ସାମଵେଦଃ

ଅ ଅଗ୍ନିଂ ନରୋ ଦୀଧିତିଭିରରଣ୍ଯୋର୍ହସ୍ତଚ୍ଯୁତଂ ଜନଯତ ପ୍ରଶସ୍ତମ୍ ଚ୍ ଦୂରେଦୃଶଂ ଗୃହପତିମଥଵ୍ଯୁମ୍

ପୁରୁଷମାନେ ତାଙ୍କର ତେଜରେ, ଦୁଇଟି ଅରଣି କାଠରୁ ହାତରେ ଛାଡ଼ି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି, ସେ ଅତି ପ୍ରଶଂସିତ, ଦୂରଦର୍ଶୀ, ଘରର ମାଲିକ, ଆହ୍ୱାନ କରିବାଯୋଗ୍ୟ।

ଅ ତମଗ୍ନିମସ୍ତେ ଵସଵୋ ନ୍ଯୃଣ୍ଵନ୍ତ୍ସୁପ୍ରତିଚକ୍ଷମଵସେ କୁତଶ୍ଚିତ୍ ଚ୍ ଦକ୍ଷାଯ୍ଯୋ ଯୋ ଦମ ଆସ ନିତ୍ଯଃ

ଓ ବସୁମାନେ, ସେଇ ଅଗ୍ନିକୁ ଆପଣମାନେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରଖିଛନ୍ତି, ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ସହାୟତା ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଆସନ୍ତି, ଯିଏ ଘରେ ସଦା ଦକ୍ଷ।

ଅ ପ୍ରେଦ୍ଧୋ ଅଗ୍ନେ ଦୀଦିହି ପୁରୋ ନୋ ଽଜସ୍ରଯା ସୂର୍ମ୍ଯା ଯଵିଷ୍ଠ ଚ୍ ତ୍ଵାଂ ଶଶ୍ଵନ୍ତ ଉପ ଯନ୍ତି ଵାଜାଃ

ଓ ଅଗ୍ନି, ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ ଅକ୍ଷୟ ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉ, ସବୁଠାରୁ ଯୁବ, ତୁମ ପାଖକୁ ସଦା ବିଜୟ ଆସେ।

ଅ ଆଯଂ ଗୌଃ ପୃଶ୍ନିରକ୍ରମୀଦସଦନ୍ମାତରଂ ପୁରଃ ଚ୍ ପିତରଂ ଚ ପ୍ରଯନ୍ତ୍ସ୍ଵଃ

ଏହି ଚିହ୍ନିତ ଗାଈ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଛି, ସେ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ଓ ବାପାଙ୍କୁ ନିଜ ଘରକୁ ଖୋଜି ଯାଉଛି।

ଅ ଅନ୍ତଶ୍ଚରତି ରୋଚନାସ୍ଯ ପ୍ରାଣାଦପାନତୀ ଚ୍ ଵ୍ଯଖ୍ଯନ୍ମହିଷୋ ଦିଵମ୍

ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚଳାଚଳ କରେ, ତାଙ୍କର ଶ୍ୱାସ ଓ ନିଶ୍ୱାସରୁ, ବଡ଼ ବୃଷଭ ଆକାଶକୁ ପ୍ରକାଶିତ କରିଛି।

ଅ ତ୍ରିଂଶଦ୍ଧାମ ଵି ରାଜତି ଵାକ୍ପତଙ୍ଗାଯ ଧୀଯତେ ଚ୍ ପ୍ରତି ଵସ୍ତୋରହ ଦ୍ଯୁଭିଃ

ସେ ତିରିଶି ଗୃହରେ ଚମକେ, ବାଣୀ ତୁରନ୍ତ ଚଳିଥିବା ଜନ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ପ୍ରତିଦିନ ଦେବମାନେ ସହ ଘରକୁ ଆସନ୍ତି।

ଷଷ୍ଠ ଦ୍ଵିତୀଯୋ ଽର୍ଧଃ ଅ ଉପପ୍ରଯନ୍ତୋ ଅଧ୍ଵରଂ ମନ୍ତ୍ରଂ ଵୋଚେମାଗ୍ନଯେ ଚ୍ ଆରେ ଅସ୍ମେ ଚ ଶୃଣ୍ଵତେ

ଯଜ୍ଞକୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଇ, ଆମେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ର କହିବା, ଦୂର ଥିବା ଓ ଆମକୁ ଶୁଣୁଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ।

ଅ ଯଃ ସ୍ନୀହିତୀଷୁ ପୂର୍ଵ୍ଯଃ ସଂଜଗ୍ମାନାସୁ କୃଷ୍ଟିଷୁ ଚ୍ ଅରକ୍ଷଦ୍ଦାଶୁଷେ ଗଯମ୍

ଯିଏ ସଙ୍ଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ, ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକତ୍ରିତ, ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଜୀବନକୁ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି।

ଅ ସ ନୋ ଵେଦୋ ଅମାତ୍ଯମଗ୍ନୀ ରକ୍ଷତୁ ଶନ୍ତମଃ ଚ୍ ଉତାସ୍ମାନ୍ପାତ୍ଵଂହସଃ

ଅଗ୍ନି, ଜଣାଇଥିବା, ଆମ ଘରକୁ ସବୁଠାରୁ ଶାନ୍ତ ଭାବେ ରକ୍ଷା କର, ଏବଂ ଆମକୁ ଦୁଃଖରୁ ରକ୍ଷା କର।

ଅ ଉତ ବ୍ରୁଵନ୍ତୁ ଜନ୍ତଵ ଉଦଗ୍ନିର୍ଵୃତ୍ରହାଜନି ଚ୍ ଧନଞ୍ଜଯୋ ରଣେରଣେ

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ କହୁନ୍ତୁ: ଅଗ୍ନି, ବୃତ୍ରଙ୍କ ହନନକାରୀ, ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସଂଘର୍ଷରେ ସମ୍ପଦ ଜିତିଛନ୍ତି।

ଅ ଅଗ୍ନେ ଯୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵା ହି ଯେ ତଵାଶ୍ଵାସୋ ଦେଵ ସାଧଵଃ ଚ୍ ଅରଂ ଵହନ୍ତ୍ଯାଶଵଃ

ଓ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ାମାନେ, ଦେବତା, ଯେଉଁମାନେ ଶୀଘ୍ର ହୋମ ଆଣନ୍ତି, ସେମାନେକୁ ଯୁତ କର।

ଅ ଅଚ୍ଛା ନୋ ଯାହ୍ଯା ଵହାଭି ପ୍ରଯାଂସି ଵୀତଯେ ଚ୍ ଆ ଦେଵାନ୍ତ୍ସୋମପୀତଯେ

ଓ ବାହକ, ଆମ ପାଖକୁ ତୁମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଥରେ ଆସ, ଆମ ଉପଭୋଗ ପାଇଁ, ଦେବମାନେ ପାଖକୁ, ସୋମ ପାନ ପାଇଁ।

ଅ ଉଦଗ୍ନେ ଭାରତ ଦ୍ଯୁମଦଜସ୍ରେଣ ଦଵିଦ୍ଯୁତତ୍ ଚ୍ ଶୋଚା ଵି ଭାହ୍ଯଜର

ଓ ଅଗ୍ନି, ଓ ଭାରତ, ଅକ୍ଷୟ ଓ ବିଜୁଳି ପରି ତେଜରେ ଚମକ, ଅବିନାଶୀ ଭାବେ ଜ୍ୱଳନ୍ତୁ।

ପ୍ର ସୁନ୍ଵାନାଯାନ୍ଧସୋ ମର୍ତ୍ତୋ ନ ଵଷ୍ଟ ତଦ୍ଵଚଃ ଅପ ଶ୍ଵାନମରାଧସଂ ହତା ମଖଂ ନ ଭୃଗଵଃ

ଯିଏ ସୋମ ଚୁଷିଛନ୍ତି, ସେ ମଣିଷ ଏହି କଥାକୁ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ; ଇର୍ଷ୍ୟାକୁ ଦୂର କର, ଯେପରି ଭୃଗୁମାନେ ବିଶ୍ୱାସଘାତୀ କୁକୁର ଠାରୁ ଯଜ୍ଞକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ।

ଆ ଜାମିରତ୍କେ ଅଵ୍ଯତ ଭୁଜେ ନ ପୁତ୍ର ଓଣ୍ଯୋଃ ସରଜ୍ଜାରୋ ନ ଯୋଷଣାଂ ଵରୋ ନ ଯୋନିମାସଦମ୍

ଯୁଗଳ ରାତିରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ମାତାପିତାଙ୍କ ଛାତିରେ ପୁଅ ପରି; ସେ ଦ୍ରୁତ ଚଳିଲେ, ଯେପରି କନ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ବର ପହଞ୍ଚେ, ଗର୍ଭରେ ବସିଲେ।

ସ ଵୀରୋ ଦକ୍ଷସାଧନୋ ଵି ଯସ୍ତସ୍ତମ୍ଭ ରୋଦସୀ ହରିଃ ପଵିତ୍ରେ ଅଵ୍ଯତ ଵେଧା ନ ଯୋନିମାସଦମ୍

ସେ ଶୂର, ଦକ୍ଷତାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଯିଏ ଦୁଇ ଜଗତ୍କୁ ଧାରିଥିଲେ—ହରି, ପବିତ୍ରତାରେ ସୁରକ୍ଷିତ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଗର୍ଭରେ ବସିଲେନି।

ଅଭ୍ରାତୃଵ୍ଯୋ ଅନା ତ୍ଵମନାପିରିନ୍ଦ୍ର ଜନୁଷା ସନାଦସି ଯୁଧେଦାପିତ୍ଵମିଚ୍ଛସେ

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଭାଇ ବା ପରିବାର ବିନା, ଜନ୍ମରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକା; ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ନିଜ ପିତାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ରଗତି ଚାହାଁଛ।

ନ କୀ ରେଵନ୍ତଂ ସଖ୍ଯାଯ ଵିନ୍ଦସେ ପୀଯନ୍ତି ତେ ସୁରାଶ୍ଵଃ ଯଦା କୃଣୋଷି ନଦନୁଂ ସମୂହସ୍ଯାଦିତ୍ପିତେଵ ହୂଯସେ

ତୁମେ ଧନୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସଂଗୀ ଭାବେ ଚୟନ କରନାହଁ; ତୁମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡାମାନେ ତୁମ ଡାକରେ ପାନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ସଭାର ଆରମ୍ଭରେ ପିତା ପରି ପୂଜିତ ହୁଅ।

ଆ ତ୍ଵା ସହସ୍ରମା ଶତଂ ଯୁକ୍ତା ରଥେ ହିରଣ୍ଯଯେ ବ୍ରହ୍ମଯୁଜୋ ହରଯ ଇନ୍ଦ୍ର କେଶିନୋ ଵହନ୍ତୁ ସୋମପୀତଯେ

ହଜାର, ଶତ ହଳଦିଆ କେଶର ଘୋଡା, ସୁନାର ରଥକୁ ଯୁକ୍ତ, ସ୍ତୁତିରେ ଏକତ୍ରିତ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସେମାନେ ତୁମକୁ ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଆଣନ୍ତୁ।

ଆ ତ୍ଵା ରଥେ ହିରଣ୍ଯଯେ ହରୀ ମଯୂରଶେପ୍ଯା ଶିତିପୃଷ୍ଠା ଵହତାଂ ମଧ୍ଵୋ ଅନ୍ଧସୋ ଵିଵକ୍ଷଣସ୍ଯ ପୀତଯେ

ତୁମ ହଳଦିଆ ଘୋଡା, ମୟୂର ପଛ ଓ ଚିତ୍ରିତ ପିଠି ସହିତ, ସୁନାର ରଥକୁ ତାଣନ୍ତୁ, ମଧୁର ରସ ପାନ ପାଇଁ।

ପିବା ତ୍ଵାସ୍ଯ ଗିର୍ଵଣଃ ସୁତସ୍ଯ ପୂର୍ଵପା ଇଵ ପରିଷ୍କୃତସ୍ଯ ରସିନ ଇଯମାସୁତିଶ୍ଚାରୁର୍ମଦାଯ ପତ୍ଯତେ

ହେ ଗୀତପ୍ରିୟ, ଏହି ଚାପା ହୋଇଥିବା ସୋମ ରସ ପିଉ, ପ୍ରଥମ ପାନକାରୀ ପରି, ସୁସଜ୍ଜିତ ଓ ପ୍ରବାହମାନ ଏହି ଅର୍ପଣ ତୁମ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଦିଆଯାଉଛି।

ଆ ସୋତା ପରି ଷିଞ୍ଚତାଶ୍ଵଂ ନ ସ୍ତୋମମପ୍ତୁରଂ ରଜସ୍ତୁରମ୍ ଵନପ୍ରକ୍ଷମୁଦପ୍ରୁତମ୍

ଯେଉଁମାନେ ଢାଳନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ତୁତିକୁ ତୀବ୍ର ଘୋଡା ପରି ଢାଳନ୍ତୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆକାଶ ଚାରିଅଡ଼ି, ଅରଣ୍ୟ ଭେଦି ଆଗେ ବଢ଼ୁଥିବା।

ସହସ୍ରଧାରଂ ଵୃଷଭଂ ପଯୋଦୁହଂ ପ୍ରିଯଂ ଦେଵାଯ ଜନ୍ମନେ ଋତେନ ଯ ଋତଜାତୋ ଵିଵାଵୃଧେ ରାଜା ଦେଵ ଋତଂ ବୃହତ୍

ହଜାର ଧାରା ବହୁଥିବା, ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ବୃଷଭ, ଦେବତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ, ଯିଏ ସତ୍ୟରୁ ଜନ୍ମି, ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ସେ ରାଜା, ଦେବତା, ବଡ଼ ସତ୍ୟ।

ଅଗ୍ନିର୍ଵୃତ୍ରାଣି ଜଙ୍ଘନଦ୍ଦ୍ରଵିଣସ୍ଯୁର୍ଵିପନ୍ଯଯା ସମିଦ୍ଧଃ ଶୁକ୍ର ଆହୁତଃ

ଅଗ୍ନି ବାଧାମାନେ ଦୂର କରିଛନ୍ତି; ଧନ ଦେଇଥିବା, ଦୀପ୍ତିମାନ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ, ଦକ୍ଷତାରେ ଆହ୍ୱାନିତ।

ଗର୍ଭେ ମାତୁଃ ପିତୁଷ୍ପିତା ଵିଦିଦ୍ଯୁତାନୋ ଅକ୍ଷରେ ସୀଦନ୍ନୃତସ୍ଯ ଯୋନିମା

ମାତା ଓ ପିତାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ, ପିତା ଅମର ଅବସ୍ଥାରେ ବସିଥାନ୍ତି, ଚମକୁଥିବା, ସତ୍ୟର ମୂଳରେ ବସିଛନ୍ତି।

ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରଜାଵଦା ଭର ଜାତଵେଦୋ ଵିଚର୍ଷଣେ ଅଗ୍ନେ ଯଦ୍ଦୀଦଯଦ୍ଦିଵି

ହେ ଜାତବେଦସ୍, ସନ୍ତାନ ସମୃଦ୍ଧି ଥିବା ପ୍ରାର୍ଥନା ଆଣ, ହେ ପ୍ରଜ୍ଞାନୀ ଅଗ୍ନି, ଯେପରି ତୁମେ ଆକାଶରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳିତ।

ଅସ୍ଯ ପ୍ରେଷା ହେମନା ପୂଯମାନୋ ଦେଵୋ ଦେଵେଭିଃ ସମପୃକ୍ତ ରସମ୍ ସୁତଃ ପଵିତ୍ରଂ ପର୍ଯେତି ରେଭନ୍ମିତେଵ ସଦ୍ମ ପଶୁମନ୍ତି ହୋତା

ତାଙ୍କର ଦ୍ରୁତ, ସୁନା ରଙ୍ଗର, ପବିତ୍ର ରସ, ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଚାପାଯାଇ, ପବିତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ଘୂରୁଛି, ଗୃହରେ ପଶୁମାନେ ପରି ଧ୍ୱନିତ, ହୋତା ପୁରୋହିତ।

ଭଦ୍ରା ଵସ୍ତ୍ରା ସମନ୍ଯା ଽ ଽ ଵସାନୋ ମହାନ୍କଵିର୍ନିଵଚନାନି ଶଂସନ୍ ଆ ଵଚ୍ଯସ୍ଵ ଚମ୍ଵୋଃ ପୂଯମାନୋ ଵିଚକ୍ଷଣୋ ଜାଗୃଵିର୍ଦେଵଵୀତୌ

ଶୁଭ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ମହାନ ଋଷି, ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରଶଂସା କରି, ସେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଉ, ପାତ୍ରରେ ପବିତ୍ର ହୋଇ, ଜ୍ଞାନୀ, ଦେବସେବାରେ ସଦା ଜାଗ୍ରତ।

ସମୁ ପ୍ରିଯୋ ମୃଜ୍ଯତେ ସାନୋ ଅଵ୍ଯେ ଯଶସ୍ତରୋ ଯଶସାଂ କ୍ଷୈତୋ ଅସ୍ମେ ଅଭି ସ୍ଵର ଧନ୍ଵା ପୂଯମାନୋ ଯୂଯଂ ପାତ ସ୍ଵସ୍ତିଭିଃ ସଦା ନଃ

ପ୍ରିୟ, ସେ ପାହାଡ଼ ଢାଳରେ ପବିତ୍ର ହେଉଛନ୍ତି, ଯଶସ୍ବୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପବିତ୍ର ହୋଇ, ପୃଥିବୀରେ ଧ୍ୱନିତ ହେଉ—ତୁମେ ସଦା ଆମକୁ ଶୁଭେଚ୍ଛାରେ ରକ୍ଷା କର।