ସାମଵେଦଃ

ଏହି କଥାରେ ଆମେ ଶୁଣୁଛୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମହତ୍ମ୍ୟ ଓ ତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟର ଗାଥା। ଇନ୍ଦ୍ର, ଯିଏ ପାହାଡ଼କୁ ଭାଗ କରିଦେଇଥାନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଦୂର ଦାମରେ କିଛି ମିଳେନାହିଁ—ସେହି ହେଉଛି ହଜାର, ଦଶହଜାର କିମ୍ବା ଶତ ହେଉ, ତାଙ୍କୁ ଦେବାକୁ କିଛି ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ଶତ ଦାତା ଅଟୁଟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଇନ୍ଦ୍ର ଆମର ପିତାଙ୍କର ଧନ, ଭାଇଙ୍କର ଧନ, ଏବଂ ମାଆଙ୍କୁ ଧନ ଓ କୃପା ପାଇଁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଏହି ଘରର ଧନର ଉତ୍ସ ସେଉଁଠି। ଚତୁର୍ଥ ଓ ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ ଯେଉଁ ସୋମ ରସ ଦଧି ଓ ଘିଅ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଚାପିଯାଉଛି, ତାହାର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ, ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ବୟ ଘୋଡ଼ା ସହ ଘରକୁ ଆସନ୍ତୁ। ଏହି ସୋମ ରସ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ, ପ୍ରଶଂସିତ ଓ ଖ୍ୟାତି ପ୍ରାପ୍ତ। ସେ ମଧୁରତା ପିଇ ଆମର ଗୀତ ଶୁଣନ୍ତୁ, ପ୍ରଶଂସା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଗାୟକଙ୍କୁ ପ୍ରେମ କରନ୍ତି। ଆମେ ଆଜି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ, ଗାୟତ୍ରୀ ଛନ୍ଦରେ ଅନ୍ନଦାୟିନୀ ଗାଈକୁ, ଭଲ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଏବଂ ପୋଷଣରେ ପ୍ରଚୁର, ସୁଶୋଭିତ ଗାଈ ପାଇଁ। ଏହି ଶକ୍ତିରେ କୌଣସି ପାହାଡ଼ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ। ପ୍ରଶଂସକଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଧନ ଚାହାନ୍ତି, ତାହା କୌଣସି ରୋକିବା ନାହିଁ। କିଏ ଜାଣେ, କେଉଁ ସୋମ ରସରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପିଉଛନ୍ତି? ଯିଏ ଜ୍ଞାନୀ, ଯିଏ ଦୁର୍ଗମ କୋଟକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଉଛି, ସେ ଆନନ୍ଦରେ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଆପଣ ଅସଭ୍ୟତାକୁ ସଭାରୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ, ଆମର ଆଶାକାଙ୍କିତ ସୋମକୁ ପବିତ୍ର କୁଶରେ ବସାନ୍ତୁ। ଟ୍ୱଷ୍ଟୃ, ଦିବ୍ୟ ବାଣୀ, ପର୍ଜନ୍ୟ ଓ ବୃହସ୍ପତି ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଅଦିତି ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅ-ଭାଇମାନେ ଆମକୁ ଦୁର୍ଭାଷାରୁ ବଞ୍ଚାନ୍ତୁ। କେବେ ଇନ୍ଦ୍ର ଆମ ସହଯୋଗୀ ହେବେ? କେବେ ଉପାସକଙ୍କ ସହ ରହିବେ? ଦାତା ନିକଟକୁ ଆସନ୍ତୁ, ଦେବତାଙ୍କ ଦାନ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଆମେ ଆଶା କରୁଛୁ। ଦୁଇ ବୟ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗ କରନ୍ତୁ, ବିପ୍ର ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ ଠାରୁ ଆସନ୍ତୁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଗାୟକମାନଙ୍କ ସହ ଆସନ୍ତୁ। ଆଜି ଏହି ପୁରୁଷମାନେ ତାଙ୍କର ଅର୍ପଣରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛନ୍ତି; ସେ ଶବ୍ଦ ଶୁଣନ୍ତୁ, ନିଜ ଭଉଣୀଙ୍କୁ କୃପା ସହ ଆସନ୍ତୁ। ଏବେ ଉଷା ଦେଖାଦେଉଛି—ଦିବ୍ୟ କନ୍ୟା, ଆକାଶର ଝଲମଲା ଝିଅ—ସେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ ମହାଜଳକୁ ଚୟନ କରେ, ଅନ୍ଧକାରକୁ ଆଲୋକ କରେ। ଏହି ଉଷାମାନେ ଆଶ୍ବିନୀକୁ ଡାକୁଛନ୍ତି; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଡାକୁଛି, କାରଣ ତାମେ ଗୋଟିଏ ଗୋତିଏ କୁଳରେ ଯାଆନ୍ତି। କିଏ, ଆଶ୍ବିନୀ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କର, ଦେବ କିମ୍ବା ମର୍ତ୍ୟ? କିଏ ତୁମେ ଚାଲନ୍ତି ନିର୍ବିଘ୍ନ ରାତି ଅଟୁଟ ରହେ? ଏହି ମଧୁର ସୋମ, ଉଷାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଚାପିଯାଇଛି, ଆଶ୍ବିନୀ, ତୁମେ ଏହା ପିଉନ୍ତୁ, ଉପାସକଙ୍କୁ ଧନ ଦିଅ। ମୁଁ ଏବେ ଏକ ଧନୁଷ ତାଣି ତୀର ପାଇଁ, କିମ୍ବା ଶିକାର ପାଇଁ ଜନ୍ତୁ ଭଳି, ସୋମ ଦାନ ପାଇଁ ତୁମକୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି—ତୁମେ କେବେ ବଞ୍ଚିଥିବା ନାହିଁ; କିଏ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦୟା ଚାହିବେ ନାହିଁ? ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ, ସୋମ ଚାପିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କର, କାରଣ ଇନ୍ଦ୍ର ପିଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛନ୍ତି; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୟ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗି ଭୂତନାଶକ ନିକଟକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ତୁମେ ସଦା ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଅପେକ୍ଷାକୃତ; ଦାତା, ସମସ୍ତ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଛ; ପ୍ରତି ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ପଣ ଯୋଗ୍ୟ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମର ଶକ୍ତି ଅଛି, ଇନ୍ଦ୍ର, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋର ଅଧିକାର ହେଉ; ଗାୟକଙ୍କୁ କୃପା କର, ଧନ ଦିଅ, କେବେ ଅପୟ ନ ଦିଅ। ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁକୁ ଅତିକ୍ରମ କର, ଶାପ ନାଶକ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ବିଘ୍ନ ନିବାରକ, ଅଭିମାନୀ ଓ ବିପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ଦଳନ କର। ଯିଏ ଶକ୍ତିରେ ସ୍ୱର୍ଗର ସିଂହାସନକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ—ପୃଥିବୀରେ କେହି ତୁମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିନାହାନ୍ତି, ତୁମେ ସମସ୍ତକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଛ। ଚାପିଯାଇଥିବା ସୋମ ଦେବତା ପାଇଁ ଗର୍ଜନ କରୁଛି; ଇନ୍ଦ୍ର ଜନ୍ମ ସମୟରେ କହିଥିଲେ, "ଆମେ ତୁମକୁ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଜାଣିଛୁ—ସ୍ତୁତି ଓ ସୋମ ଆନନ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଅଧିକ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।" ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆସନ ଘରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ତାଙ୍କର ଯୋକ୍ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କରିଛନ୍ତି; ବହୁ ଡାକାଯାଇଥିବା, ଆମର ସୁରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା ହୋଇ ଆସନ୍ତୁ, ଧନ ଦିଅ, ସୋମରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ। ତୁମେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଅବରୋଧ ଭାଙ୍ଗିଦେଲ, ନଦୀମାନେ ଚାଲିଗଲେ; ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିଦେଲ, ଦାନବମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ଝରଣା ଖୋଲିଗଲେ। ଆମେ ସୋମ ଚାପି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଛୁ, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଧନ ଚାହୁଁଛୁ; ସେ ଆମକୁ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ, ତାଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ଆମେ ଜୟୀ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଆମେ ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷିଣ ହାତ ଧରିଛୁ, ଧନାଶାୟୀ ହେବାକୁ; ଧନର ଲୋର୍ଡ, ଧନାଧିପତି; ତୁମକୁ ଗୋପାଳକ ଭାବେ ଜାଣିଛୁ, ଆମକୁ ଗୋଧନ ଦିଅ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନ ଦିଅ। ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କ ଅର୍ପଣରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତା ଯଜ୍ଞରେ ଯୋଗାଯାଏ; ଶୂର, ଶକ୍ତି ଦାତା, ଖ୍ୟାତି ଦିଅ, ଗୋଧନର ଉପହାର ଆମ ସହ ଭାଗ କର। ତୀବ୍ର ପକ୍ଷୀମାନେ, ପ୍ରିୟମନସ୍କ ଋଷିମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକିଛନ୍ତି; ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କର, ଦୃଷ୍ଟି ଦିଅ, ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରୁ ମୁକ୍ତ କର। ଆକାଶରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପକ୍ଷୀ ଉଡ଼ୁଛି, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ହୃଦୟରେ ତୁମକୁ ଦେଖିଛନ୍ତି—ବରୁଣଙ୍କ ଦୂତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପକ୍ଷୀ, ଯମର ଲୋକର ପକ୍ଷୀ, ତୀବ୍ର ଗତିଶୀଳ। ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଥମେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସମସ୍ତର ପୂର୍ବରୁ; ତାଙ୍କୁ ଆଲୋକମୟ ଋଷି ବିସ୍ତାର କଲେ। ତାଙ୍କର ମୂଳ ଗଭୀରରେ—ତାଙ୍କର ମାପ ଯାହା ଅଛି ଓ ନାହିଁ, ତାହାର ଗର୍ଭ। ଅପୂର୍ବ, ଅତିରିକ୍ତ ଉପହାର ତାଙ୍କ ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଛି—ମହାନ, ଶୂର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବିସ୍ତୃତ ଦୃଷ୍ଟି, ବଜ୍ରଧାରୀ; ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ଥିର, ସବୁଠୁ ଶାନ୍ତ ଶବ୍ଦ ରଚିତ। କଳା ବିନ୍ଦୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଉପରେ ଦଢ଼ିଥିଲା, ଦଶହଜାର ସହ ଚଳିଥିଲା; ଇନ୍ଦ୍ର ଶକ୍ତିରେ ତାକୁ ଫେରାଇଲେ, ପିସିଦେଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ଦକ୍ଷତାରେ ଦାଗ ହଟାଇଲେ।