ସାମଵେଦଃ

ଏକ ସମୟରେ, ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିର ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଅନୁଭବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା—ସେହି ହେଉଛି ସଉଂଖ୍ୟ ଝରଣାରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା, ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ଶ୍ୱେତ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଶିଖରରୁ ଦୁଧ ଦେଇଯାଉଥିବା ବୃଷଭ, ଯେଉଁଥିରେ ସମସ୍ତ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁତ ଅଛି। ଏହି ବୃଷଭ ହେଉଛି ସୋମା—ଯେଉଁଥି ଅପରିମିତ ଧନ, ଶୁଭ ନିବାସ, ଏବଂ ଅର୍ପଣ ଦେଇଥିବା ଶକ୍ତିର ଉତ୍ସ। ପବମାନା ସୋମା ଦିବ୍ୟ ଜନ୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଥିବା, ଅମରତ୍ୱର ଘୋଷଣା କରୁଥିବା ସବୁଠୁ ଦୀପ୍ତିମାନ ଶକ୍ତି। ସୋମା ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ଶୁଧ୍ଧ ତାଳ ମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶୁଧ୍ଧ କରିଥିବା ଫିଲ୍ଟର ମାଧ୍ୟମରେ ଅତି ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ପ୍ରବାହ ହେଉଛି, ପାଣିର ତରଙ୍ଗ ଭଳି ଖେଳିବା ଭାବରେ। ଶକ୍ତିରେ, ସୋମା ଗଂଗା ମାନେ ଦେଇଥିବା ଶିଳା ମଧ୍ୟରୁ ଚିରି ଗଂଗା ଏବଂ ଅଶ୍ୱ ମାନଙ୍କର ଉପକୂଳକୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କରିଥିଲେ, ଏକ ବୀର ଭଳି ବେହେଉଥିଲେ। ଏହି ସୋମା, ଦୟାଳୁ ଏବଂ ଅରଣ୍ୟର ଜନ୍ମ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅତିଶୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଖ୍ୟାତି ଦେଇଥିଲେ, ଯେଉଁଥି ଦୁଇ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରିବାକୁ ଚାହିଁଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ ଜନମାନଙ୍କର ରାଜା, ସେଉଁଥି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶାସନ କରିଥିଲେ; ଯେଉଁଥି ତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିଥିଲେ, ସେଉଁଥିକୁ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ, ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ତରାଳରେ ଏବଂ ମାନବ ମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ତାଙ୍କର ଅନନ୍ଦ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହୋଇଥିଲା। ବରୁଣ, ଆମରୁ ସବୁଠୁ ଉଚ୍ଚ ଫାନ୍ଦ କୁ ଉଠା, ତଳ ଏବଂ ମଧ୍ୟ ଫାନ୍ଦକୁ ମୁକ୍ତ କର; ତାପରେ, ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ନ୍ୟାୟରେ, ଅପରାଧ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇ, ଆମେ ଆଦିତିଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହେଉ। ଶୁଧ୍ଧ ସୋମା ସହିତ, ଆମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିବାକୁ, ସଦା ବିଜୟୀ ହେବାକୁ ଚାହୁଁ; ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଆଦିତି, ନଦୀ, ପୃଥିବୀ ଏବଂ ଆକାଶ ଆମକୁ କଷ୍ଟ ଦେଉନାହିଁ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବମାନେ, ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କର। ସୋମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ବରୁଣ, ମାରୁତ ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ବିଶାଳ ଅନ୍ତରାଳ ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ। ଏହି ଶକ୍ତିରେ, ମାନବ ମାନେ ମଧ୍ୟର ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ମହିମା ଅଭିଲାଷା କରି, ଆମେ ଜିତିବାକୁ ଚାହୁଁ। ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି କହିଲେ: "ମୁଁ ରିତୁର ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମ, ଦେବମାନେ ପୂର୍ବରୁ, ଅମରତ୍ୱର ନାମ; ଯେଉଁଥି ମୋତେ ଦେଇଥାଏ, ସେ ଏହି ଅମରତ୍ୱ ପାଇଁ। ମୁଁ ଖାଦ୍ୟ, ମୁଁ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଗ କରୁଥିବାକୁ ଭୋଗ କରେ।" ସୋମା ଏହି ଶକ୍ତିକୁ କଳା ଗଂଗା, ଲାଲ ଗଂଗା, ଏବଂ ଚିହ୍ନିତ ଗଂଗା ମଧ୍ୟରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଦୁଧ ଦେଇ। ଅନ୍ୟିଆ ବୃଷଭ, ଚିହ୍ନିତ ଗଂଗା ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଦୁର୍ଦାମ୍ୟ, ଜଗତ ମଧ୍ୟରେ ଜିତିବା ଅଭିଲାଷା କରି ଗଜ୍ଜନ କରୁଥିଲେ; ମାୟାବୀ ତାଙ୍କୁ ମାୟାରେ ମାପିଥିଲେ, ପିତୃମାନେ ମାନବ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତାଙ୍କର ଅଣୁକୁ ଉଠାଇଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଦୁଇ ଯୋକ୍ତା ସହିତ, ସ୍ୱର ଯୋକ୍ତା କରି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦଣ୍ଡଧାରୀ ଭଳି ମିଶିଗଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମକୁ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଏବଂ ହଜାର ଉପହାର ଥିବା ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ତୁମ ମହାଶକ୍ତିରେ ରକ୍ଷା କର। ଯେଉଁଥି ବିସ୍ତାର କରେ ଏବଂ ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ, ଅନୁଷ୍ଟୁଭ ଅର୍ପଣ, ଉପହାର ଚାଲକ, ବ୍ରହ୍ମା ଭଳି, ସବିତାର ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁର ଦୀପ୍ତିରୁ ରଥାନ୍ତର ଉଠାଇଥିଲେ। ବାୟୁ, ତୁମ ଦଳ ସହିତ ଆସ; ମୁଁ ତୁମକୁ ସମ୍ମୁଖ କରୁଛି। ତୁମେ ସୋମା ଚୁନିଥିବା ଘରକୁ ଆସିବା। ମଘବନ, ତୁମେ ବୃତ୍ର ନିଧନ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଲାବେଳେ, ପୃଥିବୀକୁ ବିସ୍ତାର କରି, ଆକାଶକୁ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ମୋତେ ଦୀପ୍ତି ଦିଅ, ଖ୍ୟାତି ଦିଅ, ଯଜ୍ଞର ତତ୍ତ୍ୱ ଦିଅ; ପ୍ରଜାପତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହାକୁ ଆକାଶରେ ନିଶ୍ଚିତ କର। ତୁମ ଆହାର ଶକ୍ତି ଏକତ୍ରିତ ହେଉ, ଉପହାର ଏକତ୍ରିତ ହେଉ, ବିପକ୍ଷକୁ ଜିତିବା ଶକ୍ତି ଏକତ୍ରିତ ହେଉ। ସୋମା, ଅମରତ୍ୱ ପାଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ସବୁଠୁ ଉଚ୍ଚ ଖ୍ୟାତିକୁ ଆକାଶରେ ରଖ। ସୋମା, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଉଦ୍ଭିଦ, ପାଣି, ଗଂଗା ନିର୍ମାଣ କରିଛ; ତୁମ ଦେହରୁ ବିଶାଳ ଦିଗନ୍ତ ବିସ୍ତାର କରିଛ; ତୁମ ଦୀପ୍ତିରେ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରିଛ। ମୁଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ—ଯଜ୍ଞର ପୁରୋହିତ, ଦେବତା, ଉପକାରୀ, ଧନ ଦେଇଥିବା। ଗଂଗା ମାନେ ପ୍ରଥମ ନାମ, ତିନି ଦିଗରେ ସତର ନାମ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ; ଜଣା ଥିବା ମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ; ଲାଲ, ପ୍ରଶିଦ୍ଧ ଗଂଗା ଭୂମିରେ ପ୍ରକଟ ହେଉଥିଲେ। କିଛି ଏକସଙ୍ଗରେ ଯାଉଛି, ଅନ୍ୟିଆ ଏକସଙ୍ଗରେ ଆସୁଛି; ନଦୀମାନେ ଏକ ସମାନ ଦିଗକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଛି। ଶୁଧ୍ଧ, ଦୀପ୍ତିମାନ ମାନେ ଶୁଧ୍ଧ, ଦୀପ୍ତିମାନ, ଖାଦ୍ୟ ଦେଇଥିବା ପାଣିକୁ ନିକଟ ହେଉଛି। ସୁଭ ଦିନର ଯୁବତୀ ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ଉଠିଲା, ତାଙ୍କର ଚିହ୍ନ ପ୍ରସାରିତ ହେଲା; ଶୁଭ ଶୟନସ୍ଥାନ ପ୍ରକଟ ହେଲା; ଜଗତର ରାତି ଆସିଲା। ଏବେ ଆମେ ବୃଷଭ, ଲାଲ ଏହି ଶକ୍ତିର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବା; ଆମର ବାଣୀ ଜାତବେଦସ, ବୈଶ୍ୱାନର, ନୂତନ ମନ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଯାଉ; ଶୁଧ୍ଧ, ସୋମା ପରି, ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ଅତି ଶୁଭ। ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଆକାଶ ଏବଂ ପୃଥିବୀ, ଜଳର ପୁତ୍ର, ମୋ ଯଜ୍ଞକୁ ଶୁଣନ୍ତୁ; ମୋର ବାଣୀ ଏଠାରେ ବିକିରଣ ହେବନାହିଁ; ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଉପକୃତ କରି କହିବା, ଶେଷରେ ଆନନ୍ଦ କରିବା। ଖ୍ୟାତି ଆକାଶ ଏବଂ ପୃଥିବୀରୁ ମୋର ହେଉ, ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ବୃହସ୍ପତିରୁ ମୋର ହେଉ, ଭଗରୁ ମୋର ହେଉ, ମୋ ପାଇଁ ଖ୍ୟାତି ମୁକ୍ତ ହେଉ; ପ୍ରଶିଦ୍ଧ ମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ବକ୍ତା ହେଉ। ଏବେ ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ବୀରତା କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିବି—ଯେଉଁଥି ସେ ପ୍ରଥମେ ଦଣ୍ଡଧାରୀ ଭାବରେ କରିଥିଲେ; ସେ ନାଗକୁ ବଧ କରି, ପାଣିକୁ ଉଭାଇ, ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ଆଘାତ କରି, ପାହାଡ଼କୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲେ। ମୁଁ ଜନ୍ମରୁ ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ଜୀବମାନେ ଜାଣିଥିବା; ଘୃତ ମୋର ଦୃଷ୍ଟି, ଅମରତ୍ୱ ମୋର ଖାଦ୍ୟ; ମୁଁ ତିନି ଭାଗର ଧାରଣକାରୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଆକାଶର ଯାତ୍ରୀ, ଅନବଧି ଆଲୋକ, ଅର୍ପଣ ଏବଂ ସବୁ। ଅଗ୍ନି, ଜ୍ଞାନୀଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପଦକୁ ରକ୍ଷା କରେ; ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦ୍ରୁତ ପଦକୁ ରକ୍ଷା କରେ; ନାବିରେ, ସପ୍ତମୁଖୀ ଅଗ୍ନି ରକ୍ଷା କରେ।