ସାମଵେଦଃ

ଵିଭ୍ରାଡ୍ ବୃହତ୍ପିବତୁ ସୋମ୍ଯଂ ମଧ୍ଵାଯୁର୍ଦଧଦ୍ଯଜ୍ଞପତାଵଵିହ୍ରୁତମ୍ ଵାତଜୂତୋ ଯୋ ଅଭିରକ୍ଷତି ତ୍ମନା ପ୍ରଜାଃ ପିପର୍ତି ବହୁଧା ଵି ରାଜତି

ତାପୁରା ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ, ବଡ଼ ସୋମ ରସ ପାନ କରନ୍ତୁ, ଯଜ୍ଞର ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଜୀବନ ଦେଉଥିବା, ହୂତିରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିବା; ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ, ସେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଲୋକମାନେ ଉପକୃତ ହୁଅନ୍ତି, ବହୁ ଭାବରେ ଦୀପ୍ତିମାନ।

ଵିଭ୍ରାଡ୍ ବୃହତ୍ସୁଭୃତଂ ଵାଜସାତମଂ ଧର୍ମଂ ଦିଵୋ ଧରୁଣେ ସତ୍ଯମର୍ପିତମ୍ ଅମିତ୍ରହା ଵୃତ୍ରହା ଦସ୍ଯୁହନ୍ତମଂ ଜ୍ଯୋତିର୍ଜଜ୍ଞେ ଅସୁରହା ସପତ୍ନହା

ତାପୁରା ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ, ବଳ ଦେଉଥିବା, ଦିବ୍ୟ ଆସନରେ ଧର୍ମକୁ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଶତ୍ରୁ ଓ ଭୃତ୍ର ହନ୍ତା, ଦସ୍ୟୁମାନେ ପାଇଁ ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆଲୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଛି, ଅସୁର ଓ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ୱ କରୁଛି।

ଇଦଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଜ୍ଯୋତିଷାଂ ଜ୍ଯୋତିରୁତ୍ତମଂ ଵିଶ୍ଵଜିଦ୍ଧନଜିଦୁଚ୍ଯତେ ବୃହତ୍ ଵିଶ୍ଵଭ୍ରାଡ୍ ଭ୍ରାଜୋ ମହି ସୂର୍ଯୋ ଦୃଶ ଉରୁ ପପ୍ରଥେ ସହ ଓଜୋ ଅଚ୍ଯୁତମ୍

ଏହା ସମସ୍ତ ଆଲୋକ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆଲୋକ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତିଥିବା, ଧନ ଜିତିଥିବା, ବଡ଼ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଲୋକିତ କରୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଯାହାର ତେଜ ଦୂରଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସାରିତ, ଶକ୍ତି ଓ ଶକ୍ତିରେ ଅଟୁଟ।

ଇନ୍ଦ୍ର କ୍ରତୁଂ ନ ଆ ଭର ପିତା ପୁତ୍ରେଭ୍ଯୋ ଯଥା ଶିକ୍ଷା ଣୋ ଅସ୍ମିନ୍ପୁରୁହୂତ ଯାମନି ଜୀଵ ଜ୍ଯୋତିରଶୀମହି

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ବାପା ଯେପରି ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେକୁ ଜ୍ଞାନ ଦିଅନ୍ତି, ସେପରି ଆମକୁ ଜ୍ଞାନ ଦିଅ; ହେ ବହୁବାର ଡାକାଯାଉଥିବା, ଏହି ଗୃହରେ ଆମକୁ ଶିଖାଅ, ଯେଉଁଠାରେ ଆମେ ଜୀବନ୍ତ ଆଲୋକ ପାଇପାରିବା।

ମା ନୋ ଅଜ୍ଞାତା ଵୃଜନା ଦୁରାଧ୍ଯୋ ମାଶିଵାସୋ ଽଵ କ୍ରମୁଃ ତ୍ଵଯା ଵଯଂ ପ୍ରଵତଃ ଶଶ୍ଵତୀରପୋ ଽତି ଶୂର ତରାମସି

ଅଜଣା କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୋକମାନେ, କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟମାନେ, ଆମକୁ ଅଧିକାର କରିନପାରନ୍ତୁ; ହେ ବୀର, ତୁମ ସହ ଆମେ ସଦା ନଦୀ ଓ ପ୍ରବାହମାନ ଜଳକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଅଟିକିଯିବା।

ଅଦ୍ଯାଦ୍ଯା ଶ୍ଵଃଶ୍ଵ ଇନ୍ଦ୍ର ତ୍ରାସ୍ଵ ପରେ ଚ ନଃ ଵିଶ୍ଵା ଚ ନୋ ଜରିତ୍ର୍^ଈନ୍ତ୍ସତ୍ପତେ ଅହା ଦିଵା ନକ୍ତଂ ଚ ରକ୍ଷିଷଃ

ଆଜି, ଆସନ୍ତାକାଲି ଓ ପ୍ରତିଦିନ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର; ହେ ଶୁଭର ସ୍ୱାମୀ, ଦିନ ଓ ରାତିରେ ଆମ ସମସ୍ତ ଗାୟକମାନେକୁ ରକ୍ଷା କର।

ପ୍ରଭଙ୍ଗୀ ଶୂରୋ ମଘଵା ତୁଵୀମଘଃ ସମ୍ମିଶ୍ଲୋ ଵିର୍ଯାଯ କମ୍ ଉଭା ତେ ବାହୂ ଵୃଷଣା ଶତକ୍ରତୋ ନି ଯା ଵଜ୍ରଂ ମିମିକ୍ଷତୁଃ

ଦାନଶୀଳ ବୀର, ମଘବାନ୍, ଅତି ଦାନଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସଦା ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ; ହେ ଶତଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମ ଦୁଇଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଏକାଠି ହୋଇ ବଜ୍ରକୁ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି।

ଜନୀଯନ୍ତୋ ନ୍ଵଗ୍ରଵଃ ପୁତ୍ରୀଯନ୍ତଃ ସୁଦାନଵଃ ସରସ୍ଵନ୍ତଂ ହଵାମହେ

ଅମେ ଦୟାଳୁ ସରସ୍ବତୀଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ, ଯିଏ ଆମକୁ ଅଧିକ ସନ୍ତାନ ଓ ଉପହାର ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେ ଆମୋଁକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କରନ୍ତୁ।

ଉତ ନଃ ପ୍ରିଯା ପ୍ରିଯାସୁ ସପ୍ତସ୍ଵସା ସୁଜୁଷ୍ଟା ସରସ୍ଵତୀ ସ୍ତୋମ୍ଯା ଭୂତ୍

ପ୍ରିୟା ସହୋଦରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟା ସରସ୍ବତୀ ଆମର ପୂଜାରେ ଖୁସି ହେଉନ୍ତୁ, ଓ ଆମୋଁ ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହେଉନ୍ତୁ।

ତତ୍ସଵିତୁର୍ଵରେଣ୍ଯଂ ଭର୍ଗୋ ଦେଵସ୍ଯ ଧୀମହି ଧିଯୋ ଯୋ ନଃ ପ୍ରଚୋଦଯାତ୍

ଅମେ ଦିବ୍ୟ ସବିତାଙ୍କର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତେଜସ୍ୱୀ ଆଲୋକକୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଛୁ, ସେ ଆମର ବୁଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଅନ୍ତୁ।

ସୋମାନାଂ ସ୍ଵରଣଂ କୃଣୁହି ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତେ କକ୍ଷୀଵନ୍ତଂ ଯ ଔଶିଜଃ

ହେ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି, ଆଉସିଜଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ, ସୋମର ସ୍ୱରକୁ ଉଚ୍ଚ ହେବାକୁ ଦିଅ, କକ୍ଷୀବାନ୍ ସହିତ।

ଅଗ୍ନ ଆଯୂଂଷି ପଵସେ ଆ ସୁଵୋର୍ଜଂ ଇଷଂ ଚ ନଃ ଆରେ ବାଧସ୍ଵ ଦୁଚ୍ଛୁନାମ୍

ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମର ଜୀବନକୁ ପବିତ୍ର କର, ଆମକୁ ତେଜ ଓ ପୋଷଣ ଦେଅ, ଓ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟକୁ ଆମଠାରୁ ଦୂରେଇଦେ।

ତା ନଃ ଶକ୍ତଂ ପାର୍ଥିଵସ୍ଯ ମହୋ ରାଯୋ ଦିଵ୍ଯସ୍ଯ ମହି ଵା କ୍ଷତ୍ରଂ ଦେଵେଷୁ

ତୁମେ ଆମକୁ ପୃଥିବୀର ମହାନ ଶକ୍ତି, ସ୍ୱର୍ଗର ଧନ, ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଶାସନ ଦିଅ।

ଋତମୃତେନ ସପନ୍ତେଷିରଂ ଦକ୍ଷମାଶାତେ ଅଦ୍ରୁହା ଦେଵୌ ଵର୍ଧେତେ

ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସତ୍ୟ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ବୁଦ୍ଧି ଚାହାନ୍ତି, ନିର୍ଵିଘ୍ନ ଦେବତାମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଅନ୍ତି।

ଵୃଷ୍ଟିଦ୍ଯାଵା ରୀତ୍ଯାପେଷସ୍ପତୀ ଦାନୁମତ୍ଯାଃ ବୃହନ୍ତଂ ଗର୍ତ୍ତମାଶାତେ

ବର୍ଷାଦାୟୀ ଦିନ ଓ ରାତି, ସମୃଦ୍ଧିର ଠାକୁରମାନେ, ଦାନୁମତୀଙ୍କର ବିଶାଳ ଗହ୍ବରକୁ ଖୋଜନ୍ତି।

ଯୁଞ୍ଜନ୍ତି ବ୍ରଧ୍ନମରୁଷଂ ଚରନ୍ତଂ ପରି ତସ୍ଥୁଷଃ ରୋଚନ୍ତେ ରୋଚନା ଦିଵି

ସେମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ତ୍ୱରିତ ଯାନକୁ ଯୋଗାଇଦିଅନ୍ତି, ଚାରିପାଖରେ ଚଳିଥିବା, ସ୍ୱର୍ଗର ଆଲୋକମୟ ଅଞ୍ଚଳ ଚମକୁଛି।

ଯୁଞ୍ଜନ୍ତ୍ଯସ୍ଯ କାମ୍ଯା ହରୀ ଵିପକ୍ଷସା ରଥେ ଶୋଣା ଧୃଷ୍ଣୂ ନୃଵାହସା

ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛିତ ଘୋଡ଼ାମାନେ, ଲାଲ ଓ ଦୃଢ଼, ବୀର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ରଥକୁ ଯୋଗାଇଦିଅନ୍ତି।

କେତୁଂ କୃଣ୍ଵନ୍ନକେତଵେ ପେଶୋ ମର୍ଯା ଅପେଶସେ ସମୁଷଦ୍ଭିରଜାଯଥାଃ

ନିର୍ଚ୍ଛିନ୍ନ ପାଇଁ ଚିହ୍ନ ତିଆରି କର, ଅଲଙ୍କୃତ ନରମାନେ ପାଇଁ ଶୋଭା ଦିଅ, ତୁମେ ପ୍ରଭାତ ସହ ଜନ୍ମ ନେଉଛ।

ଅଯଂ ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ର ତୁଭ୍ଯଂ ସୁନ୍ଵେ ତୁଭ୍ଯଂ ପଵତେ ତ୍ଵମସ୍ଯ ପାହି ତ୍ଵଂ ହ ଯଂ ଚକୃଷେ ତ୍ଵଂ ଵଵୃଷ ଇନ୍ଦୁଂ ମଦାଯ ଯୁଜ୍ଯାଯ ସୋମମ୍

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ସୋମ ତୁମ ପାଇଁ ଚାପାଯାଇଛି, ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ହେଉଛି। ତୁମେ ଏହା ପିଉ, କାରଣ ତୁମେ ଏହାକୁ ତିଆରି କରିଛ, ତୁମେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଏକତା ପାଇଁ ଏହି ଇନ୍ଦୁକୁ ଶକ୍ତି ଦେଇଛ।

ସ ଈଂ ରଥୋ ନ ଭୁରିଷାଡଯୋଜି ମହଃ ପୁରୂଣି ସାତଯେ ଵସୂନି ଆଦୀଂ ଵିଶ୍ଵା ନହୁଷ୍ଯାଣି ଜାତା ସ୍ଵର୍ଷାତା ଵନ ଊର୍ଧ୍ଵା ନଵନ୍ତ

ସେ, ଏକ ରଥ ପରି, ବହୁତ ଧନ ଆଣିଦିଅନ୍ତି, ମହାନ ପାଇଁ। ସମସ୍ତ ନହୁଷଙ୍କ ସନ୍ତାନ, ସୂର୍ଯ୍ୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଉପରକୁ ଉଠି, ଅରଣ୍ୟ ଖୋଜନ୍ତି।

ଶୁଷ୍ମୀ ଶର୍ଧୋ ନ ମାରୁତଂ ପଵସ୍ଵାନଭିଶସ୍ତା ଦିଵ୍ଯା ଯଥା ଵିଟ୍ ଆପୋ ନ ମକ୍ଷୂ ସୁମତିର୍ଭଵା ନଃ ସହସ୍ରାପ୍ସାଃ ପୃତନାଷାଣ୍ନ ଯଜ୍ଞଃ

ମାରୁତମାନଙ୍କ ଦଳ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମେ ପବିତ୍ର କର, ଦେବତାଙ୍କ ପରି ଅକ୍ଷତ ରୁହ, ଜଳ ପରି ତ୍ୱରିତ ଭାବରେ ଆମ ପାଇଁ ଭଲ ଭାଗ୍ୟ ହେଉ, ହେ ହଜାର ଧାରାର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିବା, ହେ ଯଜ୍ଞ।

ତ୍ଵମଗ୍ନେ ଯଜ୍ଞାନାଂ ହୋତା ଵିଶ୍ଵେଷାଂ ହିତଃ ଦେଵେଭିର୍ମାନୁଷେ ଜନେ

ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି, ଦେବତାମାନେ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପିତ।

ସ ନୋ ମନ୍ଦ୍ରାଭିରଧ୍ଵରେ ଜିହ୍ଵାଭିର୍ଯଜା ମହଃ ଆ ଦେଵାନ୍ଵକ୍ଷି ଯକ୍ଷି ଚ

ତୁମର ମଧୁର ଜିହ୍ବା ସହିତ ଯଜ୍ଞରେ ପୂଜା କର, ହେ ମହାନ, ଦେବତାମାନୋଁକୁ ନେଇଯାଅ ଓ ସମ୍ମାନ କର।

ଵେତ୍ଥା ହି ଵେଧୋ ଅଧ୍ଵନଃ ପଥଶ୍ଚ ଦେଵାଞ୍ଜସା ଅଗ୍ନେ ଯଜ୍ଞେଷୁ ସୁକ୍ରତୋ

ହେ ଜ୍ଞାନୀ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ପଥ ଓ ଉପାୟ ଜାଣ, ଯଜ୍ଞରେ ଦେବତାମାନୋଁକୁ ସିଧାସଳଖ ନେଇଯାଅ।

ହୋତା ଦେଵୋ ଅମର୍ତ୍ଯଃ ପୁରସ୍ତାଦେତି ମାଯଯା ଵିଦଥାନି ପ୍ରଚୋଦଯନ୍

ଅମର ଦେବ ପୂଜାରୀ ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷତା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମୁଖରେ ଯାଆନ୍ତି, ଯଜ୍ଞକୁ ଆଗେଇ ନେଇଯାନ୍ତି।

ଵାଜୀ ଵାଜେଷୁ ଧୀଯତେ ଽଧ୍ଵରେଷୁ ପ୍ର ଣୀଯତେ ଵିପ୍ରୋ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ସାଧନଃ

ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯୋଗ କରାଯାଏ, ଯଜ୍ଞରେ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଆଣାଯାଏ, ଏବଂ ମୁନି ଯଜ୍ଞର ମୁଖ୍ୟ ସାଧନ ଅଟୁଟ ରହେ।

ଧିଯା ଚକ୍ରେ ଵରେଣ୍ଯୋ ଭୂତାନାଂ ଗର୍ଭମା ଦଧେ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ପିତରଂ ତନା

ବୁଦ୍ଧିର ଦ୍ୱାରା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ଗଠନ କଲେ, ସେ ଦକ୍ଷତାର ପିତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସାଇଲେ।

ଆ ସୁତେ ସିଞ୍ଚତ ଶ୍ରିଯଂ ରୋଦସ୍ଯୋରଭିଶ୍ରିଯମ୍ ରସା ଦଧୀତ ଵୃଷଭମ୍

ସୋମ ଚାପିବାବେଳେ, ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀର ମହିମା ଓ ଧନ ଢେଉଁ, ନଦୀମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରୁନ୍।

ତେ ଜାନତ ସ୍ଵମୋକ୍ଯାଂ ସଂ ଵତ୍ସାସୋ ନ ମାତୃଭିଃ ମିଥୋ ନସନ୍ତ ଜାମିଭିଃ

ସେମାନେ ନିଜ ଉଚ୍ଚାରଣକୁ ଜାଣନ୍ତି, ଯେପରି ଛୁଆଁ ବଛାମାନେ ନିଜ ମାଆଙ୍କୁ ଚିହ୍ନନ୍ତି; ସେମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ, ନିଜ ପରିବାର ସହିତ ରହନ୍ତି।