ ଵଶୀ

ଯିଏ ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ବିସ୍ତାର କରିଛନ୍ତି, ଯଜ୍ଞର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଲୋକ, ସେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଋତୁଗୁଡିକୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତି।

ଅଗ୍ନିଃ ପ୍ରିଯେଷୁ ଧାମସୁ କାମୋ ଭୂତସ୍ଯ ଭଵ୍ଯସ୍ଯ ସଭ୍ରାଡେକୋ ଵି ରାଜତି

ଅଗ୍ନି, ପ୍ରିୟ ଗୃହମାନେ, ଭୂତ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ୍‌ର ଆଶା, ସ୍ବଜନଙ୍କ ସହିତ ଏକାକି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅଛନ୍ତି।

ଆଷ୍ଟମ ତୃତୀଯୋ ଽର୍ଧଃ ଅଗ୍ନିଃ ପ୍ରତ୍ନେନ ଜନ୍ମନା ଶୁମ୍ଭାନସ୍ତନ୍ଵାଂ ସ୍ଵାମ୍ କଵିର୍ଵିପ୍ରେଣ ଵଵୃଧେ

ତୃତୀୟ ଅଷ୍ଟମାଂଶ, ପୁରୁଣା ଜନ୍ମ ଥିବା ଅଗ୍ନି, ନିଜ ରୂପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, କବିଙ୍କ ବୁଦ୍ଧିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛନ୍ତି।

ଊର୍ଜ୍ଜୋ ନପାତମା ହୁଵେ ଽଗ୍ନିଂ ପାଵକଶୋଚିଷମ୍ ଅସ୍ମିନ୍ଯଜ୍ଞେ ସ୍ଵଧ୍ଵରେ

ମୁଁ ଶକ୍ତିର ସନ୍ତାନ, ପବିତ୍ର ଶିଖା ଥିବା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଏହି ଯଜ୍ଞରେ, ଏହି ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଡାକୁଛି।

ସ ନୋ ମିତ୍ରମହସ୍ତ୍ଵମଗ୍ନେ ଶୁକ୍ରେଣ ଶୋଚିଷା ଦେଵୈରା ସତ୍ସି ବର୍ହିଷି

ଏ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଆମର ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନ୍ଧୁ ହେଉ। ତୁମର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଗୁନିରେ, ଦେବତାମାନେ ସହିତ ପବିତ୍ର କୁଶରେ ବସ।

ଉତ୍ତେ ଶୁଷ୍ମାସୋ ଅସ୍ଥୂ ରକ୍ଷୋ ଭିନ୍ଦନ୍ତୋ ଅଦ୍ରିଵଃ ନୁଦସ୍ଵ ଯାଃ ପରିସ୍ପୃଧଃ

ତୁମର ଶକ୍ତି ଉତ୍ତଳିତ ହେଉ, ଦୁଷ୍ଟମାନୋ ଭାଙ୍ଗିଦେଉ, ପାହାଡ଼ ଭେଦିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ ବିରୋଧ କରନ୍ତି ସେମାନୋକୁ ଦୂର କର।

ଅଯା ନିଜଘ୍ନିରୋଜସା ରଥସଙ୍ଗେ ଧନେ ହିତେ ସ୍ତଵା ଅବିଭ୍ଯୁଷା ହୃଦା

ଏହି ଶକ୍ତି ସହିତ, ତୁମେ ରଥଯୁଦ୍ଧ ଓ ଧନ ଲାଗି ଶତ୍ରୁମାନୋକୁ ହରାଇଛ। ଯିଏ ନିର୍ଭୟ ହୃଦୟରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିଛି, ସେଉଁଠି ପ୍ରଶଂସା କର।

ଅସ୍ଯ ଵ୍ରତାନି ନାଧୃଷେ ପଵମାନସ୍ଯ ଦୂଢ୍ଯା ରୁଜ ଯସ୍ତ୍ଵା ପୃତନ୍ଯତି

ଏହି ପବିତ୍ର ପ୍ରବାହମୟ ଦେବତାଙ୍କର ନିୟମ କେହି ଭଙ୍ଗ କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରେ, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଉ।

ତଂ ହିନ୍ଵନ୍ତି ମଦଚ୍ଯୁତଂ ହରିଂ ନଦୀଷୁ ଵାଜିନମ୍ ଇନ୍ଦୁମିନ୍ଦ୍ରାଯ ମତ୍ସରମ୍

ନଦୀମାନେ ମଧୁର ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା ସୁନା ରଙ୍ଗର ତୀବ୍ର ଘୋଡ଼, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଆତୁର ହୋଇ, ଏହି ରସକୁ ଆଗେଇ ନେଉଛନ୍ତି।

ଆ ମନ୍ଦ୍ରୈରିନ୍ଦ୍ର ହରିଭିର୍ଯାହି ମଯୂରରୋମଭିଃ ମା ତ୍ଵା କେ ଚିନ୍ନି ଯେମୁରିନ୍ନ ପାଶିନୋ ଽତି ଧନ୍ଵେଵ ତାଂ ଇହି

ଏ ଇନ୍ଦ୍ର, ମୟୂର ପାଖି ଲଗାଇଥିବା ତୁମର ଅଦ୍ଭୁତ ଘୋଡ଼ମାନେ ସହିତ ଆସ। କେହି, ଯାହା ହେଉନା କାହାରି ଶକ୍ତି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମକୁ ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ—ଏକ ଧନୁର୍ଧର ନିଶାନାକୁ ଜିତିଥିବା ପରି ଏଠାରେ ଆସ।

ଵୃତ୍ରଖାଦୋ ଵଲଂ ରୁଜଃ ପୁରାଂ ଦର୍ମୋ ଅପାମଜଃ ସ୍ଥାତା ରଥସ୍ଯ ହର୍ଯୋରଭିସ୍ଵର ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଦୃଢା ଚିଦାରୁଜଃ

ତୁମେ ବୃତ୍ର ନାଶ କରିଥିବା, ଅବରୋଧ ଭାଙ୍ଗିଦେଉଥିବା, ଦୃଢ଼ କିଲ୍ଲା ଉଜାଡ଼ିଦେଉଥିବା, ଜଳରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ହରି ଘୋଡ଼ ଚଳାଇଥିବା ରଥି, ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଦୃଢ଼ ଦୁର୍ଗକୁ ମଧ୍ୟ ଭାଙ୍ଗିଦେଇଛ।

ଗମ୍ଭୀରାଂ ଉଦଧୀଂରିଵ କ୍ରତୁଂ ପୁଷ୍ଯସି ଗା ଇଵ ପ୍ର ସୁଗୋପା ଯଵସଂ ଧେନଵୋ ଯଥା ହ୍ରଦଂ କୁଲ୍ଯା ଇଵାଶତ

ତୁମେ ଗଭୀର ସମୁଦ୍ର ପରି ଦୃଢ଼ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ଦେଉଛ; ଗାଈ ପରି ଉତ୍ତମ ଚରାଗାହ ଦେଉଛ; ନଦୀମାନେ ଯେପରି ହ୍ରଦକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସେପରି ତୁମେ ସମୃଦ୍ଧି ଏକଠା କର।

ଯଥା ଗୌରୋ ଅପା କୃତଂ ତୃଷ୍ଯନ୍ନେତ୍ଯଵେରିଣମ୍ ଆପିତ୍ଵେ ନଃ ପ୍ରପିତ୍ଵେ ତୂଯମା ଗହି କଣ୍ଵେଷୁ ସୁ ସଚା ପିବ

ଯେପରି ଏକ ଷାଣ୍ଡ ତିବ୍ର ତିର୍ଷ୍ଣାରେ ଜଳକୁ ଯାଏ, ଫେରି ନଯାଏ, ସେପରି ତୁମେ ଆମ ପୂର୍ବଜ ଓ ଆମ ପାଖକୁ ଆସ; କଣ୍ବମାନେ ସହିତ ଏଠାରେ ଯୋଗ ଦେଉ, ଆମସହିତ ପାନ କର।

ମନ୍ଦନ୍ତୁ ତ୍ଵା ମଘଵନ୍ନିନ୍ଦ୍ରେନ୍ଦଵୋ ରାଧୋଦେଯାଯ ସୁନ୍ଵତେ ଆମୁଷ୍ଯା ସୋମମପିବଶ୍ଚମୂ ସୁତଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ତଦ୍ଦଧିଷେ ସହଃ

ଏ ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ର, ଉତ୍ସର୍ଗ କରାଯାଇଥିବା ସୋମ ରସ ତୁମକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉ; ଯିଏ ଦାନ କରେ, ତାଙ୍କର ସୋମ ରସ ତୁମେ ପାନ କରିଥିଲ; ଚମୂରେ ତାହା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲା, ତୁମେ ଶକ୍ତି ନେଇଥିଲ।

ତ୍ଵମଙ୍ଗ ପ୍ର ଶୁଂସିଷୋ ଦେଵଃ ଶଵିଷ୍ଠ ମର୍ତ୍ଯମ୍ ନ ତ୍ଵଦନ୍ଯୋ ମଘଵନ୍ନସ୍ତି ମର୍ଡିତେନ୍ଦ୍ର ବ୍ରଵୀମି ତେ ଵଚଃ

ଏ ଦେବତା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କେବଳ ତୁମେ ପ୍ରଶଂସିତ; ତୁମ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କେହି ମଣିଷଙ୍କର ସହାୟକ ନୁହଁନ୍ତି, ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି।

ମା ତେ ରାଧାଂସି ମା ତ ଊତଯୋ ଵସୋ ଽସ୍ମାନ୍କଦା ଚନା ଦଭନ୍ ଵିଶ୍ଵା ଚ ନ ଉପମିମୀହି ମାନୁଷ ଵସୂନି ଚର୍ଷଣିଭ୍ଯ ଆ

ତୁମର ଦାନ ଓ ତୁମର ସହାୟତା କେବେ ଆମଠାରେ କମିଯାଉ ନାହିଁ, ଦାନଶୀଳ; ଆମ ପାଇଁ କେବେ ଅଭାବ ହେଉ ନାହିଁ—ସମସ୍ତ ମଣିଷ ଧନ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ବଣ୍ଟିଦିଅ।

ପ୍ରତି ଷ୍ଯା ସୂନରୀ ଜନୀ ଵ୍ଯୁଚ୍ଛନ୍ତୀ ପରି ସ୍ଵସୁଃ ଦିଵୋ ଅଦର୍ଶି ଦୁହିତା

ଦିନର ଭଉଣୀ ଭାବେ ଦେବତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କନ୍ୟା ଦେଖାଯାଉଛି, ସେ ଉଠି ଏବଂ ପ୍ରସାରିତ ହେଉଛି।

ଅଶ୍ଵେଵ ଚିତ୍ରାରୁଷୀ ମାତା ଗଵାମୃତାଵରୀ ସଖା ଭୂଦଶ୍ଵିନୋରୁଷାଃ

ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲାଲ ଘୋଡ଼ ପରି, ଗାଈମାନୋର ମାଆ, ଦୁଧରେ ଧନୀ, ଉଷା ଦ୍ୱାରା ଅଶ୍ୱିନମାନୋର ବନ୍ଧୁ ହୋଇଛନ୍ତି।

ଉତ ସଖାସ୍ଯଶ୍ଵିନୋରୁତ ମାତା ଗଵାମସି ଉତୋଷୋ ଵସ୍ଵ ଈଶିଷେ

ସେ ଅଶ୍ୱିନମାନୋର ବନ୍ଧୁ, ଗାଈମାନୋର ମାଆ, ଉଷା, ତୁମେ ଧନର ମାଲିକା ଅଟୁଟ।

ଏଷୋ ଉଷା ଅପୂର୍ଵ୍ଯ ଵ୍ଯୁଚ୍ଛତି ପ୍ରିଯା ଦିଵଃ ସ୍ତୁଷେ ଵାମଶ୍ଵିନା ବୃହତ୍

ଏହି ନୂତନ ଉଷା ଦିଗବିଧାତା ହେଉଛି, ଦିବସର ପ୍ରିୟ; ମୁଁ ତୁମର ସୌନ୍ଦର୍ୟ ପାଇଁ ବଡ଼ ଅଶ୍ୱିନମାନୋକୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛି।

ଯା ଦସ୍ରା ସିନ୍ଧୁମାତରା ମନୋତରା ରଯୀଣାମ୍ ଧିଯା ଦେଵା ଵସୁଵିଦା

ଓ ଦୁଇଜଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ନଦୀମାନୋର ମାଆ, ଧନ ଦେବାଳୁ, ଜ୍ଞାନୀ ଦେବତା, ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଧନ ଜାଣିଥିବା।

ଵଚ୍ଯନ୍ତେ ଵାଂ କକୁହାସୋ ଜୂର୍ଣାଯାମଧି ଵିଷ୍ଟପି ଯଦ୍ଵାଂ ରଥୋ ଵିଭିଷ୍ପତାତ୍

ତୁମର ପ୍ରଶଂସା ଉଚ୍ଚରିତ ହେଉଛି, ତୁମର ଗୀତ ବିଶାଳ ଭୂମିରେ ଗୁଞ୍ଜିଉଛି; ତୁମର ରଥ, ଅଶ୍ୱିନମାନେ, ସମୃଦ୍ଧି ସହିତ ଆସୁ।

ଉଷସ୍ତଚ୍ଚିତ୍ରମା ଭରାସ୍ମଭ୍ଯଂ ଵାଜିନୀଵତି ଯେନ ତୋକଂ ଚ ତନଯଂ ଚ ଧାମହେ

ହେ ଉଷା, ଆମ ପାଇଁ ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଧନ ଆଣ, ଯାହା ଦ୍ରୁତ ଘୋଡ଼ାରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଆମ ପିଲା ଓ ସନ୍ତାନମାନେକୁ ପୋଷଣ କରିପାରିବୁ।

ଉଷୋ ଅଦ୍ଯେହ ଗୋମତ୍ଯଶ୍ଵାଵତି ଵିଭାଵରି ରେଵଦସ୍ମେ ଵ୍ଯୁଚ୍ଛ ସୂନୃତାଵତି

ହେ ଉଷା, ଆଜି ଏଠାରେ ଆସ, ଯେଉଁଠାରେ ଗାଈ ଓ ଘୋଡ଼ାର ସମୃଦ୍ଧି ଅଛି; ଆମ ପାଇଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅ, ମହିମା ଓ ସତ୍ୟବାଦିତା ଦେଇ।