ସାମଵେଦଃ

ଅ କଣ୍ଵା ଇଵ ଭୃଗଵଃ ସୂର୍ଯା ଇଵ ଵିଶ୍ଵମିଦ୍ଧୀତମାଶତ ଚ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଂ ସ୍ତୋମେଭିର୍ମହଯନ୍ତ ଆଯଵଃ ପ୍ରିଯମେଧାସୋ ଅସ୍ଵରନ୍

କଣ୍ବମାନେ ପରି, ଭୃଗୁମାନେ ପରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ସମସ୍ତେ ଜ୍ୱଳିଥିବା ଅଗ୍ନିକୁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରିଛନ୍ତି। ଉତ୍ସାହୀମାନେ ସ୍ତୁତିଗୀତ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବଡ଼ କରିଛନ୍ତି; ପ୍ରିୟମେଧମାନେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଗାଇଛନ୍ତି।

ଅ ପର୍ଯୂ ଷୁ ପ୍ର ଧନ୍ଵ ଵାଜସାତଯେ ପରି ଵୃତ୍ରାଣି ସକ୍ଷଣିଃ ଚ୍ ଦ୍ଵିଷସ୍ତରଧ୍ଯା ଋଣଯା ନ ଈରସେ

ହେ ସୋମ, ଶକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ଶତ୍ରୁମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଘୁଅ, ବାଧାକୁ ଜିତ, ଘୃଣାକୁ ଦୂର କର, ଯେପରି ଋଣୀ ତାଙ୍କ ଋଣ ଦେଇ ଦୂର କରେ।

ଅ ଅଜୀଜନୋ ହି ପଵମାନ ସୂର୍ଯଂ ଵିଧାରେ ଶକ୍ମନା ପଯଃ ଚ୍ ଗୋଜୀରଯା ରଂହମାନଃ ପୁରନ୍ଧ୍ଯା

ହେ ପବିତ୍ର, ତୁମେ ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ପ୍ରବାହମାନ ଦୁଧ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛ; ଗାୟମାନେ ସହିତ ତୁମେ ପୁରନ୍ଧି ସହ ଦ୍ରୁତ ଚାଲୁଛ।

ଅ ଅନୁ ହି ତ୍ଵା ସୁତଂ ସୋମ ମଦାମସି ମହେ ସମର୍ଯରାଜ୍ଯେ ଚ୍ ଵାଜାଂ ଅଭି ପଵମାନ ପ୍ର ଗାହସେ

ହେ ଛାନା ସୋମ, ଆମେ ତୁମେ ଉପରେ ଆନନ୍ଦିତ; ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧର ରାଜ୍ୟରେ। ହେ ପବିତ୍ର, ତୁମେ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ଦୃତ ଚାଲିଯାଉଛ।

ଅ ପରି ପ୍ର ଧନ୍ଵେନ୍ଦ୍ରାଯ ସୋମ ସ୍ଵାଦୁର୍ମିତ୍ରାଯ ପୂଷ୍ଣେ ଭଗାଯ

ସବୁ ଦିଗରେ ପ୍ରବାହ କର, ମଧୁର ସୋମ, ଇନ୍ଦ୍ର, ମିତ୍ର, ପୂଷଣ ଓ ଭଗ ପାଇଁ।

ଅ ଏଵାମୃତାଯ ମହେ କ୍ଷଯାଯ ସ ଶୁକ୍ରୋ ଅର୍ଷ ଦିଵ୍ଯଃ ପୀଯୂଷଃ

ଏଭଳି ଅମୃତ ପାଇଁ, ବଡ଼ ନିବାସ ପାଇଁ, ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦିବ୍ୟ, ପୋଷଣ କରୁଥିବା ଧାରା ପ୍ରବାହିତ ହେଉ।

ଅ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ତେ ସୋମ ସୁତସ୍ଯ ପେଯାତ୍କ୍ରତ୍ଵେ ଦକ୍ଷାଯ ଵିଶ୍ଵେ ଚ ଦେଵାଃ

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ଛାନା ସୋମ ତୁମେ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଦକ୍ଷତା ପାଇଁ ପାନ କରନ୍ତୁ।

ଅ ସୂର୍ଯସ୍ଯେଵ ରଶ୍ମଯୋ ଦ୍ରାଵଯିତ୍ନଵୋ ମତ୍ସରାସଃ ପ୍ରସୁତଃ ସାକମୀରତେ ଚ୍ ତନ୍ତୁଂ ତତଂ ପରି ସର୍ଗାସ ଆଶଵୋ ନେନ୍ଦ୍ରାଦୃତେ ପଵତେ ଧାମ କିଂ ଚନ

ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ଯେପରି ଛିଟିଯିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ, ସେପରି ଇର୍ଷ୍ୟା ଓ ଆସକ୍ତିମାନେ ଏକାସାଥିରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଏକଠି ଚଳନ୍ତି। ଇଚ୍ଛାର ଝାଲି ଉଲାନ୍ତି, ଆଶାମାନେ ଚାରିପଟେ ଘେରି ରହନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବିନା, ପ୍ରାଣଶକ୍ତି କୌଣସି ଗ୍ରହକୁ ଗଲେ ନାହିଁ।

ଅ ଉପୋ ମତିଃ ପୃଚ୍ଯତେ ସିଚ୍ଯତେ ମଧୁ ମନ୍ଦ୍ରାଜନୀ ଚୋଦତେ ଅନ୍ତରାସନି ଚ୍ ପଵମାନଃ ସନ୍ତନିଃ ସୁନ୍ଵତାମିଵ ମଧୁମାନ୍ଦ୍ରପ୍ସଃ ପରି ଵାରମର୍ଷତି

ଚିନ୍ତା ମଧୁ ପରି ଚୁଷି ଆଣାଯାଏ, ଢେର ଗଭୀର ସ୍ୱର ଭିତରେ ଉତ୍ତେଜିତ ହୁଏ। ବଜ୍ରର ମଧ୍ୟରେ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ଶକ୍ତି ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ, ଯେଉଁଠାରେ ମଧୁର ଓ ଉତ୍ସାହଦାୟକ ରସ ଦାନ କରିଥାଏ, ଆବରଣକୁ ଦୂର କରେ।

ଅ ଉକ୍ଷା ମିମେତି ପ୍ରତି ଯନ୍ତି ଧେନଵୋ ଦେଵସ୍ଯ ଦେଵୀରୁପ ଯନ୍ତି ନିଷ୍କୃତମ୍ ଚ୍ ଅତ୍ଯକ୍ରମୀଦର୍ଜୁନଂ ଵାରମଵ୍ଯଯମତ୍କଂ ନ ନିକ୍ତଂ ପରି ସୋମୋ ଅଵ୍ଯତ

ବୃଷଭ ଗର୍ଜନ କରେ, ଗାଈମାନେ ଫେରି ଆସନ୍ତି, ଦେବୀମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ଦାନକୁ ଯାଆନ୍ତି। ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପ୍ରତିବନ୍ଧକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛନ୍ତି, ଅକ୍ଷୟ ଯେଉଁଠି ପୋଷାକ ପରି ଅପବିତ୍ର ହୁଏନାହିଁ, ସୋମ ତାହାକୁ ଢାକି ରଖିଛି।

ଅ ଅଗ୍ନିଂ ନରୋ ଦୀଧିତିଭିରରଣ୍ଯୋର୍ହସ୍ତଚ୍ଯୁତଂ ଜନଯତ ପ୍ରଶସ୍ତମ୍ ଚ୍ ଦୂରେଦୃଶଂ ଗୃହପତିମଥଵ୍ଯୁମ୍

ପୁରୁଷମାନେ ତାଙ୍କର ତେଜରେ, ଦୁଇଟି ଅରଣି କାଠରୁ ହାତରେ ଛାଡ଼ି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି, ସେ ଅତି ପ୍ରଶଂସିତ, ଦୂରଦର୍ଶୀ, ଘରର ମାଲିକ, ଆହ୍ୱାନ କରିବାଯୋଗ୍ୟ।

ଅ ତମଗ୍ନିମସ୍ତେ ଵସଵୋ ନ୍ଯୃଣ୍ଵନ୍ତ୍ସୁପ୍ରତିଚକ୍ଷମଵସେ କୁତଶ୍ଚିତ୍ ଚ୍ ଦକ୍ଷାଯ୍ଯୋ ଯୋ ଦମ ଆସ ନିତ୍ଯଃ

ଓ ବସୁମାନେ, ସେଇ ଅଗ୍ନିକୁ ଆପଣମାନେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରଖିଛନ୍ତି, ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ସହାୟତା ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଆସନ୍ତି, ଯିଏ ଘରେ ସଦା ଦକ୍ଷ।

ଅ ପ୍ରେଦ୍ଧୋ ଅଗ୍ନେ ଦୀଦିହି ପୁରୋ ନୋ ଽଜସ୍ରଯା ସୂର୍ମ୍ଯା ଯଵିଷ୍ଠ ଚ୍ ତ୍ଵାଂ ଶଶ୍ଵନ୍ତ ଉପ ଯନ୍ତି ଵାଜାଃ

ଓ ଅଗ୍ନି, ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ ଅକ୍ଷୟ ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉ, ସବୁଠାରୁ ଯୁବ, ତୁମ ପାଖକୁ ସଦା ବିଜୟ ଆସେ।

ଅ ଆଯଂ ଗୌଃ ପୃଶ୍ନିରକ୍ରମୀଦସଦନ୍ମାତରଂ ପୁରଃ ଚ୍ ପିତରଂ ଚ ପ୍ରଯନ୍ତ୍ସ୍ଵଃ

ଏହି ଚିହ୍ନିତ ଗାଈ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଛି, ସେ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ଓ ବାପାଙ୍କୁ ନିଜ ଘରକୁ ଖୋଜି ଯାଉଛି।

ଅ ଅନ୍ତଶ୍ଚରତି ରୋଚନାସ୍ଯ ପ୍ରାଣାଦପାନତୀ ଚ୍ ଵ୍ଯଖ୍ଯନ୍ମହିଷୋ ଦିଵମ୍

ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚଳାଚଳ କରେ, ତାଙ୍କର ଶ୍ୱାସ ଓ ନିଶ୍ୱାସରୁ, ବଡ଼ ବୃଷଭ ଆକାଶକୁ ପ୍ରକାଶିତ କରିଛି।

ଅ ତ୍ରିଂଶଦ୍ଧାମ ଵି ରାଜତି ଵାକ୍ପତଙ୍ଗାଯ ଧୀଯତେ ଚ୍ ପ୍ରତି ଵସ୍ତୋରହ ଦ୍ଯୁଭିଃ

ସେ ତିରିଶି ଗୃହରେ ଚମକେ, ବାଣୀ ତୁରନ୍ତ ଚଳିଥିବା ଜନ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ପ୍ରତିଦିନ ଦେବମାନେ ସହ ଘରକୁ ଆସନ୍ତି।

ଷଷ୍ଠ ଦ୍ଵିତୀଯୋ ଽର୍ଧଃ ଅ ଉପପ୍ରଯନ୍ତୋ ଅଧ୍ଵରଂ ମନ୍ତ୍ରଂ ଵୋଚେମାଗ୍ନଯେ ଚ୍ ଆରେ ଅସ୍ମେ ଚ ଶୃଣ୍ଵତେ

ଯଜ୍ଞକୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଇ, ଆମେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ର କହିବା, ଦୂର ଥିବା ଓ ଆମକୁ ଶୁଣୁଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ।

ଅ ଯଃ ସ୍ନୀହିତୀଷୁ ପୂର୍ଵ୍ଯଃ ସଂଜଗ୍ମାନାସୁ କୃଷ୍ଟିଷୁ ଚ୍ ଅରକ୍ଷଦ୍ଦାଶୁଷେ ଗଯମ୍

ଯିଏ ସଙ୍ଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ, ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକତ୍ରିତ, ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଜୀବନକୁ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି।

ଅ ସ ନୋ ଵେଦୋ ଅମାତ୍ଯମଗ୍ନୀ ରକ୍ଷତୁ ଶନ୍ତମଃ ଚ୍ ଉତାସ୍ମାନ୍ପାତ୍ଵଂହସଃ

ଅଗ୍ନି, ଜଣାଇଥିବା, ଆମ ଘରକୁ ସବୁଠାରୁ ଶାନ୍ତ ଭାବେ ରକ୍ଷା କର, ଏବଂ ଆମକୁ ଦୁଃଖରୁ ରକ୍ଷା କର।

ଅ ଉତ ବ୍ରୁଵନ୍ତୁ ଜନ୍ତଵ ଉଦଗ୍ନିର୍ଵୃତ୍ରହାଜନି ଚ୍ ଧନଞ୍ଜଯୋ ରଣେରଣେ

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ କହୁନ୍ତୁ: ଅଗ୍ନି, ବୃତ୍ରଙ୍କ ହନନକାରୀ, ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସଂଘର୍ଷରେ ସମ୍ପଦ ଜିତିଛନ୍ତି।

ଅ ଅଗ୍ନେ ଯୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵା ହି ଯେ ତଵାଶ୍ଵାସୋ ଦେଵ ସାଧଵଃ ଚ୍ ଅରଂ ଵହନ୍ତ୍ଯାଶଵଃ

ଓ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ାମାନେ, ଦେବତା, ଯେଉଁମାନେ ଶୀଘ୍ର ହୋମ ଆଣନ୍ତି, ସେମାନେକୁ ଯୁତ କର।

ଅ ଅଚ୍ଛା ନୋ ଯାହ୍ଯା ଵହାଭି ପ୍ରଯାଂସି ଵୀତଯେ ଚ୍ ଆ ଦେଵାନ୍ତ୍ସୋମପୀତଯେ

ଓ ବାହକ, ଆମ ପାଖକୁ ତୁମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଥରେ ଆସ, ଆମ ଉପଭୋଗ ପାଇଁ, ଦେବମାନେ ପାଖକୁ, ସୋମ ପାନ ପାଇଁ।

ଅ ଉଦଗ୍ନେ ଭାରତ ଦ୍ଯୁମଦଜସ୍ରେଣ ଦଵିଦ୍ଯୁତତ୍ ଚ୍ ଶୋଚା ଵି ଭାହ୍ଯଜର

ଓ ଅଗ୍ନି, ଓ ଭାରତ, ଅକ୍ଷୟ ଓ ବିଜୁଳି ପରି ତେଜରେ ଚମକ, ଅବିନାଶୀ ଭାବେ ଜ୍ୱଳନ୍ତୁ।

ପ୍ର ସୁନ୍ଵାନାଯାନ୍ଧସୋ ମର୍ତ୍ତୋ ନ ଵଷ୍ଟ ତଦ୍ଵଚଃ ଅପ ଶ୍ଵାନମରାଧସଂ ହତା ମଖଂ ନ ଭୃଗଵଃ

ଯିଏ ସୋମ ଚୁଷିଛନ୍ତି, ସେ ମଣିଷ ଏହି କଥାକୁ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ; ଇର୍ଷ୍ୟାକୁ ଦୂର କର, ଯେପରି ଭୃଗୁମାନେ ବିଶ୍ୱାସଘାତୀ କୁକୁର ଠାରୁ ଯଜ୍ଞକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ।

ଆ ଜାମିରତ୍କେ ଅଵ୍ଯତ ଭୁଜେ ନ ପୁତ୍ର ଓଣ୍ଯୋଃ ସରଜ୍ଜାରୋ ନ ଯୋଷଣାଂ ଵରୋ ନ ଯୋନିମାସଦମ୍

ଯୁଗଳ ରାତିରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ମାତାପିତାଙ୍କ ଛାତିରେ ପୁଅ ପରି; ସେ ଦ୍ରୁତ ଚଳିଲେ, ଯେପରି କନ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ବର ପହଞ୍ଚେ, ଗର୍ଭରେ ବସିଲେ।

ସ ଵୀରୋ ଦକ୍ଷସାଧନୋ ଵି ଯସ୍ତସ୍ତମ୍ଭ ରୋଦସୀ ହରିଃ ପଵିତ୍ରେ ଅଵ୍ଯତ ଵେଧା ନ ଯୋନିମାସଦମ୍

ସେ ଶୂର, ଦକ୍ଷତାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଯିଏ ଦୁଇ ଜଗତ୍କୁ ଧାରିଥିଲେ—ହରି, ପବିତ୍ରତାରେ ସୁରକ୍ଷିତ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଗର୍ଭରେ ବସିଲେନି।

ଅଭ୍ରାତୃଵ୍ଯୋ ଅନା ତ୍ଵମନାପିରିନ୍ଦ୍ର ଜନୁଷା ସନାଦସି ଯୁଧେଦାପିତ୍ଵମିଚ୍ଛସେ

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଭାଇ ବା ପରିବାର ବିନା, ଜନ୍ମରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକା; ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ନିଜ ପିତାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ରଗତି ଚାହାଁଛ।

ନ କୀ ରେଵନ୍ତଂ ସଖ୍ଯାଯ ଵିନ୍ଦସେ ପୀଯନ୍ତି ତେ ସୁରାଶ୍ଵଃ ଯଦା କୃଣୋଷି ନଦନୁଂ ସମୂହସ୍ଯାଦିତ୍ପିତେଵ ହୂଯସେ

ତୁମେ ଧନୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସଂଗୀ ଭାବେ ଚୟନ କରନାହଁ; ତୁମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡାମାନେ ତୁମ ଡାକରେ ପାନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ସଭାର ଆରମ୍ଭରେ ପିତା ପରି ପୂଜିତ ହୁଅ।

ଆ ତ୍ଵା ସହସ୍ରମା ଶତଂ ଯୁକ୍ତା ରଥେ ହିରଣ୍ଯଯେ ବ୍ରହ୍ମଯୁଜୋ ହରଯ ଇନ୍ଦ୍ର କେଶିନୋ ଵହନ୍ତୁ ସୋମପୀତଯେ

ହଜାର, ଶତ ହଳଦିଆ କେଶର ଘୋଡା, ସୁନାର ରଥକୁ ଯୁକ୍ତ, ସ୍ତୁତିରେ ଏକତ୍ରିତ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସେମାନେ ତୁମକୁ ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଆଣନ୍ତୁ।