ସାମଵେଦଃ

ପବିତ୍ର ସୋମ ଜଳର ଭଳି ଝରି ଝରି ବହୁଛନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଇନ୍ଦୁ ଚମକୁଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନେ ନିଜ ପ୍ରିୟ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚି ଜଳରେ ବିଶ୍ରାମ ନେଉଛନ୍ତି। ଗାୟମାନେ ମଧୁର ଝରଣା ପରି ବହି ଆସିଛନ୍ତି, ପବିତ୍ର ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଚରଣରେ ପହଞ୍ଚିଯାଇଛନ୍ତି। ହେ ପବିତ୍ର ସୋମ, ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛ, ଲୋକମାନେ ତୁମକୁ ନେଇ ଯାଉଛନ୍ତି। ପିଷ୍ଟ ହେବାବେଳେ ତୁମେ ଛାଣି ଉପରେ ପୋଡ଼ାଯାଉଛ, ଏହି ଦ୍ରବ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିବାସ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। ସୋମ, ତୁମେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛ, ଜାତିମାନଙ୍କୁ ଧାରଣ କରୁଛ, ସଦା ତରୁଣ ଓ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ। ହେ ବୃତ୍ର ନାଶକ, ତୁମେ ପବିତ୍ର, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଭାବେ ବହୁଛ। ପବିତ୍ର ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୋମ, ପିଷ୍ଟ ହେଲେ ମଧୁର ହୁଏ, ଦେବତା, ବୀର ଓ ନିନ୍ଦା ନାଶକ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଋଷି ଅଚ୍ୟୁତ ଧାରାରେ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପ୍ରତିଯୋଗିତାକୁ ଡାକିଛନ୍ତି। ସେ ଗାୟକମାନେ ପାଇଁ ଅପାର ଧନ, ହେ ପବିତ୍ର ସୋମ, ହଜାର ଗାୟ ଦେଇଥାନ୍ତି। ତୁମେ ସମସ୍ତ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧ, ଚିନ୍ତାରେ ପବିତ୍ର; ଆମକୁ, ସୋମ, ଖ୍ୟାତି ଦିଅ। ଦାନଶୀଳମାନେ ପାଇଁ ବଡ଼ ଯଶସ୍ବୀ ଭାବେ ବହ, ଅଟୁଟ ଧନ ସହିତ ଗାୟକମାନେ ପାଇଁ ପୋଷଣ ଆଣ। ସୋମ, ଉତ୍ତମ ବ୍ରତର ରାଜା ପରି, ଗୀତରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେଉଛ, ପବିତ୍ର ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଅଗ୍ନି ଭାବେ। ଏହି ଅଗ୍ନି, ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଅବଧି କରିବାକୁ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ, ରଶ୍ମିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପବିତ୍ର ହେଉଛି, ସୋମ ଦଳମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବସିଛି। ଉତ୍ସବ ଉପହାର ପରି ଖେଳିବା, ସୋମ ତୁମେ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛ, ଛାଣିକୁ ଯାଉଛ, ସ୍ତୋତ୍ର ପାଇଁ ଶକ୍ତି ଦେଉଛ। ପୋଷକ ଝରା ସହିତ ଆମ ପାଇଁ ପୁନିପୁନି ବହ, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଦିଅ। ହେ ଇନ୍ଦୁ, ତୁମର ପ୍ରଶଂସା, ତୁମର ପିଷ୍ଟ ରସ, ପବିତ୍ର କୁଶର ପ୍ରିୟ ଆସନରେ ବସ। ହେ ସୋମ, ପିଷ୍ଟ ରସ ସହିତ ଆମ ପାଇଁ ବହ, ଗାୟ ଓ ଘୋଡ଼ା ଦିଅ, ଏହି ଦ୍ରୁତ ଦିନମାନେ ସହିତ। ସେ ଯିଏ ଜିତିଥାଏ ଓ କେବେ ହାରେନାହିଁ, ଶତ୍ରୁକୁ ନିର୍ଭୟତାରେ ପ୍ରହାର କରିଥାଏ—ସେହିପରି, ସୋମ, ହଜାର ଜୟୀ ଭାବେ ବହ। ତୁମର ମଧୁର ଧାରାମାନେ, ହେ ଇନ୍ଦୁ, ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଆମେ ଝରିଛୁ, ସେମାନେ ଛାଣିକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି। ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାନ ପାଇଁ ବହୁଛ, ଅଖରାପିତ ଜଳ ମାଧ୍ୟରେ ବହି, ସତ୍ୟର ଉତ୍ସରେ ବସିଛି। ସୋମ, ତୁମେ ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ମଧୁର ଭାବେ ବହ, ବିସ୍ତୃତ ସ୍ଥାନ ଓ ଦୁଧ ଦିଅ। ତୁମର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ବର୍ଷାର ଚମକ, ଅଗ୍ନିର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ଉଷାମାନଙ୍କ ଗତି ପରି; ଉଦ୍ଭିଦ ଓ କାଠମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଚଳିତ ହେବାବେଳେ, ତୁମେ ନିଜେ ଭୋଜନ ସଂଗ୍ରହ କର। ପବନ ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ, ଆକାଂକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ, ତୁମେ ଝୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ିଅଛ, ଭୋଜନ ଚାହାଁତା; ତେବେ ରଥିକମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ଅମୃତ ଅଗ୍ନିର ଭାଗ ପାଇଁ। ଯେଉଁଠାରେ ଜ୍ଞାନ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ, ସଭାର ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ, ପୂଜାରୀ ଅଗ୍ନି, ଚିନ୍ତାକୁ ଆବରଣ କରନ୍ତି—ସେଉଁଠି, ଶିଶୁର ଅର୍ପଣରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ସାଧାରଣ ବନ୍ଧୁ ଭାବେ ତୁମକୁ ବାଛିନ୍ତି, ପ୍ରଭୁ, ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ନୁହେଁ। ତୁମଠାରୁ ଅପାର ସାହାଯ୍ୟ ମିଳେ; ବରୁଣ ଓ ମିତ୍ର, ଆମେ ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ଇଚ୍ଛା କରିଛୁ। ହେ ପ୍ରଭୁମାନେ, ଆମେ ତୁମର ସୁରକ୍ଷିତ ନିବାସ ପାଇଁ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ଚାହୁଁ, ମିତ୍ର, ଆମେ ତୁମ ବନ୍ଧୁ ହେବାକୁ ଚାହୁଁ। ମିତ୍ର, ତୁମର ରକ୍ଷା ସହିତ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର, ଦୁଇଁଜଣ ମିଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସାହାଯ୍ୟ ଦିଅ; ଆମେ ଶତ୍ରୁମାନେ ସହିତ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଶରୀରରେ ଜୟଲାଭ କରିବାକୁ ପାରିବା। ଶକ୍ତିରେ ଉତ୍ଥାନ ହୋଇ, ଏକତାରେ ଏକତ୍ରିତ, ପାନ କରି ଇନ୍ଦ୍ର ତୁମ ଗଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଲାପ ଓ ଚେହେରା ଉଠାଇଥିଲେ। ଦୁଇଁ ଜଗତ ତୁମକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ହେଇଥିଲ। ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଠାରୁ ଆଠପାଏଁ ଉଚ୍ଚାରିତ, ନୂତନ ରଙ୍ଗର, ସତ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ବାଣୀ ଚାହୁଁ, ନିଜ ଦେହର ବିସ୍ତାର ପାଇଁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ତୁମ ପାଇଁ ରଚିତ, ଆସ, ଏହି ପ୍ରିୟ ସୋମ ରସ ପିଉ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଉତ୍ସୁକ ଦଳ ତୁମର, ସେମାନେ ସହିତ ଉପାସକଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦଳ ସହିତ, ହେ ବୀରମାନେ, ଏଠାକୁ ଆସ, ସୋମ ରସ ପିବାକୁ। ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚମକୁଥିବା ସୋମ ବହୁନ୍ତୁ, ପାତ୍ରରେ ଧ୍ୱନିତ ହେଉ, ଉଚିତ ସ୍ଥାନରେ ବସୁ। ସୋମମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର, ବାୟୁ, ବରୁଣ, ମାରୁତ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ପାଇଁ ବହୁନ୍ତୁ। ସୋମ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ପୋଷଣ ଓ ସନ୍ତାନ ଦିଅ, ହଜାର ଧନ ଆଣି ବହ। ପୂଜାରୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ପିଷ୍ଟ ଓ ଛାଣି ହୋଇଥିବା ସୋମ, ଦ୍ରୁତ ଘୋଡ଼ା ପରି ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି, ମଧୁର ଝରା ନେଇ। ଉପଯୁକ୍ତ ମେଘ ଭୂମିରେ, ଗାୟ ଭରି ସୋମ, ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗାୟମାନେ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ନଦୀ ପରି ସମୁଦ୍ରକୁ ବହୁଛି, ଉଲ୍ଲାସରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଛି। ଯେଉଁ ଦିବ୍ୟ ଓ ପୃଥିବୀ ଧନ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ, ସୋମ, ପବିତ୍ର ହୋଇ, ସେ ସମସ୍ତ ଧନ ଆମ ପାଖକୁ ଆଣ। ପ୍ରବଳ, ପବିତ୍ର, ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ସୋମ, ନିୟତ କୁଶ ଉପରେ ବସି ଜୀବନ ଆଣ, ପିତାମ୍ବରୀ ସମସ୍ତଙ୍କ ସାଧାରଣ ଆସନରେ ବସନ୍ତି।