ସାମଵେଦଃ

ଏହି ଦିବ୍ୟ କଥାରେ, ଆମେ ଆରମ୍ଭ କରୁଛୁ ବିଦ୍ୟାରେ ଆବୃତ, ଯଜ୍ଞର ଅନୁଗ୍ରହରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆମ ଚୟନ କରିଛୁ। ସେମାନେ ଏଠି ସୋମର ଆସ୍ୱାଦନ କରୁନ୍ତୁ। ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ପବିତ୍ର ସୋମ ଦେବତା, ତୁମର ହର୍ଷଦାୟକ ଜନ୍ମକୁ ଦିଗ୍-ଦିଗନ୍ତରେ ଉଚ୍ଚ କରିଛନ୍ତି; ଆମକୁ ଦୃଢ଼ ରକ୍ଷା ଓ ବଡ଼ ଖ୍ୟାତି ଦିଅ। ଏହି ସୋମ ଧାରା ଇନ୍ଦ୍ର, ବରୁଣ ଓ ମାରୁତଙ୍କ ପାଇଁ ବିସ୍ତୃତ ଅନୁଗ୍ରହ ନେଇ ବହୁଛି। ଏହି ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ମାନବ ମହିମାର ସମସ୍ତ ଗୌରବ ଅଧିଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛୁ। ପବିତ୍ର ସୋମ, ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରବାହିତ, ଜଳରେ ଆବୃତ, ତୁମେ ସତ୍ୟର ଧନଧାରୀ ଗର୍ଭରେ ବସ। ଶ୍ୱେତ ଦୁଧର ଆକାଶୀୟ ଉତ୍ସ ଚୁଷି, ତୁମେ ପ୍ରାଚୀନ, ପ୍ରିୟ ସ୍ୱାଦର ଆସନକୁ ଆସିଛ; ପୁରୁଷମାନେ ପବିତ୍ର କରି, ଶକ୍ତି ଅନ୍ୱେଷଣ କରୁଛନ୍ତି। ପବିତ୍ରକାରୀ ସୋମ, ଲୋକମାନେ ତୁମକୁ ମଣ୍ଡପ ଚାରିପାଖରେ ବସିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି; ଶୀଘ୍ର ଘୋଡ଼ାମାନେ ତୁମକୁ ପବିତ୍ର କରି, ଦର୍ବରେ ନେଇଯାନ୍ତି। ଦେବତାମୟ ସୋମ, ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ଅପମୃଶ୍ରାପର ନାଶକ, ଲୋକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରେ; ସେ ଦେବମାନଙ୍କର ପିତା, କୁଶଳ ନିର୍ମାତା, ସ୍ୱର୍ଗର ଆଧାର ଓ ପୃଥିବୀର ଭିତ୍ତି। ଉଶନାସ ନାମକ ଦୃଷ୍ଟା ଋଷି, ମହାପ୍ରଜ୍ଞା, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ କରି, ଗୁପ୍ତ ସୂତ୍ର ଉନ୍ମୋଚନ କରିଛନ୍ତି; ଦୂରସ୍ଥ ସ୍ଥାନରେ ଗାଁମାନଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ନାମ ଉନ୍ମୋଚନ କରିଛନ୍ତି। ଆମେ ତୁମକୁ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଦୁହା ଗାଁମାନେ ଯେପରି ଡାକେ, ସେପରି ପ୍ରଶଂସା କରୁଛୁ। ଚଳିତ ଏବଂ ଅଚଳ ଜଗତର ନାଥ, ଆଲୋକଦୃଷ୍ଟି ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ଦ୍ୱିତୀୟ କେହି ନାହାନ୍ତି, ନ ଦେବମାନେ, ନ ମାନବମାନେ; ଆମେ ତୁମକୁ ଡାକୁଛୁ, ଅଶ୍ୱ ଓ ଗାଁ ଆଶା କରି। କିଏ ଏହି ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ରକ୍ଷା ଦେଇଛି ଯେ, ଆମର ବଢ଼ୁଥିବା ବନ୍ଧୁ ଆମ ଦୂତ ହୋଇଛି? କେଉଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସାହାଯ୍ୟ ତୁମେ ଚୟନ କରିଛ? କିଏ ତୁମର ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସବୁଠୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଶକ୍ତି ଯେ, ସୋମ ଆସ୍ଥାନରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ? ଏହି ଧନଦାତା ଇନ୍ଦ୍ର କଠିନ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଇଥାନ୍ତି। ସେ ବନ୍ଧୁମାନେ, ଗାୟକମାନେ, ଆମର ଶତଗୁଣ ସାହାଯ୍ୟକାରୀ ହେଉ। ଆମେ ଏହି ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମୃତ୍ୟୁଜୟୀ, ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଗୀତରେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛୁ, ଯେପରି ଗାଁ ଦୁଧିଆ ଛାନାକୁ ଡାକେ। ଆମେ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ବୃଷଭ, ସମୃଦ୍ଧିର ଦାତା, ଶକ୍ତିରେ ଆବୃତ, ପର୍ବତପରି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଶୀଘ୍ର ଗୋ-ଦାତା ଉପାସନା କରୁଛୁ। ତୁମ ପ୍ରଶଂସାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଡାକ; ସୋମ ଚାପିବା ବେଳେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଗାଉଛି, ଯେପରି କାରିଗର ଦକ୍ଷିଣା ପାଇଁ ଡାକେ। କୌଣସି ଲୋଭୀ କିମ୍ବା ଦୁର୍ବଳ ଶତ୍ରୁ ଏହି ଶୀଘ୍ର, ହର୍ଷଦାୟକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆଟକେଇ ପାରିବେ ନାହିଁ; ଯିଏ ସୋମ ଚାପେ, ତାକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଉପଯୁକ୍ତ ଦାନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ସୋମ, ମଧୁର ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଧାରାରେ ବହ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଚାପାଯାଇଛ। ଦାନବ ନାଶକ, ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ନିଜ ଆସନରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି; ପାତ୍ରରେ ବିଶ୍ରାମ ନେଇଛନ୍ତି। ଅନ୍ଧକାର ନାଶକ, ସବୁଠୁ ବଡ଼, ଭୃତ୍ର ନାଶକ, ଦାନଶୀଳଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ ଦିଅ। ସୋମ, ସବୁଠୁ ମଧୁର, ସବୁଠୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉତ୍ସାହରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ବହ। ବୃଷଭ ତୁମେ ପିଇ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ; ମଣିଷ ତୁମେ ପିଇ ଆଲୋକ ଲାଭ କରନ୍ତି; ତୀବ୍ର ବୁଦ୍ଧିରେ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଦେଖି ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଯାନ୍ତି। ଏହି ଚାପା ସୋମ ଧାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯାଉ; ଶୀଘ୍ର ଧାରା, ଶ୍ରବଣଯୋଗ୍ୟ, ଆଲୋକଦ୍ରଷ୍ଟା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚୁ। ଏହି ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମର୍ଥନ ପାଇଁ ବହୁଛି; ବିଜୟୀ ସୋମ ନିଜ ଜ୍ଞାନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। ଉତ୍ସାହରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପୁରସ୍କାର ଓ ସମର୍ଥନ ଦଳେଇ, ବଡ଼ ବଜ୍ର ଧାରଣ କରି, ଜଳରେ ବିଜୟୀ ହୁଏ। ଏହି ଉତ୍ସାହଦାୟକ ସୋମ ପାଇଁ, ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ, ବନ୍ଧୁମାନେ ଦୀର୍ଘ ଜିହ୍ବା କୁକୁରକୁ ଦୂର କର। ଯେ ସୋମ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଧାରାରେ ଚାପାଯାଉଛି, ସେ ଘୋଡ଼ା ପରି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ। ସେ ସୋମ, କ୍ରୋଧ ରହିତ, ସମସ୍ତ ଚିନ୍ତାରେ ଲୋକମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତୁ; ଧାରା ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉ। ଏହି ପ୍ରିୟ, ଶୀଘ୍ରଗାମୀ, ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ସୋମ ପବିତ୍ର ହୁଏ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାମ ଧାରଣ କରେ; ଯାହା ଉପରେ ବୃହତ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଦୂରଦର୍ଶୀ ଏକ ରଥରେ ଆରୁଢ଼ ହୁଏ। ସତ୍ୟର ଜିହ୍ବା ମଧୁର ଓ ପ୍ରିୟ ଭାବେ ବହୁଛି; ଅଚ୍ୟୁତ ଚିନ୍ତାଧିପତି; ପୁତ୍ର ନିଜ ପିତାମାତାଙ୍କର ତୃତୀୟ ନାମ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସାଇଥାଏ। ଦେବମାନେ ଜାରରେ ସୋମ ଢାଳିଛନ୍ତି, ଚିତ୍କାର କରି, ମଣିଷମାନେ ନେତୃତ୍ୱ କରି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ରରେ ଭରିଛନ୍ତି; ସତ୍ୟଦାତାମାନେ ଆସିଛନ୍ତି, ଓ ଉଷା, ତୁମେ ତ୍ରିପୃଷ୍ଠ ସ୍ଥାନରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୁଅ। ଯଜ୍ଞ ପରେ ଯଜ୍ଞ, ସ୍ତୁତି ପରେ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା, ଆମେ ଅମୃତ ଜାତବେଦାସ୍ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଘୋଷଣା କରୁଛୁ, ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ, ଦକ୍ଷତା ଓ ଦାନ ପାଇଁ। ଶକ୍ତିପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଆମେ ଅର୍ପଣ କରି ସେବା କରିବାକୁ ଚାହୁଁ, ସେ ଆମର ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ରକ୍ଷକ, ବୃଦ୍ଧିକାରୀ ଓ ଶରୀରର ରକ୍ଷକ ହେଉ। ଏଠାରେ ଆସ, ଅଗ୍ନି, ମୁଁ ତୁମକୁ ବିଭିନ୍ନ ଶବ୍ଦ କହିବି; ଏହି ହବି ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉ। ଯେଉଁଠାରେ, ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ତୁମେ ମନ ଦିଅ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟି ଲଗାଅ, ସେଠାରେ ତୁମର ଆସନ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ। ତୁମ ଏକ ଦାନ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇନାହିଁ, ଏହି ଜନମାନେର ପ୍ରଭୁ; ଏହିପାଇଁ ଆମେ ତୁମ ଅନୁଗ୍ରହ ଚାହୁଁ। ଆମେ କୌଣସି ଭାର ବୋହିନାହିଁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅଦୃଷ୍ଟପୂର୍ବ, ବଜ୍ରଧାରୀ, ଚମତ୍କାର କର, ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଡାକୁଛୁ। ଆମ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆମେ ତୁମ ସାହାଯ୍ୟ ଚାହୁଁ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆମ ପାଖକୁ ଆସ, ଯେଉଁମାନେ ସାହସ କରିଛୁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ତୁମକୁ ସାଥୀ ଓ ନିଶ୍ଚଳ ବନ୍ଧୁ ଭାବେ ଚୟନ କରିଛୁ। ଏହିପାଇଁ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଗୀତରେ ତୁମକୁ ଆମେ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ, ଆଗ୍ରହରେ ଡାକୁଛୁ; ଜଳ ଓ ଧାରା ସହିତ ଆସ।