ସାମଵେଦଃ

ଏହି ପବିତ୍ର ପ୍ରଭାତେ, ଆମେ ଦେବୀ ଉଷାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛୁ—ଯେପରିଏ ଆଗରୁ ଆମକୁ ଜଣାଇଥିଲେ, ସେପରି ଆଜି ଆମକୁ ଅନେକ ଧନ, ଆଲୋକରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୃଦ୍ଧିରେ ଜଣାଇବେ। ଏହି ଜୀବନରେ ସତ୍ୟବାଦିତା, ଉଚ୍ଚ କୁଳ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନ୍ମ, ଅଶ୍ୱଦାନ ଓ ମୃଦୁ କଥାବାର୍ତ୍ତାର ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଅଗ୍ରସର ହେବାକୁ ଚାହୁଁ। ମନ ! ତୁମେ ଆମକୁ ଭାଗ୍ୟ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞା ଦିଅ, ଦକ୍ଷତା ଓ ବୁଦ୍ଧି ଦିଅ। ତୁମ ସହଯୋଗ ଓ ଆନନ୍ଦରେ, ଗୋମାନ୍ୟଙ୍କୁ ଚରାଇବାପରି ଆମ ଇଚ୍ଛିତ ଦାନ ଆମ ପାଖକୁ ଆଣ। ଏଠିରେ ଦେଖ, ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପରେ ଅଟୁଟ ଥିବା ବୀର ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛନ୍ତି। ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶ୍ରୀରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ତାଳତ୍ୟାଗ୍ନି ହାତରେ ଲୋହା ଭୂମିକମ୍ପୀୟ ଅସ୍ତ୍ର ରଖିଛନ୍ତି। ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ମଦିରା ପୂରଣ କରେ, ସେ ଏହି ଧନଦାୟକ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରେ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମର ଦୁଇ ଅଶ୍ଵ ଯୁକ୍ତ କର। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତ ଧନର ନିଧି, ଯାଁଠାରେ ଗାଁ, ଶୀଘ୍ର ଅଶ୍ୱ ଓ ଅପରାଜିତ ଅଶ୍ୱଗଣ ଯାଆନ୍ତି। ଆମ ଉପାସକମାନେ ପାଇଁ ପୋଷଣ ଆଣ। ଯେ ମାନବଙ୍କୁ ଦେବତା, ଆର୍ୟମାନ, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଶତ୍ରୁମାନେ ପାର କରାନ୍ତି, ସେ ମଣିଷ କେବେ ଅପମାନ କିମ୍ବା କ୍ଷତି ଦେଖେନାହାନ୍ତି। ସୋମ ରସ, ଇନ୍ଦ୍ର, ମିତ୍ର, ପୂଷଣ ଓ ଭଗ ପାଇଁ ମଧୁର ଭାବରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ। ଶକ୍ତି ଲାଗି, ଶତ୍ରୁଦଳନ ପାଇଁ ସୋମ ବିପକ୍ଷକୁ ଭେଦ କର, ଦ୍ୱେଷୀମାନେ ପାଖରୁ ଋଣି ଭାଗିଯିବାପରି ଆଗକୁ ବଢ଼। ସୋମ, ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରୟ ଘେରି ରହ, ଦେବତାଙ୍କର ପିତା, ବିଶାଳ ସମୁଦ୍ର ପରି ପ୍ରବାହିତ ହେଉ। ଧନ ପାଇଁ ଶ୍ରମରେ ଲାଗିଥିବା ଅଶ୍ୱ ପରି, ଦକ୍ଷତା ଲାଗି ସୋମ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ। ସୋମର ଶୁଭ ତିଆରି ବିନୋଦ ପାଇଁ ଜଳର କୋଳେ ଗଲା, ଭଗ ପାଇଁ ମୁନିପରି। ସୋମ, ଆମେ ତୁମରେ ଆନନ୍ଦିତ, ତୁମେ ଶକ୍ତି ଓ ଶାସନ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ; ଆମେ ତୁମ ସହ ଶକ୍ତିରେ ଅଗ୍ରସର। କିଏ ଏହି ମନୁଷ୍ୟ ଅଥବା ଅଶ୍ୱାରୁଢ଼, ଯିଏ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସମୀପରେ ଅଛନ୍ତି? ଅଗ୍ନି, ଆଜି ଆମେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରି, ସେ ଶୀଘ୍ର ଅଶ୍ୱ, ଉତ୍ତମ ଶକ୍ତି ଓ ହୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ ଶକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ। ବୀରମାନେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ; ଆମେ ଦେବ ସବିତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଗି ପହଞ୍ଚିଲୁ। ଶୀଘ୍ର ଅଶ୍ୱମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ କରନ୍ତୁ। ସୋମ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ମହିମାରେ, ଶୁଦ୍ଧିରେ, ପ୍ରାଚୀନ ପଥ ଅନୁସରଣ କରି, ପ୍ରବାହିତ ହେଉ। ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ, ଯେଉଁ ସବୁଠୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯାହାକୁ ଆମେ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ, ସେଉଁଠାରୁ ଆମକୁ ଆଣ। ଏହି ପୂଜାର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରେ, ସେ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ପୂରୋହିତ ଶକ୍ତିରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କରି, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନିହତ କରନ୍ତି। ତ୍ୱଷ୍ଟା, ଶିଳ୍ପୀ, ଅଶ୍ୱ ପାଇଁ ରଥ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଅସ୍ତ୍ର ତିଆରି କଲେ। ଯିଏ ସୁଖ ଦିଏ, ଦାନ କରେ, ସେ କେବେ ଅଭିଲାଷା ଭଙ୍ଗ କରେନାହାନ୍ତି, ଧନୀଙ୍କ ଧନକୁ କ୍ଷତି କରେନାହାନ୍ତି। ଗାଁ ସବୁ ସଦା ପବିତ୍ର, ସବୁ ଦେବତା ନିର୍ମଳ। ବନ ଓ ଗାଁ ସହିତ ଏଠାକୁ ଆସ; ଗାଁମାନେ ତାଙ୍କ ଅସ୍ଥନ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପଥକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ। ମଧୁରତାରେ ବସି, ଧନରେ ସମୃଦ୍ଧି, ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିବାକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅ। ମାରୁତମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଷ୍ଟୁତି କରନ୍ତି; ଯୁବକ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଇନ୍ଦ୍ର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କରାଯାନ୍ତି। ଭୀତିହୀନ ଭାବରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଗୀତ ଗାଅ, ଯିଏ ବୃତ୍ରକୁ ହତ କରିଥିଲେ, ପ୍ରେରିତ ଏବଂ ପ୍ରିୟ। ଅଗ୍ନି ଅବିରତ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ହବିର ଧାରକ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥର ମାଲିକ। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଆମ ସବୁଠାରୁ ନିକଟର, ଆମର ରକ୍ଷକ, ଶୁଭଦାୟକ ଓ ଆଶ୍ରୟଦାତା। ଭଗ, ଅଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ୱଳ, ମହାନ୍ ଧନ ଦାନ କରନ୍ତି। ସମ୍ମୁଖ କିମ୍ବା ସଭାରେ ସବୁଠାରେ ପ୍ରଚାର କର; ଏଠାକୁ ଆସ। ଉଷା, ସବୁ ଭଉଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ, ଶୋଭାମୟ ଜନ୍ମ ନେଇ, ପଥ ଚାଲୁ କରାନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ କାହା ପାଇଁ? ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ପାଖକୁ ଦାନ ଯାଉ, ଝରଣା ପରି ତୁମ ଦିଗରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ। ଦେବତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପୁରସ୍କାର ଆମେ ପାଇଁ, ଶତ ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ଆନନ୍ଦ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ। ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ପୋଷଣ ଦିଅନ୍ତି; ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ପାଇଁ ସମୃଦ୍ଧ ଭୋଜନ ଦିଅ। ସମସ୍ତ ଉପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଶାସନ କରନ୍ତି। ତ୍ରିକଦ୍ରୁକ ଯଜ୍ଞରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଉତ୍ସାହୀ ଇନ୍ଦ୍ର ବିଷ୍ଣୁ ସହିତ ଯେପରି ଚାହିଲେ, ଚିତ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ଯବମିଶ୍ରିତ ସୋମ ପାନ କରିଲେ; ଏହି ଦେବତା ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ, ଏହି ସତ୍ୟ ରସ ସତ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗ ହେଲା। ଏହି ହଜାର ମାପର, ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି, ଚିନ୍ତା, ଆଲୋକ, ଋତର ଧାରକ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଉଷାମାନେ ଏକତ୍ରିତ କଲେ, ନିର୍ମଳ ଚିତ୍ତ, ପ୍ରବଳ ସଂକଳ୍ପରେ, ଗାଁ ପାଇଁ ତଲାଶ କରୁଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଦୂରରୁ ଆସ, ସଭାର ନାୟକ ଭାବେ ଆସ; ରାଜା ଓ ସତ୍ୟ ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ଆମେ ତୁମକୁ ଡାକୁଛୁ, ଦାନ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ, ପିତାଙ୍କୁ ପୁଅମାନେ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ଯେମିତି ଡାକନ୍ତି, ସେପରି। ମୁଁ ଏହି ଦାନଶୀଳ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସମସ୍ତକୁ ଏକତ୍ର କରିଥିବା, ଅଜୟ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକୁଛି; ତାଙ୍କୁ ଗୀତ ଓ ଯଜ୍ଞରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତୁତି ଦିଅ, ସେ ଆମ ପାଇଁ ଧନ ଆଣନ୍ତୁ, ବଜ୍ରଧାରୀ ଆମ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ପଥ ଉନ୍ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ।