ସାମଵେଦଃ

ଏକ ସମୟର କଥା, ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟତାକୁ ଦୂର କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତା ସ୍ବୟଂ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଗଢ଼ି, ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସହଜ ପଥ ଉପଲବ୍ଧ କରାଇଥିଲେ। ଗାୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେମାନେ ଏହି ପଥକୁ ବିସ୍ତୃତ କରି, ପ୍ରଶଂସାର ଅଭିଲାଷାରେ ଅନେକ ଉପାସନା କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସମସ୍ତ ଦାନ ଏକତ୍ରିତ ହେବାକୁ ଚାହିଁଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ, ରାଜା, ଜ୍ଞାନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟରେ ମଧ୍ୟାକାଶ ମାର୍ଗରେ ଚଲି, ଚିନ୍ତାର ସୀମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଗ୍ରସର ହେଉଥିଲେ। ଏଠିକୁ ଦେଖି, ଲୋକେ ସୋମଙ୍କୁ ଡାକିଲେ—“ହେ ସୋମ, ଆସ, ଆମକୁ ଶକ୍ତି, ଯୌବନ ଏବଂ ଚମତ୍କାର ଦିଅ, ଦେବତାଙ୍କ ଦୟା ପାଇଁ ଭଲରେ ଚାପି ଦିଆଯାଉଥିବା ସୋମ ଆମ ଉପକୃତି କରୁ।” ଏହିପରି, ଇନ୍ଦୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଡାକାଯାଇଥିଲା—“ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଆମ ପାଖକୁ ଆସ, ଶତ ଗାୟର ଧନ, ଚରାଇ ପାଇଁ ପୋଷଣ, ଭଲ ଘୋଡ଼ା, ଏବଂ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ଆଣ।” ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସ୍ୱର୍ଗର ବିଶାଳ ନିବାସରେ ବିରାଜିଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ଲୋକେ ତାଙ୍କର ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସା କରି ଉପାସନା କରିଥିଲେ। ଏହି ଦେବତା, ସଂଗୃହୀତ ଶକ୍ତି, ଶ୍ରୁତି ଏବଂ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଦ୍ୱାରା ଶତଧା ଦୁର୍ଗକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନ, ସ୍ୱର୍ଗର ରାଜା ଆସିଥିଲେ, ଏହି ଅକ୍ଲାନ୍ତ, ଅଦ୍ଭୁତ ପଖି ଧନକୁ ଆଣିଦେଉଥିଲେ। ଏପରି, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରି, ସେ ଅଧିକ ମହାନତା ଲାଭ କରି, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଦାତା ଭାବେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କରିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଦେଖୁଥିବା ଋଷିଙ୍କ ପାଇଁ, ସେ ଏକ ସାଧାରଣ ରାଜ୍ୟ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ବାୟୁ ଭଳି ତୀବ୍ର, ଗାୟମାନଙ୍କ ରକ୍ଷକ ଏବଂ ଅମୃତ ଆଣିଦେଉଥିବା ଦେବତା। “ହେ ଇନ୍ଦୁ, ତୁମେ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ଚମକ ନେଇ ଗାୟମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସ; ଶୁଧ୍ଧିକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ଏହି ବିସ୍ତୃତ ପଥ କର, ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ କର, ହେ ପିତାମ୍ବର, ତୀବ୍ର ଧାରା ଝରାଅ।” ଦେବତାଙ୍କ ଦୟା ପାଇଁ ଶୁଧ୍ଧି କରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପଥରେ ଅଗ୍ରସର ହ, ରଥ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହ, ଏମିତି ଉପାସନା କରାଯାଉଥିଲା। ଏଠି, ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି, ଯୁବ ଗୃହପତି, ଅର୍ପଣ ଗ୍ରାହକ, ଚମଚ ମୁଁହେଁ ଧରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଉଥିଲେ। ଯେ କେହି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦେବଦୂତ ଭାବେ ଉପାସନା କରେ, ସେ ତାଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା ଲାଭ କରେ। ଯେ କେହି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦେବତାଙ୍କ ଦୟା ପାଇଁ ଅର୍ପଣ କରେ, ହେ ଶୁଧ୍ଧ ଅଗ୍ନି, ତାଙ୍କୁ ଶୁଭ ଦିଅ। ମୁଁ ମିତ୍ର, ଦକ୍ଷରେ ଶୁଧ୍ଧ, ବିପକ୍ଷି ନାଶକ ବରୁଣ, ଏବଂ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ବୁଦ୍ଧିକୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି। ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବଢ଼ି, ସତ୍ୟକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ବିଶାଳ ଶକ୍ତି ଅଧିକାର କରିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଜ୍ଞାନୀ, ମହାନ୍ ଜନ୍ମର, ବିସ୍ତୃତ ନିବାସରେ ବସି, ଆମକୁ ଦକ୍ଷତା ଦିଅନ୍ତୁ ଓ ଶତ୍ରୁତା ଦୂର କରନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସେମାନେ ଏକାତ୍ମ ଭାବରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି, ଭୟ ନ ଥିବା, ଉଭୟ ଏକ ସମାନ ଚମକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ସେମାନେ ତାଙ୍କର ନିଜ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପୁନଃ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ପବିତ୍ର ନାମ ଧାରଣ କରି, ଯଜ୍ଞ୍ୟ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ତୁମର ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଗୁପ୍ତ ଅଂଶକୁ ମଧ୍ୟ ଉନ୍ମୋଚନ କରିଛ, ଗୋମାନଙ୍କ ପଛରେ ଅବରୋଧ ଭଙ୍ଗ କରିଛ। ଯେଉଁ ଦୁଇଜଣ ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ପୂର୍ବକାଳରେ ସଂପାଦନ କରିଥିଲେ, ମୁଁ ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି। ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଡାକୁଛି, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର, ବାଧା ନାଶକ; ସେମାନେ ଏପରି ଦୟା କରନ୍ତୁ। ତୁମେ ଶତ୍ରୁ ଭୃତ୍ର, ଦାସ୍ୟୁ ଓ ସମସ୍ତ ବିରୋଧୀଙ୍କୁ ନିହତ କର, ହେ ସତ୍ୟ ସ୍ୱାମୀ। ଚାପି ଦିଆଯାଇଥିବା, ଆନନ୍ଦ ଭରା ସୋମ ଧାରା ଆନନ୍ଦରେ ଉପସାଗର ଉପରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ, ଉତ୍ସାହରେ ଭରିଯାଇଥିବା। ଏହି ଶୁଧ୍ଧିକର୍ତ୍ତା ଦେବତା, ତାଙ୍କ ତରଙ୍ଗରେ ସମୁଦ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି, ମହାନ୍ ସତ୍ୟରେ ମହାନ୍, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ। ସମୁଦ୍ରର ଦେବତା ରାଜା, ମଣିଷମାନେ ଉପାସନା କରୁଥିବା, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ବିବେକଶୀଳ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ। ସେ ତିନି ସ୍ୱର ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି; ଅଗ୍ନି ତତ୍ୱର ଅନୁପ୍ରେରଣ ଦିଅନ୍ତି, ପୁରୋହିତଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତି; ଗାୟମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦେଖି ଡାକନ୍ତି, ଚିନ୍ତାମଣିଷେ ଆଶା କରି ସୋମଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି। ଗାୟମାନେ, ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାୟମାନେ, ସୋମଙ୍କୁ ଚାହିଁ ଯାନ୍ତି; ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଚିନ୍ତାରେ ସୋମକୁ ଖୋଜନ୍ତି; ଚାପି ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଥିବା ସୋମ ପ୍ରଶଂସିତ ହୁଏ; ସୋମଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି ଓ ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍ ଶ୍ଲୋକ ଦିଆଯାଏ। ଏହିପରି, ସୋମ, ତୁମେ ଝରି ଶୁଧ୍ଧ ହେଉଥିବାବେଳେ, ଆମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ; ତୁମର ବିଶାଳ ମଦରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରବେଶ କର, ଆମ ପାଇଁ ବ୍ୟାପକ ବାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ କର। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯଦି ତୁମ ପାଖରେ ଶତ ଶତ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ ଥାନ୍ତା, ତଥାପି ଏକ ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତୁମ ସମ କରିପାରିବେନି, ଦୁଇ ଜଗତ ଏକାସାଥିରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ତୁମେ ତୁମର ଦୂର୍ଦ୍ଦମ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବିସ୍ତୃତ ହେଇଛ; ହେ ଦାତା, ମାଗ୍ନତାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗୋଧନ ମେଳା ଉପହାରରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର, ବଜ୍ରଧାରୀ, ଉତ୍ତମ ସାହାଯ୍ୟ ଦିଅ। ଆମେ ସୋମ ଚାପି, ଯେପରି ଜଳ ଅଲତାର ପାଖକୁ ଯାଏ, ସେପରି ତୁମ ପାଖକୁ ଆସୁଛୁ; ଶୁଧ୍ଧିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଝରାଉଁଥିବା ସମୟରେ, ହେ ବୃତ୍ରନାଶକ, ଉପାସକମାନେ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି। ହେ ବସୁ, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଚାପିଯାଉଛ, ଲୋକେ ସ୍ତୁତି ଦେଇ ଡାକନ୍ତି; ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯେତେବେଳେ ଆମେ ତୁମକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶା କରୁଛୁ, ସେତେବେଳେ ବାଂଶୀର ଧ୍ୱନି ପରି ତୁମେ ଆମ ଘରକୁ କେବେ ଆସିବ? କାନ୍ବମାନେ ସହିତ, ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆମେ ତୁମେ ଝଣ୍ଡାଧାରୀ, ହଜାର ଦାନଦାତା, ପିତାମ୍ବର, ଜ୍ଞାନୀ ଭାବରେ ଦେଖିଛୁ; ଆମେ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଗୋଧନ ଭରିତ ଧନ ଚାହୁଁଛୁ।