ସାମଵେଦଃ

ଏହି କଥା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ କଶ୍ୟପଙ୍କ ସହ ଯୁକ୍ତ ଦୁଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ନେଇ, ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱର୍ଗର ଜ୍ଞାନୀ। ସେମାନଙ୍କର ନିଷ୍ଠା ଓ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଦ୍ୱାରା, ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଓ ଯଜ୍ଞକୁ ଉତ୍ଥାପିତ କରିଥିଲେ। ଏହି ଦେବତାମାନେ ଅନୁଷ୍ଠାନର ଅତି ପ୍ରିୟ, ତେଣୁ ସମସ୍ତ ପୁରୁଷ, ପୁଅମାନେ, ଓ ସହରବାସୀ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ଏବଂ ସ୍ତୁତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଉପହାର ହେଲା। ଶକ୍ର, ଅଜୟ, ଆମ ପାନୀୟ ଓ ମିତ୍ରତାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି। ଅପରିମିତ ଶକ୍ତିର ଧନାଧ୍ୟକ୍ଷ ବିଶ୍ୱନରଙ୍କ ନାମରେ ମୁଁ ଜନମାନ୍ୟ ରଥମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଲି। ଏହି ଦେବତା ସ୍ୱର୍ଗରୁ ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ସହଯୋଗ କରନ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କର କୃପା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଦୁଃଖ, ଦ୍ୱେଷ ଓ ବିପଦକୁ ଜୟ କରିପାରୁ। ଏଇପରି ଇନ୍ଦ୍ର, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଶତଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆମ ପାଇଁ ଅନେକ ଧନ ଦିଅ। ତୁମ ଭଲ ଉପଦେଶରେ, ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆମର କୀର୍ତ୍ତି ବଢ଼ାଅ। ପ୍ରଭାତରେ, ଦୁଇପଦୀ ଓ ଚତୁଷ୍ପଦ ପକ୍ଷୀମାନେ ମନର ପଖି ବନ୍ଧି, ଋତୁ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ୱର୍ଗ ସୀମାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି। ସେହି ଦେବତାମାନେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସ୍ୱର୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ତିନି, ସେମାନଙ୍କର ସତ୍ୟ କ'ଣ, ଅମୃତ କ'ଣ, ପୁରାତନ ଅର୍ପଣ କ'ଣ? ଆମେ ଋଚ୍ ଓ ସାମନ୍ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ପୂଜିବା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଯଜ୍ଞ ସଂପନ୍ନ ହୁଏ। ତୁମେ ଦେବମଣ୍ଡଳରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ଯଜ୍ଞକୁ ଘୋଷଣା କର। ସମସ୍ତ ମଣିଷ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ରଜା ଭାବେ ଗଢ଼ିଛନ୍ତି—ଶକ୍ତି, ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ, ସ୍ଥିରତା, ବିଶାଳତା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରଭାବ ପାଇଁ। ଆମେ ପ୍ରଥମ ଇଚ୍ଛାରେ ଆସ୍ଥା ରଖୁଛୁ—ସେ ଦୁଷ୍ଟ, ଶତ୍ରୁକୁ ଦିନେ ଦିନେ ଦଳିଥିଲେ, ଜଳକୁ ବିଭାଜିଥିଲେ; ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ ତୁମ ପଛରେ ଦୌଡ଼ିଲେ, ତୁମ ଶକ୍ତି ଦେଖି ପାର୍ଵତୀ ଭୂମି ମଧ୍ୟ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲା। ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଏକତ୍ରିତ କର, ସ୍ୱର୍ଗର ନାଥଙ୍କ ପାଇଁ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକା ମହାତିଥି; ସେ ପୁରାତନ ଓ ନୂତନ, ଜୟ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ପଥଗୁଡ଼ିକ ସେଁପାଇଁ ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚେ। ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକ, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଚଳନ୍ତି, କାରଣ ତୁମ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କେହି ନାହାନ୍ତି ଯିଏ ଆମ ସ୍ତୁତିରେ ଯୋଗ ଦେଉଛନ୍ତି, ପୃଥିବୀ ଯେପରି ଏକତ୍ରିତ, ସେପରି। ଏହିପରି ହଳଦିଆ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆମ ଶବ୍ଦ ଗ୍ରହଣ କର। ମହାସ୍ତୁତିଗୁଡ଼ିକ ମଘବାନ୍, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା ସହ ଉପସ୍ଥାପିତ ହେଲା; ସେ ଅବିରତ ବୃଦ୍ଧିଶୀଳୀ, ଅନେକ ଥର ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଉଥିବା, ଅମୃତ, ଚିରଯୁବ, ଦିନେ ଦିନେ ଉନ୍ନତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ସ୍ୱର୍ଗ ସହ ଯୁବା ଭାବନାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେବା ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି; ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ନେହର ସ୍ୱାମୀ, ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ, ମଘବାନ୍ ଭାବେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରନ୍ତି। ଏହି ମଘବାନ୍, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆମ ସ୍ତୁତି ଆନନ୍ଦ ଦେଉ, ସେ ଧନୀ, ସାଗରସମ; ସେଁଠାରେ ମାନବୀୟ ଶକ୍ତିରେ ସ୍ୱର୍ଗ ମଧ୍ୟ ପହଞ୍ଚିପାରେନି—ତେଣୁ ସେଁଠି ପ୍ରବଳ ଋଷିଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କର। ଏହି ଉତ୍ତମ ଦୁମ୍ରାକୁ ଶତମିତ୍ର ସହ ମହିମା କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ଯେପରି ଦୌଡ଼ୁଥିବା ଅଶ୍ୱ, ଯଜ୍ଞରଥ ଭଳି ସୁନ୍ଦର ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ। ଏହି ପୃଥିବୀ ଘୃତରେ ପ୍ରଚୁର, ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶୋଭା ପାଉଛି, ବିସ୍ତୃତ ଓ ମନୋହର; ସ୍ୱର୍ଗ ପୃଥିବୀ ମଧୁ ଦେଉଛି, ବରୁଣଙ୍କ ନିୟମରେ ନିର୍ମିତ, ଅବିନାଶୀ, ଚିରଫଳଦାୟି। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ପ୍ରଭାତ ସମାନ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ବିସ୍ତାର କରିଛ; ତୁମେ ମହାନ, ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଓ ଲୋକଙ୍କ ଅଧିପତି। ଦେବୀ ମାତା ତୁମକୁ ଶୁଭ ଶିଶୁ ଭାବେ ଜନ୍ମ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏବେ ଆମେ ପିତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କର, ଯିଏ କଳା ମେଘକୁ ଗର୍ଭ ଭାବେ ଧାରଣ କରି, ଋଜିଶ୍ୱାନ ସହ ଶତ୍ରୁକୁ ଦଳିଥିଲେ। ଆମେ ମହାବଳୀ, ବଜ୍ରଧାରୀ, ମାରୁତସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମିତ୍ର ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଚାପି ହୋଇଥିବା ସୋମରେ ତୁମର ଶକ୍ତି ଓ ପାଟ୍ୟତା ପବିତ୍ର କର, କାରଣ ସେ ଦୀର୍ଘଦୃଷ୍ଟି ଓ କୌଶଳର ମହିମା ଜାଣନ୍ତି। ସେହି ଅନେକଥର ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଉଥିବା, ବହୁପ୍ରଶଂସିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ଡାକ। ଆମେ ତାଙ୍କର ଯୁଧ୍ଧରେ ପ୍ରବଳ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶୋଭାର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉତ୍ସାହକୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁ। ଯେଉଁ ସୋମରେ ଇନ୍ଦ୍ର ବିଷ୍ଣୁ, ତ୍ରିତ ଆପ୍ତ୍ୟ, କିମ୍ବା ମାରୁତଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛନ୍ତି, ସେହି ତିଆରି ହୋଇଥିବା ରସରେ ପ୍ରମୋଦ ପାଅ। ପୁରୋହିତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଦାୟକ ସୋମ ରସ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ, କାରଣ ଏପରି ନାୟକ ପ୍ରଶଂସା ଲାଭ କରନ୍ତି, ଅବିରତ ବୃଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି। ସୋମ ରସ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଢାଳ, ସେ ମଧୁର ରସ ପିଉନ୍ତୁ, ତାଙ୍କର ମହିମା ଦ୍ୱାରା ଦାନ ପ୍ରେରିତ ହୁଏ। ଏବେ, ବନ୍ଧୁମାନେ, ଆମେ ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା, ପ୍ରଶଂସା ଯୋଗ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ଚାହିଁ। ବିବେକୀ, ମହାନ, ମନ୍ତ୍ରଦ୍ରଷ୍ଟା, ଦୂରଦର୍ଶୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଗୀତ ଗାଅ। ସେ ଏକା ମାନବ କୁ ଧନ ଦିଅନ୍ତି, ଯିଏ ସେବା କରେ, ଅଜୟ ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ର। ବନ୍ଧୁମାନେ, ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କୃପା ଲାଗି ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ଉପସ୍ଥିତ ହେଉ, ସବୁଠାରୁ ପ୍ରବଳ ଓ ଶୂର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କର। ମୁଁ ପଞ୍ଚମ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅଂଶକୁ ପ୍ରଶଂସା କର, ଏଇ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ଶକ୍ତି, ଦେବତାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲାଭ ପାଇଁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଭଳି ଶକ୍ତିରେ ବୃତ୍ରକୁ ଦଳିଥିଲ। ତୁମେ ଯେଉଁ ସୋମ ରସର ଉତ୍ସାହରେ ଦିଭୋଦାସ ପାଇଁ ଶମ୍ବରକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲ, ସେଇ ସୋମ ତୁମ ପାଇଁ ଚାପିଯାଉଛି, ତାହା ପିଉ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ତୁମ କୃପା ଚାହୁଁ, ଶତ୍ରୁ ଦ୍ୱାରା ଲୁଚାଯିବା ନୁହଁ, ପର୍ବତ ସମାନ ବିସ୍ତୃତ, ସ୍ୱର୍ଗର ନାଥ। ଏହି ଉତ୍ସାହ ତୁମକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରେ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଅନ୍ୟାୟୀକୁ ଦଳିଥିଲ, ଆମେ ଏହି ଉତ୍ସାହ ଲାଭ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ।