ସାମଵେଦଃ

ଏକ ପବିତ୍ର ଦିନରେ, ଦେବତା ସୋମାଙ୍କୁ ଅନେକ ଶତ ଧାରାରେ ଧନ, ଶୂର ଶକ୍ତି ଓ ଖ୍ୟାତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରିଲେ। ପୁରୁଣା ପଥଗୁଡିକୁ ନୂତନ ଆଲୋକରେ ଆବିର୍ଭାବ କରାଯାଇଛି; ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଚମକରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଉତ୍ପାଦନ କରିଛନ୍ତି। ସୋମା, ତୁମେ ଅତି ଚମକିଲା ଧାରାରେ ପାତ୍ରଗୁଡିକୁ ଧ୍ୱନିତ କରି ଦୁଇଟି ଆସନ ଓ ଗଭୀର ଗର୍ଭରେ ବସିଯାଉ। ସୋମା, ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଚମକିଲା; ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଜ୍ଞାର ଦେବତା ହେବା ସହ ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନୀତିକୁ ଉତ୍କଳିତ କରିଛ। ଶକ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧ ହେଇ; ଇନ୍ଦୁ, ତୁମର ଚମକିଲା କିରଣ ସହ ଗୋମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସ। ସୋମା, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ବୃଷ୍ଠ ଭାବରେ ଆନନ୍ଦମୟ ଧାରାରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ; ଅପରାଜିତ, ଆବୃତ, ସଦା ଯୁବ। ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପିଡ଼ା ପାଥର ତୁମକୁ ବିର ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ କରିଛି। ପବମାନା ସୋମା, ଚେତନ ଓ ପ୍ରବୀଣ, ଚଳିତ ହେଇ ମହା ଆଦି ଅବସ୍ଥାକୁ ଚାହିଁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି। ଇନ୍ଦୁ, ଆମ ପାଇଁ ମହାନତା ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ, ତୁମେ ତରଙ୍ଗ ବହନ କରିଛ; ତୁମେ ବିଫଳ ହେଉନାହିଁ, ଦେବତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଦ୍ରୁତ ଚାଲିଯାଉ। ସୋମା ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦୂର କରି, ଅନ୍ୟାୟୀଙ୍କୁ ତ୍ରାସ ଦେଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଆସନକୁ ଯାଉଛି। ଶୁଧ୍ଧ ହେଇ, ସୋମା ଜଳରେ ଆବୃତ ହୋଇ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି; ସତ୍ୟର ଆସନରେ ବସ, ଧନ ଧାରିଥିବା ଗର୍ଭରେ, ଦିବ୍ୟ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ। ପିଡ଼ା ସୋମାକୁ ଚାରିପାଖରେ ଢାଳିଦିଅ, ଯିଏ ଉଚ୍ଚତମ ଅର୍ପଣ ଧାରଣ କରିଛି; ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ପିଡ଼ା ପାଥର ଦ୍ୱାରା ସୋମାକୁ ଚିପିଦିଆଯାଇଛି। ସୋମା, ପିଡ଼ା ପାଥର ସହ ଧ୍ୱନିତ ହୋଇ ବାଧାକୁ ଅକ୍ଷତ ରହି ଅତିକ୍ରମ କରିଛ; ଏକ ନଗରର ମନୁଷ୍ୟ ପରି, ଚମକିଲା ଏହି ଦେବତା ଜଙ୍ଗଲରେ ନିଜ ଆସନ ନେଇଛି। ଦିବ୍ୟ କୃପା ପାଇଁ, ସୋମା ଏକ ତରଙ୍ଗ ଭରା ନଦୀ ପରି, ଗଣ୍ଡ ରସ ସହ, ଉତ୍ସାହଦାୟକ ଓ ସଦା ଜାଗୃତ, ମଧୁ ବହିଥିବା ପାତ୍ର ପାଖକୁ ଆସେ। ପିଡ଼ାକାରୀମାନେ ସହିତ ଧ୍ୱନିତ ହେଇ, ସୋମା ଦ୍ରୁତ ଚଳିଥିବା ଅଶ୍ୱ ପରି ମଧୁମୟ ଧାରାରେ ଆଗେଇଯାଉଛି। ସୋମା, ଦିନେ ଦିନେ ତୁମ ମିତ୍ରତା ଚାହୁଁଛି; ଅନେକ ଦୁଷ୍ଟ ଆମ ପାଖକୁ ଆସିଛନ୍ତି—ତୁମେ ଆମକୁ ସେମାନଙ୍କୁ ରୁଖିବା ପାଇଁ ଆସ। ସୋମା, ସାଗରରେ ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ଉତ୍ତମ ହାତରେ ଉତ୍ତେଜିତ ହେଉଛି; ତୁମେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଧନ ଧାରି, ପବମାନା ଭାବରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛ। ପିଡ଼ା ସୋମାମାନେ, ଦ୍ରୁତ ଚଳିଥିବା, ଉତ୍ସାହଦାୟକ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି; ସାଗର ବିସ୍ତୃତିରେ ଚେତନ ଓ ଉତ୍ସୁକ, ସୋମାକୁ ଢାଳିଦିଅ। ସୋମା, ସଦା ଜାଗୃତ, ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ଆବୃତ ଏବଂ ପ୍ରିୟ; ତୁମେ ଅଙ୍ଗିରସ ପରି ଏକ ଋଷି ହୋଇଛ; ମଧୁ ଦେଇ ଆମ ପାଇଁ ଯାଜ୍ଞ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର। ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଉତ୍ସାହ ଧାରା ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି, ସୋମା ମାରୁତମାନେ ପାଇଁ ପିଡ଼ା, ଅନେକ ଧାରାରେ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ; ଦ୍ରୁତମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶୁଧ୍ଧ କରନ୍ତି। ଶକ୍ତି ଦେଇବାକୁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ, ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ; ସୋମା, ସାଗର ପରି, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ଆଧାର, ଉତ୍ସାହଦାୟକ। ପବମାନା ସୋମାମାନେ ତାଙ୍କର ଧାରାରେ ଚାଳନା କରି ଫିଲ୍ଟର ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି; ଉତ୍ସାହଦାୟକ, ମାରୁତ ସହିତ, ଶକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନ ସହ, ତାଙ୍କର ଗତିରେ। ସୋମା, ଦ୍ରୁତ ଚଳି, ପାତ୍ରକୁ ଚାରିପାଖେ ଘୂରି, ବସିଯାଉ; ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଶୁଧ୍ଧ କରି, ପୁରସ୍କାର ଉପସ୍ଥିତ କର; ଶୀଘ୍ର ଅଶ୍ୱକୁ ଉପଚାର କରିବା ପରି, ତୁମକୁ ତୁଷା ଉପରେ ରାଶି କରନ୍ତି। ଉଷଣା ପରି ଜ୍ଞାନ ପ୍ରକାଶ କରି, ସୋମା ଦେବତାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ରହସ୍ୟ ଉନ୍ମୋଚନ କରିଛି; ମହାପ୍ରତିଜ୍ଞା, ଶୁଧ୍ଧ ବନ୍ଧନୀ, ଦୀପ୍ତିମାନ, ଗୋଉର ପରି ଧ୍ୱନିତ ହୋଇ ଆସେ। ସେ ତିନିଟି ଧ୍ୱନିକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରିଛି; ଅଗ୍ନି ଆଗେଇଯାଉଛି, ସତ୍ୟର ପ୍ରେରଣା, ପୁରୋହିତର ଚିନ୍ତା। ଗୋମାନେ ନିଜ ନାୟକ ପାଇଁ ଆସନ୍ତି; ଉତ୍ସୁକ ଚିନ୍ତା ସୋମା ପାଖକୁ ଯାଉଛି। ତାଙ୍କର ଦ୍ରୁତ ଧାରା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ସୋମା ଦେବତାମାନେ ସହିତ ମିଶିଯାଉଛି; ପିଡ଼ା ସୋମା ଫିଲ୍ଟରକୁ ଚାରିପାଖେ ଘୂରି, ଧ୍ୱନିତ କରି, ହୋତାର ଗୃହ ପରି ଗୋମାନେ ସହିତ। ସୋମା ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଛି, ଚିନ୍ତାର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରୀ, ସ୍ୱର୍ଗ, ପୃଥିବୀ, ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତିକାରୀ। ଧ୍ୱନିମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତିନି ଗୁଣୀ, ଯୁବ, ଦ୍ରୁତ ପ୍ରବାହିତକୁ ଡାକିଛନ୍ତି; ଜଙ୍ଗଲରେ ବସ୍ତ୍ର ପରି ଆବୃତ ହୋଇ, ନଦୀମାନେ ଭିତରେ ଭାରୁଣ ପରି, ଧନ ଦେଇଛି। ସେ ସାଗର ଅତିକ୍ରମ କରି ପ୍ରଥମ ନୀତି ସ୍ଥାପନ କରିଛି, ସନ୍ତତି ଉତ୍ପାଦନ, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ରକ୍ଷା; ପବମାନା ସୋମା ଫିଲ୍ଟର ଉପରେ, ଅଚଳ ଶିଖରରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ପିଡ଼ା ପାଥର ଧ୍ୱନିତ। ପିତଳ ରଙ୍ଗ ଦେବତା ସାଗର ଗର୍ଭରେ ବସି, ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ; ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଚିପିଲେ, ସେ ପ୍ରସ୍ତ ନିର୍ବିଘ୍ନ ପଥ ଦେଇ, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଚିନ୍ତା ଉତ୍ପାଦନ କରିଛି। ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଏହି ମଧୁମୟ ସୋମା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଫିଲ୍ଟର ଚାରିପାଖେ ପ୍ରବାହିତ; ଅନେକ ଦାନ ଦେଇ, ସଦା ସ୍ଥିର, ପବିତ୍ର ତୁଷା ଉପରେ ଆସନ ନେଇଛି। ମଧୁମୟ, ନୀତିକୁ ଅନୁସରି, ଜଳରେ ଆବୃତ, ଅଚଳ ଶିଖରରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ; ଘୃତରେ ଧନୀ ପାତ୍ରରେ ଉପରେ ଚଡ଼, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଉତ୍ସାହ ଦ୍ରବ୍ୟ। ନାୟକ, ବିର, ରଥର ଆଗରେ ଗୋ ଚାହିଁ ଆଗେଇଯାଉଛି; ତାଙ୍କର ଦଳ ଆନନ୍ଦ କରେ; ମିତ୍ରମାନେ ପାଇଁ ଶୁଭ ମନ୍ତ୍ର କରି, ସୋମା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆହ୍ୱାନ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ରୁତ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇଛି। ତୁମର ମଧୁମୟ ଧାରା ନୂତନ ଭାବରେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଛି; ଶୁଧ୍ଧ ହେଲା ପରେ ତୁମେ ଅତିକ୍ରମ କରିଛ; ପବମାନା, ଗୋ ଗୃହକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ, ତୁମର ଷ୍ଟୋତ୍ରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ କର। ଗାୟନ କର, ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ; ସୋମାକୁ ବଡ଼ ଧନ ପାଇଁ ପିଡ଼ିବା; ମଧୁମୟ ଭାବରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ, ଶତ୍ରୁକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି; ଦେବତା ଇନ୍ଦୁ ପାତ୍ରରେ ବସିଯାଉ। ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରୀ, ଚାରିଏଁ ପୁରସ୍କାର ଚାହିଁ ରଥ ପରି ଆଗେଇଯାଉଛି; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ଅସ୍ତ୍ର ଶୋଭିତ, ସମସ୍ତ ଧନ ତାଙ୍କ ହାତରେ ରଖିଦିଅ।