ସାମଵେଦଃ

ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତୁତିଗୁଡ଼ିକ ରଚିତ ହୋଇଛି। ତେଣୁ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର-ଅଗ୍ନି, ଆସନ୍ତୁ, ଏହି ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ସୋମରସ ପାନ କରନ୍ତୁ। ଏହି ସ୍ତୁତି ଓ ଯଜ୍ଞକୁ ନେଇ ତୁମେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଉତ୍ସାହୀ ଦଳ ଓ ଶକ୍ତିମାନ୍ ସାଥୀମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଆସିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଉଛି। ଏହି ଶୂରମାନେ, ଏହି ସୋମ ଅର୍ପଣରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତୁ, ସୋମର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତୁ। ଏହି ସୋମ ରସ ସବୁଠାରୁ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଭାବେ ବାଜି ଚାଲି ଭାଣ୍ଡରେ ପୂରାଯାଉ, ନିଜ ନିଜ ନିୟତ ସ୍ଥାନରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ହେଉ। ସୋମର ଏହି ପବିତ୍ର ଧାରା ଇନ୍ଦ୍ର, ବାୟୁ, ବରୁଣ, ମାରୁତ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ। ବିଭିନ୍ନ ଦିଗରୁ ସୋମ ଆମକୁ ପୋଷଣ ଓ ସନ୍ତାନ ଦିଅ, ଏହି ଧାରା ହଜାର ଧନ ନେଇ ଆସୁ। ପୁରୋହିତମାନେ ଯେଉଁ ସୋମକୁ ଚାପି ଶୋଧନ କରନ୍ତି, ସେ ଶୀଘ୍ର ଘୋଡ଼ା ପରି ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି, ମଧୁର ଧାରାରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଯାଉଛି। ଉପଜାଉ ମେଘେ ଏହି ସୋମ ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗାଈମାନେ ଏହିକୁ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି, ସୋମ ନଦୀ ପରି ସାଗରକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ, ଆନନ୍ଦ ଓ ଶକ୍ତିରେ ମଗ୍ନ। ସୋମ, ତୁମେ ଦେବଲୋକ କିମ୍ବା ଭୂଲୋକର ଯେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଶୋଧି ଆମକୁ ଦିଅ। ଏହି ପବିତ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ସୋମ ଉତ୍ସରେ ବିଶ୍ରାମ କରି ଜୀବନ ଦେଇଥାଏ, ସୁନା ରଙ୍ଗରେ ସାଧାରଣ ଆସନରେ ବସିଥାଏ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସୋମ, ତୁମେ ଶୁଭ ଦ୍ରବ୍ୟର ଅଧିପତି, ଗୋଧନର ରକ୍ଷକ, ଆମର ପ୍ରାର୍ଥନାକୁ ସଫଳ କର। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ବଳ ବଢ଼ାଇବା, ବିଜୟ ଓ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ବିକାଶିତ, ବୃତ୍ର ନାଶକ, ଆମେ ତୁମକୁ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ଡାକୁଛୁ—ତୁମେ ଆମକୁ ବିଜୟ ଦିଅ। ତୁମେ ଏକ ଶୂର ବିର, ଦାନଶୀଳ, ମୃଦୁ ହୃଦୟ, ସୋମ ଚାପିଥିବା ଉପାସକଙ୍କୁ ଧନ ଦିଅ। ଯେତେବେଳେ ଯୋଧ୍ୟାମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ ହୁଅନ୍ତି, ପୁରସ୍କାର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ତୁମେ ତୁମର ଶକ୍ତିଦାୟକ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଯୋଗାଅ, କାହାକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବ, କାହାକୁ ଧନୀ କରିବ? ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମକୁ ଧନୀ କର। ଗାଈମାନେ ମଧୁର ଓ ଉପଚାରିତ ସୋମ ରସ ପିଉଛନ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ଶକ୍ତିରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଶାସନକୁ ଅନୁସରଣ କରି ଧନ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଏହି ଚିହ୍ନିତ ଗାଈମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ସୋମ ଚାପିଦେଉଛନ୍ତି; ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ବଜ୍ର ଓ ବାଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି, ଧନ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଶାସନକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ସେବନ୍ତି, ପ୍ରାଚୀନ ଆଚାର ରୀତିକୁ ପାଳନ କରନ୍ତି, ଧନ ଧାରଣ କରି ସୂର୍ଯ୍ୟର ଶାସନକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ଏହି ସୋମ, ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଚାପାଯାଇ, ଜଳରେ ଦକ୍ଷ, ପାହାଡ଼ରେ ବସିଥିବା ଗରୁଡ଼ ପରି ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ବସିଛି। ଏହି ପବିତ୍ର, ଦୋଷରୁ ଅନ୍ଧ, ଦେବତାଙ୍କର ପବନ ଦ୍ଵାରା ଚାଳିତ, ଜଳରେ ଧୋଇ ଲୋକମାନେ ଚାପି, ଗାଈମାନେ ଦୁଧରେ ମଧୁର କରନ୍ତି। ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯିବାବେଳେ ଯେପରି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶୋଭା ଦେଇଛନ୍ତି, ଅମୃତ ପାଇଁ ମଧୁର ରସ ଏହି ସମାବେଶରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ହେ ବଳଶାଳୀ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ମହା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ଦେବ, ଉପାସନାର ପ୍ରେରକ, ମଧ୍ୟପାତ୍ର ଖୋଲି ଦିଅ। ହେ ଦକ୍ଷ, ପାତ୍ରର ଚାପାଯାଇଥିବା ରସକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କର, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି ପରି, ଗୋତ୍ରପତି, ସୋମ ଝରିବାକୁ ଦିଅ, ଗୋପ୍ରାପ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ଧାରା ପ୍ରବାହ କର। ମହାନଙ୍କର ସନ୍ତାନ ଚେତନା ଦେଇ ତତ୍ୱର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାକୁ ଉତ୍ପ୍ରେରିତ କରେ; ସେ ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି ରଖେ। ତୃତିୟଙ୍କ ପାଥର ପାଖକୁ ତୁମେ ଯାଇଛ, ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନ ଖୋଜିଛ, ଯଜ୍ଞର ସପ୍ତ ଗୃହ ସହ ଅଭିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିଛ। ତୃତିୟଙ୍କ ତିନି ଆଧାର ଉପରେ ଚଳିଛ, ଚକ୍ରାବଳିକୁ ମାପିଛ, ତାଙ୍କର ଯୋକ ସୁସଂଖଳିତ। ଶୋଧିତ ଓ ଚାପାଯାଇଥିବା ସୋମ, ଶକ୍ତି ଲାଗି ପ୍ରବାହିତ ହେଉ, ମଧୁ ମିଶି ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ। ତୁମେ ଚିନ୍ତାରେ ଶୋଧିତ, ଧୋକା ବିନା, ଚାପାଯାଇଥିବା ସୋମ, ନୂତନ ବଛା ସହ ମାଆଁମାନେ ଯେପରି, ତୁମର ଗତି ଏପରି। ତୁମେ ଦିଗବିଦିଗ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଛ, ତୁମର ମହତ୍ୱରେ ଆବରଣ ଖୋଲିଛ। ପ୍ରବଳ ଧାରା ପ୍ରବାହିତ, ଗୋଧନ ପାଇଁ ପ୍ରଚୁର, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଶକ୍ତି ଓ ଆନନ୍ଦ ନେଇ, ଦୁଷ୍ଟକୁ ଦଳନ କରେ, ବିରୋଧ ଦୂର କରେ, ପଥ ବିସ୍ତୃତ କରେ, ଜନମାନ୍ୟର ରାଜା। ମଧୁ ମିଶି ଶୋଧିତ ହୋଇ, ପାଥରରୁ ଦୁହାଯାଇ, ଏହି ପ୍ରବଳ ଧାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମିତ୍ରତାରେ ଆନନ୍ଦ କରେ, ଦେବତା ପାଇଁ ଦେବତା, ଉତ୍ସାହ ପାଇଁ ଉତ୍ପ୍ରେରିତ। ନିଜକୁ ଶୋଧି, ଦେବତା ପ୍ରତି ନିଜ ରସ ଦେଇ ପୂରଣ କରେ, ସତ୍ୟ ଧାରଣ କରି ଧର୍ମ ରକ୍ଷା କରେ, ଦଶ ଆଙ୍ଗୁଠି ଅଚଳ ଶିଖରରେ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରେ। ଏବେ, ହେ ଅଗ୍ନି, ଅମର ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଦେବତା, ଆମେ ତୁମକୁ ଅର୍ପଣ କରୁଛୁ; ତୁମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁଦ୍ଧ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉ, ଉପାସକଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଭାଗ ଦିଅ। ହେ ଅଗ୍ନି, ସ୍ତୁତି ଓ ହୋମ ସହ, ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟମୟ, ଗୋତ୍ରପତି, ହବିର୍ବାହନ, ଆମେ ତୁମକୁ ଡାକୁଛୁ, ଗାୟକଙ୍କ ପାଇଁ ପୋଷଣ ଆଣିଦିଅ। ଦୁଇ ଚମଚ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରାଯାଇଛି ତୁମ ପାଇଁ, ମହାବଳଶାଳୀ, ଆମ ସ୍ତୁତିରେ ତୁମେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅ, ଗାୟକଙ୍କ ପାଇଁ ପୋଷଣ ଦିଅ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ସାମ ଗାଓ, ପ୍ରେରିତ, ମହାନ୍, ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ପ୍ରାର୍ଥନାର ରଚିତା, ଜ୍ଞାନୀ, ପ୍ରଶଂସାର୍ହ। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ସମସ୍ତକୁ ବିଜୟ କର, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଉଦୟ କରିଛ, ସର୍ବଜନ, ସର୍ବଦେବ, ମହାନ୍। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରଶ୍ମିରେ ଦେବତାମାନେ ଆଲୋକର ଲୋକକୁ ଶୀଘ୍ର ଯାଆନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ର ମିତ୍ରତାରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ପାଇଁ ସୋମ ଚାପାଯାଇଛି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତି ସହ ଆସ; ତୁମର ଶକ୍ତି ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶକୁ ରଶ୍ମିରେ ପୂରଣ କରେ। ହେ ବୃତ୍ରନାଶକ, ତୁମର ରଥରେ ଦଢ଼ିଅ, ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ଯୋଗାଯାଇଥିବା ଦୁଇ ଘୋଡ଼ା; ପାଥର ଅଗ୍ନି ସହ ତୁମର ମନ ଆମପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ହେଉ।