ସାମଵେଦଃ

ସିଞ୍ଚନ୍ତି ନମସାଵଟମୁଚ୍ଚାଚକ୍ରଂ ପରିଜ୍ମାନମ୍ ନୀଚୀନବାରମକ୍ଷିତମ୍

ସମ୍ମାନ ସହିତ ସେମାନେ ପାନୀଘାଟରେ ଢାଳିଦେଉଛନ୍ତି, ଉଚ୍ଚ ଚକ୍ର, ଦୂର ଯାଉଥିବା, କେବେ ଶୁଷ୍କ ନହେଉଥିବା ଧାରା।

ମା ଭେମ ମା ଶ୍ରମିଷ୍ମୋଗ୍ରସ୍ଯ ସଖ୍ଯେ ତଵ ମହତ୍ତେ ଵୃଷ୍ଣୋ ଅଭିଚକ୍ଷ୍ଯଂ କୃତଂ ପଶ୍ଯେମ ତୁର୍ଵଶଂ ଯଦୁମ୍

ହେ ବଳଶାଳୀ, ତୁମ ସଂଗରେ ଆମେ କେବେ ଭୟ କରିବା ନାହିଁ, କିମ୍ବା କ୍ଲାନ୍ତ ହେବା ନାହିଁ। ତୁମେ ଯେଉଁ ମହାକାର୍ଯ୍ୟ ତୁର୍ବଶ ଓ ଯଦୁ ପାଇଁ କରିଛ, ସେଗୁଡିକୁ ଆମେ ଦେଖିପାରିବା।

ସଵ୍ଯାମନୁ ସ୍ଫିଗ୍ଯଂ ଵାଵସେ ଵୃଷ୍ନା ନ ଦାନୋ ଅସ୍ଯ ରୋଷତି ମଧ୍ଵା ସଂପୃକ୍ତାଃ ସାରଘେଣ ଧେନଵସ୍ତୂଯମେହି ଦ୍ରଵା ପିବ

ତୁମେ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ସାହ ଦେଉଛ, ବଳଶାଳୀ। ଦାନକାରୀ ଏଥିରେ କ୍ରୋଧିତ ହୁଏ ନାହିଁ। ମଧୁ ମିଶିଥିବା ଶୋଭିତ ଗାଈମାନେ ଆସୁଛନ୍ତି; ଆସ, ଏହି ପ୍ରବାହମାନ ଅମୃତ ପିଉ।

ଇମା ଉ ତ୍ଵା ପୁରୂଵସୋ ଗିରୋ ଯା ମମ ପାଵକଵର୍ଣାଃ ଶୁଚଯୋ ଵିପଶ୍ଚିତୋ ଽଭି ସ୍ତୋମୈରନୂଷତ

ହେ ପୁରୁବସୁ, ଏହି ମୋର ଗୀତଗୁଡିକ ଜ୍ଵଳମାନ, ପବିତ୍ର ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ; ଏମାନେ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି।

ଅଯଂ ସହସ୍ରମୃଷିଭିଃ ସହସ୍କୃତଃ ସମୁଦ୍ର ଇଵ ପପ୍ରଥେ ସତ୍ଯଃ ସୋ ଅସ୍ଯ ମହିମା ଗୃଣେ ଶଵୋ ଯଜ୍ଞେଷୁ ଵିପ୍ରରାଜ୍ଯେ

ଏହିଜଣେ, ହଜାର ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ସମୁଦ୍ର ପରି ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ମହିମା ସତ୍ୟ, ମୁଁ ଯଜ୍ଞ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ଶାସନରେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ।

ଯସ୍ଯାଯଂ ଵିଶ୍ଵ ଆର୍ଯୋ ଦାସଃ ଶେଵଧିପା ଅରିଃ ତିରଶ୍ଚିଦର୍ଯେ ରୁଶମେ ପଵୀରଵି ତୁଭ୍ଯେତ୍ସୋ ଅଜ୍ଯତେ ରଯିଃ

ଯାହା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଆର୍ୟ ଓ ଦାସ, ଶତ୍ରୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଅନୁଗତ; ଶତ୍ରୁ ମୁହଁ ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅବଦଳିତ ହୁଏ। ହେ ଜ୍ଵଳମାନ, ତୁମ ପାଖକୁ ଧନ ଆସେ।

ତୁରଣ୍ଯଵୋ ମଧୁମନ୍ତଂ ଘୃତଶ୍ଚତଂ ଵିପ୍ରାସୋ ଅର୍କମାନୃଚୁଃ ଅସ୍ମେ ରଯିଃ ପପ୍ରଥେ ଵୃଷ୍ଣ୍ଯଂ ଶଵୋ ଽସ୍ମେ ସ୍ଵାନାସ ଇନ୍ଦଵଃ

ତୀବ୍ର ଗତିଅଳେ ମଧୁ ମିଶିଥିବା ଘୃତ ଗାଇଛନ୍ତି; ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଷ୍ଟୁତି ଗାଇଛନ୍ତି। ଆମ ପାଇଁ ଧନ ଚାରିପାଖରେ ବିସ୍ତାରିତ, ବଳ ଆମ ପାଖରେ; ଆମ ପାଇଁ ନଦୀମାନେ ନିଜ ହୋଇଛନ୍ତି, ହେ ଇନ୍ଦୁ।

ଗୋମନ୍ନ ଇନ୍ଦୋ ଅଶ୍ଵଵତ୍ସୁତଃ ସୁଦକ୍ଷ ଧନିଵ ଶୁଚିଂ ଚ ଵର୍ଣମଧି ଗୋଷୁ ଧାର୍ଯ

ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଗାଈ ଓ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଚିପିଯାଇଛ, ଦକ୍ଷ, ଧନୀ, ଶୁଦ୍ଧ ରଙ୍ଗର, ତୁମେ ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧାରଣ କରାଯିବା ଯୋଗ୍ୟ।

ସ ନୋ ହରୀଣାଂ ପତ ଇନ୍ଦୋ ଦେଵପ୍ସରସ୍ତମଃ ସଖେଵ ସଖ୍ଯେ ନର୍ଯୋ ରୁଚେ ଭଵ

ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଆମ ପାଇଁ ହରୀମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ସବୁଠାରୁ ଦିବ୍ୟ, ବନ୍ଧୁତ୍ୱରେ ବନ୍ଧୁ ପରି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉ।

ସନେମି ତ୍ଵମସ୍ମଦା ଅଦେଵଂ କଂ ଚିଦତ୍ରିଣମ୍ ସାହ୍ଵାଂ ଇନ୍ଦୋ ପରି ବାଧୋ ଅପ ଦ୍ଵଯୁମ୍

ତୁମେ, ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଆମଠାରୁ ଯେକୌଣସି ଅଧର୍ମିକ ଓ ଶତ୍ରୁକୁ ଦୂରେଇଦିଅ; ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦୁଇମନା ଲୋକଙ୍କୁ ଦୂର କର।

ଅଞ୍ଜତେ ଵ୍ଯଞ୍ଜତେ ସମଞ୍ଜତେ କ୍ରତୁଂ ରିହନ୍ତି ମଧ୍ଵାଭ୍ଯଞ୍ଜତେ ସିନ୍ଧୋରୁ ଽଚ୍ଛ୍ଵାସେ ପତଯନ୍ତମୁକ୍ଷଣଂ ହିରଣ୍ଯପାଵାଃ ପଶୁମପ୍ସୁ ଗୃଭ୍ଣତେ

ସେମାନେ ମାଲିଶ କରନ୍ତି, ଶୋଭା ଦେଉଛନ୍ତି, ଏକତ୍ର କରନ୍ତି; ଶକ୍ତିକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି, ମଧୁ ଦେଇ ମାଲିଶ କରନ୍ତି। ସୁନା ପାଦଅଳେ ଜଳରେ ପଶୁକୁ ଧରିନେଇ, ସେ ନଦୀରୁ ଶ୍ୱାସ ନେଇ ଉଡ଼ିଯାଏ।

ଵିପଶ୍ଚିତେ ପଵମାନାଯ ଗାଯତ ମହୀ ନ ଧାରାତ୍ଯନ୍ଧୋ ଅର୍ଷତି ଅହିର୍ନ ଜୂର୍ଣାମତି ସର୍ପତି ତ୍ଵଚମତ୍ଯୋ ନ କ୍ରୀଡନ୍ନସରଦ୍ଵୃଷା ହରିଃ

ବୁଦ୍ଧିମାନ, ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ଜନକୁ ଗୀତ ଗାଅ; ବଡ଼ ଧାରା ବହୁଛି, ଅନ୍ଧକାର ଦୌଡ଼ିଯାଉଛି। ସାପ ତାହାର ଚମଡ଼ ଛାଡ଼ିବା ପରି, ଶୋଭାମୟ ଏକ ଶିଶୁ ପରି ଖେଳୁଥିବା ହରି ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି।

ଅଗ୍ରେଗୋ ରାଜାପ୍ଯସ୍ତଵିଷ୍ଯତେ ଵିମାନୋ ଅହ୍ନାଂ ଭୁଵନେଷ୍ଵର୍ପିତଃ ହରିର୍ଘୃତସ୍ନୁଃ ସୁଦୃଶୀକୋ ଅର୍ଣଵୋ ଜ୍ଯୋତୀରଥଃ ପଵତେ ରାଯ ଓକ୍ଯଃ

ପ୍ରଥମ ରାଜା ଦିନରେ ଜଗତରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ; ଘୃତରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା, ଶୋଭାମୟ, ସମୁଦ୍ର ସଦୃଶ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରଥ ଥିବା ହରି ଧନ ଓ ଘର ପାଇଁ ପବିତ୍ର ହୁଏ।

ଆଷ୍ଟମ ପ୍ରଥମୋ ଽର୍ଧଃ ଵିଶ୍ଵେଭିରଗ୍ନେ ଅଗ୍ନିଭିରିମଂ ଯଜ୍ଞମିଦଂ ଵଚଃ ଚନୋ ଘାଃ ସହସା ଯହୋ

ଅଷ୍ଟମ, ପ୍ରଥମ ଅର୍ଧ, ସମସ୍ତ ଅଗ୍ନି ସହିତ, ହେ ଅଗ୍ନି, ଏହି ଯଜ୍ଞ ଓ ଏହି କଥା, ଶକ୍ତି ଓ ଯଶସ୍ୱୀ ଭାବେ ସଫଳ ହେଉ।

ଯଚ୍ଚିଦ୍ଧି ଶଶ୍ଵା ତନା ଦେଵଂଦେଵଂ ଯଜାମହେ ତ୍ଵେ ଇଦ୍ଧୂଯତେ ହଵିଃ

ଯାହା କି ଚିରନ୍ତନ, ଆମେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଛୁ; ତୁମ ପାଇଁ ହବି ଜଳାଯାଉଛି।

ପ୍ରିଯୋ ନୋ ଅସ୍ତୁ ଵିଶ୍ପତିର୍ହୋତା ମନ୍ଦ୍ରୋ ଵରେଣ୍ଯଃ ପ୍ରିଯାଃ ସ୍ଵଗ୍ନଯୋ ଵଯମ୍

ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ମଧୁର, ମୂଳ୍ୟବାନ ହୋତା ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ ହେଉ; ଆମେ ନିଜ ଅଗ୍ନିମାନେ ପାଖରେ ପ୍ରିୟ ହେଉ।

ଇନ୍ଦ୍ରଂ ଵୋ ଵିଶ୍ଵତସ୍ପରି ହଵାମହେ ଜନେଭ୍ଯଃ ଅସ୍ମାକମସ୍ତୁ କେଵଲଃ

ଆମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଡାକୁଛୁ; ସେ ଆମ ପାଖରେ ମାତ୍ର ହେଉ।

ସ ନୋ ଵୃଷନ୍ନମୁଂ ଚରୁଂ ସତ୍ରାଦାଵନ୍ନପା ଵୃଧି ଅସ୍ମଭ୍ଯମପ୍ରତିଷ୍କୁତଃ

ହେ ବଳଶାଳୀ, ଏହି ଚାରୁ ଯଜ୍ଞରେ ଗ୍ରହଣ କର; ଆମ ପାଇଁ ଅନ୍ନ ବଢ଼ାଅ, ଅଜୟ।

ବୃଷା ଯୂଥେଵ ଵଂସଗଃ କୃଷ୍ଟୀରିଯର୍ତ୍ଯୋଜସା ଈଶାନୋ ଅପ୍ରତିଷ୍କୁତଃ

ଏକ ଝୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ ପରି, ବଂଶରୁ ଜନ୍ମିଥିବା, ତୁମେ ଶକ୍ତିରେ ଲୋକମାନେକୁ ଉତ୍ସାହିତ କର; ତୁମେ ସ୍ୱାମୀ, ଅଜୟ।

ତ୍ଵଂ ନଶ୍ଚିତ୍ର ଊତ୍ଯା ଵସୋ ରାଧାଂସି ଚୋଦଯ ଅସ୍ଯ ରାଯସ୍ତ୍ଵମଗ୍ନେ ରଥୀରସି ଵିଦା ଗାଧଂ ତୁଚେ ତୁ ନଃ

ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଅଦ୍ଭୁତ ଦୟାରେ ଆମକୁ ଦାନ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କର। ଏହି ସମ୍ପଦର ଚାଳକ ତୁମେ, ଆମକୁ ନିରାପଦ ଆଶ୍ରୟକୁ ନେଇଯାଅ।

ପର୍ଷି ତୋକଂ ତନଯଂ ପର୍ତୃଭିଷ୍ଟ୍ଵମଦବ୍ଧୈରପ୍ରଯୁତ୍ଵଭିଃ ଅଗ୍ନେ ହେଡାଂସି ଦୈଵ୍ଯା ଯୁଯୋଧି ନୋ ଽଦେଵାନି ହରାଂସି ଚ

ତୁମର ସାଥୀମାନେ ସହିତ, ଅଗ୍ନି, ଆମ ପିଲାମାନେ ଓ ସନ୍ତାନମାନେକୁ ରକ୍ଷା କର। ଯେଉଁମାନେ କେବେ ଅସଫଳ ହୁଅନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ ସହିତ ଆମକୁ ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁତା ଓ ଅଧର୍ମୀମାନଙ୍କ ଅପମାନରୁ ଦୂରେଇ ରଖ।

କିମିତ୍ତେ ଵିଷ୍ଣୋ ପରିଚକ୍ଷି ନାମ ପ୍ର ଯଦ୍ଵଵକ୍ଷେ ଶିପିଵିଷ୍ଟୋ ଅସ୍ମି ମା ଵର୍ପୋ ଅସ୍ମଦପ ଗୂହ ଏତଦ୍ଯଦନ୍ଯରୂପଃ ସମିଥେ ବଭୂଥ

ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନାମ କଣ, ଯାହାକୁ ତୁମେ ଘେରି ରଖିଛ? ମୁଁ କହିଛି, 'ମୁଁ ଶିପିବିଷ୍ଟ'। ତୁମର ରୂପ ଆମଠାରୁ ଲୁଚାଅନାହିଁ; ସେହି ସମୟରେ ତୁମେ ଅନ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରି ସଭାରେ ପ୍ରକଟ ହେଇଥିଲେ।

ପ୍ର ତତ୍ତେ ଅଦ୍ଯ ଶିପିଵିଷ୍ଟ ହଵ୍ଯମର୍ଯଃ ଶଂସାମି ଵଯୁନାନି ଵିଦ୍ଵାନ୍ ତଂ ତ୍ଵା ଗୃଣାମି ତଵସମତଵ୍ଯାନ୍କ୍ଷଯନ୍ତମସ୍ଯ ରଜସଃ ପରାକେ

ଏବେ, ଶିପିବିଷ୍ଟ, ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ହୋମ ଦେଉଛି, ମୁଁ ତୁମର କାର୍ଯ୍ୟ ଜାଣିଛି; ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରେଁ, ତୁମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏହି ବିଶ୍ୱର ସୀମାନ୍ତରେ ବସିଛ।

ଵଷଟ୍ ତେ ଵିଷ୍ଣଵାସ ଆ କୃଣୋମି ତନ୍ମେ ଜୁଷସ୍ଵ ଶିପିଵିଷ୍ଟ ହଵ୍ଯମ୍ ତ୍ଵା ସୁଷ୍ଟୁତଯୋ ଗିରି ମେ ଯୂଯଂ ପାତ ସ୍ଵସ୍ତଭିଃ ସଦା ନଃ

ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମ ପାଇଁ 'ବଷଟ୍' ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଛି; ଶିପିବିଷ୍ଟ, ଏହି ହୋମ ଗ୍ରହଣ କର। ମୋର ପ୍ରଶଂସା ତୁମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚୁ; ତୁମେ ସମସ୍ତେ ସଦା ଆମକୁ ମଙ୍ଗଳରେ ରକ୍ଷା କର।

ଵାଯୋ ଶୁକ୍ରୋ ଅଯାମି ତେ ମଧ୍ଵୋ ଅଗ୍ରଂ ଦିଵିଷ୍ଟିଷୁ ଆ ଯାହି ସୋମପୀତଯେ ସ୍ପାର୍ହୋ ଦେଵ ନିଯୁତ୍ଵତା

ହେ ବାୟୁ, ମୁଁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି, ଚମକୁଥିବା ଏହି ମଧୁର ପାନର ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଅଂଶ ନେଇ। ଦେବତା, ତୁମ ସାଥୀମାନେ ସହିତ ଏଠାରେ ଆସ, ସୋମ ପାନ କର।

ଇନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ଵାଯଵେଷାଂ ସୋମାନାଂ ପୀତିମର୍ହଥଃ ଯୁଵାଂ ହି ଯନ୍ତୀନ୍ଦଵୋ ନିମ୍ନମାପୋ ନ ସଧ୍ର୍ଯକ୍

ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁ, ଏହି ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ତୁମେ ଯୋଗ୍ୟ। ଯେପରି ଜଳ ଏକାଠି ତଳକୁ ବହେ, ସେପରି ଏହି ପାନ ତୁମ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୁଏ।

ଵାଯଵିନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ଶୁଷ୍ମିଣା ସରଥଂ ଶଵସସ୍ପତୀ ନିଯୁତ୍ଵନ୍ତା ନ ଊତଯ ଆ ଯାତଂ ସୋମପୀତଯେ

ବାୟୁ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଦୁଇଁଜଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶକ୍ତିର ମାଲିକ, ତୁମ ସାଥୀମାନେ ସହିତ ଏକ ରଥରେ ବସି ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଆସ।

ଅଧ କ୍ଷପା ପରିଷ୍କୃତୋ ଵାଜାଂ ଅଭି ପ୍ର ଗାହତେ ଯଦୀ ଵିଵସ୍ଵତୋ ଧିଯୋ ହରିଂ ହିନ୍ଵନ୍ତି ଯାତଵେ

ରାତିରେ ଶୃଙ୍ଗାରିତ ହୋଇ, ତୁମେ ବିଜୟ ପାଇଁ ଆଗକୁ ବଢ଼; ଯେତେବେଳେ ବିବସ୍ୱାନଙ୍କ ହଳଦିଆ ଘୋଡ଼ାକୁ ଚିନ୍ତାମନ୍ଦ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇଥାଏ।

ତମସ୍ଯ ମର୍ଜଯାମସି ମଦୋ ଯ ଇନ୍ଦ୍ରପାତମଃ ଯଂ ଗାଵ ଆସଭିର୍ଦଧୁଃ ପୁରା ନୂନଂ ଚ ସୂରଯଃ

ଯେହି ପାନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ, ଯାହା ଗାଈମାନେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଦେଇଛନ୍ତି, ପୁରୁଣା ଓ ଏବେ ମଧ୍ୟ, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ, ଆମେ ସେହି ମଦ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛୁ।