ସାମଵେଦଃ

ସୋମ ରସ ପିଟିବା ପରେ, ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ—ଉପହାରରେ ସବୁଠାରୁ ଦୟାଳୁ, ଧନର ନାୟକ। ତାଙ୍କ ସହଯୋଗ ଆମ ଧନର ଲାଗି ହେଉ, ପୁରନ୍ଧି ଉପହାର ନେଇ, ତାଙ୍କ ଝଣ୍ଡା ସହିତ ଆସନ୍ତୁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରତିଯୋଗିତା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଦ୍ଧରେ, ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନିଜ ମିତ୍ର ଭାବରେ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ଡାକୁଛୁ। ଆମେ ପୁରୁଣା ଘର, ଉପହାର ରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଣିଷ, ଯାହାକୁ ତାଙ୍କ ପିତା ଆଗରୁ ଡାକିଥିଲେ, ସେହି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ। ଯଦି ସେ ଶୁଣନ୍ତି, ତେଣୁ ହଜାର ଗୁଣା ସାହାଯ୍ୟ ନେଇ, ତାଙ୍କ ଝଣ୍ଡା ସହିତ ଆମ ଆହ୍ୱାନ ଉପରେ ଆସନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ସୋମ ରସ ଭିତରେ ତୁମ ଶକ୍ତି ଓ ଗୀତ-ଯୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତିକୁ ଶୁଧ୍ଧ କର; ପୁରୁଣା ବୁଦ୍ଧିମାନ ଜଣା ଏହି ବଡ଼ ଦକ୍ଷତାକୁ ଜାଣ। ସେ, ପୁରୁଣା ଜଣା, ପ୍ରଥମ ଆକାଶରେ, ଦେବତାଙ୍କ ଆସନରେ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଜୟୀ। ଆମେ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଧନ ଜିତିବା ପାଇଁ ଡାକୁଛୁ; ମିତ୍ର ଭାବରେ ଆମେ ପ୍ରସାଦ ପାଇଁ ଆଶା କରୁଛୁ। ଏହି ଭକ୍ତି ସହିତ, ଆମେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ—ଶକ୍ତିର ଅଂଶ, ପ୍ରିୟ, ଶୀଘ୍ର, ଧର୍ମିକ, ଅମର, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୂତ। ସେ ଲାଲ ଘୋଡା ଦ୍ୱାରା ଯୋଗ୍ୟ, ସବୁ ଦେଇଥିବା, ଅର୍ପଣରେ ଶୀଘ୍ର ଡାକାଯାଉଥିବା; ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବଳି, ଭଲ ଉନ୍ନତି, ଦେବତାଙ୍କ ଧନ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଇଥାଏ। ଏବେ ଉଷା ଆସିଛି—ସ୍ୱର୍ଗର କନ୍ୟା, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ; ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ସେ ବଡ଼ ଜଳ ଚୟନ କରନ୍ତି, ଅନ୍ଧକାର କୁ ଦୂର କରନ୍ତି, ଆଲୋକ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଉଷା ସହିତ ଉଦୟମାନ, ତାରା ସହିତ ଚଳାଚଳ କରେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦେଉଛି; ତୁମର ଆଗମନ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକରେ, ଆମେ ସମାଜିକ ଭାଗ ନେଇ ଆଗେ ବଢ଼ିବା ଆଶା କରୁଛୁ। ଏହି ଉଷାମାନେ ଆକାଶରେ ଆଶ୍ୱିନମାନେକୁ ଡାକିଛନ୍ତି; ଆମେ ମଧ୍ୟ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ଆଶ୍ୱିନମାନେକୁ ଡାକୁଛୁ—ଶକ୍ତି ଦେଇଥିବା, ଲୋକରୁ ଲୋକକୁ ଯାଉଥିବା। ତୁମେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଦେଉଛ; ଭଲ କଥା କହିଥିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କର; ଏକମନରେ ତୁମ ରଥ ନିକଟେ ଆଣ, ମଧୁର ସୋମ ପିଉ। ପୁରୁଣା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦୁଧ ଗାୟମାନେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଚିତାଇଛନ୍ତି; ହଜାର ଝରଣାର ଧନୀ ଦୁଧ। ସେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖୁଛି; ନଦୀ ଭିତରେ ଦୌଡ଼ୁଛି, ସାତ ଚ୍ୟାନେଲ ଉପରେ ଆକାଶକୁ ଯାଉଛି। ଏହି ଶୁଧ୍ଧ ସୋମ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ଲୋକମାନେ, ଦେବତା ପରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି। ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଦେବତା, ପୁରୁଣା ଜନ୍ମ ସହିତ, ଚାନ୍ନା ମାଧ୍ୟମରେ ବହୁଛି। ଏହି ଦେବତା, ପୁରୁଣା ଚିନ୍ତା ସହିତ, ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛନ୍ତି; ଋଷି, ପ୍ରେରିତ ଦ୍ୱାରା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଛନ୍ତି। ପୁରୁଣା ଦୁଧ ଦୁହି, ତୁମେ ଚାନ୍ନା ଉପରେ ଭାଗି ଯାଉଛ; ତୁମ ଚିତ୍କାର ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛ। ଶୁଧ୍ଧ ଦେବତା, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଭୟ ଦିଅ, ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ କ୍ଷତି କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି; ଆମକୁ ଧନ ଦିଅ, ହେ ସୋମ। ଦେବତାମାନେ ଉଷାରେ ଜନ୍ମିତ, ଶୀଘ୍ର ଭାଗିବା, ଗାୟ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଭଲ ଶୁଧ୍ଧ ଶୋଭା ଦିଆ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ତିନ୍ଦୁ ଚାହିଛନ୍ତି। ଲୋକମାନେ ଶୁଧ୍ଧ ଇନ୍ଦୁକୁ ଗାନ କର; ଦେବତାମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁଧ୍ଧ ଦେବତାକୁ ନିକଟେ ଆସନ୍ତି। ବୁଦ୍ଧିମାନ ସୋମମାନେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହିଷ ପରି, ତାଙ୍କ ତରଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଜଳକୁ ନେଇ ଯାଉଛ, ଜଙ୍ଗଲ ମାନେ ଭିତରେ ଚଳାଚଳ କରୁଛନ୍ତି। ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳମାନେ, ସତ୍ୟ ଝରଣାରେ, ପାତ୍ର ପୁରି ଯାଉଛନ୍ତି, ଗାୟ ଶକ୍ତି ଦେଇ ତାର ଶକ୍ତି ଝରିଯାଉଛି। ପିଟିଥିବା ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ର, ବାୟୁ, ବରୁଣ, ମାରୁତ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଇଁ ବହୁ; ଦେବତାଙ୍କ ଉପକୃତି ପାଇଁ, ନଦୀ ପରି ବଢ଼ିଯାଉଛି; ଭାଗର ଦୁଧ ଦ୍ୱାରା, ଜାଗୃତ ପରି, ମଧୁ ଝରିଥିବା ପାତ୍ରକୁ ନିକଟେ ଯାଉଛି। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପ୍ରିୟ, ପୁତ୍ର ପରି, ପାତ୍ରରେ ଶୋଭିତ; ଝରଣା ତାଙ୍କୁ ଚଳାଉଛି, ନଦୀ ରଥକୁ ନିଜ ହାତ ଭିତରେ ଚଳାଉଥିବା ପରି। ପିଟିଥିବା, ଉତ୍ସାହିତ ସୋମମାନେ, ଆମର କୀର୍ତ୍ତି ପାଇଁ, ଦୟାଳୁମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି। ହଂସ ପରି ନିଜ ଦଳକୁ ଡାକିଥିବା ପରି, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଚିନ୍ତାକୁ ଜାଗୃତ କରିଛି; ଘୋଡା ପରି, ସେ ଗାୟମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆଟକି ନାହିଁ। ତୃତାଙ୍କ ଜନାନୀମାନେ ପାଥରରେ ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଦେବତାକୁ ପିଟି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଚିନ୍ଦୁ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ଦେବତା, ଶୁଧ୍ଧ ହେଉ, ଚିତ୍କାର କରି, ଚାନ୍ନାକୁ ସବୁଦିକୁ ଘେରି ତୁମେ ଚଳାଉଛ; ମଧୁର ଝରଣା ବହିଯାଉଛି। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦେବତା, ପ୍ରିୟ, ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଛି; ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସ୍ଥାନରେ ଆନନ୍ଦ କରିଛି; ଗାୟକମାନେ ପାଇଁ ବହିଯାଉ, ଶୂର ଖ୍ୟାତି ନେଇଯାଉ। ମାନବ, ସୋମ ପିଟି, ଏହି ପାନର ଉଚ୍ଚ କଥା ଚାହି; ଭୃଗୁମାନେ ବଳିକୁ ନଷ୍ଟ କରିଥିବା ପରି, ଭୁଙ୍ଗା, ଇର୍ଷ୍ୟା କରୁଥିବାକୁ ଦୂର କର। ହେ ସୋମ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥାରେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପରେ ବହିଯାଉ, ଶିଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଉତ୍ସାହିତ କର। ତୁମେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥାରେ, ସମୁଦ୍ର ଜଳକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରି, ସମସ୍ତ ଲୋକ ପାଇଁ, ହେ ସୋମ, ବହିଯାଉ। ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ସୋମ, ଏହି ଜଗତ ତୁମ ବଡ଼ତାରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇଛି, ଝରଣା ତୁମେ ଉପରେ ଶୀଘ୍ର ଯାଉଛି। ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପିଟିଥିବା ସୋମ, ବହିଯାଉ, ଆମକୁ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ କୀର୍ତ୍ତି ଦିଅ, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱେଷ ଦୂର କର। ଯାହାର ମିତ୍ରତାରେ ଆମେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜୟ କରିପାରିବା—ତୁମର ଉଚ୍ଚ ମହିମାରେ, ହେ ସୋମ, ଆମେ ଜୟୀ ହେଉ। ତୁମ ଭୟଙ୍କର, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ର, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ—ସମସ୍ତ କ୍ଷତିରୁ ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କର।