ସାମଵେଦଃ

ଏକ ଦିନ, ଭକ୍ତମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ତାଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଚାପି ହୋଇଥିବା ସୋମ ରସ ଉତ୍ସୁକ ଭାବରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ତାଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶକ୍ତିକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ସମ୍ମାନ କରିଥିଲେ। ଭକ୍ତମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ବାନ କଲେ—“ହେ ବୀର, ତୁମର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘୋଡ଼ାଗୁଡିକୁ ନେଇ ଆସ, ଚାପି ହୋଇଥିବା ସୋମ ରସ ପିଉ, ମଧୁର ଚିନ୍ତାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବାକୁ।” ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ନୂତନ ଉଦରକୁ ଦିବ୍ୟ ମଧୁ ଭଳି ସୋମ ରସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହଦାୟକ ଏବଂ ଭଲ କଥା ଥିବା ପାନ ଆସିଲା। ଇନ୍ଦ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମିତ୍ରାଙ୍କ ପରି ଭାବରେ ଭୃତ୍ରାକୁ ବଧ କଲେ, ପୁଜାରୀ ପରି ଭାବରେ ଭଲାକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଲେ, ଭୃଗୁଙ୍କ ପରି ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ସୋମ ରସର ଉତ୍ସାହରେ ଅଟୁଟ ରହିଲେ। ସୋମ, ତୃତୀୟ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଂଶ ଭାବରେ, ଗାଁ ଦେବା, ଧନ ଜଣା, ସୁବ୍ରତ ହେବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ। ସୋମ, ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ ଏବଂ ଶୂର, ତୁମେ ବିଶ୍ୱରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ପ୍ରବାହିତ ହେବା। ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତୁମକୁ ଗୀତରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଇ ପୂଜା କରନ୍ତି। ସୋମ, ଜନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସବୁ ଦେଖିପାରିବା, ପବିତ୍ର ମୃଗ, ସବୁଠାରେ ଦୌଡ଼ିବା। ତୁମେ ଧନ ଏବଂ ସୁନାରେ ପ୍ରବାହିତ ହେବା, ଯେଉଁଠାରେ ଆମେ ବିଶ୍ୱମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରିପାରିବା। ଇନ୍ଦୁ, ଆପଣ ଏହି ବିଶ୍ୱମାନେ ଅତିକ୍ରମ କରିବା, ଶୀଘ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହରିତ ପକ୍ଷୀମାନେକୁ ଯୋଡି ଦେବା। ସେମାନେ ମଧୁର ଘୃତ ଏବଂ ଦୁଧ ପ୍ରବାହ କରନ୍ତୁ। ସୋମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଜନମାନେ ଦୃଢ଼ ହେବା। ପବିତ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ ସୋମଙ୍କ ଝରଣାମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ଭଳି ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ। ସୋମ ଆକାଶରେ ଧ୍ୱଜ ଭଳି ହୋଇ, ସମସ୍ତ ରୂପକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସାଗର ଭଳି ପ୍ରସାରିତ ହେଲେ। ଜନ୍ମ ନେଇ, ସୋମ ତାଙ୍କ ପଥରେ ବାଣୀ ଖୋଜିଲେ, ଦେବତା ସୂର୍ଯ୍ୟର ଭଳି କୁହୁଁ କଲେ। ଚାପି ହୋଇଥିବା ସୋମ ଏବଂ ପବିତ୍ର ଇନ୍ଦୁମାନେ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ, ଜଳରେ ଚମକି ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନ ଚୟନ କଲେ। ଗାଁମାନେ ଝରଣାରେ ଜଳ ଭଳି ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ, ପବିତ୍ର ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ପବିତ୍ର ସୋମ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ; ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତୁମକୁ ଆଗେଇ ନେଲେ। ଇନ୍ଦୁ, ପଥରଦ୍ୱାରା ଚାପି ହୋଇ ତୁମେ ଚାନା ଚାରେ ପ୍ରବାହିତ ହେବା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିବାସ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହେବା। ସୋମ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ, ଜନମାନେକୁ ଧାରଣ କରି ପ୍ରବାହିତ ହେବା; ସେସବୁ ସଦା ନବୀନ ଏବଂ ପ୍ରଶଂସା ଯୋଗ୍ୟ। ଭୃତ୍ର ବଧକାରୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଶଂସିତ, ପବିତ୍ର, ଚମକିଲା, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ସୋମ ପ୍ରବାହିତ ହେବା। ପବିତ୍ର ଚମକିଲା, ସୋମ ଚାପି ହୋଇ ମଧୁର, ଦିବ୍ୟ, ଶୂର, ଅପବାଦ ନାଶକ। ବୃଦ୍ଧିମାନ ବୃହସ୍ପତି ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଅବିରାମ ଝରଣା ରକ୍ଷା କଲେ; ସମସ୍ତ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆହ୍ୱାନ କଲେ। ସୋମ ପାଇଁ ଗାୟକମାନେ ଧନ ଏବଂ ଗାଁରେ ଶତଗୁଣ ସମ୍ପଦ ଆଣିଦେଇଛନ୍ତି। ସୋମ, ସମସ୍ତ ବୁଦ୍ଧିରେ ପବିତ୍ର, ଚିନ୍ତାରେ ଶୁଧ୍ଧ, ଆମକୁ କୀର୍ତି ଦିଅ। ବଡ଼ ଯଶ ସହିତ ଦାନଶୀଳଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହେବା, ଦୃଢ଼ ସମ୍ପଦ ଦେଇ, ଗାୟକମାନେକୁ ପୋଷଣ ଦିଅ। ସୋମ, ଉତ୍ତମ ବ୍ରତର ରାଜା ଭଳି, ଗୀତରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି; ପବିତ୍ର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଅଗ୍ନି। ଏହି ଅଗ୍ନି, ଜଳରେ ଦୁର୍ବାର, କିରଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପବିତ୍ର, ସୋମ ଦଳମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବସିଛନ୍ତି। ଉତ୍ସବ ଭଳି ଖେଳାଳି, ସୋମ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ, ଚାନା ପାଖକୁ ଯାଇ, ଷ୍ଟୋତ୍ର ପାଇଁ ଶକ୍ତି ରଖିଛନ୍ତି। ସୋମ, ପୋଷଣ ଦାୟକ ଝରଣା ସହିତ ପ୍ରବାହିତ ହେବା, ବାରମ୍ବାର, ଆମକୁ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଫଳ ଦିଅ। ଇନ୍ଦୁ, ତୁମର ପ୍ରଶଂସା ଏବଂ ଚାପି ହୋଇଥିବା ରସ ପ୍ରିୟ କୁଶପଟରେ ବସିଯିଅ। ସୋମ, ଚାପି ହୋଇଥିବା ରସରେ ପ୍ରବାହିତ ହେବା, ଗାଁ ଏବଂ ଘୋଡ଼ା ଦେଇ, ଶୀଘ୍ର ଦିନମାନେ ସହିତ। ଯିଏ ବିଜୟୀ ଏବଂ ଅଜୟ, ଶତ୍ରୁକୁ ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ ବଧ କରେ—ସୋମ, ଏଭଳି ବିଜୟୀ ଭାବେ ହଜାର ଫଳ ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହେବା। ସୋମଙ୍କ ମଧୁର ଝରଣାମାନେ ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ, ଏବଂ ତୁମେ ଚାନା ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚିଛ। ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ, ଅସମାପ୍ତ ଜଳ ମାଧ୍ୟମରେ ଯାଇ, ସତ୍ୟର ଉତ୍ସରେ ବସିଛନ୍ତି। ସୋମ, ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ପାଇଁ ସବୁଠୁ ମଧୁର ଭାବରେ ପ୍ରବାହିତ ହେବା, ବିଶାଳ ସ୍ଥାନ ଏବଂ ଦୁଧ ଦେଇ। ସୋମଙ୍କ ଚମକ, ବର୍ଷାର ଆଲୋକ ଭଳି, ଅଗ୍ନିର ଚମକ ଭଳି, ଉଷାମାନେର ପଥ ଭଳି—ଉଦ୍ଭିଦ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲରେ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ, ଖାଦ୍ୟ ଆଣିଦେଇଛନ୍ତି। ବାୟୁରେ ଚାଳିତ, ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଉତ୍ସାହିତ, ସୋମ ଗୋମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଉଭୟ ହେବା; ଖାଦ୍ୟ ଖୋଜୁଥିବା ସମୟରେ ରଥୀମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରନ୍ତି, ଅଗ୍ନିର ଅଅମର ଭାଗ ପାଇଁ। ଅଗ୍ନି, ଜ୍ଞାନ ଦାତା, ସଭାର ଉପକ୍ରମକାରୀ, ପୁଜାରୀ, ଚିନ୍ତାକୁ ଆବୃତ କରିଥିବା—ଶିଶୁ ହୋମରେ ସମସ୍ତ ତୁମକୁ ମିତ୍ର ଭାବରେ ବାଛନ୍ତି, ଅନ୍ୟ କୌଣସିକୁ ନୁହେଁ। ବହୁ ସାହାଯ୍ୟ ତୁମଠାରୁ ମିଳିଛି; ବରୁଣା ଏବଂ ମିତ୍ର, ଆମେ ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ଇଚ୍ଛା ଚାହୁଛୁ। ମିତ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆମେ ତୁମର ନିଶ୍ଚିତ ଆଶ୍ରୟ ଉପଲବ୍ଧ କରିପାରିବା, ଏବଂ ତୁମର ମିତ୍ର ହେବା। ମିତ୍ର, ତୁମର ସୁରକ୍ଷା ସହିତ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର, ଦୃଢ଼ ସାହାଯ୍ୟ ଦେଇ ଦୁଇଜଣ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର, ଆମେ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଶରୀରରେ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବା। ଇନ୍ଦ୍ର, ଶକ୍ତିରେ ଉଠି, ଏକତାରେ ଶକ୍ତି ନେଇ, ପାନ କରି ଗାଲ୍ବରେ ଉତ୍ସାହ କଲେ, ଦଳମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଚାପି ହୋଇଥିବା ସୋମ ପାଇଁ। ଦୁଇ ବିଶ୍ୱ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ, ଯେତେବେଳେ ସେ ଶତ୍ରୁବାଧକ ହେଲେ। ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଠଅଂଗୁଳିଆ ବାଣୀ ଚାହୁଁଛି, ନବ ରଙ୍ଗରେ, ସତ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ, ମୋ ଶରୀରର ବିସ୍ତାର ପାଇଁ। ଏଭଳି ଭାବରେ, ଭକ୍ତମାନେ ଦେବତାମାନେ, ସୋମ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଏବଂ ଭକ୍ତି ସହିତ ତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ଅନୁଭବ କଲେ।