ଜରାବୋଧ ତଦ୍ଵିଵିଡ୍ଢି ଵିଶେଵିଶେ ଯଜ୍ଞିଯାଯ ସ୍ତୋମଂ ରୁଦ୍ରାଯ ଦୃଶୀକମ୍
ବୟସରେ ଜାଗ୍ରତ ହୁଅ, ଏହା ବୁଝ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୋତ୍ରରେ ପୂଜିତ ଯେଉଁଠାରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଗୀତ ଗାଯାଉଛି।
ସ ନୋ ମହାଂ ଅନିମାନୋ ଧୂମକେତୁଃ ପୁରୁଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଃ ଧିଯେ ଵାଜାଯ ହିନ୍ଵତୁ
ସେ ମହାନ, ଅଚଳ, ଧୂମ ଝଣ୍ଡା ବହନ କରୁଥିବା, ଆଗକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଥିବା, ଆମକୁ ବୁଦ୍ଧି ଓ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରେରିତ କରୁନ୍ତୁ।
ସ ରେଵାଂ ଇଵ ଵିଶ୍ପତିର୍ଦୈଵ୍ଯଃ କେତୁଃ ଶୃଣୋତୁ ନଃ ଉକ୍ଥୈରଗ୍ନିର୍ବୃହଦ୍ଭାନୁଃ
ସେ ଦେବତାଙ୍କ ଚିହ୍ନ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମାଲିକ, ଦାୟାଳୁ ବନ୍ଧୁ ପରି, ଆମର ଗୀତ ଶୁଣନ୍ତୁ—ବିଶାଳ ତେଜଉଁତା ଅଗ୍ନି।
ତଦ୍ଵୋ ଗାଯ ସୁତେ ସଚା ପୁରୁହୂତାଯ ସତ୍ଵନେ ଶଂ ଯଦ୍ଗଵେ ନ ଶାକିନେ
ତୁମ ପାଇଁ ଏହି ଗୀତ ଗାଅ, ସମେତେ ଅନେକ ଥର ଡାକାଯାଉଥିବାଙ୍କୁ, ଶକ୍ତି ପାଇଁ, ଯାହା ଗାଈ ପାଇଁ ଶୁଭ ଓ ଦାନଶୀଳଙ୍କ ପାଇଁ ଭଲ।
ନ ଘା ଵସୁର୍ନି ଯମତେ ଦାନଂ ଵାଜସ୍ଯ ଗୋମତଃ ଯତ୍ସୀମୁପଶ୍ରଵଦ୍ଗିରଃ
ସେ ଭଲ ଲୋକ କେବେ ଗୋଧନ ସମୃଦ୍ଧି ଦାନକୁ ରୋକି ନାହାନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ଗୀତ ତାଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚେ।
କୁଵିତ୍ସସ୍ଯ ପ୍ର ହି ଵ୍ରଜଂ ଗୋମନ୍ତଂ ଦସ୍ଯୁହା ଗମତ୍ ଶଚୀଭିରପ ନୋ ଵରତ୍
ସେ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ସମ୍ଭବତଃ ଗୋଧନର ଗୋଶାଳାକୁ ଯାଆନ୍ତୁ; ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ଦୂରେ ରଖନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ଇଦଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵି ଚକ୍ରମେ ତ୍ରେଧା ନି ଦଧେ ପଦମ୍ ସମୂଢମସ୍ଯ ପାଂସୁଲେ
ବିଷ୍ଣୁ ତିନିଟି ଦୀଘା ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି; ସେ ତିନିଥର ତାଙ୍କର ପଦ ରଖିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତକୁ ଧୂଳିରେ ଆବୃତ କରିଛନ୍ତି।
ତ୍ରୀଣି ପଦା ଵି ଚକ୍ରମେ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଗୋପା ଅଦାଭ୍ଯଃ ଅତୋ ଧର୍ମାଣି ଧାରଯନ୍
ବିଷ୍ଣୁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ରକ୍ଷକ ଓ ଅଜୟ, ତିନିଟି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି; ସେଠାରୁ ସେ ନୀତିମାନ୍ୟତାକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ଵିଷ୍ଣୋଃ କର୍ମାଣି ପଶ୍ଯତ ଯତୋ ଵ୍ରତାନି ପସ୍ପଶେ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଯୁଜ୍ଯଃ ସଖା
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖ, ଯେଉଁଠାରୁ ତାଙ୍କର ପବିତ୍ର ନୀତି ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ।
ତଦ୍ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରମଂ ପଦଂ ସଦା ପଶ୍ଯନ୍ତି ସୂରଯଃ ଦିଵୀଵ ଚକ୍ଷୁରାତତମ୍
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସଦା ଦେଖନ୍ତି, ଆକାଶରେ ବିସ୍ତୃତ ଦୃଷ୍ଟି ପରି।
ତଦ୍ଵିପ୍ରାସୋ ଵିପନ୍ଯୁଵୋ ଜାଗୃଵାଂସଃ ସମିନ୍ଧତେ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଯତ୍ପରମଂ ପଦମ୍
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ, ପ୍ରେରିତ କବିମାନେ, ସଦା ଜାଗ୍ରତ ରହି, ସମେତେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରନ୍ତି।
ଅତୋ ଦେଵା ଅଵନ୍ତୁ ନୋ ଯତୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵିଚକ୍ରମେ ପୃଥିଵ୍ଯା ଅଧି ସାନଵି
ଯେଉଁଠାରୁ ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କର ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି, ପୃଥିବୀର ଶିଖରରେ, ସେଠାରୁ ଦେବତାମାନେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
ମୋ ଷୁ ତ୍ଵା ଵାଘତଶ୍ଚ ନାରେ ଅସ୍ମନ୍ନି ରୀରମନ୍ ଆରାତ୍ତାଦ୍ଵ ସଧମାଦଂ ନ ଆ ଗହୀହ ଵା ସନ୍ନୁପ ଶ୍ରୁଧି
ତୁମେ କିମ୍ବା ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ଲୋକ, ଆମପ୍ରତି କ୍ରୋଧିତ ହେଉନାହାଁ; ଦୂରରୁ ଏହି ସଭାକୁ ଆସ, କିମ୍ବା ନିକଟରେ ଥିଲେ ଆମ କଥା ଶୁଣ।
ଇମେ ହି ତେ ବ୍ରହ୍ମକୃତଃ ସୁତେ ସଚା ମଧୌ ନ ମକ୍ଷ ଆସତେ ଇନ୍ଦ୍ରେ କାମଂ ଜରିତାରୋ ଵସୂଯଵୋ ରଥେ ନ ପାଦମା ଦଧୁଃ
ଏହିମାନେ, ତୁମ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ତିଆରି, ସୋମ ରସ ପିଟାଯାଉଥିବାବେଳେ, ଧନ ଆଶା କରୁଥିବା ଗାୟକମାନେ, ମଧୁରେ ମକ୍ଷୀ ପରି ବସିଛନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ର; ସେମାନେ ରଥରେ ପାଦ ରଖିଛନ୍ତି।
ଅସ୍ତାଵି ମନ୍ମ ପୂର୍ଵ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମେନ୍ଦ୍ରାଯ ଵୋଚତ ପୂର୍ଵୀରୃତସ୍ଯ ବୃହତୀରନୂଷତ ସ୍ତୋତୁର୍ମେଧା ଅସୃକ୍ଷତ
ମୁଁ ପୁରୁଣା ସ୍ତୁତିକୁ ଗାଇଛି; ଏହି ଗୀତକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହ। ସତ୍ୟର ବଡ଼ ବଡ଼ ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ ଅନୁସରଣ କରିଛନ୍ତି; ଗାୟକଙ୍କର ଚିନ୍ତା ଧାରା ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଛି।
ସମିନ୍ଦ୍ରୋ ରାଯୋ ବୃହତୀରଧୂନୁତ ସଂ କ୍ଷୋଣୀ ସମୁ ସୂର୍ଯମ୍ ସଂ ଶୁକ୍ରାସଃ ଶୁଚଯଃ ସଂ ଗଵାଶିରଃ ସୋମା ଇନ୍ଦ୍ରମମନ୍ଦିଷୁଃ
ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି ବଡ଼ ଧନକୁ ହଲାଇଛନ୍ତି; ପୃଥିବୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଶୁଭ୍ର ଓ ପବିତ୍ରମାନେ, ଗାଁ ଦେଇଥିବାମାନେ ଓ ସୋମରସ ଏକାସাথে ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରିଛନ୍ତି।
ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ସୋମ ପାତଵେ ଵୃତ୍ରଘ୍ନେ ପରି ଷିଚ୍ଯସେ ନରେ ଚ ଦକ୍ଷିଣାଵତେ ଦେଵାଯ ସଦନାସଦେ
ହେ ବିଜୟୀ ବିର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ, ହେ ବିଦ୍ୱାନ୍ ଓ ଦାନଶୀଳ, ଏହି ସୋମ ତୁମେ ପିଇବା ପାଇଁ ପୋଡ଼ାଯାଉଛ; ଦେବତାଙ୍କ ଆସନରେ ବସିଥିବା ତୁମ ପାଇଁ।
ତଂ ସଖାଯଃ ପୁରୂରୁଚଂ ଯୂଯଂ ଵଯଂ ଚ ସୂରଯଃ ଅଶ୍ଯାମ ଵାଜଗନ୍ଧ୍ଯଂ ସନେମ ଵାଜପସ୍ତ୍ଯମ୍
ହେ ବିଶ୍ୱଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଆମେ ତୁମ ସଙ୍ଗୀ ଓ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଶକ୍ତିର ସୁଗନ୍ଧକୁ ପାଉ; ଆମେ ଶକ୍ତିର ସମ୍ପଦ ଲାଭ କରିବା।
ପରି ତ୍ଯଂ ହର୍ଯତଂ ହରିଂ ବଭ୍ରୁଂ ପୁନନ୍ତି ଵାରେଣ ଯୋ ଦେଵାନ୍ଵିଶ୍ଵାଂ ଇତ୍ପରି ମଦେନ ସହ ଗଚ୍ଛତି
ସେହି ପିତାମ୍ବର ଘୋଡ଼ାକୁ ପାଣିରେ ପବିତ୍ର କରାଯାଏ, ଯିଏ ମଦ ନେଇ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଏ।
କସ୍ତମିନ୍ଦ୍ର ତ୍ଵାଵସୋ ମର୍ତ୍ଯୋ ଦଧର୍ଷତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଇତ୍ତେମଘଵନ୍ ପାର୍ଯେ ଦିଵି ଵାଜୀ ଵାଜଂ ସିଷାସତି
ହେ ଅପାର ଧନର ଇନ୍ଦ୍ର, କେଉଁ ମଣିଷ ତୁମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବ? ନିଶ୍ଚୟ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉଚ୍ଚ ଦିଗନ୍ତରେ ଶକ୍ତି ଚାହେ।
ମଘୋନଃ ସ୍ମ ଵୃତ୍ରହତ୍ଯେଷୁ ଚୋଦଯ ଯେ ଦଦତି ପ୍ରିଯା ଵସୁ ତଵ ପ୍ରଣୀତୀ ହର୍ଯଶ୍ଵ ସୂରିଭିର୍ଵିଶ୍ଵା ତରେମ ଦୁରିତା
ହେ ଦାନଶୀଳ, ଭଲ ଧନ ଦେଇଥିବାମାନେ ବୃତ୍ର ହତ୍ୟାରେ ଆମକୁ ପ୍ରେରିତ କର; ତୁମ ନେତୃତ୍ୱରେ, ହେ ହରିଅଶ୍ୱ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସହିତ ସମସ୍ତ କଷ୍ଟ ଅଟକାଇଯିବା।
ଏଦୁ ମଧୋର୍ମଦିନ୍ତରଂ ସିଞ୍ଚାଧ୍ଵର୍ଯୋ ଅନ୍ଧସଃ ଏଵା ହି ଵୀର ସ୍ତଵତେ ସଦାଵୃଧଃ
ହେ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ, ମଧୁର ଓ ଉତ୍ସାହଦାୟକ ସୋମକୁ ପାତ୍ରରୁ ଢାଳ; ଏଭଳି ଚିରନବୀନ ବୀର ପ୍ରଶଂସିତ ହୁଏ।
ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାତର୍ହରୀଣାଂ ନ କିଷ୍ଟେ ପୂର୍ଵ୍ଯସ୍ତୁତିମ୍ ଉଦାନଂଶ ଶଵସା ନ ଭନ୍ଦନା
ହେ ହରିଅଶ୍ୱ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ପୁରୁଣା ସ୍ତୁତିକୁ କେବେ ତ୍ୟାଗ କରନାହାଁ; ତୁମେ ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଉଛ, କେହି ଅଟକାଇପାରିବେ ନାହିଁ।
ତଂ ଵୋ ଵାଜାନାଂ ପତିମହୂମହି ଶ୍ରଵସ୍ଯଵଃ ଅପ୍ରାଯୁଭିର୍ଜ୍ଞେଭିର୍ଵାଵୃଧେନ୍ଯମ୍
ହେ ପ୍ରସିଦ୍ଧମାନେ, ଆମେ ଶକ୍ତିର ଠାକୁରାଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ; ଜେଉଁମାନେ କେବେ ବିଫଳ ହୁଏନାହାଁ, ସେମାନଙ୍କ ଜ୍ଞାନରେ ସେ ବଢ଼ିଯାଉନ୍ତୁ।
ତଂ ଗୂର୍ଧଯା ସ୍ଵର୍ଣରଂ ଦେଵାସୋ ଦେଵମରତିଂ ଦଧନ୍ଵିରେ ଦେଵତ୍ରା ହଵ୍ଯମୂହିଷେ
ଗୀତରେ ଦେବତାମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଅବିଘାତୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହବି ନେବାକୁ ବସାଇଛନ୍ତି।
ଵିଭୂତରାତିଂ ଵିପ୍ର ଚିତ୍ରଶୋଚିଷମଗ୍ନିମୀଡିଷ୍ଵ ଯନ୍ତୁରମ୍ ଅସ୍ଯ ମେଧସ୍ଯ ସୋମ୍ଯସ୍ଯ ସୋଭରେ ପ୍ରେମଧ୍ଵରାଯ ପୂର୍ଵ୍ଯମ୍
ଅଧିକ ଦାନ ଆଶା କରି, ହେ ପ୍ରେରିତ, ତୁମେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କର, ତିନିଁ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ରଥଚାଳକ, ଏହି ଜ୍ଞାନ, ସୋମ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଯଜ୍ଞ ଓ ପୁରୁଣା କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ।
ଆ ସୋମ ସଵାନୋ ଅଦ୍ରିଭିସ୍ତିରୋ ଵାରାଣ୍ଯଵ୍ଯଯା ଜନୋ ନ ପୁରି ଚମ୍ଵୋର୍ଵିଶଦ୍ଧରିଃ ସଦୋ ଵନେଷୁ ଦଧ୍ରିଷେ
ପାଥରରେ ଚିପିଥିବା ସୋମ ଅଭେଦ୍ୟ ପ୍ରତିବନ୍ଧକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ; ଏକ ନଗରରେ ମଣିଷ ପରି, ପିତାମ୍ବର ସୋମ ଜଙ୍ଗଲରେ ତାଙ୍କର ଆସନ ନେଇଛନ୍ତି।
ସ ମାମୃଜେ ତିରୋ ଅଣ୍ଵାନି ମେଷ୍ଯୋ ମୀଡ୍ଵାନ୍ତ୍ସପ୍ତିର୍ନ ଵାଜଯୁଃ ଅନୁମାଦ୍ଯଃ ପଵମାନୋ ମନୀଷିଭିଃ ସୋମୋ ଵିପ୍ରେଭିରୃକ୍ଵଭିଃ
ସେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରିଛନ୍ତି, ଛୋଟ ଅଂଶକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଶକ୍ତି ପାଇବାକୁ ଆଶା କରୁଥିବା ବିଜୟୀ ରଥୀ ପରି; ପବିତ୍ର ସୋମ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଗାୟକମାନେ ସହିତ ପ୍ରଶଂସିତ।
ଵଯମେନମିଦା ହ୍ଯୋ ଽପୀପେମେହ ଵଜ୍ରିଣମ୍ ତସ୍ମା ଉ ଅଦ୍ଯ ସଵନେ ସୁତଂ ଭରା ନୂନଂ ଭୂଷତ ଶ୍ରୁତେ
ଆମେ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କୁ ଆଜି ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛୁ; ତେଣୁ, ଏହି ସବାରେ, ସେ ପାଇଁ ଚିପିଥିବା ସୋମ ଆଣ; ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତାଙ୍କୁ ଶୃଙ୍ଗାର କର।
ଵୃକଶ୍ଚିଦସ୍ଯ ଵାରଣ ଉରାମଥିରା ଵଯୁନେଷୁ ଭୂଷତି ସେମଂ ନ ସ୍ତୋମଂ ଜୁଜୁଷାଣ ଆ ଗହୀନ୍ଦ୍ର ପ୍ର ଚିତ୍ରଯା ଧିଯା
ଏଠି ମାନେ ତାଙ୍କର ରକ୍ଷକ ହେବା ସହ, ବଘ ମଧ୍ୟ ପଥରେ ନିଜକୁ ଶୃଙ୍ଗାର କରେ; ଏହି ସ୍ତୁତିରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଚିନ୍ତା ସହ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତୁ।