ସାମଵେଦଃ

ଏହି କଥା ପବିତ୍ର ସୋମର, ଯେଉଁଥିରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ମଧୁର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୋମ ରସ ନିରନ୍ତର ଧାରାରେ ଛାନା ଉପରେ ବହୁଛି, ଏହି ସୋମ ହଜାର ଦେଇଥିବା, ଶତ ଦେଇଥିବା, ଦାନରେ ପ୍ରଚୁର ଓ ସବୁଠାରୁ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ପବିତ୍ର କୁଶ ଉପରେ ଆସି ବସିଛି। ଏହି ସୋମ, ମଧୁର ଓ ଋତ ଅନୁସାରେ ବହୁଥିବା, ଜଳ ଧାରାରେ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଅଚଳ ଶିଖର ଉପରେ ଶୋଭିତ, ଘୃତ ଭରିଥିବା ପାତ୍ରରେ ଉପରକୁ ଯାଉଛି—ଏହି ସବୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଅତି ମଦକର ରସ। ଏହି ସୋମ ନାୟକ, ବୀର, ରଥର ମୁଣ୍ଡରେ ଯାଉଛି, ଗୋମାତା ଖୋଜୁଛି, ତାଙ୍କର ସେନା ଆନନ୍ଦିତ ହେଉଛି। ସେ ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ପାଇଁ ଶୁଭ ପଥ ଦେଉଛି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆହ୍ୱାନରେ ସୋମ ତାଙ୍କୁ ଦ୍ରୁତ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇଥାଏ। ତୁମ ମଧୁର ଧାରାଗୁଡିକ ନୂତନ ଭାବରେ ବହିଯାଇଛି, ପବିତ୍ର ହେବା ପରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରତିବନ୍ଧକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଯାଉଛି; ପବମାନ ସୋମ, ଗୋମାତାଙ୍କ ଗୃହକୁ ବହୁଛ, ତୁମ ଷ୍ଟୁତିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଛ। ଆସ, ଆମେ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଷ୍ଟୁତି କରିବା; ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ସୋମକୁ ଚାପିବା। ସେ ମଧୁର ଭାବେ ବହୁ, ଶତ୍ରୁକୁ ଅତିକ୍ରମ କର; ଦେବତା ଇନ୍ଦୁ ପାତ୍ରରେ ବସିଯାଉ। ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଦିଗ୍ବିଜୟୀ ରଥ ଭଳି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉଛି, ତାଙ୍କ ହାତରେ ସମସ୍ତ ଧନ ରଖିଦେଉଛି। ଯେତେବେଳେ କୌଶଳୀ କର୍ମକୁ ଉତ୍ତମ ଚିନ୍ତା କିମ୍ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣୀରେ ଗଢେ, ତେବେ ଉତ୍ସାହୀମାନେ ପ୍ରିୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଖୋଜନ୍ତି, ଗୋମାନେ ପାତ୍ରରେ ଇନ୍ଦୁକୁ ଖୋଜନ୍ତି। ଏକାସାଥିରେ ଦଶ ଜଣୀ ସଜ୍ଜନୀ, ପବିତ୍ର ଝରଣାମାନେ, ସୋମକୁ ପରିଷ୍କାର କରନ୍ତି; ପିତାମ୍ବର ଘୋଡ଼ା ଭଳି ସେ ଚକ୍ରାକାରେ ଦୌଡ଼ି, ପାତ୍ରରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ଘୋଡ଼ା ଭଳି ପ୍ରବେଶ କରେ। ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜୟୀ ସେନା ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ ଚିନ୍ତା ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ଭଳି ଜଳକୁ ବାଛନ୍ତି, ସେ ଜ୍ଞାନୀ ସୋମ କବି ଭଳି ପଥରେ ବହିଯାଉଛି। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୋମ, ଗୋମାତାରେ ପ୍ରଚୁର, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ସଂଗ୍ରାମ ଶକ୍ତି ଚାହିଁ, ଅସୁରକୁ ନାଶ କରି, ଦୁଷ୍ଟକୁ ଦୂର କରି, ଅନେକ ଅବକାଶ ଦେଉଛି, ସେ ପ୍ରଜାଙ୍କ ରାଜା। ଏହି ପବିତ୍ରତା ସହିତ ଧନକୁ ପବିତ୍ର କର; ଇନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରବଳ, ଧାରାରେ ବହିଯାଉ। ବାୟୁ ଭଳି ଚଳିତ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁରୁମେଧା, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ନିର୍ମାଣ କରନ୍ତି। ଏହି ମହାନ ସୋମ, ପ୍ରବଳ, ଜଳର ଗର୍ଭ ହେଲା, ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଚୟନ କଲା, ଇନ୍ଦ୍ରରେ ଶକ୍ତି ଦେଲା, ଏବଂ ପବିତ୍ର ହେବା ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଆଲୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲା, ଚନ୍ଦ୍ର। ସେ କ୍ରିୟାଶୀଳ, ଯୁଦ୍ଧର ରଥ ଭଳି ଶୀଘ୍ର ମୁକ୍ତି ହେଲା, ଚିନ୍ତା ଓ ପ୍ରଥମ ପ୍ରେରଣା ଦ୍ୱାରା। ଦଶ ଜଣୀ ଶିଖର ଉପରେ ଅଗ୍ନିକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି, ଗୃହରେ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳରେ। ଜଳର ତରଙ୍ଗ, ଶୀଘ୍ର ଚଳି, ସୋମ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତି, ଭକ୍ତିରେ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ; ସେମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ଦୀପ୍ତିମାନରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ଷଷ୍ଠ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟାଂଶ ଚାପିବାମାନେ ପାଇଁ, ଚାପିତ ସୋମର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ; ବନ୍ଧୁମାନେ, ଦୀର୍ଘ ଜିଭ ଥିବା କୁକୁରକୁ ଅର୍ପଣରୁ ଦୂର କର। ଏହି ପୂଷଣ, ସମ୍ପଦ, ଭାଗ୍ୟ, ସୋମ ପବିତ୍ର ହେବା ସମୟରେ ବହୁଛି, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ଲୋକ, ଶ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ ଦୁହିଁକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଛି। ଚାପିତ ସୋମ, ମଧୁରତାରେ ପ୍ରଚୁର, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛି; ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ବହୁଛି, ଦେବତାମାନେ, ଏହି ଆନନ୍ଦ ତୁମ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚୁ। ପବିତ୍ର ସୋମ, ଆମ ପାଇଁ ବହୁଛି, ପଥ ଓ ଜ୍ଞାନ ଦେଇ, ସାଖ୍ୟ, ନିର୍ମଳ, ସ୍ୱୟଂସ୍ଥିତ, ଆଲୋକ ଜ୍ଞାନୀ। ସୋମ, ଆମ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରତିଯୋଗୀ ଧନ ଧାରା କର, ଶତ ଭାଗ୍ୟ ଯାହା ଲୋକ ଚାହାନ୍ତି, ହଜାର ଧନ, ମହା ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଓ ଦୀପ୍ତି ସହ। ସେମାନେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତି, ଅହିତକାରୀ ନୁହେଁ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଇଛା କରି, ମାଆ ଗାଈ ନବଜାତ ବଛଡ଼ାକୁ ଯେମିତି ନିହାରନ୍ତି। ଉତ୍ସାହୀ ଓ ପ୍ରବଳ ପାଇଁ ସେମାନେ ଧନୁଷ ଟାଣନ୍ତି, ବୀରତା ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି; ଦୀପ୍ତିମାନେ ପ୍ରଭୁ ପାଇଁ, ପ୍ରବଳ ପାଇଁ, ପ୍ରଥମ ସାରିରେ ଯାନ୍ତି, ଓ ଯୁବମାନେ। ସେମାନେ ପିତାମ୍ବର, ଶୀଘ୍ର, କୃଷ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ ସୋମକୁ ଜଳରେ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି; ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦେବତା ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ ଯାଉଛି। ମୃତ୍ୟୁଶୀଳୀ, ସୋମ ଚାପିବା ବେଳେ, ଏହି ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ; ଦୁଷ୍କର୍ମର କୁକୁରକୁ ଦୂର କର, ଭୃଗୁମାନେ ଯେପରି ଯଜ୍ଞରେ କରିଥିଲେ। ପ୍ରିୟ, ଶୀଘ୍ର ବହୁଥିବା, ନାମ ଧାରଣ କରି ପବିତ୍ର ହେଉଛି; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯାହା ଉପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ମହିମା ଅବଲମ୍ବିତ, ଏହି ସୋମ ବିଶାଳ ରଥକୁ ଆରୋହଣ କରି ସମସ୍ତକୁ ଦେଖୁଛି। ଅନୁନ୍ୟାସିତ ବିନ୍ଦୁଗୁଡିକ ଆମ ପାଇଁ ବହୁନ୍ତୁ; ଦୀପ୍ତିମାନ, ଶୀଘ୍ର ଘୋଡ଼ାମାନେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ହେଉନ୍ତୁ। ଯେଉଁମାନେ ଖାଆନ୍ତି ନାହିଁ, ଇଛା, ବିପକ୍ଷୀ, ସେମାନେ ଆମ ହେଉନ୍ତୁ, ଆମ ଚିନ୍ତା ସଫଳ ହେଉ। ଏହି ପାତ୍ରରେ ସୋମ ମଧୁର ଧ୍ୱନି କରିଛି; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର, ସବୁଠାରୁ ଦୀପ୍ତିମାନ ଆକୃତି। ଭଲ ଦୁଧ ଦେଇଥିବା, ଘୃତ ବହୁଥିବା ଗାଈମାନେ ଧାରା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଝରଣାମାନେ ଦୁଧରେ ବହୁଛି। ଚନ୍ଦ୍ର ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ଗୃହକୁ ଗଲେ; ବନ୍ଧୁ ଭଳି, ସ୍ନେହ ଯେପରି କଦାପି କମିନଥାଏ, ସେପରି ଗାନ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ। ଯୁବକ ଝିଅମାନଙ୍କ ସହିତ ଯେପରି, ସୋମ ପାତ୍ରରେ ଶତଗୁଣ ଶକ୍ତି ସହିତ ପଥରେ ଚେଷ୍ଟା କରେ। ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା, କୌଶଳୀ ରସ ପବିତ୍ର ହେଉଛି; ଜ୍ଞାନୀ, ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ, ପିତାମ୍ବର ସୋମ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ସହିତ ନଦୀମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। ଚିନ୍ତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବଳିଷ୍ଠ ସୋମ ପବିତ୍ର; ସେ ଦିନକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଉଷାମାନେ ଜାଗାଇ, ସ୍ୱର୍ଗ, ନଦୀ, ପାତ୍ରକୁ ପ୍ରାଣ ଦେଉଛି, ଉପସ୍ପୃଷ୍ଟମାନେ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହୃଦୟରେ ପ୍ରବେଶ କରେ। ତାଙ୍କ ପାଇଁ, ତିନିଥର ସାତଟି ଗାଈ ଦୁଧ ଦେଇଛି; ସତ୍ୟ, ଅମୃତ ସୋମ ଉଚ୍ଚତମ ସ୍ୱର୍ଗରେ; ଚାରିଟି ଅନ୍ୟ ଲୋକ ସେ ଅଲଗା କରି, ସେମାନେ ସୁନ୍ଦର କରିଛି। ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଭଲଭାବେ ଚାପିତ ସୋମ ବହ; ତୁମେ ଦୁଃଖ ଦୂର କର, ସୁରକ୍ଷା ସହିତ; ତୁମ ରସ ଦୁଇମୁହିଁ ମଣିଷଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଓନାହିଁ, ଏଠାରେ ଦାତୃ ଧାରା ଥାଉ।