ସାମଵେଦଃ

ଉତ୍ସୁକ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୁବାମାନେ ଦୂରୁଦୂର୍ବଳ ବଣ୍ଡୁକୁ ଟାଣି ନିଆନ୍ତି, ତାଙ୍କର ମହାପୌରୁଷତ୍ୱ ପ୍ରକାଶ ପାଉଛି। ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେବମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଇଁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ପାଇଁ, ସବୁଠୁ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ତାଳି ଦେଇ, ତୀବ୍ର ଓ ଧୂସର ରଙ୍ଗର ସୋମାକୁ ପାଣିରେ ଶୁଧ କରନ୍ତି; ସେ, ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ଏକାସାଥି ଉତ୍ସାହରେ ଆଗେ ବଢ଼ିଯାନ୍ତି। ମାନବ, ସୋମାକୁ ଚାପି ଦେଇ, ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ; କ୍ରୁର କର୍ମର କୁକୁରକୁ ଦୂର କର, ଭୃଗୁମାନେ ଯେପରି ଯଜ୍ଞରେ କରିଥିଲେ। ପ୍ରିୟ ଓ ତୀବ୍ର ଗତିର ସୋମା, ନାମ ଧାରଣ କରି, ଶୁଧ ହୁଅଛି; ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯାହାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ବିଶାଳ ରଥରେ ଚଢ଼ି ସମସ୍ତକୁ ଦେଖିଥାଏ। ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ଫୁଟା ଫୁଟା ଫୁଟିବା ପାଣି ଆମ ପାଇଁ ଝରୁ; ଦୀପ୍ତିମାନ ତୀବ୍ର ଘୋଡାମାନେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ହୁଅନ୍ତୁ। ଖାଇନଥିବା, ଇଚ୍ଛା, ବିରୋଧୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆମର ହୁଅନ୍ତୁ, ଆମର ଚିନ୍ତା ପୂରଣ ହୁଅ। ଏହି ସୋମା, ପାତ୍ରରେ ମଧୁର, ଶବ୍ଦ କରୁଛି; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର, ସବୁଠୁ ଦୀପ୍ତିମାନ ଆକୃତି। ଭଲ ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗାଁମାନେ ଘୀ ଝରାଉଛନ୍ତି, ନଦୀମାନେ ଦୁଧରେ ଭରି ଝରୁଛନ୍ତି। ଚନ୍ଦ୍ରମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ଘରକୁ ଯାଇଛି; ମିତ୍ର ଭଳି, ସଙ୍ଗୀ, ଗୀତକୁ କମ କରେନାହିଁ। ଯୁବକ ଯେପରି କନ୍ୟାମାନଙ୍କ ସହ, ସୋମା ପାତ୍ରରେ ଶତଗୁଣ ଶକ୍ତି ସହ ପଥରେ ଉଦ୍ୟମ କରୁଛି। ସୋମା, ଦିବ୍ୟ ରସ, ଶୁଧ ହୁଅଛି; ପ୍ରଜ୍ଞାମାନେ, ଦେବ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଧୂସର ଏହା, ଘୋଡାର ଶକ୍ତିରେ ନଦୀରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। ବିଚକ୍ଷଣ ବିଚାରର ମଧ୍ୟରେ ବଳିଶାଳୀ ସୋମା ଶୁଧ ହୁଅଛି; ସେ ଦିନକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ପ୍ରଭାତକୁ ଜାଗାଇଥାଏ; ଆକାଶ, ନଦୀ, ପାତ୍ରକୁ ଶ୍ୱାସ ଦେଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହୃଦୟରେ ପ୍ରବେଶ କରେ। ତାଙ୍କ ପାଇଁ ତିନିଥର ସାତ ଗାଁ ଦୁଧ ଦେଇଛି; ସତ୍ୟ, ଅମର, ସବୁଠୁ ଉଚ୍ଚ ଆକାଶରେ; ଚାରି ଅନ୍ୟ ଲୋକକୁ ଅଲଗା କରି, ସୁନ୍ଦର କରିଛି। ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଭଲ ଚାପି ଦିଅ, ସୋମା; ଦୁଃଖ ଦୂର କର, ସୁରକ୍ଷା ସହିତ; ତୁମ ଏସେନ୍ସ ଦୁଇମୁଖୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉନାହିଁ, ଏଠି ଉଦାର ଫୁଟା ରହିଥାଉ। ଧୂସର ବଳିଶାଳୀ ସୋମା, ଦୁଇ ଶ୍ୟାମ ଘୋଡା ପାଇଁ ଚାପି ଦିଅ; ରାଜା ଭଳି ଗାଁମାନେ ଉପରେ ଗର୍ଜନ କରୁଛି; ଶୁଧ ହେଇ, ଅଜରା ରାସ୍ତା ଖୋଜୁଛି, ଗୃତ ଭରିଥିବା ଗର୍ଭରେ ଗୃଧ୍ର ଭଳି ବସିଯାଏ। ଦେବତା ପାଇଁ ମଧୁର ଫୁଟା ଝରିଛି, ତିଆରି ଝରିଥିବା ଗାଁ ଛାଣି, ଅସ୍ତରାଳରେ ଥିବା ମାତା ଗାଁ ପରି; ସେମାନେ ତୀରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଶୁଭ୍ର କରନ୍ତି, ଦୀପ୍ତି ଦେଇ, ଏକତା କରନ୍ତି; ଇଚ୍ଛାକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରନ୍ତି, ଉଦାରଙ୍କୁ ଏକତା କରନ୍ତି; ନଦୀ ପ୍ରବାହରେ, ସୁଂନା ପାଦ ଦେବମାନେ ତୀବ୍ର ଜଳପ୍ରାଣୀକୁ ଧରିଥାଏ। ତୁମର ଛାଣି ଚାଉଡ଼ି ଯାଇଛି, ପ୍ରାର୍ଥନାର ଲୋର୍ଡ; ତୁମେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସମସ୍ତ ଶରୀରକୁ ଆବୃତ କରୁଛ; ଅତିତାପ ନଥିବା ଶରୀର ଭଳି, କିଛି ଅପକାର ଲାଗେନାହିଁ; ଯେମାନେ ଚାଣି କରିଛନ୍ତି, ଏକାସାଥି ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଚାପିଥିବା ଫୁଟା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘୋଡା ଯାଉ; ଫୁଟା, ଶୁଣିବା ପାଇଁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଆଲୋକ ଜାଣି। ସୋମା, ଜାଗିଉ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଝରିଉ; ଦୀପ୍ତିମାନ ଶକ୍ତି ଆଣିଉ, ଆଲୋକ ଆଣିଉ। ମିତ୍ରମାନେ, ଶୁଧ ହୋଇଥିବା ସୋମା ପାଇଁ ବସିଉ, ଗୀତ ଗାଉ; ଶିଶୁକୁ ଅଳଙ୍କାର ଦେବା ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ ଦେବା ସହ ଘେରି ଦିଅ। ଶୁଧ କରାଯାଇଥିବା ସୋମା ପାଇଁ ଗୀତ ଗାଉ, ମିତ୍ରମାନେ; ଶିଶୁକୁ ଉପହାର ଓ ପ୍ରଶଂସା ସହ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ। ଶିଶୁ, ମହାମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ୱାସ ଦେଇ, ସତ୍ୟର ଆଲୋକକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରେ; ସମସ୍ତ ପ୍ରିୟ ବସ୍ତୁକୁ ଦୁଇତାରେ ଧରି ଆବୃତ କରେ। ସୋମା, ନଦୀ ଓ ଶକ୍ତି ସହ ଦିବ୍ୟ ସଭା ପାଇଁ ଶୁଧ ହୁଅ; ପାତ୍ରକୁ ଆ, ମଧୁର ସୋମା, ଆମ ବିଥିରେ ବସ। ଶୁଧ ହୋଇଥିବା ସୋମା ତାଙ୍କର ତରଙ୍ଗ ସହ ଦୋଳାଇ, ବାଧାକୁ ଭାଙ୍ଗି ଆସେ; ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦରେ, ତୀବ୍ର ଗର୍ଜନ କରେ। ଶୁଧ ଓ ଦକ୍ଷ ସୋମା ପାଇଁ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ; ସେ ଉପହାରରେ ଆନନ୍ଦ କରେ, ଚିନ୍ତାରେ ଗ୍ରହଣ କରେ, ଦକ୍ଷିଣା ଭଳି। ସୋମା, ଚାପି, ଗାଁ, ଘୋଡା, ଦକ୍ଷ, ଧନ ସହ ଆମକୁ ଧନ ଦିଅ; ଶୁଧ ରଙ୍ଗକୁ ଗାଁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରଖ। ଗାୟକମାନେ ତୁମକୁ ଧନ ଦାତା ଭାବରେ ଆହ୍ୱାନ କରିଛନ୍ତି; ଗାଁ ସହ ତୁମକୁ ରଙ୍ଗରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରିବା। ସୁନ୍ଦର ସୋନା, ଶ୍ୟାମ ଘୋଡାଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଶୁଧ ହୁଅଛି; ସେ ଶୁଭ ଦେବାରେ ଆନନ୍ଦ କରେ; ଗାୟକଙ୍କୁ ଆସ, ମହାପୌରୁଷ ଖ୍ୟାତି ଆଣିଅ। ଶୁଧ ହୋଇଥିବା ସୋମା, ପାତ୍ରକୁ ଘେରି, ମଧୁର ମଧୁ ଝରାଉଛି; ଋଷିମାନଙ୍କ ଗୀତ ଏହାକୁ ଘେରି ରହିଛି, ସାତଟି ଗୀତ। ସୋମା, ସବୁଠୁ ମଧୁର, ସବୁଠୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଝରିଉ; ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଉତ୍ସାହ, ସବୁଠୁ ଦୀପ୍ତିମାନ ଉତ୍ସାହ ତୁମର ହୁଅ। ପୋଷଣର ଲୋର୍ଡ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଖ୍ୟାତି ଓ ମହାପୌରୁଷତ୍ୱରେ ଦୀପ୍ତି ଦିଅ, ଦେବମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିବା ଦେବ; ମଧ୍ୟମ ପାତ୍ରକୁ, ଯୁବକ, ଆମପାଖକୁ ଆଣ। ଚାପିଥିବାମାନେ, ଗୀତକୁ ତୀବ୍ର ଘୋଡା ଭଳି ଝରାଉ, ବହୁ ଓ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଜଙ୍ଗଲରୁ ମୁକ୍ତ ନଦୀ ଭଳି। ଏହି ହେଉଛି ଉତ୍ସାହଦାୟକ, ହଜାର ଝରାଉଥିବା ବଳିଶାଳୀ, ଆକାଶରୁ ଦୁଧ ଦିଅଛି, ସମସ୍ତ ଧନ ଧାରଣ କରି। ସେ ଚାପି ହୋଇଛି, ଧନ, ଧନ୍ୟ, ଉପହାର ଆଣିଥିବା, ଭଲ ଗୃହ ଆଣିଥିବା ସୋମା। ପବମାନା, ତୁମେ ଦିବ୍ୟ ଜନ୍ମକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଛ, ସବୁଠୁ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଅମରତ୍ୱକୁ ଘୋଷଣା କରୁଛ। ସେ, ଝରା ଦ୍ୱାରା ଚାପି, ଛାଣି ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ, ସବୁଠୁ ଉତ୍ସାହଦାୟକ ଭଳି ଝରିଉଛି, ଜଳର ତରଙ୍ଗ ଭଳି ଖେଳୁଛି। ଶକ୍ତି ସହ ଗାଁ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଧ ଫାଟି, ପଥର ମଧ୍ୟରେ, ଗାଁ ଓ ଘୋଡା ପାଇଁ ଏନ୍କ୍ଲୋଜର୍ ଭିତରକୁ ଲାଗିଛି; ସେନାପତି ଭଳି ଆମର କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ଦୃଢ଼ତାରେ ଭାଙ୍ଗି ଯାଉ। ଏଭଳି ଶୁଧ ସୋମା, ସାଧୁ, ଜଙ୍ଗଲରୁ ଜନ୍ମିତ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଦୀପ୍ତିମାନ ଖ୍ୟାତି ଆମକୁ ଦିଅ, ଦୁଇ ଜଗତକୁ ଉପର୍ଜନ କରିବା ପାଇଁ ତୁମେ ଚାହୁଅଛ, ଶୁଭ୍ର ଦାଡ଼ି ଭଳି।