ସାମଵେଦଃ

ସୋମାନାଂ ସ୍ଵରଣଂ କୃଣୁହି ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତେ କକ୍ଷୀଵନ୍ତଂ ଯ ଔଶିଜଃ

ହେ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି, ଆଉସିଜଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ, ସୋମର ସ୍ୱରକୁ ଉଚ୍ଚ ହେବାକୁ ଦିଅ, କକ୍ଷୀବାନ୍ ସହିତ।

ଅଗ୍ନ ଆଯୂଂଷି ପଵସେ ଆ ସୁଵୋର୍ଜଂ ଇଷଂ ଚ ନଃ ଆରେ ବାଧସ୍ଵ ଦୁଚ୍ଛୁନାମ୍

ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମର ଜୀବନକୁ ପବିତ୍ର କର, ଆମକୁ ତେଜ ଓ ପୋଷଣ ଦେଅ, ଓ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟକୁ ଆମଠାରୁ ଦୂରେଇଦେ।

ତା ନଃ ଶକ୍ତଂ ପାର୍ଥିଵସ୍ଯ ମହୋ ରାଯୋ ଦିଵ୍ଯସ୍ଯ ମହି ଵା କ୍ଷତ୍ରଂ ଦେଵେଷୁ

ତୁମେ ଆମକୁ ପୃଥିବୀର ମହାନ ଶକ୍ତି, ସ୍ୱର୍ଗର ଧନ, ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଶାସନ ଦିଅ।

ଋତମୃତେନ ସପନ୍ତେଷିରଂ ଦକ୍ଷମାଶାତେ ଅଦ୍ରୁହା ଦେଵୌ ଵର୍ଧେତେ

ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସତ୍ୟ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ବୁଦ୍ଧି ଚାହାନ୍ତି, ନିର୍ଵିଘ୍ନ ଦେବତାମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଅନ୍ତି।

ଵୃଷ୍ଟିଦ୍ଯାଵା ରୀତ୍ଯାପେଷସ୍ପତୀ ଦାନୁମତ୍ଯାଃ ବୃହନ୍ତଂ ଗର୍ତ୍ତମାଶାତେ

ବର୍ଷାଦାୟୀ ଦିନ ଓ ରାତି, ସମୃଦ୍ଧିର ଠାକୁରମାନେ, ଦାନୁମତୀଙ୍କର ବିଶାଳ ଗହ୍ବରକୁ ଖୋଜନ୍ତି।

ଯୁଞ୍ଜନ୍ତି ବ୍ରଧ୍ନମରୁଷଂ ଚରନ୍ତଂ ପରି ତସ୍ଥୁଷଃ ରୋଚନ୍ତେ ରୋଚନା ଦିଵି

ସେମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ତ୍ୱରିତ ଯାନକୁ ଯୋଗାଇଦିଅନ୍ତି, ଚାରିପାଖରେ ଚଳିଥିବା, ସ୍ୱର୍ଗର ଆଲୋକମୟ ଅଞ୍ଚଳ ଚମକୁଛି।

ଯୁଞ୍ଜନ୍ତ୍ଯସ୍ଯ କାମ୍ଯା ହରୀ ଵିପକ୍ଷସା ରଥେ ଶୋଣା ଧୃଷ୍ଣୂ ନୃଵାହସା

ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛିତ ଘୋଡ଼ାମାନେ, ଲାଲ ଓ ଦୃଢ଼, ବୀର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ରଥକୁ ଯୋଗାଇଦିଅନ୍ତି।

କେତୁଂ କୃଣ୍ଵନ୍ନକେତଵେ ପେଶୋ ମର୍ଯା ଅପେଶସେ ସମୁଷଦ୍ଭିରଜାଯଥାଃ

ନିର୍ଚ୍ଛିନ୍ନ ପାଇଁ ଚିହ୍ନ ତିଆରି କର, ଅଲଙ୍କୃତ ନରମାନେ ପାଇଁ ଶୋଭା ଦିଅ, ତୁମେ ପ୍ରଭାତ ସହ ଜନ୍ମ ନେଉଛ।

ଅଯଂ ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ର ତୁଭ୍ଯଂ ସୁନ୍ଵେ ତୁଭ୍ଯଂ ପଵତେ ତ୍ଵମସ୍ଯ ପାହି ତ୍ଵଂ ହ ଯଂ ଚକୃଷେ ତ୍ଵଂ ଵଵୃଷ ଇନ୍ଦୁଂ ମଦାଯ ଯୁଜ୍ଯାଯ ସୋମମ୍

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ସୋମ ତୁମ ପାଇଁ ଚାପାଯାଇଛି, ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ହେଉଛି। ତୁମେ ଏହା ପିଉ, କାରଣ ତୁମେ ଏହାକୁ ତିଆରି କରିଛ, ତୁମେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଏକତା ପାଇଁ ଏହି ଇନ୍ଦୁକୁ ଶକ୍ତି ଦେଇଛ।

ସ ଈଂ ରଥୋ ନ ଭୁରିଷାଡଯୋଜି ମହଃ ପୁରୂଣି ସାତଯେ ଵସୂନି ଆଦୀଂ ଵିଶ୍ଵା ନହୁଷ୍ଯାଣି ଜାତା ସ୍ଵର୍ଷାତା ଵନ ଊର୍ଧ୍ଵା ନଵନ୍ତ

ସେ, ଏକ ରଥ ପରି, ବହୁତ ଧନ ଆଣିଦିଅନ୍ତି, ମହାନ ପାଇଁ। ସମସ୍ତ ନହୁଷଙ୍କ ସନ୍ତାନ, ସୂର୍ଯ୍ୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଉପରକୁ ଉଠି, ଅରଣ୍ୟ ଖୋଜନ୍ତି।

ଶୁଷ୍ମୀ ଶର୍ଧୋ ନ ମାରୁତଂ ପଵସ୍ଵାନଭିଶସ୍ତା ଦିଵ୍ଯା ଯଥା ଵିଟ୍ ଆପୋ ନ ମକ୍ଷୂ ସୁମତିର୍ଭଵା ନଃ ସହସ୍ରାପ୍ସାଃ ପୃତନାଷାଣ୍ନ ଯଜ୍ଞଃ

ମାରୁତମାନଙ୍କ ଦଳ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମେ ପବିତ୍ର କର, ଦେବତାଙ୍କ ପରି ଅକ୍ଷତ ରୁହ, ଜଳ ପରି ତ୍ୱରିତ ଭାବରେ ଆମ ପାଇଁ ଭଲ ଭାଗ୍ୟ ହେଉ, ହେ ହଜାର ଧାରାର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିବା, ହେ ଯଜ୍ଞ।

ତ୍ଵମଗ୍ନେ ଯଜ୍ଞାନାଂ ହୋତା ଵିଶ୍ଵେଷାଂ ହିତଃ ଦେଵେଭିର୍ମାନୁଷେ ଜନେ

ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି, ଦେବତାମାନେ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପିତ।

ସ ନୋ ମନ୍ଦ୍ରାଭିରଧ୍ଵରେ ଜିହ୍ଵାଭିର୍ଯଜା ମହଃ ଆ ଦେଵାନ୍ଵକ୍ଷି ଯକ୍ଷି ଚ

ତୁମର ମଧୁର ଜିହ୍ବା ସହିତ ଯଜ୍ଞରେ ପୂଜା କର, ହେ ମହାନ, ଦେବତାମାନୋଁକୁ ନେଇଯାଅ ଓ ସମ୍ମାନ କର।

ଵେତ୍ଥା ହି ଵେଧୋ ଅଧ୍ଵନଃ ପଥଶ୍ଚ ଦେଵାଞ୍ଜସା ଅଗ୍ନେ ଯଜ୍ଞେଷୁ ସୁକ୍ରତୋ

ହେ ଜ୍ଞାନୀ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ପଥ ଓ ଉପାୟ ଜାଣ, ଯଜ୍ଞରେ ଦେବତାମାନୋଁକୁ ସିଧାସଳଖ ନେଇଯାଅ।

ହୋତା ଦେଵୋ ଅମର୍ତ୍ଯଃ ପୁରସ୍ତାଦେତି ମାଯଯା ଵିଦଥାନି ପ୍ରଚୋଦଯନ୍

ଅମର ଦେବ ପୂଜାରୀ ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷତା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମୁଖରେ ଯାଆନ୍ତି, ଯଜ୍ଞକୁ ଆଗେଇ ନେଇଯାନ୍ତି।

ଵାଜୀ ଵାଜେଷୁ ଧୀଯତେ ଽଧ୍ଵରେଷୁ ପ୍ର ଣୀଯତେ ଵିପ୍ରୋ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ସାଧନଃ

ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯୋଗ କରାଯାଏ, ଯଜ୍ଞରେ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଆଣାଯାଏ, ଏବଂ ମୁନି ଯଜ୍ଞର ମୁଖ୍ୟ ସାଧନ ଅଟୁଟ ରହେ।

ଧିଯା ଚକ୍ରେ ଵରେଣ୍ଯୋ ଭୂତାନାଂ ଗର୍ଭମା ଦଧେ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ପିତରଂ ତନା

ବୁଦ୍ଧିର ଦ୍ୱାରା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ଗଠନ କଲେ, ସେ ଦକ୍ଷତାର ପିତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସାଇଲେ।

ଆ ସୁତେ ସିଞ୍ଚତ ଶ୍ରିଯଂ ରୋଦସ୍ଯୋରଭିଶ୍ରିଯମ୍ ରସା ଦଧୀତ ଵୃଷଭମ୍

ସୋମ ଚାପିବାବେଳେ, ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀର ମହିମା ଓ ଧନ ଢେଉଁ, ନଦୀମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରୁନ୍।

ତେ ଜାନତ ସ୍ଵମୋକ୍ଯାଂ ସଂ ଵତ୍ସାସୋ ନ ମାତୃଭିଃ ମିଥୋ ନସନ୍ତ ଜାମିଭିଃ

ସେମାନେ ନିଜ ଉଚ୍ଚାରଣକୁ ଜାଣନ୍ତି, ଯେପରି ଛୁଆଁ ବଛାମାନେ ନିଜ ମାଆଙ୍କୁ ଚିହ୍ନନ୍ତି; ସେମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ, ନିଜ ପରିବାର ସହିତ ରହନ୍ତି।

ଉପ ସ୍ରକ୍ଵେଷୁ ବପ୍ସତଃ କୃଣ୍ଵତେ ଧରୁଣଂ ଦିଵି ଇନ୍ଦ୍ରେ ଅଗ୍ନା ନମଃ ସ୍ଵଃ

ଯେଉଁଠାରେ ଅର୍ପଣ ହୁଏ, ଇଚ୍ଛା କରି ସେମାନେ ଦିଗନ୍ତରେ ଏକ ଆଧାର ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି; ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ଓ ଶାନ୍ତି ଦିଅ।

ତଦିଦାସ ଭୁଵନେଷୁ ଜ୍ଯେଷ୍ଟଂ ଯତୋ ଜଜ୍ଞା ଉଗ୍ରସ୍ତ୍ଵେଷନୃମ୍ଣଃ ସଦ୍ଯୋ ଜଜ୍ଞାନୋ ନି ରିଣାତି ଶତ୍ରୂନନୁ ଯଂ ଵିଶ୍ଵେ ମଦନ୍ତ୍ଯୂମାଃ

ସେଇ ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼, ଯାଁଠାରୁ ଦାରୁଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ନୂତନ ଜନ୍ମ ହେଉଥିବା ସମୟରେ ସେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଦଳନ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।

ଵାଵୃଧାନଃ ଶଵସା ଭୂର୍ଯୋଜାଃ ଶତ୍ରୁର୍ଦାସାଯ ଭିଯସଂ ଦଧାତି ଅଵ୍ଯନଚ୍ଚ ଵ୍ଯନଚ୍ଚ ସସ୍ନି ସଂ ତେ ନଵନ୍ତ ପ୍ରଭୃତା ମଦେଷୁ

ଶକ୍ତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ, ବହୁତ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରି, ସେ ଦାସଙ୍କ ପାଇଁ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥାନ୍ତି; ସେ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି, ବିକୀରଣ କରିଛନ୍ତି, ଜିତିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଉପହାର ଓ ଆନନ୍ଦରେ ସମସ୍ତେ ତୁମକୁ ଶିର ନମାନ୍ତି।

ତ୍ଵେ କ୍ରତୁମପି ଵୃଞ୍ଜନ୍ତି ଵିଶ୍ଵେ ଦ୍ଵିର୍ଯଦେତେ ତ୍ରିର୍ଭଵନ୍ତ୍ଯୂମାଃ ସ୍ଵାଦୋଃ ସ୍ଵାଦୀଯଃ ସ୍ଵାଦୁନା ସୃଜା ସମଦଃ ସୁ ମଧୁ ମଧୁନାଭି ଯୋଧୀଃ

ତୁମରେ ସମସ୍ତେ ବୁଦ୍ଧିକୁ ବାଛନ୍ତି; ଯେତେବେଳେ ଏହି ଦୁଇଟି ତିନିଟି ହୁଏ, ଆନନ୍ଦ ସବୁଠାରୁ ମିଠା ହୁଏ; ମିଠାଠାରୁ ଅଧିକ ମିଠା, ଆନନ୍ଦକୁ ଢେଉଁ, ମଧୁ ସହ ମଧୁ ମିଶାଇ ଦିଅ।

ତ୍ରିକଦ୍ରୁକେଷୁ ମହିଷୋ ଯଵାଶିରଂ ତୁଵିଶୁଷ୍ମସ୍ତୃମ୍ପତ୍ସୋମମପିବଦ୍ଵିଷ୍ଣୁନା ସୁତଂ ଯଥାଵଶମ୍ ସ ଈଂ ମମାଦ ମହି କର୍ମ କର୍ତଵେ ମହାମୁରୁଂ ସୈନଂ ସଶ୍ଚଦ୍ଦେଵୋ ଦେଵଂ ସତ୍ଯ ଇନ୍ଦୁଃ ସତ୍ଯମିନ୍ଦ୍ରମ୍

ତିନିଟି କାଠର ଚାପିଘରେ, ଯବ ମିଶା ଶକ୍ତି ସହିତ ବଡ଼ ମହିଷ, ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହିତ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଚାପିତ ସୋମ ପିଇଲେ; ସେ ଏହାରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ, ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ; ସତ୍ୟ ଦେବତା ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ରହିଲେ, ସତ୍ୟ ସୋମ ସତ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ରହିଲେ।

ସାକଂ ଜାତଃ କ୍ରତୁନା ସାକମୋଜସା ଵଵକ୍ଷିଥ ସାକଂ ଵୃଦ୍ଧୋ ଵୀର୍ଯୈଃ ସାସହିର୍ମୃଧୋ ଵିଚର୍ଷଣିଃ ଦାତା ରାଧ ସ୍ତୁଵତେ କାମ୍ଯଂ ଵସୁ ପ୍ରଚେତନ ସୈନଂ ସଶ୍ଚଦ୍ଦେଵୋ ଦେଵଂ ସତ୍ଯ ଇନ୍ଦୁଃ ସତ୍ଯମିନ୍ଦ୍ରମ୍

ଶକ୍ତି ସହ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଶକ୍ତି ସହ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲ, ଶୂରତା ସହ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ; ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜିତିଲେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଷ୍ଟୁତିକାରୀଙ୍କୁ ଚାହିଦା ଧନ ଦେଇଥିବା; ସତ୍ୟ ଦେବତା ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ରହିଲେ, ସତ୍ୟ ସୋମ ସତ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ରହିଲେ।

ଅଧ ତ୍ଵିଷୀମାଂ ଅଭ୍ଯୋଜସା କୃଵିଂ ଯୁଧାଭଵଦା ରୋଦସୀ ଅପୃଣଦସ୍ଯ ମଜ୍ମନା ପ୍ର ଵାଵୃଧେ ଅଧତ୍ତାନ୍ଯଂ ଜଠରେ ପ୍ରେମରିଚ୍ଯତ ପ୍ର ଚେତଯ ସୈନଂ ସଶ୍ଚଦ୍ଦେଵୋ ଦେଵଂ ସତ୍ଯ ଇନ୍ଦୁଃ ସତ୍ଯମିନ୍ଦ୍ରମ୍

ତାପରେ, ଅତିଶୟ ଶକ୍ତି ଓ ବଳ ସହିତ, ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର ହେଲେ, ତାଙ୍କର ବଡ଼ତ୍ୱରେ ଦୁଇ ଜଗତ୍କୁ ପୂରିଦେଲେ; ସେ ବଡ଼ ହେଲେ, ଅନ୍ୟକୁ ନିଜ ଗଭରେ ନେଲେ, ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ; ସତ୍ୟ ଦେବତା ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ରହିଲେ, ସତ୍ୟ ସୋମ ସତ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ରହିଲେ।

ସପ୍ତମ ପ୍ରଥମୋ ଽର୍ଧଃ ଅଭି ପ୍ର ଗୋପତିଂ ଗିରେନ୍ଦ୍ରମର୍ଚ ଯଥା ଵିଦେ ମୂନୁଂ ସତ୍ଯସ୍ଯ ସତ୍ପତିମ୍

ସପ୍ତମ ଓ ପ୍ରଥମ ଅଂଶକୁ, ଗୋମାନ୍ୟଙ୍କ ଠାକୁର, ପାହାଡ଼ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଷ୍ଟୁତି କର, ସତ୍ୟର ସତ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ।

ଆ ହରଯଃ ସସୃଜ୍ରିରେ ଽରୁଷୀରଧି ବର୍ହିଷି ଯତ୍ରାଭି ସଂନଵାମହେ

ଅଶ୍ୱମାନେ ଚଳିଛନ୍ତି, ରକ୍ତିମମାନେ ପବିତ୍ର କୁଶରେ ବସିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକଠା ହୁଅଛୁ।

ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ଗାଵ ଆଶିରଂ ଦୁଦୁହ୍ରେ ଵଜ୍ରିଣେ ମଧୁ ଯତ୍ସୀମୁପହ୍ଵରେ ଵିଦତ୍

ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ, ଗାଈମାନେ ଯବ ମିଶା ଦୁଧ ଦେଇଛନ୍ତି; ବଜ୍ରଧାରୀଙ୍କ ପାଇଁ, ସେ ସମାବେଶରେ ଯେ ମଧୁ ମିଳେ, ସେହି ମଧୁ।