ସାମଵେଦଃ

ଏକ ଦିନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗୋମାନଙ୍କ ଭଳି ଉତ୍ସୁକ ଧାରା ଗତିଶୀଳ ଭାବରେ ପାହାଡ଼ ଭାଗିଗଲା, ଏବଂ କାଳା ଚମଡ଼କୁ ଅପସାରଣ କରିଦେଲା। ଏହି ଧାରା ହେଉଛି ଶୋମା—ବୁଦ୍ଧିମତ୍, ଉତ୍ସାହଦାୟୀ, ଯିଏ ପାପକୁ ଦୂର କରେ, ଦେବତାଙ୍କୁ ଭଜନା କରିନଥିବା ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଅପସାରଣ କରେ। ଶୋମା ଏହି ଧାରା ସହିତ ଭାଗିଯାଉଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଉଜାଗର କରିଥିଲେ, ମାନବ ଜଳକୁ ଚଳାଇଥିଲେ। ଏହି ହେଉଛି ସେଇ ଶୋମା, ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାରେ ବୃତ୍ରକୁ ବଧ କରିଥିଲେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜଳକୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ। ଏହି ଧାରା ସହିତ, ଶୋମା ଚାରିପାଖରେ ଉତ୍ସାହ ଆଣିଥିଲେ, ନବପ୍ରକାର ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ। ଶୋମା ତାଙ୍କ ରସ ନେଇ ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଉପରେ ଧନ ଆଣି ଦେଉଛନ୍ତି, ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା ଏହି ଦେବତା ତାଳକୁ ଚାଲିଯାଉଛନ୍ତି। ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା, ହଳଦିଆ ଶୋମା ଉଚ୍ଚ୍ୱାସ କରେ, ମିତ୍ର ଭଳି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଚମକେ। ଆନନ୍ଦ ଆଣୁଥିବା ଏହି ଦେବତା ପାଇଁ ଆମେ ଅଗ୍ନି, ବୁଦ୍ଧି, ସୁରକ୍ଷା ଚୟନ କରିଥିଲୁ; ଅନେକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଶା କରାଯାଉଥିବା ରକ୍ଷକ ତିନି। ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ, ଶୋମାକୁ ପିଡ଼ିଥିବା ପାଥର ସହିତ ଚାଲିବାକୁ ନେଇଯାଉଛନ୍ତି; ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଏହି ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି। ଉତ୍ସାହଦାୟୀ ଶୋମା ଧାରା ଉଲ୍ଲାସରେ ଧାଇଯାଉଛି, ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଉଛି। ଏହି ଶୋମା ଆମେ ପାଇଁ ହଜାର ଧନ, ବୀରତ୍ୱ ଆଣିଦେଉ, ତାଙ୍କ ଧାରାରେ ଆମ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ସ୍ଥାପିତ କରନ୍ତୁ। ପୁରୁଣା ପଥଗୁଡିକୁ ନବରେ ଚଳିଯାଉଛି; ତାଙ୍କ ଚମକରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପାଦିତ ହେଉଛି। ଶୋମା, ସବୁଠୁ ଚମକୁଥିବା, ପାତ୍ରରେ ଚିତ୍କାର କରି ବହିଯାଉଛି; ଦୁଇ ଆସନରେ, ଗର୍ଭରେ ବସିଯାଉଛି। ଶୋମା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଦୃଢ଼ ନିୟମର ଦେବତା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନୀତିକୁ ଧରି ରଖିଛନ୍ତି। ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୋମା ଶୁଦ୍ଧ ହେଉଛନ୍ତି, ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଧାରା ଭଳି ଚଳିଯାଉଛନ୍ତି; ଇନ୍ଦୁ, ତୁମେ ଚମକୁଥିବା କିରଣ ସହିତ ଗୋମାନଙ୍କୁ ଆସ। ଉତ୍ସାହ ଦାୟୀ ଧାରା ସହିତ, ଶୋମା ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ବାଉଲ ଭଳି ଚଳିଯାଉଛି; ଅପରାଜିତ, ଆବରଣ ସହିତ, ସଦା ଯୁବା। ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ଶୋମା ପିଡ଼ିଥିବା ପାଥର ସହିତ ବୀର ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହେଉଛି। ପବମାନା ଶୋମା ଚଳିଯାଉଛି, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ମହାପ୍ରାଚୀନ ସ୍ଥାନକୁ ଖୋଜୁଛି। ଇନ୍ଦୁ, ଆମେ ପାଇଁ ବଡ଼ତ୍ୱ ପାଇଁ ଚଳିଯାଉ, ତୁମେ ତରଙ୍ଗ ବୋହିଥିବା, ଦେବତାଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଶୀଘ୍ର ଶୋମା। ଶୋମା ଚଳିଯାଉଛି, ଶତ୍ରୁକୁ ଦୂର କରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଚୟିତ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଉଛି। ଶୋମା ଶୁଦ୍ଧ ହେଉଛନ୍ତି, ଜଳରେ ଆବୃତ, ସତ୍ୟର ଆସନ, ଧନର ଗର୍ଭରେ ବସନ୍ତି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦେବତା। ପିଡ଼ିଥିବା ଶୋମା ଚାରିପାଖେ ବହିଯାଉଛି, ଉଚ୍ଚତମ ଅର୍ପଣ ଧାରି; ଜଳ ମଧ୍ୟରେ, ପାଥର ସହିତ ଶୋମାକୁ ଚିପିଦେଇଛି। ଶୋମା ଚିତ୍କାର କରି, ପାଥର ସହିତ, ବାଧାକୁ ଅକ୍ଷତ ଭାବରେ ବିତିଯାଉଛି; ଏକ ସହରର ପୁରୁଷ ଭଳି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏହି ଦେବତା କାଠରେ ଆସନ ନେଇଛନ୍ତି। ଦେବତା ଦୟା ପାଇଁ, ନଦୀର ତରଙ୍ଗ ଭଳି, ଶୋମା ଚଳିଯାଉଛି; ତାଳର ରସ ଦ୍ୱାରା, ଉତ୍ସାହଦାୟୀ, ସଦା ଜାଗୃତ, ମଧୁ ଭରିଥିବା ପାତ୍ରକୁ ଆସୁଛି। ଶୋମା, ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା, ପିଡ଼ିଥିବା, ଶୀଘ୍ର ତାଳ ସହିତ, ସୁନ୍ଦର ଧାରାରେ ଅଗ୍ରଗତି କରେ; ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆଭୁଷଣ ପିନ୍ଧିଥିବା ଘୋଡ଼ା ଭଳି, ଆନନ୍ଦ ଧାରାରେ ଚଳିଯାଉଛି। ଶୋମା, ଦିନ ପରେ ଦିନ ତୁମେ ମୋ ମିତ୍ରତା ଖୋଜିଛି, ହଳଦିଆ ଏବଂ ଅନେକ ମୋତେ ଘେରିଛନ୍ତି—ଶତ୍ରୁଠୁ ରକ୍ଷା କର, ମୋ ପାଖକୁ ଆସ। ସମୁଦ୍ରରେ ଉତ୍ତମ ହାତରେ ଶୁଦ୍ଧ ହେଇ, ଶୋମା ଭାଷାକୁ ଜାଗ୍ରତ କରେ; ବହୁ ରଙ୍ଗର, ଅଧିକ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଧନ ନେଇ ଶୋମା ଚଳିଯାଉଛି। ପିଡ଼ିଥିବା ଶୋମା, ଶୀଘ୍ର ଏବଂ ଉତ୍ସାହଦାୟୀ, ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଚଳିଯାଉଛି; ସମୁଦ୍ର ତଳେ ଉତ୍ସୁକ, ଉତ୍ସାହିତ, ଉତ୍ସାହଦାୟୀ ଶୋମା ଉତ୍ପାଦିତ ହେଉଛି। ଶୋମା, ଶୁଦ୍ଧ ହେଉଛନ୍ତି, ସଦା ଜାଗୃତ, ପ୍ରିୟ, ଆବରଣ ସହିତ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି; ସେ ବୃହତ୍ ଋଷି, ଅଙ୍ଗିରସ ଭଳି; ମଧୁରତା ସହିତ ଆମ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଶୋମା ଉତ୍ସାହ ଆଣିଛି, ମାରୁତ ପାଇଁ ପିଡ଼ିଥିବା ଶୋମା ହଜାର ଧାରା ସହିତ, ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ; ଶୀଘ୍ର ତାଳ ଏହି ଶୋମାକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରେ। ଶକ୍ତି ଦାୟୀ ଶୋମା, ଆକାଂକ୍ଷିତ ସବୁ ଜିନିଷ ପାଇଁ ଚଳିଯାଉ, ତୁମେ ସମୁଦ୍ର, ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଆଧାର, ଉତ୍ସାହଦାୟୀ। ପବମାନା ଶୋମା ତାଙ୍କ ଧାରାରେ ଚାଲି ଫିଲ୍ଟର ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହେଉଛି; ଉତ୍ସାହଦାୟୀ, ମାରୁତ ସହିତ, ଶକ୍ତି ଏବଂ ବୁଦ୍ଧି ସହିତ, ତାଙ୍କ ଗତିରେ ଚଳିଯାଉଛି। ଶୀଘ୍ର ଚଳି, ପାତ୍ରକୁ ଚାରିପାଖେ ଘୂର, ବସିଯାଉ; ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ, ପୁରସ୍କାର ଉପସ୍ଥିତ କର। ଶୀଘ୍ର ଘୋଡ଼ାକୁ ମୁଣ୍ଡି ଦେଇ ଯେପରି, ତୁମକୁ କୁଶ ଉପରେ ନେଇଯାଉଛନ୍ତି। ଉଷଣାସ ଭଳି ଜ୍ଞାନ ଘୋଷଣା କରି, ଦେବତା ଦେବତାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଦେଖାଇଦେଉଛି; ମହାନ ନିୟମବନ୍ଧ, ଶୁଦ୍ଧ, ଦୀପ୍ତିମାନ, ଖରା ଭଳି ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା ଦେବତା ଚଳିଯାଉଛି। ସେ ତିନି ଶବ୍ଦକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରେ; ଅଗ୍ନି ଅଗ୍ରଗତି କରେ, ସତ୍ୟର ପ୍ରେରଣା, ପୁରୋହିତର ଚିନ୍ତା। ଗୋମାନ ତାଙ୍କ ନାଥକୁ ଖୋଜି ଆସନ୍ତି; ଉତ୍ସୁକ ଚିନ୍ତା ଶୋମାକୁ ଯାଉଛି। ତାଙ୍କ ଶୀଘ୍ର ଧାରା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଶୁଦ୍ଧ ହେଉଛି, ଦେବତା ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଯାଉଛନ୍ତି; ପିଡ଼ିଥିବା ରସ ଫିଲ୍ଟରକୁ ଚାରିପାଖେ ଘୂରି, ଚିତ୍କାର କରେ, ମାପିଥିବା ଘର ଭଳି, ହୋତାର ଗୋମାନ ସହିତ। ଶୋମା ଶୁଦ୍ଧ ହେଉଛି, ଚିନ୍ତାର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଶ୍ୱର୍ଗ, ପୃଥିବୀ, ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁର ଉପସ୍ଥାପକ। ଶବ୍ଦଗୁଡିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତିନି ଭାଗ, ଯୁବା, ଶୀଘ୍ର ଧାରାକୁ ଡାକିଛି; କାଠରେ ଆବୃତ, ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭରୁଣା ଭଳି, ଧନ ଦେବାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସେ ଏକ ସମୁଦ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରି, ପ୍ରଥମ ନୀତି ସ୍ଥାପନ କରି, ଉତ୍ପତ୍ତି ଜନ୍ମାଇ, ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ରକ୍ଷା କରେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତା, ଫିଲ୍ଟର ଉପରେ, ଅଚଳ ଶିଖରରେ, ବଡ଼ ଶୋମା ବୃଦ୍ଧି ହେଉଛି, ପାଥର ଚିତ୍କାର କରେ।