ସାମଵେଦଃ

ଏକ ପବିତ୍ର ଉଷା ଦେବୀ ଆସିଛନ୍ତି, ସ୍ୱର୍ଗର କନ୍ୟା, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଭିରୁଚିରେ ଦେଖାଦେଉଛନ୍ତି। ସେ ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିରେ ବଡ଼ ଜଳସମୂହକୁ ବାଛିନ୍ତି, ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରି ଆଲୋକର ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ଏହି ଉତ୍ତମ କନ୍ୟା। ଉଷାଙ୍କ ସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟମାନ, ତାଙ୍କ ସହ ତାରା ମଧ୍ୟ ଚଳିଛି, ସମସ୍ତେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଛନ୍ତି। ତୁମେ ଆସିବା ସମୟରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକରେ, ଆମେ ଏକାତ୍ମ ହୋଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାକୁ ଚାହୁଁ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଉଷାମାନେ ଆଶ୍ୱିନୀଦ୍ଵୟଙ୍କୁ ଡାକୁଛନ୍ତି, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଦୁହଁକୁ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଡାକୁଛି, କ୍ଷମତା ଦାତା, କାରଣ ତୁମେ ଲୋକରୁ ଲୋକକୁ ଯାଉଛ। ହେ ପୁରୁଷମାନେ, ତୁମେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅ, ଭଲ କଥା କହୁଥିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କର, ଏକ ମନରେ ରହି ତୁମର ରଥ ନିକଟକୁ ଆଣ, ମଧୁ ମିଶ୍ରିତ ସୋମ ପିଉ। ପୁରାତନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦୁଧ ଗାୟମାନେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦୋହନ କରିଛନ୍ତି, ହଜାର ଧାରାର ଧନାଢ୍ୟ ଦୁଧ। ସେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ଦୃଷ୍ଟି ଦେଉଛନ୍ତି; ସେ ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦୌଡ଼ି, ସାତ ଚ୍ୟାନେଲ ଦ୍ୱାରା ଆକାଶକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଏହି ସୋମ, ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ଦେବତାମାନେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣୀ, ପ୍ରାଚୀନ ଜନ୍ମର, ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଚାପି ତିଆରି, ଚାନି ମାଧ୍ୟମରେ ବହୁଛନ୍ତି। ଏହି ଦେବ, ପ୍ରାଚୀନ ଚିନ୍ତାଧାରା ସହିତ, ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ; ଋଷି ସ୍ୱପ୍ନଦୃଷ୍ଟ ସହିତ ପ୍ରବଳ ହୋଇଯାଉଛନ୍ତି। ପ୍ରାଚୀନ ଦୁଧ ଦୋହନ କରି, ତୁମେ ଚାନି ଚାରିପାଖରେ ପ୍ରବାହିତ; ତୁମର ଧ୍ୱନିରେ ଦେବମାନେ ଜନ୍ମ ନେଉଛନ୍ତି। ହେ ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଥିବା, ଶତ୍ରୁମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ କ୍ଷତି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମନରେ ଭୟ ଦିଅ; ଆମକୁ ଧନ ଦିଅ, ହେ ସୋମ। ଦେବମାନେ ଉଷାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ଶୀଘ୍ର ବହୁଥିବା, ଗାୟମାନେ ସଜ୍ଜିତ, ସୁନିର୍ମଳ ଏହି ତରଳକୁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରିଛନ୍ତି। ଲୋକମାନେ, ଏହି ଶୁଧ୍ଧ ଇନ୍ଦୁଙ୍କୁ ଗୀତ ଗାଉ, ଦେବମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଏହି ଶୁଧ୍ଧ ଇନ୍ଦୁଙ୍କୁ ଆସନ୍ତି। ଜଣେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହିଷ ପରି, ଏହି ଜ୍ଞାନୀ ସୋମମାନେ ତାଙ୍କ ତରଙ୍ଗରେ ଜଳକୁ ନେଇ, ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ଚଳିଛନ୍ତି। ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳମାନେ ସତ୍ୟ ଧାରାରେ ପାତ୍ର ଉପରେ ପ୍ରବାହିତ, ଗୋଧନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି ଦେଉଛନ୍ତି। ଚାପି ତିଆରି ସୋମମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର, ବାୟୁ, ବରୁଣ, ମାରୁତ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ। ସୋମ, ଦେବମାନଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ, ଏକ ନଦୀ ପରି ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ; ଭାଗ ଦୁଧରେ, ଜାଗୃତ ହୋଇ, ସେ ମଧୁ ଝରିଥିବା ପାତ୍ରକୁ ଆସେ। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପ୍ରିୟ, ପୁତ୍ର ପରି ଅଳଙ୍କୃତ, ସେ ପାତ୍ରରେ ଅଛନ୍ତି; ଧାରାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚଳାଉଛନ୍ତି, ନଦୀ ଯେପରି ରଥକୁ ନେଇଯାଏ। ଚାପି ହୋଇ ଉତ୍ସାହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୋମମାନେ, ଆମର କୀର୍ତି ପାଇଁ, ଦାନଶୀଳମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି। ହଂସ ଯେପରି ତାଙ୍କ ସାଥୀକୁ ଡାକେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଚିନ୍ତାକୁ ଜାଗୃତ କରିଛନ୍ତି; ଘୋଡ଼ା ପରି, ସେ ଗାୟମାନେ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧାଯାଉନାହାନ୍ତି। ତୃତିଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ ପାଥର ଦ୍ୱାରା ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣୀକୁ ଚାପି, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ତରଳ ତିଆରି କରନ୍ତି। ଏହା ଦ୍ୱାରା, ହେ ଦେବମାନେ, ନିଜକୁ ଶୁଧ୍ଧ କର; ଧ୍ୱନି କରି, ଚାନି ଚାରିପାଖରେ ଘୁଞ୍ଚ; ମଧୁର ଧାରା ବହିଯାଉଛି। ସୁର୍ଣ୍ଣମୟ, ପ୍ରିୟ, ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଛନ୍ତି; ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସ୍ଥଳରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି; ଗାୟକମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ, ବୀର କୀର୍ତି ନେଇ। ମାନବ, ସୋମକୁ ଚାପି, ଏହି ପାନର ବାଣୀ ଚାହେ; ଭୃଗୁମାନେ ଯେପରି ବିଘ୍ନକୁ ଦୂର କରିଥିଲେ, ସେପରି ଭୁଙ୍ଗୁର, ଇର୍ଷ୍ୟାଳୁ ଚିତ୍କାରକୁ ଦୂର କର। ହେ ସୋମ, ବାଣୀରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଉତ୍ତମ ରୂପରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଆବର୍ତ୍ତନ କର। ତୁମେ, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବାଣୀରେ, ସମୁଦ୍ର ସମ ଜଳକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କର, ସମସ୍ତ ଲୋକ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ, ହେ ସୋମ। ହେ ଜ୍ଞାନୀ ସୋମ, ଏହି ଲୋକମାନେ ତୁମର ମହତ୍ତ୍ୱରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇଛି, ଧାରାମାନେ ତୁମକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ପ୍ରବଳ ଚାପି ସୋମ, ଆମକୁ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ କୀର୍ତ୍ତି ଦିଅ, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱେଷକୁ ଦୂର କର। ତୁମର ମିତ୍ରତାରେ ଆମେ ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ବିଜୟୀ ହେବାକୁ ଚାହୁଁ—ତୁମର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମହିମାରେ, ହେ ସୋମ, ଆମେ ବିଜୟ ଲାଭ କରିବାକୁ ଦିଅ। ସେଇ ଭୟଙ୍କର, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରମାନେ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ—ସମସ୍ତ ଅପମାଦ ଠାରୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର। ତୁମେ ପ୍ରବଳ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମହାବୀର; ମହାଦେବ, ବୀର ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ସହିତ; ତୁମେ ମହାନ୍ ନୀତିକୁ ଧାରଣ କର। ତୁମର ବୀରତା ମହାନ୍, ଶକ୍ତି ଉତ୍ସାହୀ, ଚାପି ରସ ମହାନ୍; ଏହିପରି, ତୁମେ ମହାନ୍ ମଧ୍ୟରେ ମହାନ୍। ରଥଘୋଡ଼ା ପରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମେ ତୀବ୍ର ସହିତ ଦୌଡ଼; ହେ ସୋମ, ଦୂରରୁ ଆମର ଧନ ବଢ଼ାଇ ଦିଅ। ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକରେ; ଆମେ ତୁମକୁ ଡାକୁଛୁ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଶୁଧ୍ଧ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରଷ୍ଟା। ଜଳରେ ସିଞ୍ଚିତ ହେଲେ, ଆୟୁରେ ଶୁଧ୍ଧ ହେଲେ, ପାତ୍ରରେ ପବିତ୍ର ଆସନକୁ ପହଞ୍ଚ। ବୀର ଶକ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ, ଆନନ୍ଦ ଦେଇ, ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ; ଏଠାରେ ଆସ, ହେ ସୋମ, ଧାରା ସହିତ। ହେ ପବିତ୍ରକର୍ତ୍ତା, ଚାନି ମାଧ୍ୟମରେ ଉଦ୍ଧିତ ହେଉଥିବାବେଳେ, ଆମେ ତୁମର ମିତ୍ରତା ବାଛୁ। ତୁମର ଧାରାମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଚାନି ମାଧ୍ୟମରେ ବହୁଛି—ସେଠାରୁ ଆମକୁ ଶୁଭ ଦିଅ। ହେ ପବିତ୍ର, ଆମକୁ ଧନ, ବୀର ସହିତ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅ, ସମସ୍ତ ଉପରେ ରାଜ୍ୟ କରୁଥିବା ସୋମ। ଏହି ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଆମେ ଦୂତ ଭାବେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ବାଛୁ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ପୁରୁହିତ, ଉତ୍ତମ ପରାମର୍ଶଦାତା।