ସାମଵେଦଃ

ଏହି କଥାରେ ପବମାନ ସୋମାଙ୍କର ମହିମା ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କର ପୂଜାର ଦୀପ୍ତି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଉତ୍କୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି। ପବମାନ ତୁମର ତତ୍ତ୍ୱ ଦକ୍ଷତାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭାବେ ଉଦ୍ଭାସିତ, ତାଙ୍କର ଆଲୋକ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖେ, ସ୍ୱର୍ଗର ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଚମକେ। ଯେପରି ଉତ୍ସୁକ ଗାଈମାନେ ଦୌଡ଼ି ଆସନ୍ତି, ସେପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦ୍ରୁତ ଧାବକମାନେ ଆଗକୁ ତେଜରେ ଗଲେ, କଳା ଚର୍ମକୁ ହଟାଇଦେଲେ। ଆମେ ଭଲ ଦାତାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ଚାହୁଁଛୁ, ଯେଉଁଥିରେ ଆମେ କଠିନ ବାଧାକୁ ଅଟିକି ପାରହେବା; ଅଧର୍ମୀ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜୟ କରିପାରିବା। ପବମାନଙ୍କର ଧ୍ୱନି ଗଭୀର ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବର୍ଷାର ଗର୍ଜନ ଭଳି ଶୁଣାଯାଏ; ଆକାଶରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବିଜୁଳି ଚମକେ। ହେ ସୋମ, ଆମ ପାଇଁ ଅଧିକ ଧନ, ଗୋ, ସୁନା, ଘୋଡ଼ା ଓ ବୀରମାନଙ୍କ ସହିତ ବହିଯାଅ। ହେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରୁଥିବା, ବହିଯାଅ, ବଡ଼ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ପୂରଣ କର; ତୁମ ରଶ୍ମିରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅ, ପ୍ରଭାତ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ କୁ ମନେ ପକାଅ। ସୋମା, ତୁମର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆବୃତ କରୁଥିବା ଧାରାରେ ଆମକୁ ଶରଣ ଦିଅ; ରସ ଯେପରି ସମସ୍ତଦିଗରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ, ସେପରି ବହିଯାଅ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଉଚ୍ଚ ମନ ସହିତ ଦୌଡ଼ିଯାଅ, ତୁମ ପ୍ରିୟ ନିବାସ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ କର, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ ବସନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଅଶୁଦ୍ଧିକୁ ଶୁଦ୍ଧ କର, ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଶୁଭକୁ ଦୂର କର, ସ୍ୱର୍ଗରୁ ବର୍ଷା ବର୍ଷାଇଦିଅ। ପ୍ରସ୍ତୁତ ସୋମା ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଛନା ଦ୍ୱାରା ଆକାଶରେ ଦ୍ରୁତ ବହିଯାଏ; ନଦୀର ତରଙ୍ଗ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଛି। ଛନା ହୋଇଥିବା ସୋମ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଦୀପ୍ତି ଏବଂ ଶକ୍ତି ନେଇ ଆସେ, ଚମକେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଲୋକିତ କରେ। ଏହି ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଦୂର ଓ ନିକଟରୁ ଧାରା ଭଳି ଢଳିଯାଏ। ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ପିତାମ୍ବର ସୋମକୁ ପାଥରରେ ଛାନନ୍ତି; ସେମାନେ ସୋମକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ପିଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି। ଦେବୀ ଭଗିନୀମାନେ ଦକ୍ଷତାରେ ବୀର ସୋମ, ସନ୍ତାନର ନାଥଙ୍କୁ ଛାନନ୍ତି; ମହାନ ସୋମା, ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି। ପବମାନ ଦୀପ୍ତିରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବତା ଦ୍ୱାରା ଛାନାଯାଇ, ସମସ୍ତ ଧନ ଲୋକମାନେ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ପବମାନ, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ସ୍ତୁତି ଓ ବର୍ଷା ଆଣ; ଏହି ସମିତିର ଅର୍ପଣ ପାଇଁ ବହିଯାଅ। ଲୋକଙ୍କ ରକ୍ଷକ ଜନ୍ମ ନେଉଛନ୍ତି—ଅଗ୍ନି, ଚେତନାଶୀଳ, ନୂତନ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ, ଘୃତ ଲେପିତ ମୁହଁ ନେଇ, ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବେ ଭାରତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଚମକନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ତୁମକୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ଲୁଚିଥିବାବେଳେ ଖୋଜିଥିଲେ, ସଜ୍ଜିତ ଅବସ୍ଥାରେ; ଚର୍ଣ୍ଣ କଲେ ତୁମେ ଜନ୍ମ ନେଉଛ, ଶକ୍ତିର ପୁତ୍ର ବୋଲି ଡାକାଯାଉଛ। ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ଉନ୍ମେଳନ କରନ୍ତି, ଯଜ୍ଞର ଚିହ୍ନ, ପ୍ରଥମ ପୁରୋହିତ, ତିନି ଆସନରେ ବସନ୍ତି; ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବତାମାନେ ସହିତ, ତିନି ଦରିରେ ବସି, ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଜ୍ଞାନୀ ହୋତା ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରସ୍ତୁତ ସୋମ, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ତୁମ ପାଇଁ ତ୍ରୁତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି; ଏଠାରେ ମୋର ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣ। ଦୁଇ ରାଜା, ଅଜୟ, ଉଚ୍ଚ ସିଂହାସନରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବସନ୍ତି, ହଜାର ଖୁଟିରେ ଆଧାରିତ। ସେହି ଶାସକ, ଆଦିତ୍ୟମାନେ, ଦାନର ନାଥ, ଅଖଣ୍ଡ ଘୃତଧାରାରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର, ଦଧିଚିଙ୍କ ଅସ୍ଥି ଦ୍ୱାରା, ଅଜୟ, ଉନନବେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଳନ କଲେ। ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚିଥିବା ଘୋଡ଼ାର ମୁଣ୍ଡ ଚାହିଁ, ଉକାବ ଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ଖୋଜିଲେ। ଏଠାରେ ସେମାନେ ଗାଈର ନାମ, ତ୍ୱଷ୍ଟାରଙ୍କ ସନ୍ତାନ, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗୃହରେ ଖୋଜିଲେ। ଏହି ପୁରାତନ ସ୍ତୁତି ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କର, ଶୁଭ୍ର ମନରୁ ଜନ୍ମିଛି, ବଦଳର ବର୍ଷା ପରି। ଗାୟକଙ୍କ ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି; ଗୀତ ଗ୍ରହଣ କର, ଚିନ୍ତାକୁ ପୋଷଣ କର। ଆମକୁ ଅପକୃତିକୁ ନେଉନି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ନ ଅପମାନକୁ; ଆମ ଗୃହରେ କ୍ଷତି ଦିଅନି। ହେ ପିତାମ୍ବର, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ କୌଶଳ ସାଧନ କର, ପାନ ପାଇଁ ବହିଯାଅ; ଏହି ଉଲ୍ଲାସ ମାରୁତ ଓ ବାୟୁ ପାଇଁ ହେଉ। ଦେବତାମାନେ ସହିତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ କବି ତାଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନରେ ଚମକନ୍ତି, ପବିତ୍ର, ଅଜୟ। ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା, ଚିନ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ, ଗର୍ଜନ କରି, ତୁମ ଗର୍ଭକୁ ଆସ, ନିଜ ନିୟମରେ ବାୟୁଙ୍କୁ ଉପରେ ଉଠ। ତୁମ ସାଖ୍ୟତା ପାଇଁ, ହେ ସୋମ, ହେ ପିତାମ୍ବର ଇନ୍ଦୁ, ଦିନେ ଦିନେ ତୁମ ଅନୁଗ୍ରହ ଚାହୁଁଛି; ଅନେକ ସୁଖ ଆସୁଛି—ସେଇ ଆନନ୍ଦର ଚକ୍ର ମୋତେ ଦିଅ। ତୁମ ପାଇଁ, ସୋମ, ଦିନ ଓ ରାତି ମୁଁ ତୁମ ଧାରାକୁ ଆସେ, ହେ ପିତାମ୍ବର; ଆଶାରେ, ମୁଁ ଜଳନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଉଡ଼ି ଉପରେ ଯାଏ, ପକ୍ଷୀ ପରି। ନିଜକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ତିନି ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜୟ କରି, ପ୍ରବିଣ ହୋଇ ଆଗକୁ ପଦକ୍ଷେପ କଲେ; ପ୍ରେରିତମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚିନ୍ତାରେ ଶୋଭା ଦେଉଛନ୍ତି। ଲାଲ ରଙ୍ଗର ସୋମ ଗର୍ଭକୁ ଆରୋହଣ କରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଛାନାଯାଇ ଯାଏ; ସେ ଦୃଢ଼ ଆସନରେ ବସୁନ୍ତୁ। ଏବେ, ସୋମ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆମକୁ ବଡ଼ ଧନ ଦିଅ; ହଜାର ଧନ ଆଣି ବହିଯାଅ। ସୋମ ପିଉ, ଇନ୍ଦ୍ର; ଏହା ତୁମକୁ ଉଲ୍ଲାସିତ କରୁ, ଯାହା ପାଥର ଦ୍ୱାରା ତୁମ ପାଇଁ ଛାନାଯାଇଛି, ତୁମ ଦ୍ରୁତ ବାୟୁ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଚାଳିତ, ଛାନାକାରଙ୍କ ହସ୍ତଦ୍ୱାରା ଦକ୍ଷତାରେ। ତୁମ ଉଲ୍ଲାସ, ଯାହା ଯୋଗେ ହେ ଦ୍ରୁତ ବାୟୁ ବାହନ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ବୃତ୍ର ହନନ କରିଥିଲ; ସେହି ଉଲ୍ଲାସ ତୁମକୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ। ଶୁଣ, ହେ ଦାତା, ମୋର ଏହି ସ୍ତୁତି, ଯାହା ବସିଷ୍ଠ ତୁମ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି; ଏହି ଶ୍ରୁତିମାନ୍ୟ ଭୋଜନରେ ଗୀତ ଗ୍ରହଣ କର। ସମସ୍ତ ମଣିଷ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସାଥୀମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଗଢ଼ିଛନ୍ତି; ଶକ୍ତି, ଉତ୍ତମ ସ୍ଥାନ, ବିଶାଳ ପ୍ରଭାବ ପାଇଁ—ସେ ଭୟଙ୍କର, ଅତିଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦ୍ରୁତ ଶକ୍ତିରେ।