ଏହି କଥା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଦିବୋଦାସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ନେଇ, ଯିଏ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ପୃଥିବୀ ଉପରେ ସ୍ୱୟଂକୁ ବିସ୍ତାର କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଆକାଶର ଆଶ୍ରୟରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧେଶ୍ୟ କରି କହାଯାଏ—ସେ ଏଠାରୁ କିମ୍ବା ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ସ୍ୱର୍ଗ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁଠୁ ଯିଏ, ତାଙ୍କର ଦେହ ଏବଂ ମୋର ଉଚ୍ଚାରଣ ଦ୍ୱାରା, ସେ ମୋର ଅଭିଲାଷା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି ଯେତେବେଳେ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ଚଳିତି ହୁଅନ୍ତି, ତାଙ୍କ ମାଆମାନେ ତାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ, ସେ କେବେ ଦୂର କିମ୍ବା ନିକଟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆଉଥରେ ଫେରିଆସନ୍ତି। ମନୁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ମାନବତା ପାଇଁ ଆଲୋକ ଭାବେ ବିସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲେ। ସତ୍ୟରୁ ଜନ୍ମିଥିବା କଣ୍ବ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିଥିଲେ; ସମସ୍ତ ଜନ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକେ ଉପାସନା କରନ୍ତି। ଦେବତା ଧନଦାତା ପ୍ରଥମ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଂଶରେ ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧାରା ଦିଅନ୍ତୁ; ସୋମ ଚାପି ଦିଅ, ପୂରଣ କର, ଆରମ୍ଭରୁ ଦେବତା ତୁମ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ହୁଅନ୍ତି। ବୃହସ୍ପତି ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତୁ, କୃପାଳୁ ଦେବୀ ଆସନ୍ତୁ; ଦେବତାମାନେ ଆମର ଯଜ୍ଞକୁ ସୂର୍ୟବନ୍ଧୁ, ଶୂରବୀର, ଧନଦାତା ନିକଟକୁ ନେଇଯାନ୍ତୁ। ଦେବତା ସବିତା ଆମ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ିଥିବେ; ଶକ୍ତିଦାତା ଉଚ୍ଚ ଭାବେ ଉଠନ୍ତୁ—ଯେତେବେଳେ ଆମେ ତାଙ୍କର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ହାତରେ ଉପହାର ଚାହୁଁ। ଯିଏ ଧନ ଆଶା କରେ, ଯିଏ ତୁମେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସେବା କରେ, ସେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଏକ ଶୂରବୀର ପୁତ୍ର ଓ ଅନେକ ଧନର ଧନୀ ହୁଏ। ଅନେକ ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଆମେ ଉପାସକମାନେ ଅଗ୍ନି, ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ଚୟନ କରୁଛୁ, ଯିଏ ଅତିଥି ଭାବେ ଘରେ ଆହ୍ୱାନ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ଅଗ୍ନି ଭାଗ୍ୟର ମାଲିକ, ସମୃଦ୍ଧିର ଅଧିପତି, ଧନ-ଧାନ୍ୟର ମାଲିକ ଓ ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ଜୟର ନାୟକ। ଅଗ୍ନି ଆମ ଗୃହପତି, ଯଜ୍ଞର ପୁରୋହିତ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଧାରକ, ଆମ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଫଳକୁ ଆଣିଦେଇଥିବା। ମାନବମାନେ ବନ୍ଧୁ ଭାବେ ଦେବତା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ବାଛିଛନ୍ତି—ଯିଏ ଜଳର ସନ୍ତାନ, ଶୁଭ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ପ୍ରଶଂସିତ, ଏବଂ ପାପରହିତ। ଅଘ୍ରାଣ ଦେଇ ଶୁଦ୍ଧ କର, ପୁରୋହିତ ଗୃହପତିଙ୍କୁ ସ୍ଥାନ ଦିଅ; ଇଡାର ଆସନରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଉପହାର ଗ୍ରହୀତା, ଗୃହର ପ୍ରଶଂସିତଙ୍କୁ ପୂଜା କର। ଯୁବା ଅଗ୍ନିର ଛାତି ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଯିଏ ତାଙ୍କର ମାଆମାନେ ପଛେ ପଛେ ଯାଉଥିଲେ, ଜନ୍ମ ହେବା ସହିତ ସେ ବିଳମ୍ବ କରିନଥିଲେ—ସେ ତାଙ୍କର ମହା କାର୍ଯ୍ୟ ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ। ଏହା ତୁମର ଗୋଟିଏ ରୂପ, ଏହି ଅନ୍ୟଟି; ତୃତୀୟ ଆଲୋକରେ ପ୍ରବେଶ କର, ସମସ୍ତକୁ ବ୍ୟାପିଯାଅ; ଦେବମାନେ ଭଲପାଉଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନ୍ମସ୍ଥାନରେ ରୂପରେ ଶୋଭା ପାଅ। ଯୋଗ୍ୟ ଜାତବେଦସ୍ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆମେ ଏହି ପ୍ରଶଂସା ଦେଉଛୁ, ମନର ରଥରେ; ଆମ ସଭା ପାଇଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ଶୁଭ ହେଉ, ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗତ୍ୟରୁ ବିୟୋଗ ନ ହେଉ। ଦେବମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ—ସମସ୍ତଙ୍କ ଅତିଥି, ଦୃଷ୍ଟା, ସ୍ୱାମୀ, ସ୍ୱର୍ଗର ମୁଣ୍ଡ, ପୃଥିବୀର ଆଧାର, ଋତୁରୁ ଜନ୍ମିଥିବା, ପାତ୍ର ସମୀପରେ ଅବସ୍ଥିତ। ତୁମୁଠାରୁ ଜଳ ଚାଲିଯାଏ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଭଳି; ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦେବମାନେ ତୁମକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ; ଗୀତ ତୁମ ପାଖକୁ ଶକ୍ତି ଆଣେ, ଯେପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା ଜୟ ଲାଭ କରେ। ଅଗ୍ନି, ଯଜ୍ଞର ରାଜା, ରୁଦ୍ର, ଭୂଲୋକ ଓ ଦ୍ୱିଲୋକର ପୂର୍ବ ପୁରୋହିତ, ପୁରାତନ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରୂପୀ, ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ସଦା ତତ୍ପର, ତୁମକୁ ମନ୍ତ୍ର ପୂର୍ବକ ଉପସ୍ଥାପନ କର। ରାଜା ଆଦର ସହିତ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ, ଯାଙ୍କ ମୁହଁ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ଆହ୍ୱାନ କଲେ ଲୋକେ ଉପହାର ଦେଇ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଭାତ ଆସିଲେ ସମ୍ମୁଖେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ବଡ଼ ପତାକା ନେଇ ଅଗ୍ନି ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତି, ବୃଷଭ ଭଳି ଭୂମି ଓ ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ଗର୍ଜନ କରନ୍ତି, ସ୍ୱର୍ଗର ସୀମାରୁ; ମହିଷ ଜଳର ମଝିରେ ଉଠିଯାଏ। ଦୀପ୍ତିମାନ୍ କିରଣରେ ଲୋକେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି, ଯିଏ ଦୂରଦର୍ଶୀ ଗୃହପତି ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ ଯୋଗ୍ୟ। ଘରେ ଘରେ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେଲେ, ସେ ପ୍ରଭାତକୁ ଗାଈର ଥଣ୍ଡା ଭଳି ବିସ୍ତାର କରନ୍ତି; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୁବକମାନେ ଉଠିଲେ ଭଳି କିରଣ ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଯାଏ। ଅଗ୍ନି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପ୍ରଚୁର ଆଲୋକ ଦେଇଥିବା, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଅଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ନେଇ ଯାଆନ୍ତି, ପୁରାତନ ନଗରର ଋତୁକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି; ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଦାଢ଼ି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଖୋଜିଥାନ୍ତି, ଯାଙ୍କର କବଚ ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ତୁମର ଦୀପ୍ତି ଏକ, ପବିତ୍ରତା ଅନ୍ୟଟି; ଦିନ ଓ ରାତି ଭଳି ଦୁଇ ରୂପରେ ଅଛ; ତୁମର ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଅଦ୍ଭୁତ; ଦୟାଳୁ ପୂଷଣଙ୍କ କୃପା ଆମ ସହିତ ରହୁ। ଅଗ୍ନି, ଯିଏ ସଦା ଧନ ଆଣନ୍ତି, ଆମ ପାଇଁ ଦୀର୍ଘ ସ୍ଥାୟୀ ଗାଈ ଅଂଶ ଦିଅ; ଯିଏ ତୁମକୁ ଡାକେ, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର, ସନ୍ତାନ ଜୟୀ ହେଉ, ତୁମର ଭଲ ଇଚ୍ଛା ଆମ ସହିତ ରହୁ। ବଡ଼ ପୁରୋହିତ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଜାଣିଛନ୍ତି, ମନୁଷ୍ୟ ଆସନରେ ବସି ଜଳକୁ ଦୌଡ଼ାନ୍ତି; ସେ ଉପହାର ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଦାତା, ଦେହର ରକ୍ଷକ, ଧନ ପାଇଁ ନେଇଯାନ୍ତି। ରାଜା, ସ୍ୱାମୀ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁରୁଷ, ସମ୍ମାନିତ, ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ପ୍ରଶଂସା ଦ୍ୱାରା ଉପସ୍ଥିତ ହେଇ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ। ଜାତବେଦସ୍ ଅଗ୍ନି ଅରଣ୍ୟରେ ଲୁଚି ଅଛନ୍ତି, ଗର୍ଭିଣୀ ମାଆମାନେ ମଧ୍ୟ ଭଲ ଭଳି ପୋଷଣ କରନ୍ତି; ଦିନେ ଦିନେ, ଜାଗୃତ ଲୋକେ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ ଦେଇ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ପ୍ରାଚୀନ ଦିନରୁ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ମାୟାବୀମାନେ ନାଶ କର; କେହି ଦାନବ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମକୁ ଜୟ କରିପାରିନାହାନ୍ତି। ଦୁଷ୍ଟମାନେ, ଭକ୍ଷକମାନେ ଦହାଇଦିଅ; ତୁମର ଦେବାସ୍ତ୍ର ବ୍ୟର୍ଥ ନ ହେଉ। ଅଗ୍ନି, ଆମ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଆଣ, ଅକ୍ଷୟ ଧନ ପଥ ଦେଖା, ଯାହା ଆମକୁ ଜୟର ମାର୍ଗ ଦେଇପାରିବ। ଯଦି କୌଣସି ବୀର ଜନ୍ମ ନେଉଛି, ମନୁଷ୍ୟ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କର, ମାନବ ନୈବେଦ୍ୟ ଦିଅ, ଦେବତାଙ୍କ ରକ୍ଷା ଭୋଗ କର।