ସାମଵେଦଃ

ଏକ ସୁନ୍ଦର ସକାଳରେ, ଏକ ବିଶ୍ୱାସୀ ଏବଂ ଭକ୍ତ ମନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ନମନ କରି କହିଲେ— “ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ସେଇ ଅଦମ୍ୟ ଶକ୍ତି ଦିଅ, ଯାହା କେବେ କ୍ଷୀଣ ହୁଏ ନାହିଁ। ଆମକୁ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଦିଗରେ ନେଇ ଯାଅ, ଯେଉଁପରି ଆମେ ବିଜୟର ପଥ ଦେଖିପାରିବା।” ଯଦି କେହି ନିକଟରେ ବୀର ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ସେମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରନ୍ତି, ମାନବ ଆହୁତି ଦେଇ, ଦେବତାଙ୍କର ସୁରକ୍ଷାର ଆଶ୍ରୟ ନିଅନ୍ତି। ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଧୂଆଁ ଆକାଶକୁ ଉଠେ—ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତିମାନ ଅଗ୍ନିଶିଖା ଅମ୍ବର ଭରି ଚାଲିଯାଏ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ରୂପରେ ଅଗ୍ନି ଜଗତକୁ ଆଲୋକିତ କରନ୍ତି। ସେ ଶୁଦ୍ଧିକର୍ତ୍ତା, ତାଙ୍କ ତେଜରେ ସବୁ ଦିଗ ଆଲୋକିତ। ଅଗ୍ନିଙ୍କର ମହାନ ଖ୍ୟାତି ଅଛି, ସେ ମିତ୍ରଙ୍କ ପରି ନାୟକ, ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ପ୍ରଭୁତ୍ୱର ଧାରକ। ଅଗ୍ନି ଲୋକଙ୍କୁ ମହିମା ଦିଅନ୍ତି, ସମୃଦ୍ଧିକୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି। ପ୍ରତି ସକାଳେ ଅନେକ ଜଣଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଅତିଥି ଭାବରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ। ସମସ୍ତ ମାନବ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଆହୁତି ଦେଇ, ଅମୃତ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ନମନ କରନ୍ତି। ଯାହା କି ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ, ତାହା ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପାଇଁ ଉପହାର ହେଉ, ତାଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ହେଉ। ଗାଈ ପରି, ଅଗ୍ନିଙ୍କର ଧନ ଓ ଶକ୍ତି ସ୍ବୟଂ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଘରେ ଘରେ, ଲୋକମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅତିଥି ଭାବେ ଗୀତ ଗାଇ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ। ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ମହାନ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ, ମିତ୍ରଙ୍କ ପରି ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥିଲେ। ଆମେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିଲେ—ସେ ଭୃତ୍ର ନାଶକ, ପ୍ରାଚୀନ, ପ୍ରଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ଦାନରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଅଗ୍ନି ଚରମ ଧର୍ମରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ସହିତ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବାକୁ ପାରିଛନ୍ତି। କଶ୍ୟପଙ୍କ ପିତା ଅଗ୍ନି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ତାଙ୍କର ମାତା, ଏବଂ ମନୁ ଏଠାରେ ଋଷି। ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ଆମେ ସୋମ, ବରୁଣ, ଅଗ୍ନି, ଆଦିତ୍ୟ, ବିଷ୍ଣୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଡାକୁଥିଲେ। ଏଠାରୁ ସେମାନେ ଉଚ୍ଚତମ ସ୍ଥାନକୁ ଉଠିଗଲେ, ଦେବମାନେ ଆଲୋକର ପଥରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ, ଯେପରି ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ଏହି ପଥ ଚାଲିଥିଲେ। ଧନ ଓ ମହାନତା ପାଇଁ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରାଯାଏ, ତାଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ, କାରଣ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ ତାଙ୍କର ପୁରୋହିତ ଭାବରେ ସେବା କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନୀ ଏଠାରେ ‘ବ୍ରହ୍ମ’ ଏହି ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେହି ଜ୍ଞାନ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଆବରଣ କରେ, ଚକ୍ରର ଧାର ପରି। ଅଗ୍ନି, ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଆମ ଦିଗରୁ ଦିଗ ଶୁଣ, ମାନ୍ତ୍ରିକ ଓ ଦାନବଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଦମନ କର। ଏଠାରେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟଙ୍କର ପୂଜା କର; ଯେଉଁ ନ୍ୟାୟପାଳକ ଲୋକ ଓ ଘୃତ ଛିଟାଯାଇଥିବା ମାନବଙ୍କୁ ଆହୁତି ଦିଅ। ଦ୍ୱିତୀୟ, ପ୍ରଥମ ଅର୍ଧ—ମୁଁ ତୁମେ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାର ସହିତ କହିବି; ଅଗ୍ନି, କିଏ ତୁମର ଶତ୍ରୁ? ଶର ପରି, ମୁଁ ତୁମ ମହାନତାର ଶରଣକୁ ଆସିଛି। ପୁରାତନ ବାଣୀ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଦିଅ, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ, ଭୃଗୁମାନେ ଯେଉଁ ମହାନ, ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଶକ୍ତି ଓ ଧନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା, ଆମକୁ ମହାନ ଖ୍ୟାତି ଦିଅ। ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଯୋଗ୍ୟ ଅଗ୍ନି, ଯଜମାନ ପାଇଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କର; ଆନନ୍ଦିତ ପୁରୋହିତ ଭାବରେ ତୁମେ ଅନିଷ୍ଟ ଦୂର କର। ସାତ ମାଆଁରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଏହି ଅଗ୍ନି ମହିମା ପାଇଁ ଜ୍ଞାନ ଖୋଜିଥିଲେ; ଏହି ଦୃଢ଼ ଅନୁଭବୀ ସମୃଦ୍ଧିକୁ ଦେଖନ୍ତି। ଦିନରେ ଆମ ପାଖକୁ ଏହି ଭାବ ଆସୁ, ଆଦିତ୍ୟଙ୍କର ଦୟାରେ ଶାନ୍ତି ଓ ସୁଖ ଆସୁ, ବିଘ୍ନ ଦୂରୁ ଯାଉ। ପୃଥିବୀରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କର, ଜାତୱେଦାସଙ୍କୁ ଆହୁତି ଦିଅ, ତାଙ୍କର ଚଳମାନ ଧୂଆଁ ଅପରିଗ୍ରହ୍ୟ, ଅଗ୍ନିଶିଖା ଅସ୍ପର୍ଶ୍ୟ। ଯିଏ ଅଗ୍ନିକୁ ଆହୁତି ଦେଇଛି, ତାଙ୍କ ପ୍ରତି କୌଣସି ଶତ୍ରୁ ମାୟାଦ୍ବାରା ଅଧିକାର କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଅଗ୍ନି, ସେଇ ପାପୀ, ଶତ୍ରୁ, ଚୋରକୁ ଏଠାରୁ ଦୂରେ ଦୂରେ ଚାଲିଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କର; ଭଲ ଲୋକଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ତାଙ୍କର ପଥ ସହଜ କର। ଅଗ୍ନି, ମୋ ନୂତନ ସ୍ତୁତି ଶୁଣ, ହେ ନାୟକ, ଜନସାଧାରଣଙ୍କର ପ୍ରଭୁ; ତୁମ ତାପରେ ମାନ୍ତ୍ରିକ ଓ ଦାନବକୁ ଦହିଦିଅ। ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରଶଂସିତ ଅଗ୍ନି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ସତ୍ୟର ଧାରକ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଗୀତ ଗାଇ ପ୍ରଶଂସା କର। ଯେଉଁ ଲୋକ ତୁମ ସଂଗ ଲାଗିଛନ୍ତି, ସେ ତୁମ ଶୌର୍ୟ ଓ ସାହାଯ୍ୟରେ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି। ଦେବମାନେ ତାଙ୍କ ଗୀତରେ ସୁନା ପରି ଅମୃତ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ। ଅଗ୍ନି, ଆମଠାରୁ ଦୂରେ ଯିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ; ତୁମେ ଅତିଥି ଓ ଉପକାରୀ, ଅନେକଙ୍କର ପ୍ରଶଂସିତ, ଉତ୍ତମ ଯଜମାନ ଏବଂ କୁଶଳ ପୂଜାରୀ। ଅଗ୍ନି, ଡାକିଲେ ଆମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ; ଉପହାର ଶୁଭ ହେଉ, ଯଜ୍ଞ ଶୁଭ ହେଉ, ପ୍ରଶଂସା ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ହେଉ। ଆମେ ତୁମକୁ ଚୟନ କରୁଛୁ, ଯଜ୍ଞରେ ସବୁଠାରୁ ଯୋଗ୍ୟ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତା, ଅମୃତ ପୁରୋହିତ, ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଜ୍ଞାନୀ। ଅଗ୍ନି, ତୁମ ମହିମାରେ ଆମକୁ ସେଇ ଖ୍ୟାତି ଦିଅ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସମ୍ମିଳନରେ ଶତ୍ରୁତା ଓ ଲୋକଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଉପରେ ଜୟ ପାଇପାରିବା। ଯେତେବେଳେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କର ନାୟକ ଖୁସି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ସୁସ୍ଥିତ, ଲୋକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେଉଁବେଳେ ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଦାନବକୁ ଦୂର କରନ୍ତି। ଏଠିଏ ଅଗ୍ନିଙ୍କର ଅଂଶ; ଏବେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଅଂଶ: ଏକାସାଥିରେ ସୋମ ପିଡ଼ାରେ ଗୀତ ଗାଅ, ଅନେକଥର ଡାକାଯାଉଥିବା, ଶକ୍ତି, ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଁ, ଗାଈ ପାଇଁ, ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ପାଇଁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଶତଶକ୍ତିଧର, ତୁମ ସେଇ ଅତି ଉତ୍ସାହଦାୟକ ମଦରେ ମୁଁ ପୁନଃପୁନଃ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉ। ଗାଈମାନେ ଜଳ ଆଶ୍ରୟକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ଯଜ୍ଞର ରସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସୁନା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କର୍ଣ୍ଣ। ତୁରଙ୍ଗ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଘୋଡ଼ା, ଗାଈ, ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିବାସ ପାଇଁ ଗୀତ ଗାଅ। ଆମେ ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଯୁଦ୍ଧକୁ ପ୍ରେରଣ କରୁଛୁ, ବଡ଼ ଶତ୍ରୁକୁ ବଧ କରିବାକୁ; ସେ ସବୁ ବଳିଷ୍ଠ ବୃଷଭ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଶକ୍ତିରୁ ଶକ୍ତି ନେଇଛ, ତୁମ ଶକ୍ତିରୁ ଜନ୍ମ; ବୃଷଭ ଭାବରେ, ସଦା ବୃଷଭ ଅଟୁଟ ଅଛ।