ସାମଵେଦଃ

ଓଡ଼ିଆ ରେ ଏହି ଶ୍ରୁତିଗୁଡିକୁ ଏକ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଜୀବନ୍ତ କଥାରେ ପୁନର୍କଥନ କରୁଛି: ସୋମା, ଶକ୍ତିର ଦାତା, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଦାନର ଲାଗି ଅବିରାମ ଭାବେ ବହିବାରେ ଲାଗିଛି। ସେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ଆଧାର, ଏକ ଉତ୍ସାହଦାୟକ ସମୁଦ୍ର ସ୍ୱରୂପ। ପବମାନ ସୋମା ତାଙ୍କର ଶୁଭ୍ର ଧାରା ମାନେ ଛାଣି ମାଧ୍ୟମରେ ବହିବାରେ ଲାଗିଛି; ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀ ସୋମା, ମାରୁତମାନେ ସହ ଉତ୍ସାହରେ ତାଙ୍କର ଗତିରେ ଦୃଢ଼। ସୋମା ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ବହି, ପାତ୍ରକୁ ଘୂରି, ପବିତ୍ର ଘାସ ଉପରେ ବସିବାକୁ ଯାଉଛି; ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏକ ତୀବ୍ର ଘୋଡାକୁ ଶାନ ଦେବା ପରି, ସୋମାକୁ ତାଙ୍କ ନିୟମରେ ଉପବେଶ କରାନ୍ତି। ଉଷଣାସ ପରି ଜ୍ଞାନର ଘୋଷଣା କରି, ଏହି ଦେବତା ଦେବମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ଦେଖାଇ ଦେଇଛି; ବଡ଼ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ, ଶୁଭ୍ର ବନ୍ଧନରେ ବନ୍ଧା, ଜ୍ଵଳନ୍ତ, ଏକ ଅଜଗର ପରି ଶବ୍ଦ କରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଯାଉଛି। ସେ ତିନିଟି ସ୍ୱରକୁ ଉଚ୍ଚ୍ୱାସ କରେ; ଅଗ୍ନି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଯାଉଛି, ଏହି ତ୍ରୁତିର ପ୍ରେରଣା, ପୂଜାରିଙ୍କର ଚିନ୍ତା। ଗାୟମାନେ ତାଙ୍କ ନାଇକୁ ଖୋଜି ଆସନ୍ତି; ଉତ୍ସୁକ ଚିନ୍ତାମାନେ ସୋମା ପାଇଁ ଯାଉଛି। ତାଙ୍କର ଶୀଘ୍ର ଧାରା, ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ, ପବିତ୍ର ହେଉଛି; ଦେବତା ସଙ୍ଗେ ମିଶିଯାଉଛି। ଚାପି ଯାଇଥିବା ରସ ଛାଣିକୁ ଘୂରି ବହିବାରେ ଲାଗିଛି, ଶବ୍ଦ କରୁଛି, ଅନୁପାତିତ ଘର ପରି, ହୋତାର ସହ ଗୋମାନେ। ସୋମା ପବିତ୍ର ହେଉଛି; ସେ ଚିନ୍ତାର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରୀ, ଆକାଶର, ପୃଥିବୀର, ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରୀ। ତିନି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ, ଯୁବ, ଶୀଘ୍ର-ବହିବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀକୁ ଉଚ୍ଚ୍ୱାସ କରାଯାଇଛି; କାଠରେ ଆବୃତ, ବହୁ ସମ୍ପଦ ଦେବାରେ ଲାଗିଛି, ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଭାଗ ନେଇଛନ୍ତି। ସେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ପ୍ରଥମ ନିୟମ ସ୍ଥାପନ କରି, ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପନ୍ନ କରି, ଜୀବମାନଙ୍କର ରକ୍ଷା କରିଛି। ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ, ଅପରିବାର୍ତ୍ତିତ ଶିଖର ଉପରେ, ବଡ଼ ସୋମା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ପାଷାଣ ଶବ୍ଦ କରୁଛି। ପିତମା, ଚାପି ଯାଇ, ଜଳର ଗର୍ଭରେ ବସି, ପବିତ୍ର ହେଉଛି; ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଚାପିଲେ ସେ ପଥ ଖୋଲିଦେଇ, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଚିନ୍ତା ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ। ଏହି ମଧୁର ସୋମା, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଛାଣିକୁ ଘୂରି ବହିଛି; ହଜାର ଦେବା, ଶତ ଦେବା, ବହୁ ସମ୍ପଦ ଦେବାରେ ଲାଗିଛି, ସବୁଠୁ ନିଶ୍ଚଳ, ପବିତ୍ର ଘାସ ଉପରେ ବସିଛି। ସୋମା, ମଧୁର, ନିୟମରେ ନିଷ୍ଠା, ଜଳରେ ଆବୃତ, ଅପରିବାର୍ତ୍ତିତ ଶିଖର ଉପରେ ବହିବା; ଘୀରେ ଭରିଥିବା ପାତ୍ରକୁ ଉପସ୍ଥିତ, ସବୁଠୁ ଉତ୍ସାହଦାୟକ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ପାନୀୟ। ନାୟକ, ବୀର, ରଥର ମୁଣ୍ଡରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ି, ଗାୟ ଖୋଜି, ତାଙ୍କ ସେନା ଉଲ୍ଲାସିତ; ତାଙ୍କ ଦଳକୁ ଶୁଭ କରି, ଇନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆହ୍ୱାନିତ ସୋମା, ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ପୋଶାକ ଦେଇଛି। ତୁମର ମଧୁର ଧାରା, ନୂତନ, ପବିତ୍ର ହେଲେ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ; ପବମାନ, ଗୋମାନେ ଅବସ୍ଥାନକୁ ବହିଯାଉଛି, ନିଜ ଶ୍ଲୋକରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଛି। ସମସ୍ତେ ଗାନ କର, ଦେବମାନେ ପ୍ରଶଂସା କର; ବହୁ ସମ୍ପଦ ପାଇଁ ସୋମାକୁ ଚାପ। ମଧୁର ଭାବେ ବହିବା, ଶତ୍ରୁକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଦେବତା ଇନ୍ଦୁ ପାତ୍ରରେ ବସୁ। ଉତ୍ସାହିତ, ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରୀ, ରଥ ପରି ଉପଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ଯାଉଛି; ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଯାଉଛି, ଅସ୍ତ୍ରରେ ଶୋଭିତ, ସମସ୍ତ ସମ୍ପଦ ତାଙ୍କ ହାତରେ ଦେଇଛି। ଶିଳ୍ପୀ, ମନର ଇଚ୍ଛା କିମ୍ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣୀରୁ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅନ୍ୱିଲ ଉପରେ ନିୟମ ତିଆରି କରେ; ଉତ୍ସୁକମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରିୟ ନାୟକୁ ଖୋଜନ୍ତି, ଗାୟମାନେ ପାତ୍ରରେ ଇନ୍ଦୁକୁ। ଦଶଜଣୀ ଭଉଣୀ, ଜ୍ଞାନୀ, ପବିତ୍ର ଧାରା, ସୋମାକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି; ପିତମା ସୂର୍ଯ୍ୟର ଘୋଡା ପରି ଦୃଢ଼, ପାତ୍ରକୁ ଏକ ଯିତା ଘୋଡା ପରି ପ୍ରବେଶ କରିଛି। ବିଜୟୀ ସେନା ପରି, ଉଜ୍ଵଳ ଚିନ୍ତା, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ପରି, ଜଳକୁ ବାଛନ୍ତି; ଜ୍ଞାନୀ ସୋମା, କବି ପରି, ପଥ ପାଇଁ ବହିଯାଉଛି। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦୁ, ଗୋମୟ ପ୍ରଚୁର, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ସୋମା, ଉତ୍ସାହ ପାଇଁ ଶକ୍ତି ଚାହୁଁଛି; ସେ ଦୂତକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ଦୁଷ୍ଟକୁ ଦୂର କରେ, ବିଶାଳ ସ୍ଥାନ ଦେଇ, ଜନମାନଙ୍କର ରାଜା। ଏହି ପବିତ୍ରତାରେ, ସମ୍ପଦକୁ ପବିତ୍ର କର; ଇନ୍ଦ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଧାରାରେ ବହିଯାଉ। ନିୟମ ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା, ପବନ ପରି ଗତି, ଜ୍ଞାନୀ ପୁରୁମେଧା, ମନୁଷ୍ୟକୁ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି। ବଡ଼ ସୋମା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଜଳର ଗର୍ଭ ହେଲେ, ଦେବମାନେ ଚୟନ କଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରରେ ଶକ୍ତି ଦେଲେ, ପବିତ୍ର ହେବା ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଉଜ୍ଵଳତା ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଚନ୍ଦ୍ର। ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ରଥ ପରି ଶୀଘ୍ର ମୁକ୍ତ ହେଲେ, ଚିନ୍ତା ଓ ପ୍ରଥମ ପ୍ରେରଣାରେ; ଦଶଜଣୀ ଭଉଣୀ ଶିଖର ଉପରେ ଅଗ୍ନିକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି, ଅବସ୍ଥାନରେ, ଶୁଭ୍ର ଜଳରେ। ଜଳର ତରଙ୍ଗ, ଶୀଘ୍ର-ବହିବା, ଚିନ୍ତା ସହିତ ସୋମାକୁ ଉପସ୍ଥିତ, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଆସନ୍ତି; ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଉଜ୍ଵଳ, ଚମତ୍କାର ଦେବତାକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ପ୍ରେସକମାନେ, ଷଷ୍ଠ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅର୍ଧ ତୁମ ପାଇଁ, ଚାପିଥିବା ସୋମାର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ; ମିତ୍ରମାନେ, ଦୀର୍ଘ-ଜିହ୍ୱା କୁକୁରକୁ ଅର୍ପଣରୁ ଦୂର କର। ଏହି ପୂଷଣ, ସମ୍ପଦ, ଭାଗ୍ୟ, ସୋମା, ପବିତ୍ର ହେବା ସମୟରେ ବହିଯାଉଛି, ସମସ୍ତ ଜୀବର ନାୟକ, ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ଉଦ୍ଘାଟି କରୁଛି। ଚାପିଥିବା ସୋମା, ମଧୁର, ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଛି; ପବିତ୍ର ହେବା ସମୟରେ ବହିଯାଉଛି, ଦେବମାନେ, ତୁମ ଉତ୍ସାହ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉ। ପବିତ୍ର ସୋମା, ଆମ ପାଇଁ ବହିଯାଉଛି, ପଥ ଓ ଜ୍ଞାନ ଦେଇ; ମିତ୍ର, ଦୋଷରହିତ, ନିଜରେ ନିଶ୍ଚଳ, ଉଜ୍ଵଳତା ଜାଣି। ସୋମା, ଆମ ପାଇଁ ସବୁଠୁ ଯିତା ସମ୍ପଦ ଢେଉ, ଶତ ଇଚ୍ଛା ଭରି, ହଜାର ଦେଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଜ୍ଵଳତା ଓ ଚମକ ଦେଇ। ସେ ଆମକୁ ଉପସ୍ଥିତ, ଅନ୍ତର୍ଗତ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି; ମା ତାଙ୍କ ନବଜାତ ଛାଣାକୁ ଚୁଅନ୍ତି, ଏହି ଆନ୍ତରିକ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ। ଉତ୍ସୁକ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପାଇଁ, ଧନୁ ତଣାଯାଉଛି, ବୀରତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି; ଉଜ୍ଵଳମାନେ ନାୟକ ପାଇଁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପାଇଁ, ଆଗକୁ ବଢ଼ି ଯୁବମାନେ।