ସାମଵେଦଃ

ଏହି ବିଶିଷ୍ଟ କଥାରେ, ଦେବତାମାନେ ସେମାନଙ୍କର ନିଜ ସଂସ୍କାର ଅନୁଯାୟୀ ପୁନିଥରେ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପବିତ୍ର ନାମ ଧାରଣ କରି, ଯଜ୍ଞର ଯୋଗ୍ୟ ହୋଇ ଥାନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ଅଗ୍ନିମାନ୍ଦଳ ସହିତ ଲୁକାଇଥିବା ତାହାକୁ ଖୋଜିବାରେ ସକ୍ଷମ ହେଲେ, ଗୋମାନ୍ୟଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲି ବାରଣକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଲେ। ଏହି ମହାକାର୍ଯ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ଦୁଇ ଦେବତା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା—ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି—ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଡାକୁଛି। ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ, ସେମାନେ ଦୁଃସାହସିକ ଓ ବିଘ୍ନବିନାଶକ। ଏହିପରି ଉପକୃତି ଆମକୁ ଦିଅନ୍ତୁ। ତୁମେ ଶତ୍ରୁ ବୃତ୍ରମାନେ, ଦାସ୍ୟୁମାନେ, ଓ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ଦଳନ କର, ହେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଦେବତା। ମଧୁର ଓ ଉତ୍ସାହଦାୟକ ସୋମ ରସ ସମୁଦ୍ର ପୃଷ୍ଠରେ ଉତ୍ସାହରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି, ପ୍ରଜ୍ଞାମୟ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ପବିତ୍ରତାରେ, ରାଜା, ଦେବତା, ବଡ଼ ସତ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହୋଇ, ତୁମେ ତୁମ ତରଙ୍ଗରେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଅତିକ୍ରମ କର, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ନିୟମରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ, ବଡ଼ ସତ୍ୟକୁ ଆଗେଇ ନେଇ। ସମୁଦ୍ରର ଦେବତା ଓ ରାଜା, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଯାହାକୁ ଶୋଭାଇଥାନ୍ତି, ତାହା ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ବିବେକଶୀଳ ଓ ପ୍ରକାଶମାନ। ସେ ତିନୋଟି ସ୍ୱର ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି—ଅଗ୍ନି ତଥ୍ୟର ପ୍ରେରଣା, ପୁରୋହିତଙ୍କ ପ୍ରଜ୍ଞା ଦେଇଥାଏ; ଗୋମାନେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଖୋଜି ଯାଆନ୍ତି, ଓ ଚିନ୍ତାମଣ୍ଡଳୀ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ସୋମକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଗାଈମାନେ, ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗୋମାନେ, ଆକାଂକ୍ଷାରେ ସୋମକୁ ଯାଆନ୍ତି; ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ଚିନ୍ତାରେ ସୋମକୁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରନ୍ତି; ଛାନାଯାଇ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ସୋମର ଶ୍ରୁତି ହୁଏ; ସୋମ ପାଇଁ ଷ୍ଟୃଷ୍ଟୁଭ୍ ଶ୍ଲୋକମାନେ ଯୋଡ଼ାଯାଏ। ଏପରି ଭାବେ, ପବିତ୍ର ଓ ଛାନାଯାଇଥିବା ସୋମ, ଆମର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ; ତୁମ ବିଶାଳ ଉତ୍ସାହରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶରୀରକୁ ପ୍ରବେଶ କର, ଏବଂ ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରଚୁର ବାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ କର। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଯଦି ଶତଶତ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ଥାଏ, ଏକ ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତୁମ ସମ କିଛି ନୁହେଁ, ଦୁଇ ଜଗତ ମିଶିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଉପମା ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ। ତୁମେ ତୁମ ବଳରେ ବିସ୍ତାରିତ ହେଉଛ; ଶକ୍ତିରେ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରବଳ; ଉଦାର ହେଉ, ଅମାନ୍ୟ ବଜ୍ରଧାରୀ, ଆମକୁ ଗୋଧନ ଦେଇ ସୁରକ୍ଷା କର। ଆମେ ସୋମ ଛାନି, ତୁମ ପାଖକୁ ଯାଉଛୁ, ଯେପରି ଜଳ ଉପହାର ଆସନକୁ ଯାଏ; ପବିତ୍ର ସୋମ ପ୍ରବାହରେ, ବୃତ୍ର ସଂହାରକ, ତୁମ ଉପାସକମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେଇଛନ୍ତି। ହେ ବସୁ, ତୁମେ ଛାନାଯିବାବେଳେ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି; ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ଘରକୁ କେବେ ଆସିବେ, ତୁମର ଧ୍ୱନି ବଂଶୀ ର ଶବ୍ଦ ପରି ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହେଉଛି? କାନ୍ବମାନେ ସହିତ, ଆମେ ତୁମକୁ ଦେଖିଛୁ, ଧ୍ୱଜଧାରୀ, ହଜାର ଦାତା, ମଘବନ୍, ପିତାମ୍ବର ଦେହଧାରୀ, ଶିଘ୍ର ଧନ ଲାଗି ଉତ୍ସୁକ। ଦ୍ରୁତ ତଥା ଜୟପ୍ରାପ୍ତିକୁ ଆଶା କରୁଥିବା ବୀର ପୁରନ୍ଧି ସହ ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରେ; ଏ ଇନ୍ଦ୍ର, ଅନେକ ଥର ଡାକାଯାଉଥିବା, ମୁଁ ଗୀତରେ ତୁମେ ପାଇଁ ନମସ୍କାର କରୁଛି, ଯେପରି ଭଲ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଚକ୍ରର ଧାରକୁ। ଅପ୍ରଶଂସିତ କେହି ଧନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସିତ ହୁଏନାହିଁ, ନ ଅସଫଳ ଧନ ଅଟୁଟ ରହେ; ମଘବନ୍, ତୁମ ପାଇଁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଉଦାରମାନେ ଉଚ୍ଚତମ ସ୍ଥାନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାଉନ୍ତୁ। ତିନୋଟି ସ୍ୱର ଉପରକୁ ଉଠେ; ଗାଈମାନେ ଦୁଃଖ କରନ୍ତି, ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗାଈମାନେ ଡାକନ୍ତି; ପିତାମ୍ବର ଦେବତା ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ ଗଜନ୍ତି। ବ୍ରାହ୍ମଣ ପ୍ରାର୍ଥନାମାନେ ପଛୁଆନ୍ତି, ସତ୍ୟର ଯୁବତୀ ମାନେ ଦିବ୍ୟ ଶିଶୁକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି। ହେ ସୋମ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆମ ପାଇଁ ଚାରିଟି ସମୁଦ୍ର ପରି ହଜାର ଧନର ଧାରା ପ୍ରବାହିତ କର। ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମଧୁର ସୋମରସ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ଛାନାଯାଇ, ତୁମର ଉତ୍ସାହ ଦେବତାମାନେ ପାଉନ୍ତୁ। "ଇନ୍ଦୁ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଛାନାଯାଉଛି," ଦେବତାମାନେ କହିଥିଲେ; ବାଣୀର ନାଥ ଯଜ୍ଞରେ ଆନନ୍ଦିତ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ଅଧିପତି। ହଜାର ଧାରାରେ ସମୁଦ୍ର ପ୍ରବାହିତ, ବାଣୀକୁ ଖୋଜୁଛି; ସୋମ, ଧନର ନାଥ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ମିଳି ଦିନକୁ ଦିନ ଅଗ୍ରସର। ତୁମର ଛାନା ଛାନିବା ପାତ୍ର ବିସ୍ତୃତ, ବାଣୀର ନାଥ; ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦେହରେ ପରିଚାଳକ; ଯାହାର ଦେହ ଶୀତଳ, ଦୁର୍ବଳ ତାହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରେନାହିଁ; ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା, ବଳି ନେଇଥିବାମାନେ ଏହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ସ୍ୱର୍ଗର ଆସନରେ ତାପ-ଛାନା ବିସ୍ତୃତ; ତାହାର ତନ୍ତୁ, ଚମକଦାର, ପ୍ରସାରିତ; ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନିଶିଖାମାନେ ଛାନା ଭାବେ ଦୀପ୍ତିରେ ସ୍ୱର୍ଗ ପିଠିକୁ ଉଠନ୍ତି। ପୃଶ୍ନିର ପ୍ରଥମଜ ବୃଷଭ ପ୍ରଭାତରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ, ଜଗତରେ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଗଜନ୍ତି; ମାୟାବୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ମାୟାରେ ମାପିଲେ; ଋଷିମାନେ ମାନବ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଗର୍ଭ ବିସ୍ଥାପନ କଲେ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅତିଦୀପ୍ତିମାନ, ଋତର ଧାରକ, ଦୀପ୍ତିମାନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଗାନ କର; ସ୍ତୁତିକରମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ମଘବନ୍, ବୀରମାନଙ୍କର ଖ୍ୟାତି ଥିବା, ଜ୍ୱଳନ୍ତି, ମହିମାରେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଉଛି; ତାଙ୍କର କୃପା ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁ, ପୁରସ୍କାର ସହ ଆସନ୍ତୁ। ମୁଁ ତୁମର ଉତ୍ସାହକୁ ସ୍ତୁତି କରୁଛି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଚାପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଜୟୀ, ଜଗତ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପାଷାଣଧାରୀ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦୀପ୍ତିମାନ। ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଆୟୁ ଓ ମନୁ ପାଇଁ ଆଲୋକ ଚିହ୍ନଟ କରିଛ, ଏହି ଆସନରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ତୁମେ ଦୀପ୍ତିରେ ଉଦ୍ଭାସିତ। ଏମିତି ଆଜି ମଧ୍ୟ, ବିଚାରଶୀଳମାନେ, ଗାୟକମାନେ ପୂର୍ବବତ୍ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି; ଜଳ, ଶକ୍ତିର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ, ଦିନକୁ ଦିନ ଜିତନ୍ତି। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ଆହ୍ୱାନ ଶୁଣ, ଯିଏ ତୁମକୁ ଉପାସନା କରେ; ତୁମେ ମହାନ, ଆମକୁ ବୀରତା ଓ ଗୋଧନରେ ପୂରଣ କର। ଏଇ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯିଏ ନୂତନ, ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଗୀତ ରଚିଛି, ଯିଏ ଜ୍ଞାନମୟ, ପୁରାତନ, ପୋଷକ ସତ୍ୟ ଚିନ୍ତା ତିଆରି କରିଛି— ଚଳ, ତାଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ, ଯାହାକୁ ସ୍ତୁତି ଶକ୍ତି ଦେଇଛି; ତାଙ୍କର ଅନେକ ଦାନ ପାଇଁ ଆମେ ତାଙ୍କ କୃପା ଲାଗି ଚେଷ୍ଟା କରିବା।