ସାମଵେଦଃ

ଯୋ ଵିଶ୍ଵା ଦଯତେ ଵସୁ ହୋତା ମନ୍ଦ୍ରୋ ଜନାନାମ୍ ମଧୋର୍ନ ପାତ୍ରା ପ୍ରଥମାନ୍ଯସ୍ମୈ ପ୍ର ସ୍ତୋମା ଯନ୍ତ୍ଵଗ୍ନଯେ

ଯିଏ ସମସ୍ତ ଧନ ଦେଇଥାଏ, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ପୂଜାରୀ, ସେଠି ପ୍ରଥମ ମଧୁପାତ୍ର ଯାଏ; ଏହି ପ୍ରଶଂସା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚୁ।

ଅଶ୍ଵ ନ ଗୀର୍ଭୀ ରଥ୍ଯଂ ସୁଦାନଵୋ ମର୍ମୃଜ୍ଯନ୍ତେ ଦେଵଯଵଃ ଉଭେ ତୋକେ ତନଯେ ଦସ୍ମ ଵିସ୍ପତେ ପର୍ଷି ରାଧୋ ମଘୋନାମ୍

ଘୋଡ଼ା ପରି ଶବ୍ଦରେ, ରଥ ଚଳାଇବାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଦାତାମାନେ ପ୍ରଶଂସିତ; ସନ୍ତାନ ଓ ଉତ୍ତରସୁରେ, ହେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଗୋତିର ସ୍ୱାମୀ, ତୁମେ ଦାତାଙ୍କ ଧନ ଦିଅ।

ଇମଂ ମେ ଵରୁଣ ଶ୍ରୁଧୀ ହଵମଦ୍ଯା ଚ ମୃଡଯ ତ୍ଵାମଵସ୍ଯୁରା ଚକେ

ହେ ବରୁଣ, ମୋ ପ୍ରାର୍ଥନା ଶୁଣ, ଆଜି ଦୟା କର; ମୁଁ ସହାୟତା ପାଇଁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି।

କଯା ତ୍ଵଂ ନ ଊତ୍ଯାଭି ପ୍ର ମନ୍ଦସେ ଵୃଷନ୍ କଯା ସ୍ତୋତୃଭ୍ଯ ଆ ଭର

ହେ ବଳଶାଳୀ, କେଉଁ ସହାୟତାରେ ତୁମେ କ୍ଳାନ୍ତି ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ନାହିଁ? କେଉଁ ଭିତିରେ ତୁମେ ତୁମ ପୂଜାରୀମାନେ ପାଇଁ ଉପହାର ଆଣିଦିଅଛ?

ଇନ୍ଦ୍ରମିଦ୍ଦେଵତାତଯ ଇନ୍ଦ୍ରଂ ପ୍ରଯତ୍ଯଧ୍ଵରେ ଇନ୍ଦ୍ରଂ ସମୀକେ ଵନିନୋ ହଵାମହ ଇନ୍ଦ୍ରଂ ଧନସ୍ଯ ସାତଯେ

ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚୟ ଉପହାର ଆଣାଯାଏ; ଯଜ୍ଞରେ ପୁରୋହିତମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକନ୍ତି; ଧନ ଲାଗି ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ, ଯିଏ ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ଇନ୍ଦ୍ରୋ ମହ୍ନା ରୋଦସୀ ପପ୍ରଥଚ୍ଛଵ ଇନ୍ଦ୍ରଃ ସୂର୍ଯମରୋଚଯତ୍ ଇନ୍ଦ୍ରେ ହ ଵିଶ୍ଵା ଭୁଵନାନି ଯେମିର ଇନ୍ଦ୍ରେ ସୁଵାନାସ ଇନ୍ଦଵଃ

ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଡ଼ ଶକ୍ତିରେ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ବିସ୍ତୃତ ହୋଇଛି; ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଲୋକିତ ହୋଇଛି; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭିତରେ ଅଛନ୍ତି; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନିମନ୍ତେ ସୋମ ଝରୁଛି।

ଵିଶ୍ଵକର୍ମନ୍ହଵିଷା ଵାଵୃଧାନଃ ସ୍ଵଯଂ ଯଜସ୍ଵ ତନ୍ଵାଂ ସ୍ଵା ହି ତେ ମୁହ୍ଯନ୍ତ୍ଵନ୍ଯେ ଅଭିତୋ ଜନାସ ଇହାସ୍ମାକଂ ମଘଵା ସୂରିରସ୍ତୁ

ହେ ସବୁକିଛି ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା, ବଳି ଦ୍ୱାରା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା, ତୁମେ ନିଜ ଆକୃତିରେ ନିଜକୁ ପୂଜା କର; କାରଣ ଶକ୍ତି ତୁମର ନିଜର। ଅନ୍ୟମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଭ୍ରମିତ ହେଉନ୍ତୁ; ଏଠାରେ ଆମ ପାଇଁ ଦାତା ପ୍ରଭୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ହେଉନ୍ତୁ।

ଅଯା ରୁଚା ହରିଣ୍ଯା ପୁନାନୋ ଵିଶ୍ଵା ଦ୍ଵେଷାଂସି ତରତି ସଯୁଗ୍ଵଭିଃ ସୂରୋ ନ ସଯୁଗ୍ଵଭିଃ ଧାରା ପୃଷ୍ଠସ୍ଯ ରୋଚତେ ପୁନାନୋ ଅରୁଷୋ ହରିଃ ଵିଶ୍ଵା ଯଦ୍ରୂପା ପରିଯାସ୍ଯୃକ୍ଵଭିଃ ସପ୍ତାସ୍ଯେଭିରୃକ୍ଵଭିଃ

ଏହି ସୁନାଳି ଆଭାରେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରି, ସେ ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱେଷକୁ ଜୟ କରନ୍ତି; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ସାଥୀମାନେ ସହିତ, ପଛର ଧାରା ଆଲୋକିତ ହୁଏ, ପବିତ୍ର ଲାଲ ଓ ହଳଦିଆ ତାଙ୍କ ଆକୃତି। ସେ ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଆକୃତିରେ ଗୀତରେ ଚଳନ୍ତି, ସାତଟି ମୁଖରେ ଗୀତ ଗାଆନ୍ତି।

ପ୍ରାଚୀମନୁ ପ୍ରଦିଶଂ ପାତି ଚେକିତତ୍ସଂ ରଶ୍ମିଭିର୍ଯତତେ ଦର୍ଶତୋ ରଥୋ ଦୈଵ୍ଯୋ ଦର୍ଶତୋ ରଥଃ ଅଗ୍ମନ୍ନୁକ୍ଥାନି ପୌଂସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଂ ଜୈତ୍ରାଯ ହର୍ଷଯତ ଵଜ୍ରଶ୍ଚ ଯଦ୍ଭଵଥୋ ଅନପଚ୍ଯୁତା ସମତ୍ସ୍ଵନପଚ୍ଯୁତା

ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ତାଙ୍କ କିରଣରେ ଦୃଷ୍ଟିମାନ ରଥ ଚାଲିଯାଏ, ଦେବତାଙ୍କ ଦୃଶ୍ୟମାନ ରଥ। ହେ ବୀର ଇନ୍ଦ୍ର, ଜୟ ପାଇଁ ଗୀତ ଆସିଛି, ଯେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ଅଭେଦ୍ୟ ବଜ୍ର ହୁଅଛ, ଅଭେଦ୍ୟ ରହ।

ତ୍ଵଂ ହ ତ୍ଯତ୍ପଣୀନାଂ ଵିଦୋ ଵସୁ ସଂ ମାତୃଭିର୍ମର୍ଜଯସି ସ୍ଵ ଆ ଦମ ଋତସ୍ଯ ଧୀତିଭିର୍ଦମେ ପରାଵତୋ ନ ସାମ ତଦ୍ଯତ୍ରା ରଣନ୍ତି ଧୀତଯଃ ତ୍ରିଧାତୁଭିରରୁଷୀଭିର୍ଵଯୋ ଦଧେ ରୋଚମାନୋ ଵଯୋ ଦଧେ ଉତ ନୋ ଗୋଷଣିଂ ଧିଯମଶ୍ଵସାଂ ଵାଜସାମୁତ ନୃଵତ୍କୃଣୁହ୍ଯୂତଯେ

ତୁମେ ବ୍ୟବସାୟୀମାନଙ୍କ ଧନ ଜାଣ, ମାଆମାନେ ସହିତ ଏହା ନିଜ ଘରକୁ ଆଣି ରଖ; ନିଜ ଘରେ ସତ୍ୟ ଚିନ୍ତାରେ ଦୂର ଗୀତ ତିଆରି କର, ଯେଉଁଠାରେ ଚିନ୍ତାମାନେ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା କରନ୍ତି। ତିନି ରଙ୍ଗର ଚମକୁଥିବା ପାଖିପରି ତୁମେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦେଇଛ; ଆମ ପାଇଁ ଗାଁ, ଘୋଡ଼ା ଓ ନରଶକ୍ତି ଦିଅ।

ଶଶମାନସ୍ଯ ଵା ନରଃ ସ୍ଵେଦସ୍ଯ ସତ୍ଯଶଵସଃ ଵିଦା କାମସ୍ଯ ଵେନତଃ

ଯିଏ ଖୁସି ଅଛି, ଘମ ଝରୁଛି, ସତ୍ୟ ଶକ୍ତି ଅଛି, ହେ ମାନବମାନେ, ସେ ଉତ୍ସାହୀର ଇଚ୍ଛାକୁ ଜାଣ।

ଉପ ନଃ ସୂନଵୋ ଗିରଃ ଶୃଣ୍ଵନ୍ତ୍ଵମୃତସ୍ଯ ଯେ ସୁମୃଡୀକା ଭଵନ୍ତୁ ନଃ

ଅମର ପୁଅମାନେ ଆମର ଗୀତ ଶୁଣନ୍ତୁ, ସେମାନେ ଆମ ପ୍ରତି ଦୟାଳୁ ହେଉନ୍ତୁ।

ପ୍ର ଵାଂ ମହି ଦ୍ଯଵୀ ଅଭ୍ଯୁପସ୍ତୁତିଂ ଭରାମହେ ଶୁଚୀ ଉପ ପ୍ରଶସ୍ତଯେ

ହେ ଦିନ ଓ ରାତି, ତୁମ ପାଇଁ ଆମେ ବଡ଼ ଏବଂ ଶୁଭ୍ର ପ୍ରଶଂସା ଆଣିଛୁ, ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟରେ ତୁମ ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ।

ପୁନାନେ ତନ୍ଵା ମିଥଃ ସ୍ଵେନ ଦକ୍ଷେଣ ରାଜଥଃ ଊହ୍ଯାଥେ ସନାଦୃତମ୍

ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ନିଜେ ପବିତ୍ର ହୋଇ, ତୁମେ ନିଜ ଆକୃତିରେ ଶାସନ କର, ପୁରୁଣା ସତ୍ୟକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇ ଆଣିଛ।

ମହୀ ମିତ୍ରସ୍ଯ ସାଧଥସ୍ତରନ୍ତୀ ପିପ୍ରତୀ ଋତମ୍ ପରି ଯଜ୍ଞଂ ନି ଷେଦଥୁଃ

ମିତ୍ରଙ୍କ ମହା ସାହାଯ୍ୟ ଅତି ବଡ଼, ସେ ସତ୍ୟକୁ ଧାରଣ କରି ସମୁଦ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି; ଯଜ୍ଞକୁ ଘେରି ବସିଛନ୍ତି।

ଅଯମୁ ତେ ସମତସି କପୋତ ଇଵ ଗର୍ଭଧିମ୍ ଵଚସ୍ତଚ୍ଚିନ୍ନ ଓହସେ

ତୁମ ସଭାରେ ଏହା ଗୁହାରେ ପକ୍ଷୀ ପରି; ଏହି କଥା ମୁଁ ତୁମ ପାଖରେ ଲୁଚାଏ ନାହିଁ।

ସ୍ତୋତ୍ରଂ ରାଧାନାଂ ପତେ ଗିର୍ଵାହୋ ଵୀର ଯସ୍ଯ ତେ ଵିଭୂତିରସ୍ତୁ ସୂନୃତା

ହେ ଦାନର ସ୍ୱାମୀ, ଗୀତ ଗାଇଥିବା, ବୀର, ତୁମର ମହିମା ସୁନ୍ଦର କଥା ସହିତ ରହୁ।

ଊର୍ଧ୍ଵସ୍ତିଷ୍ଠା ନ ଊତଯେ ଽସ୍ମିନ୍ଵାଜେ ଶତକ୍ରତୋ ସମନ୍ଯେଷୁ ବ୍ରଵାଵହୈ

ହେ ଶତଶକ୍ତି ଧାରୀ, ଏହି ସଂଘର୍ଷରେ ଆମ ସହାୟତା ପାଇଁ ସିଧା ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୁଅ; ଆମେ ସମସ୍ତ ସାଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଥା କହିବାକୁ ଚାହୁଁ।

ଗାଵ ଉପ ଵଦାଵଟେ ମହି ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ରପ୍ସୁଦା ଉଭା କର୍ଣା ହିରଣ୍ଯଯା

ଗାଁମାନେ ପାନୀଘାଟକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ଯଜ୍ଞର ରସରେ ଭରିଆ, ଦୁଇ କାନ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ।

ଅଭ୍ଯାରମିଦଦ୍ରଯୋ ନିଷିକ୍ତଂ ପୁଷ୍କରେ ମଧୁ ଅଵଟସ୍ଯ ଵିସର୍ଜନେ

ପାଥରମାନେ ଏକାଠି ହୋଇଛନ୍ତି, ମଧୁ ଝରି ପାତ୍ରରେ ପଡ଼ିଛି, ପାନୀଘାଟର ଝରଣାରେ।

ସିଞ୍ଚନ୍ତି ନମସାଵଟମୁଚ୍ଚାଚକ୍ରଂ ପରିଜ୍ମାନମ୍ ନୀଚୀନବାରମକ୍ଷିତମ୍

ସମ୍ମାନ ସହିତ ସେମାନେ ପାନୀଘାଟରେ ଢାଳିଦେଉଛନ୍ତି, ଉଚ୍ଚ ଚକ୍ର, ଦୂର ଯାଉଥିବା, କେବେ ଶୁଷ୍କ ନହେଉଥିବା ଧାରା।

ମା ଭେମ ମା ଶ୍ରମିଷ୍ମୋଗ୍ରସ୍ଯ ସଖ୍ଯେ ତଵ ମହତ୍ତେ ଵୃଷ୍ଣୋ ଅଭିଚକ୍ଷ୍ଯଂ କୃତଂ ପଶ୍ଯେମ ତୁର୍ଵଶଂ ଯଦୁମ୍

ହେ ବଳଶାଳୀ, ତୁମ ସଂଗରେ ଆମେ କେବେ ଭୟ କରିବା ନାହିଁ, କିମ୍ବା କ୍ଲାନ୍ତ ହେବା ନାହିଁ। ତୁମେ ଯେଉଁ ମହାକାର୍ଯ୍ୟ ତୁର୍ବଶ ଓ ଯଦୁ ପାଇଁ କରିଛ, ସେଗୁଡିକୁ ଆମେ ଦେଖିପାରିବା।

ସଵ୍ଯାମନୁ ସ୍ଫିଗ୍ଯଂ ଵାଵସେ ଵୃଷ୍ନା ନ ଦାନୋ ଅସ୍ଯ ରୋଷତି ମଧ୍ଵା ସଂପୃକ୍ତାଃ ସାରଘେଣ ଧେନଵସ୍ତୂଯମେହି ଦ୍ରଵା ପିବ

ତୁମେ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ସାହ ଦେଉଛ, ବଳଶାଳୀ। ଦାନକାରୀ ଏଥିରେ କ୍ରୋଧିତ ହୁଏ ନାହିଁ। ମଧୁ ମିଶିଥିବା ଶୋଭିତ ଗାଈମାନେ ଆସୁଛନ୍ତି; ଆସ, ଏହି ପ୍ରବାହମାନ ଅମୃତ ପିଉ।

ଇମା ଉ ତ୍ଵା ପୁରୂଵସୋ ଗିରୋ ଯା ମମ ପାଵକଵର୍ଣାଃ ଶୁଚଯୋ ଵିପଶ୍ଚିତୋ ଽଭି ସ୍ତୋମୈରନୂଷତ

ହେ ପୁରୁବସୁ, ଏହି ମୋର ଗୀତଗୁଡିକ ଜ୍ଵଳମାନ, ପବିତ୍ର ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ; ଏମାନେ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି।

ଅଯଂ ସହସ୍ରମୃଷିଭିଃ ସହସ୍କୃତଃ ସମୁଦ୍ର ଇଵ ପପ୍ରଥେ ସତ୍ଯଃ ସୋ ଅସ୍ଯ ମହିମା ଗୃଣେ ଶଵୋ ଯଜ୍ଞେଷୁ ଵିପ୍ରରାଜ୍ଯେ

ଏହିଜଣେ, ହଜାର ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ସମୁଦ୍ର ପରି ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ମହିମା ସତ୍ୟ, ମୁଁ ଯଜ୍ଞ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ଶାସନରେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ।

ଯସ୍ଯାଯଂ ଵିଶ୍ଵ ଆର୍ଯୋ ଦାସଃ ଶେଵଧିପା ଅରିଃ ତିରଶ୍ଚିଦର୍ଯେ ରୁଶମେ ପଵୀରଵି ତୁଭ୍ଯେତ୍ସୋ ଅଜ୍ଯତେ ରଯିଃ

ଯାହା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଆର୍ୟ ଓ ଦାସ, ଶତ୍ରୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଅନୁଗତ; ଶତ୍ରୁ ମୁହଁ ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅବଦଳିତ ହୁଏ। ହେ ଜ୍ଵଳମାନ, ତୁମ ପାଖକୁ ଧନ ଆସେ।

ତୁରଣ୍ଯଵୋ ମଧୁମନ୍ତଂ ଘୃତଶ୍ଚତଂ ଵିପ୍ରାସୋ ଅର୍କମାନୃଚୁଃ ଅସ୍ମେ ରଯିଃ ପପ୍ରଥେ ଵୃଷ୍ଣ୍ଯଂ ଶଵୋ ଽସ୍ମେ ସ୍ଵାନାସ ଇନ୍ଦଵଃ

ତୀବ୍ର ଗତିଅଳେ ମଧୁ ମିଶିଥିବା ଘୃତ ଗାଇଛନ୍ତି; ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଷ୍ଟୁତି ଗାଇଛନ୍ତି। ଆମ ପାଇଁ ଧନ ଚାରିପାଖରେ ବିସ୍ତାରିତ, ବଳ ଆମ ପାଖରେ; ଆମ ପାଇଁ ନଦୀମାନେ ନିଜ ହୋଇଛନ୍ତି, ହେ ଇନ୍ଦୁ।

ଗୋମନ୍ନ ଇନ୍ଦୋ ଅଶ୍ଵଵତ୍ସୁତଃ ସୁଦକ୍ଷ ଧନିଵ ଶୁଚିଂ ଚ ଵର୍ଣମଧି ଗୋଷୁ ଧାର୍ଯ

ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଗାଈ ଓ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଚିପିଯାଇଛ, ଦକ୍ଷ, ଧନୀ, ଶୁଦ୍ଧ ରଙ୍ଗର, ତୁମେ ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧାରଣ କରାଯିବା ଯୋଗ୍ୟ।

ସ ନୋ ହରୀଣାଂ ପତ ଇନ୍ଦୋ ଦେଵପ୍ସରସ୍ତମଃ ସଖେଵ ସଖ୍ଯେ ନର୍ଯୋ ରୁଚେ ଭଵ

ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଆମ ପାଇଁ ହରୀମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ସବୁଠାରୁ ଦିବ୍ୟ, ବନ୍ଧୁତ୍ୱରେ ବନ୍ଧୁ ପରି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉ।