ଏହି କଥା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ମହାଧ୍ୱଜ ଉତ୍ତୋଳନ ସହିତ। ସେ, ବୃହତ୍ ଶକ୍ତିର ଧାରକ, ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ ଭଳି ଗର୍ଜନ କରନ୍ତି, ସ୍ୱର୍ଗର ସୀମାନ୍ତରୁ ଜଳର ଆଞ୍ଚଳରେ ମହାମୃଗ ଭଳି ଉଦୟମାନ ହୁଏ। ତାଙ୍କ ଦୀପ୍ତିମାନ କିରଣରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି, ସେ ଦୂରଦର୍ଶୀ ଗୃହପତି, ପ୍ରଶଂସିତ, ଦେବମଣ୍ଡଳର ହସ୍ତରୁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସର୍ବଦା ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ। ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି ଉଦ୍ବୁଦ୍ଧ ହେଲେ, ସେ ପ୍ରଭାତକୁ ଗାୟର ତନ୍ତୁ ଭଳି ପ୍ରସାରିତ କରନ୍ତି; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୁବକମାନେ ଯେପରି ଉଦ୍ୟମାନ ହୁଅନ୍ତି, ସେପରି ତାଙ୍କ କିରଣମାଳା ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଯାଏ। ଏହି ମହାବଳୀ ଅଗ୍ନି ବହୁତ ଆଲୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଅଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇ ପୁରାତନ ନଗରର ନୀତିକୁ ସଂଚାଳନ କରନ୍ତି। ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଚିନ୍ତନକୁ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣଦାଡ଼ି ଧାରୀ, ଦୀପ୍ତିମାନ କବଚ ପିନ୍ଧିଥିବା। ତୁମର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଏକ, ପବିତ୍ରତା ଅନ୍ୟ; ଦିନ ଓ ରାତି ଭଳି ଦୁଇ ରୂପ ଧାରଣ କର, ହେ ଅଗ୍ନି। ତୁମର ସବୁ ଶକ୍ତି ଅଦ୍ଭୁତ; ଦୟାଳୁ ପୂଷଣ, ତୁମର କୃପା ଆମ ପାଖରେ ଥାଉ। ଅଗ୍ନି, ସର୍ବଦା ଧନ ଦେଇଥିବା, ଆମକୁ ଗାୟର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଂଶ ଦିଅ, ଯେଉଁଠାରେ ଆମେ ତୁମକୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ। ଆମ ପୁଅ, ଆମ ବଂଶଧର ଜୟୀ ହେଉ; ତୁମର ଶୁଭଚିନ୍ତା ଆମ ସହିତ ରହୁ। ମହାପୁରୋହିତ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ଗଗନକୁ ଜାଣନ୍ତି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସି, ଜଳକୁ ଚଳାନ୍ତି; ସେ ଆହୁତି ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଦାନ ଦେଇଥିବା, ଦେହର ରକ୍ଷକ ଏବଂ ଧନ ପ୍ରଦାନ କରିବା ମାର୍ଗ ଦେଖାନ୍ତି। ରାଜା, ପ୍ରଭୁ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାନ, ସମ୍ମାନିତ, ଇନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା, ସେ ଆସୁନ୍ତୁ; ସେ, ସ୍ତୁତି ସହ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇ, ଆମକୁ ଦୟା କରୁନ୍ତୁ। ବନର ଗୁପ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜାତବେଦାସ୍ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ; ଗର୍ଭିଣୀ ମାଆଁମାନେ ଯେପରି ଗର୍ଭକୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି, ଏହି ଅଗ୍ନି ତେଣୁ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ। ପ୍ରତିଦିନ ସଚେତନ ଏବଂ ଅହୁତି ଦେଉଥିବା ଲୋକମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ମାୟାବୀମାନେ ଓ ଦୂଷ୍ଟମାନେଙ୍କୁ ଧ୍ୱଂସ କର; କେହି ଦେଉତା ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମକୁ ଜୟ କରିପାରିନାହାନ୍ତି। ଦୁଷ୍ଟମାନେ, ଭକ୍ଷକମାନେ ଉପରେ ତୁମର ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ନିଶ୍ଚିତ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଲାଗୁ। ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି ଦିଅ, ଆମକୁ ଧନ ପାଇଁ ମାର୍ଗ ଦେଖା, ଯେଉଁଠାରେ ଆମେ ବିଜୟ ଲାଭ କରିପାରିବା। ଯଦି କୌଣସି ବୀର ଜନ୍ମ ନେଉଛି, ତେବେ ମନୁଷ୍ୟ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରୁନ୍ତୁ; ସେ ମାନବ ଆହୁତି ଦିଅନ୍ତୁ, ଦେବତାଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା ଭାଗୀ ହେଉନ୍ତୁ। ତୁମର ଧୂଆଁ, ହେ ତୀବ୍ର, ଆକାଶକୁ ଉଠେ; ତୁମର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶିଖା ସୂର୍ଯ୍ୟର ଚମକ ଭଳି ପ୍ରସାରିତ। ତୁମେ, ଶୁଧ୍ଧିକର୍ତ୍ତା, ତୁମର ଦୀପ୍ତିରେ ଚମକୁଛ। ତୁମେ, ଅଗ୍ନି, ପ୍ରଭୁତ୍ୱର ଖ୍ୟାତିର ଧାରକ; ମିତ୍ର ଭଳି ସ୍ୱାମୀ। ହେ ଜ୍ଞାନୀ, ତୁମେ ଲୋକଙ୍କୁ ଗୌରବ ଦିଅ, ଭୃଦ୍ଧିକୁ ପୋଷଣ କର। ପ୍ରଭାତରେ ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଅତିଥି, ସ୍ତୁତି ହେଉ; ଯାହାଁ ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ଆହୁତି ଦେଉଛନ୍ତି, ସେଇ ଅମୃତ ଅଗ୍ନିରେ। ଯେଉଁଠାରେ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅଛି, ସେଠି ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ବଡ଼ ସ୍ତୁତି ଦିଅ, ଦୀପ୍ତିମାନ; ଶକ୍ତି ଓ ଧନ ଗାୟର ଭଳି ତୁମଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଘରେ ଘରେ, ପ୍ରିୟ ଅତିଥି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ମୁଁ ଏହି ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଛି, ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମୋ ଆକାଂକ୍ଷାର ଗୀତ ସହ। ମହାନ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ସ୍ତୁତି କରିଛନ୍ତି; ମିତ୍ର ଭଳି, ଖ୍ୟାତି ପାଇଁ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଧାନ ସ୍ଥାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ଆମେ ଅଗ୍ନି, ବୃତ୍ର ନାଶକ, ପ୍ରାଚୀନ, ଜ୍ଞାନୀ, ଦାନରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ବଡ଼ ମୁଖ ଧାରୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଛୁ। ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନୀତିରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଅଗ୍ନି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ; ସେ କଶ୍ୟପଙ୍କ ପିତା, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଜନନୀ, ମନୁ ଋଷି। ଆମେ ସୋମ, ରାଜା, ଵରୁଣ, ଅଗ୍ନି, ଆଦିତ୍ୟ, ବିଷ୍ଣୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ। ଏଠାରୁ ସେମାନେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟତାକୁ ଅଭିମୁଖୀନ ହେଇ, ସ୍ୱର୍ଗର ଶିଖରକୁ ଯାଆନ୍ତି; ସେମାନେ ବିଜୟୀ ଭାବରେ ଅଗ୍ନିର ଆଲୋକ ମାର୍ଗରେ ଅଗ୍ରସର ହୁଅନ୍ତି, ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ଯେପରି ଗତି କରିଥିଲେ। ଧନ ଓ ମହତ୍ତ୍ୱ ପାଇଁ, ଅଗ୍ନି, ଆମେ ତୁମକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରୁଛୁ; ତୁମେ ସ୍ତୁତିଯୋଗ୍ୟ, ହେ ମହାନ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ ତୁମର ପୁରୋହିତ। ଯେଉଁଠାରେ ଜ୍ଞାନୀ 'ବ୍ରହ୍ମ' କୁ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ବେସ୍ ଭଳି ଚକ୍ରକୁ ଘେରି ରହିଛି। ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆମ ଶବ୍ଦ ଶୁଣ; ମାୟାବୀ ଓ ଦୂଷ୍ଟମାନେଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ଚତୁରତାକୁ ଦମନ କର। ଏଠାରେ, ଅଗ୍ନି, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଉପାସନା କର; ଧାର୍ମିକ ଲୋକ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଘୃତ ସିଞ୍ଚିତ, ସେମାନେ ପାଇଁ ଆହୁତି ଦିଅ। ଦ୍ୱିତୀୟ, ପ୍ରଥମ ଅର୍ଧ—ମୁଁ ନିଷ୍ଠା ସହ କହିବି; ଅଗ୍ନି, କେ ତୁମର ଶତ୍ରୁ? ମୁଁ ତୁମ ମହତ୍ୱର ଆଶ୍ରୟକୁ ବାଣ ଭଳି ଆସୁଛି। ପୁରାତନ ଶବ୍ଦ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ, ଅଗ୍ନି, ଭୃଗୁମାନେଙ୍କ ମହାନ, ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକ ବହନ କରୁଥିବା, ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାନ କର। ଅଗ୍ନି, ଶକ୍ତି ଓ ଧନର ପ୍ରଭୁ, ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବର ଧାରକ, ଜାତବେଦାସ୍, ଆମକୁ ମହାନ ଖ୍ୟାତି ଦିଅ। ଅଗ୍ନି, ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଉପାସକ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଉପାସନା କର; ଖୁସିର ପୁରୋହିତ ଭାବରେ ତୁମେ ଚମକୁଛ, ବାଧା ଦୂର କରୁଛ। ସାତ ମାଆଁରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ, ସେ ଖ୍ୟାତି ପାଇଁ ଜ୍ଞାନ ଚାହିଲେ; ଏହି ଦୃଢ଼ ଅଗ୍ନି ଧନ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିପାରନ୍ତି। ଏହି ଚିନ୍ତା ଦିନେ ଆସୁ, ଆଦିତିର କୃପା ଭଳି, ଶାନ୍ତି ଓ ସୁଖ ଆଣୁ, ବାଧା ଦୂର କରୁ। ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର; ଯାତବେଦାସ୍ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କର, ଯାହାର ଚଳିତ ଧୂଆଁ ଧରାଯାଏନାହିଁ, ଯାହାର ଶିଖା ଅଗ୍ରାହ୍ୟ।